
Sukta 1.79
Gotama (traditional attribution for RV 1.79 to Gotama Rāhūgaṇa in many indices)
Agni (depicted with dawn-like and wind-like dynamics)
Triṣṭubh (11-syllable quarters; hymn style shifts from gāyatrī of 1.78)
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಭಾಮಯ, ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ—ಉಷಸ್ಸಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ, ವಾಯುವಿನಂತೆ ಚುರುಕನಾಗಿ—ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನು ಮಧ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಪ್ರೇರಿತ ಕರ್ಮವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕವಿಗಳ ಧೀ ಮತ್ತು ಛಂದಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆಗಳೂ ಸಹಾಯಗಳೂ ಸಹಿತವಾಗಿ ಅಗ್ನಿ ಅವತರಿಸಲೆಂದು, ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ರಾಕ್ಷಸಬಲಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಲೆಂದು, ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
हिरण्यकेशो रजसो विसारेऽहिर्धुनिर्वात इव ध्रजीमान् । शुचिभ्राजा उषसो नवेदा यशस्वतीरपस्युवो न सत्याः ॥
ಹಿರಣ್ಯಕೇಶನು—ಸುವರ್ಣಕೇಶವಂತನು—ರಜಸ್ (ಮಧ್ಯಲೋಕ)ದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ಸರ್ಪದಂತೆ ಧುಮುಕಿ, ಗಾಳಿಯಂತೆ ತೀವ್ರ ವೇಗದಿಂದ ಧ್ರಜಿಮಾನನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಶುಚಿ-ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು, ಸದಾ ನವೀನ ಉಷಸ್ಸುಗಳಂತೆ—ಯಶಸ್ವಿ, ಸತ್ಯ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರ; ನಮ್ಮ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಜಾಗೃತಿಯ ಅಗ್ನಿ.
Mantra 2
आ ते सुपर्णा अमिनन्तँ एवैः कृष्णो नोनाव वृषभो यदीदम् । शिवाभिर्न स्मयमानाभिरागात्पतन्ति मिहः स्तनयन्त्यभ्रा ॥
ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಸುಪರ್ಣ—ಬಲಿಷ್ಠ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಶಕ್ತಿಗಳು—ಅಖಂಡ ಪ್ರೇರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ; ಇದು ಚಲನೆಯಾಗುವಾಗ ಕೃಷ್ಣ ವೃಷಭನು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಿವ, ಸ್ಮಿತಮಯ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಆಗಮಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಮಂಜುಗಳು ಹಾರಿಹೋಗುತ್ತವೆ, ಮೇಘಗಳು ಗುಡುಗುತ್ತವೆ—ಬಲದ ಜಲಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಅಂತರದ ಒತ್ತಡದ ಸೂಚನೆಗಳು.
Mantra 3
यदीमृतस्य पयसा पियानो नयन्नृतस्य पथिभी रजिष्ठैः । अर्यमा मित्रो वरुणः परिज्मा त्वचं पृञ्चन्त्युपरस्य योनौ ॥
ಅವನು ಋತದ ಪಯಸ್ (ಹಾಲು/ರಸ)ದಿಂದ ಪೋಷಿತನಾಗಿ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾಗಿ, ಋತದ ಅತಿವೇಗದ ಪಥಗಳಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಸುವಾಗ, ಆರ್ಯಮನ್, ಮಿತ್ರ, ವರುಣ—ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುವವರು—ಮೇಲಿನ ಲೋಕದ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ ತ್ವಚೆಯನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ದೀಪ್ತ ರೂಪವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 4
अग्ने वाजस्य गोमत ईशानः सहसो यहो । अस्मे धेहि जातवेदो महि श्रवः ॥
ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ಗೋಮತ್ ವಾಜದ ಈಶಾನ, ಸಹಸದ ಯಹೋ (ಬಲದ ಮಹಿಮೆ), ಹೇ ಜಾತವೇದಸ್—ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಮಹತ್ ಶ್ರವಃವನ್ನು ಧಾರಣೆಮಾಡು; ಸತ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ವಿಶಾಲ ಕೀರ್ತಿ.
Mantra 5
स इधानो वसुष्कविरग्निरीळेन्यो गिरा । रेवदस्मभ्यं पुर्वणीक दीदिहि ॥
ಅವನು ಇಧಾನನಾಗಿ—ವಸು, ಕವಿ—ಗಿರೆಯಿಂದ ಇಳೇನ್ಯನಾದ ಅಗ್ನಿ; ಹೇ ಪೂರ್ವಣೀಕ (ಬಹುಮುಖನೇ), ನಮಗಾಗಿ ರೇವತ್ (ಸಮೃದ್ಧಿಯುತವಾಗಿ) ದೀದಿಹಿ; ನಮ್ಮ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸು, ಭಾವದ ರೂಪಣೆಗೆ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿ.
Mantra 6
क्षपो राजन्नुत त्मनाग्ने वस्तोरुतोषसः । स तिग्मजम्भ रक्षसो दह प्रति ॥
ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ರಾತ್ರಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ನಿನ್ನಿಂದ ವಾಸಸ್ಥಾನದ ಹಾಗೂ ಉಷಸ್ಸುಗಳ ಅಧಿಪತೀ: ಹೇ ತಿಗ್ಮಜಂಭ (ತೀಕ್ಷ್ಣ-ದವಡೆಯವನೇ), ನಮ್ಮ ಭವವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುವ ರಕ್ಷಸಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿದಹ—ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕು.
Mantra 7
अवा नो अग्न ऊतिभिर्गायत्रस्य प्रभर्मणि । विश्वासु धीषु वन्द्य ॥
ಹೇ ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಊತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಅವತರಿಸು; ಗಾಯತ್ರಿಯ ಪ್ರಭರ್ಮಣಿಯಲ್ಲಿ—ಮುಂದೆ ಹೊತ್ತು ಸಾಗಿಸುವ ಪ್ರೇರಿತ ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ—ಎಲ್ಲ ಧೀಗಳಲ್ಲಿ ವಂದನೀಯನಾಗಿರು.
Mantra 8
आ नो अग्ने रयिं भर सत्रासाहं वरेण्यम् । विश्वासु पृत्सु दुष्टरम् ॥
ಹೇ ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಮಗೆ ರಯಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡು—ನಿರಂತರ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಜಯಶಾಲಿ, ವರೆಣ್ಯ (ಆರಿಸತಕ್ಕ), ಎಲ್ಲ ಪೃತ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟರ (ಅಜೇಯ)ವಾದ ಸಮೃದ್ಧಿ.
Mantra 9
आ नो अग्ने सुचेतुना रयिं विश्वायुपोषसम् । मार्डीकं धेहि जीवसे ॥
ಹೇ ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಸುಚೇತು (ಸ್ಪಷ್ಟದೃಷ್ಟಿ) ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಿಂದ ನಮಗೆ ಎಲ್ಲ ಆಯುಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ರಯಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡು; ಜೀವಿಸಲು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಮಾಡೀಕ—ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಶಾಂತಿಯ ಮಧುರತೆಯನ್ನು—ನಿಧಾನಿಸು.
Mantra 10
प्र पूतास्तिग्मशोचिषे वाचो गोतमाग्नये । भरस्व सुम्नयुर्गिरः ॥
ಗೋತಮರ ಅಗ್ನಿಯ ಕಡೆಗೆ—ತೀಕ್ಷ್ಣ ಜ್ವಾಲೆಯುಳ್ಳವನ ಕಡೆಗೆ—ಶುದ್ಧಗೊಂಡ ವಾಣಿಗಳು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹರಿಯಲಿ. ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ಸುವೃದ್ದಿಯನ್ನೂ ಸುವರಸವನ್ನೂ ನೀಡುವ ಸುವ್ಮ್ನ (ದೈವೀ ಅನುಗ್ರಹ)ವನ್ನು ಬಯಸುವ ನಮ್ಮ ಗಿರಃ (ಸ್ತುತಿ-ವಚನಗಳನ್ನು) ನೀನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗು.
Mantra 11
यो नो अग्नेऽभिदासत्यन्ति दूरे पदीष्ट सः । अस्माकमिद्वृधे भव ॥
ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವವನು ಯಾರು ಆಗಿರಲಿ—ಹತ್ತಿರವಾಗಲಿ ದೂರವಾಗಲಿ, ಕಾಲೂರಿ ನೆಲೆಸಿಕೊಂಡವನಾಗಲಿ—ನೀನು ನಮ್ಮ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿಯೇ ಮಾತ್ರ ಆಗು.
Mantra 12
सहस्राक्षो विचर्षणिरग्नी रक्षांसि सेधति । होता गृणीत उक्थ्यः ॥
ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ, ಮಾನವರ ನಡುವೆ ವಿಶಾಲದರ್ಶಿ ಅಗ್ನಿ ರಕ್ಷಾಂಸಿ (ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು) ತಡೆದು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಉಕ್ಥ್ಯ (ಸ್ತುತಿ-ಸಮೃದ್ಧ) ಹೋತಾ ಅವನನ್ನು ಗಾನಮಾಡಿ ಸ್ವರ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
Agni is praised—both as the physical sacrificial fire and as the divine power that carries offerings, awakens inspiration, and protects the rite.
Dawn imagery highlights Agni’s renewing, ever-fresh radiance, while wind imagery emphasizes his swift, penetrating movement through the midspace and through our awareness.
It asks Agni to repel harmful or obstructing forces—ritually, anything that disrupts the sacrifice; inwardly, confusion, fear, and negative impulses that block clear thought and right action.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.