Opening the text

Sukta 1.136
Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.136)
Mitra-Varuṇa (probable for RV 1.136; ‘two kings’ and later mention of Mitra, Aryaman, Varuṇa in 1.136.2 suggests Ādityas with focus on Mitra-Varuṇa)
Triṣṭubh/Jagatī mixture (probable; requires full metrical scan; marked as uncertain)
ಋಗ್ವೇದ 1.136 ‘ಎರಡು ರಾಜರು’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆದಿತ್ಯರಾದ ಮಿತ್ರ–ವರುಣರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಸ್ತುತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಸೂಕ್ತ. ಅವರ ಅಜೇಯ ಅಧಿಪತ್ಯವು ಋತ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಹಾಗೂ ನೈತಿಕ ಕ್ರಮ)ವನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಕವಿ ತನ್ನ ಮನೋಭಾವ/ಚಿಂತನೆನ್ನೇ ಹವಿಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಮಿತ್ರ–ವರುಣರಿಗೆ ಶಾಂತಿದಾಯಕ ಪಾಲಾಗಿ ಸೋಮವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪೂಜಕನ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಫಲಪ್ರದವಾಗುವಂತೆ ಆ ರಾಜರು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕೆಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವು ಸಮೂಹ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಯಜ್ಞಕರ್ತರಿಗೆ ಅಗ್ನಿ, ಮಿತ್ರ, ವರುಣ (ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ದೈವಶಕ್ತಿಗಳು) ಶರ್ಮನ್—ಆಶ್ರಯ/ಶಾಂತಿ—ನೀಡಲಿ ಎಂದು ರಕ್ಷಣೆ ಯಾಚಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
प्र सु ज्येष्ठं निचिराभ्यां बृहन्नमो हव्यं मतिं भरता मृळयद्भ्यां स्वादिष्ठं मृळयद्भ्याम् । ता सम्राजा घृतासुती यज्ञेयज्ञ उपस्तुता । अथैनोः क्षत्रं न कुतश्चनाधृषे देवत्वं नू चिदाधृषे ॥
ಪ್ರ ಸು—ಜ್ಯೇಷ್ಠವಾದ, ವಿಶಾಲವಾದ ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು, ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸ್ಥಿರರಾದ, ಕರುಣೆಯನ್ನು ನೀಡುವ, ಅತಿಸಿಹಿಯಾಗಿ ದಯಾಳುಗಳಾದ ಆ ಇಬ್ಬರಿಗೆ—ಹವ್ಯರೂಪವಾದ ಮತಿ (ಪವಿತ್ರ ಚಿಂತನೆ)ಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿರಿ. ಘೃತಾಸುತಿ (ಘೃತಸಮೃದ್ಧ ಸೋಮ)ಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರಾದ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಆ ಇಬ್ಬರು ಸಮ್ರಾಟ್ ರಾಜರು—ಅವರ ಕ್ಷತ್ರ (ರಾಜಶಕ್ತಿ) ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅಜೇಯ; ಅವರ ದೇವತ್ವವೂ ಎಂದಿಗೂ ಅಜೇಯವೇ.
Mantra 2
अदर्शि गातुरुरवे वरीयसी पन्था ऋतस्य समयंस्त रश्मिभिश्चक्षुर्भगस्य रश्मिभिः । द्युक्षं मित्रस्य सादनमर्यम्णो वरुणस्य च । अथा दधाते बृहदुक्थ्यं वय उपस्तुत्यं बृहद्वयः ॥
ವಿಸ್ತಾರವಾದವನಿಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ವಿಶಾಲವಾದ ಮಾರ್ಗವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ; ಋತ (ಸತ್ಯ-ವ್ಯವಸ್ಥೆ)ಯ ಪಂಥವು ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ—ಭಗನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ, ದೃಷ್ಟಿಯಂತಿರುವ ಆ ಕಿರಣಗಳಿಂದ. ಮಿತ್ರನ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಆಸನ, ಅರ್ಯಮಣನದು, ವರುಣನದು ಸಹ—ಅನಂತರ ಅವರು ಬೃಹದುಕ್ಥ್ಯ (ಪ್ರೇರಿತ ಸ್ತುತಿ)ಯ ವಿಶಾಲ ರೆಕ್ಕೆ, ಸ್ತುತಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ವಿಶಾಲ ರೆಕ್ಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 3
ज्योतिष्मतीमदितिं धारयत्क्षितिं स्वर्वतीमा सचेते दिवेदिवे जागृवांसा दिवेदिवे । ज्योतिष्मत्क्षत्रमाशाते आदित्या दानुनस्पती । मित्रस्तयोर्वरुणो यातयज्जनोऽर्यमा यातयज्जनः ॥
ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತಿಯಾದ ಅದಿತಿಯನ್ನು—ಅಕ್ಷಯ ಭೂಮಿಯ ಆಧಾರವನ್ನೂ ಸ್ವರ್ವತೀ (ಸೂರ್ಯಲೋಕ-ಧಾರಿಣಿ)ಯನ್ನೂ—ಎತ್ತಿ ಧರಿಸಿ, ಅವರು ದಿನೇದಿನೇ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಸದಾ ಜಾಗೃತರು, ದಿನೇದಿನೇ. ದಾನುನಸ್ಪತಿ (ಹರಿಯುವ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಅಧಿಪತಿಗಳು) ಆದ ಆದಿತ್ಯರು ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಕ್ಷತ್ರ (ರಾಜಸತ್ತೆ)ಯನ್ನು ಆಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರ; ವರುಣ—ಜನರನ್ನು ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವವನು; ಅರ್ಯಮಾ—ಜನರನ್ನು ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವವನು.
Mantra 4
अयं मित्राय वरुणाय शंतमः सोमो भूत्ववपानेष्वाभगो देवो देवेष्वाभगः । तं देवासो जुषेरत विश्वे अद्य सजोषसः । तथा राजाना करथो यदीमह ऋतावाना यदीमहे ॥
ಈ ಸೋಮನು ಮಿತ್ರನಿಗೂ ವರುಣನಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತಿದಾಯಕನಾಗಿ, ಅರ್ಪಣಗಳ ಪಾನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗರೂಪವಾದ ಆನಂದ; ದೇವರಲ್ಲಿ ದೇವನ ಪಾಲು. ಇಂದು ಎಲ್ಲ ದೇವರೂ ಒಂದೇ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇದನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಲಿ. ಹಾಗೆಯೇ, ಹೇ ಎರಡು ರಾಜರೇ, ಋತವಂತರೇ, ನಾವು ಬೇಡುವುದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿರಿ—ನಾವು ಬೇಡುವುದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿರಿ.
Mantra 5
यो मित्राय वरुणायाविधज्जनोऽनर्वाणं तं परि पातो अंहसो दाश्वांसं मर्तमंहसः । तमर्यमाभि रक्षत्यृजूयन्तमनु व्रतम् । उक्थैर्य एनोः परिभूषति व्रतं स्तोमैराभूषति व्रतम् ॥
ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನು ಅಖಂಡ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಿತ್ರ-ವರುಣರನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೋ—ಆ ದಾನಶೀಲ ಮರಣಶೀಲನನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸುವ ಅಂಹಸ (ಪಾಪ/ಅಪಾಯ)ದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಕಾಪಾಡಿರಿ; ಅವನನ್ನು ಅಂಹಸದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿರಿ. ಋಜುವಾಗಿ ನಡೆಯುವ, ವ್ರತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವನನ್ನು ಅರ್ಯಮನ್ ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ. ಯಾರು ಉಕ್ಥಗಳಿಂದ ವ್ರತವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಯಾರು ಸ್ತೋಮಗಳಿಂದ ವ್ರತವನ್ನು ಸುಂದರಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೋ—
Mantra 6
नमो दिवे बृहते रोदसीभ्यां मित्राय वोचं वरुणाय मीळ्हुषे सुमृळीकाय मीळ्हुषे । इन्द्रमग्निमुप स्तुहि द्युक्षमर्यमणं भगम् । ज्योग्जीवन्तः प्रजया सचेमहि सोमस्योती सचेमहि ॥
ವಿಶಾಲ ದ್ಯೌ ಮತ್ತು ಎರಡು ರೋದಸೀ (ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ)ಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಮಿತ್ರನಿಗಾಗಿ, ದಾನಶೀಲ ವರುಣನಿಗಾಗಿ, ಸುಮೃಳೀಕ (ಕರುಣಾಮಯ) ದಾನಶೀಲನಿಗಾಗಿ ನಾನು ವಾಣಿ ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸಹ ಸ್ತುತಿಸಿರಿ; ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಅರ್ಯಮನ್ ಮತ್ತು ಭಗನನ್ನೂ. ದೀರ್ಘಜೀವಿಗಳಾಗಿ, ಪ್ರಜೆಯೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಸೇರಿರೋಣ; ಸೋಮನ ಊತಿ (ರಕ್ಷಣೆ/ಸಹಾಯ)ಯೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಸೇರಿರೋಣ.
Mantra 7
ऊती देवानां वयमिन्द्रवन्तो मंसीमहि स्वयशसो मरुद्भिः । अग्निर्मित्रो वरुणः शर्म यंसन्तदश्याम मघवानो वयं च ॥
ಇಂದ್ರಸಹಾಯಿತರಾದ ನಾವು, ಸ್ವಯಂಪ್ರಭ ಮರುದ್ಗಣರೊಂದಿಗೆ, ದೇವರ ಊತಿ (ಸಹಾಯ)ವನ್ನು ಮನಸಾರೆ ಕೋರುತ್ತೇವೆ. ಅಗ್ನಿ, ಮಿತ್ರ, ವರುಣರು ನಮಗೆ ಶರಣರೂಪವಾದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿ; ಮತ್ತು ನಾವು ಸಹ, ಮಘವಾನರು (ದಾನಶೀಲರು) ಆಗಿ, ಅದನ್ನು ಪಡೆಯೋಣ.
They are mainly Mitra and Varuṇa, paired Āditya deities called sovereign kings (samrājā) who uphold ṛta—truth, law, and right order.
Soma is offered as a “most peace-giving” share for Mitra–Varuṇa. The hymn treats Soma as the key ritual medium through which the gods are pleased and blessings become effective.
It asks them to protect the rite and the worshipers, to make the desired aims succeed, and to grant śarman—sheltering peace and safety—through their ṛta-guided kingship.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.