Sukta 5
Sukta 2.5
Gṛtsamada (Bhārgava)
Agni (as Hotṛ/ritual fire; hymn 2.5 is Agni-focused in priestly functions)
Gāyatrī (probable for RV 2.5.1)
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೋತೃ (ಯಜ್ಞಪೂಜಾರಿ) ಎಂಬ ಯಾಜಕೀಯ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅವನ ಸುತ್ತ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿರುವ ವಿಧಿವಿಧಾನದ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಯಜ್ಞವು ಸರಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದು ಫಲಪ್ರದವಾಗಲೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಜಾಗೃತನಾದ, ಪಿತೃತ್ವಭಾವದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ—ಪೂರ್ವಜಪಂಕ್ತಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವವನಾಗಿ—ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನೇ ಹವಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ವಿಧಿಯನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸಿ, ಯಮ (ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮ/ನಿಯಮ) ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಕೌಶಲ್ಯದ ಮೂಲಕ “ಉದಾತ್ತ ಸಂಪತ್ತು”ವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantras
Mantra 1
होताजनिष्ट चेतनः पिता पितृभ्य ऊतये । प्रयक्षञ्जेन्यं वसु शकेम वाजिनो यमम् ॥
ಹೋತೃನು ಜನಿಸಿದನು—ಚೇತನ, ತೇಜಸ್ವಿ—ಪಿತೃಗಳ ನೆರವಿಗಾಗಿ ಪಿತೆಯಂತೆ. ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆದು ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡುತ್ತ, ವಾಜಿನರ ಯಮ—ಯೋಗ್ಯ ಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಕ್ರಮ—ರೂಪವಾದ ಜೆನ್ಯ ವಸು, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಿಧಿಯನ್ನು ನಾವು ಜಯಿಸಲು ಶಕ್ತರಾಗೋಣ.
Mantra 2
आ यस्मिन्त्सप्त रश्मयस्तता यज्ञस्य नेतरि । मनुष्वद्दैव्यमष्टमं पोता विश्वं तदिन्वति ॥
ಯಾರಲ್ಲಿ ಏಳು ರಶ್ಮಿಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ—ಯಜ್ಞದ ನೇತಾರ—ಅವನು ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತದೋ ಹಾಗೆಯೇ, ಆ ಎಂಟನೆಯ ದೈವೀ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಾನೆ: ಪೋತಾ, ಶುದ್ಧಿಕರ್ತ, ಸಮಸ್ತ ಹವಿಯನ್ನು ಅದರ ಸತ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವವನು.
Mantra 3
दधन्वे वा यदीमनु वोचद्ब्रह्माणि वेरु तत् । परि विश्वानि काव्या नेमिश्चक्रमिवाभवत् ॥
ಮತ್ತು ಅವನು—ಧಾರಕ, ಪೋಷಕ—ಪ್ರೇರಿತ ಬ್ರಹ್ಮವಚನಗಳನ್ನು ಯಥಾಕ್ರಮವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿದಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ಕಾವ್ಯ-ರಹಸ್ಯಗಳು ಅವನ ಸುತ್ತ ಪರಿವೃತ್ತವಾಗುತ್ತವೆ; ಅವನು ಚಕ್ರದ ನಾಭಿಯಂತೆ ಆಗಿ, ಸಮಸ್ತ ಕರ್ಮದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 4
साकं हि शुचिना शुचिः प्रशास्ता क्रतुनाजनि । विद्वाँ अस्य व्रता ध्रुवा वया इवानु रोहते ॥
ಶುಚಿಯೊಂದಿಗೆ ಶುಚಿ—ಪವಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಪವಿತ್ರ—ಎಂಬಂತೆ, ಜ್ಞಾನಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕನು ಕ್ರತು (ಸಂಕಲ್ಪ-ಶಕ್ತಿ) ಯಿಂದ ಜನ್ಮನಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಧ್ರುವ ವ್ರತಗಳನ್ನು (ಅಚಲ ನಿಯಮಗಳನ್ನು) ತಿಳಿದು, ಪಕ್ಷಿಯು ತನ್ನ ಪಥಗಳ ಮೇಲೆ ಏರುವಂತೆ, ಅವನು ಅವುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನಿಶ್ಚಿತ ಕ್ರಮದ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲೇರಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 5
ता अस्य वर्णमायुवो नेष्टुः सचन्त धेनवः । कुवित्तिसृभ्य आ वरं स्वसारो या इदं ययुः ॥
ಅವನ ವರ್ಣ (ತೇಜಸ್ಸಿನ ವರ್ಣ) ಗೆ ಆಯುವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಧೇನುಗಳು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ—ನೇಷ್ಟೃನ ಸಹೋದರಿಯರು, ಪೋಷಕಿಯರು. ತ್ರಿಧಾ/ತ್ರಿಗುಣ ಮೂಲದಿಂದ ಆಯ್ದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರದವರೆಗೆ, ಈ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಆ ಸಹೋದರಿಯರು ಬರುವವರೇ?
Mantra 6
यदी मातुरुप स्वसा घृतं भरन्त्यस्थित । तासामध्वर्युरागतौ यवो वृष्टीव मोदते ॥
ತಾಯಿ ಬಳಿಗೆ ಸಹೋದರಿ ಘೃತವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ, ಅವಳು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ; ಮತ್ತು ಅವರ ಆಗಮನದಲ್ಲಿ ಅಧ್ವರ್ಯು, ಮಳೆಯಲ್ಲಿನ ಯವದಂತೆ, ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ—ಪೋಷಕ ಪ್ರವಾಹದ ಅವತರಣದಿಂದ ಅರ್ಪಣ-ಶಕ್ತಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 7
स्वः स्वाय धायसे कृणुतामृत्विगृत्विजम् । स्तोमं यज्ञं चादरं वनेमा ररिमा वयम् ॥
ಸ್ವಃ (ಸ್ವರ್ಗೀಯ ತೇಜಸ್ಸು) ತನ್ನದೇ ಆಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಋತ್ವಿಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಯಥಾರ್ಥ ಋತ್ವಿಜನನ್ನು ರೂಪಿಸಲಿ. ಆಗ ನಾವು ಸ್ತೋಮ (ಸ್ತುತಿ-ಗೀತ), ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯ ಆನಂದ/ಆದರವನ್ನು ಪಡೆಯೋಣ; ಋತದ ಸತ್ಯ ವಿನಿಮಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ದಾತರಾಗೋಣ.
Mantra 8
यथा विद्वाँ अरं करद्विश्वेभ्यो यजतेभ्यः । अयमग्ने त्वे अपि यं यज्ञं चकृमा वयम् ॥
ಯಥಾ ವಿದ್ವಾನ್ ಯಜಮಾನರು/ಯಜಕರಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿಸಲಿ—ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ನಾವು ರೂಪಿಸಿದ ಈ ಯಜ್ಞವು ನಿನ್ನಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ; ಅದನ್ನು ನೀನು ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಋತಾನುಸಾರವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸು.
Frequently Asked Questions
Agni is praised, especially as Hotṛ—the divine priestly fire who invokes the gods and carries offerings in the sacrifice.
That Agni lead the ritual correctly, make it fitting and effective, and grant worthy gains through right order and successful offering.
It links Agni with ancestral continuity: he protects and supports the lineage of worshippers, connecting present sacrifice with the ancestral tradition and its blessings.
Ask anything about Sukta 5 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.