
Sukta 1.136
Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.136)
Mitra-Varuṇa (probable for RV 1.136; ‘two kings’ and later mention of Mitra, Aryaman, Varuṇa in 1.136.2 suggests Ādityas with focus on Mitra-Varuṇa)
Triṣṭubh/Jagatī mixture (probable; requires full metrical scan; marked as uncertain)
ഋഗ്വേദം 1.136 ‘രണ്ട് രാജാക്കന്മാർ’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന, പ്രധാനമായും ആദിത്യരായ മിത്ര–വരുണന്മാരോടുള്ള സ്തുതിയും പ്രാർത്ഥനയും ആകുന്നു. അവരുടെ അജയ്യമായ പരമാധികാരം ഋതം (ബ്രഹ്മാണ്ഡീയവും നൈതികവുമായ ക്രമം) ഉറപ്പായി നിലനിർത്തുന്നു. കവി തന്റെ ചിന്തയെ തന്നെ ഹവിയായി അർപ്പിക്കുകയും, മിത്ര–വരുണന്മാർക്കുള്ള ശാന്തി നൽകുന്ന പങ്കായി സോമത്തെ ഊന്നിപ്പറയുകയും ചെയ്യുന്നു; ആരാധകന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഫലപ്രദമാക്കാൻ ആ രാജാക്കന്മാർ സഹായിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവസാനം സ്തോത്രം സമുഹാഭ്യർത്ഥനയായി വ്യാപിച്ച്, യജ്ഞകർക്ക് അഗ്നി, മിത്ര, വരുണ (മറ്റു അനുബന്ധ ദൈവശക്തികളോടൊപ്പം) ശർമൻ—ആശ്രയം/ശാന്തി—നൽകി സംരക്ഷിക്കണമെന്നു യാചിക്കുന്നു.
Mantra 1
प्र सु ज्येष्ठं निचिराभ्यां बृहन्नमो हव्यं मतिं भरता मृळयद्भ्यां स्वादिष्ठं मृळयद्भ्याम् । ता सम्राजा घृतासुती यज्ञेयज्ञ उपस्तुता । अथैनोः क्षत्रं न कुतश्चनाधृषे देवत्वं नू चिदाधृषे ॥
പ്ര സു—ജ്യേഷ്ഠവും വിശാലവും ആയ നമസ്കാരം, ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന, കരുണ നൽകുന്ന, അതിമധുരമായി ദയാലുക്കളായ ആ രണ്ടു ദേവന്മാർക്കായി—ഹവ്യരൂപമായ മതി (പവിത്രചിന്ത) അർപ്പിക്കുവിൻ. ഘൃതാസുതി (ഘൃതസമൃദ്ധ സോമ) സമ്പന്നരായ, ഓരോ യജ്ഞത്തിലും സ്തുതിക്കപ്പെടുന്ന ആ രണ്ടു സമ്രാട് രാജാക്കന്മാർ—അപ്പോൾ അവരുടെ ക്ഷത്രം (രാജശക്തി) എവിടെയും അജേയമാണ്; അവരുടെ ദേവത്വവും ഒരിക്കലും അജേയമല്ലാതാകുകയില്ല.
Mantra 2
अदर्शि गातुरुरवे वरीयसी पन्था ऋतस्य समयंस्त रश्मिभिश्चक्षुर्भगस्य रश्मिभिः । द्युक्षं मित्रस्य सादनमर्यम्णो वरुणस्य च । अथा दधाते बृहदुक्थ्यं वय उपस्तुत्यं बृहद्वयः ॥
വിശാലനായവനുവേണ്ടി കൂടുതൽ വിശാലമായ പാത ദർശിക്കപ്പെട്ടു; ഋത (സത്യ-ക്രമം) എന്ന പഥം കിരണങ്ങളാൽ സമന്വയത്തോടെ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു—ഭഗന്റെ കിരണങ്ങളാൽ, ദർശനമായിരിക്കുന്ന ആ കിരണങ്ങളാൽ. മിത്രന്റെ ദീപ്തമായ ആസനം, അര്യമണിന്റേയും വരുൺന്റേയും—അതിനുശേഷം അവർ ബൃഹദുക്ഥ്യ (പ്രേരിതസ്തുതി)യുടെ വിശാല ചിറകും, സ്തുതിയർഹമായ വിശാല ചിറകും സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 3
ज्योतिष्मतीमदितिं धारयत्क्षितिं स्वर्वतीमा सचेते दिवेदिवे जागृवांसा दिवेदिवे । ज्योतिष्मत्क्षत्रमाशाते आदित्या दानुनस्पती । मित्रस्तयोर्वरुणो यातयज्जनोऽर्यमा यातयज्जनः ॥
ജ്യോതിഷ്മതിയായ അദിതിയെ—അക്ഷയ ഭൂമിയുടെ അധിഷ്ഠാനവും സ്വർവതി (സൂര്യലോകധാരിണി)യുമായ അവളെ—ഉയർത്തി ധരിച്ച് അവർ ദിനംപ്രതി ഞങ്ങളിലേക്കു വരുന്നു, സദാ ജാഗരൂകർ, ദിനംപ്രതി. ദാനുനസ്പതി (ഒഴുകുന്ന സമൃദ്ധിയുടെ അധിപതികൾ) ആയ ആദിത്യർ ദീപ്തമായ ക്ഷത്രം (രാജാധികാരം) ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അവരിൽ മിത്രൻ; വരുൺ—ജനങ്ങളെ ക്രമത്തിൽ നിർത്തുന്നവൻ; അര്യമാ—ജനങ്ങളെ ക്രമത്തിൽ നിർത്തുന്നവൻ.
Mantra 4
अयं मित्राय वरुणाय शंतमः सोमो भूत्ववपानेष्वाभगो देवो देवेष्वाभगः । तं देवासो जुषेरत विश्वे अद्य सजोषसः । तथा राजाना करथो यदीमह ऋतावाना यदीमहे ॥
ഈ സോമൻ മിത്രനും വരുണനും വേണ്ടി അത്യന്തം ശാന്തിദായകനായി, അർപ്പണങ്ങളുടെ പാനങ്ങളിൽ ഭാഗമായ ആനന്ദം; ദേവന്മാരിൽ ദേവന്റെ പങ്ക്. ഇന്ന് സർവ്വ ദേവന്മാരും ഏകമനസ്സോടെ ഇതിനെ ആസ്വദിക്കട്ടെ. അങ്ങനെ, ഹേ രണ്ടു രാജാക്കന്മാരേ, ഋതവാന്മാരേ, ഞങ്ങൾ അപേക്ഷിക്കുന്നതു സഫലമാക്കുവിൻ—ഞങ്ങൾ അപേക്ഷിക്കുന്നതു സഫലമാക്കുവിൻ.
Mantra 5
यो मित्राय वरुणायाविधज्जनोऽनर्वाणं तं परि पातो अंहसो दाश्वांसं मर्तमंहसः । तमर्यमाभि रक्षत्यृजूयन्तमनु व्रतम् । उक्थैर्य एनोः परिभूषति व्रतं स्तोमैराभूषति व्रतम् ॥
അഖണ്ഡമായ മനസ്സോടെ മിത്രനും വരുണനും സേവിക്കുന്ന മർത്ത്യനെ—ദാനശീലനായ അവനെ—ചുരുക്കുന്ന അംഹസ് (പാപം/അപായം) മുതൽ എല്ലാടവും കാത്തുകൊള്ളുക; അംഹസിൽ നിന്ന് അവനെ രക്ഷിക്കുക. ഋജുവായി പോകുന്ന, വ്രതത്തെ അനുഗമിക്കുന്നവനെ ആര്യമൻ കാക്കുന്നു. ഉക്ഥങ്ങളാൽ വ്രതത്തെ അലങ്കരിക്കുന്നവൻ, സ്തോമങ്ങളാൽ വ്രതത്തെ ഭംഗിയാക്കുന്നവൻ—
Mantra 6
नमो दिवे बृहते रोदसीभ्यां मित्राय वोचं वरुणाय मीळ्हुषे सुमृळीकाय मीळ्हुषे । इन्द्रमग्निमुप स्तुहि द्युक्षमर्यमणं भगम् । ज्योग्जीवन्तः प्रजया सचेमहि सोमस्योती सचेमहि ॥
വിശാലമായ ദ്യൗവിനും രണ്ടു രോദസികൾക്കും (ദ്യാവാ-പൃഥിവി) നമസ്കാരം. മിത്രനുവേണ്ടി, ദാനശീലനായ വരുണനുവേണ്ടി, സുമൃളീക (കരുണാമയ) ദാനശീലനുവേണ്ടി ഞാൻ വാക്കുചൊല്ലുന്നു. ഇന്ദ്രനെയും അഗ്നിയെയും സ്തുതിക്കുവിൻ; പ്രകാശമുള്ള ആര്യമനെയും ഭഗനെയും കൂടി. ദീർഘായുസ്സോടെ, പ്രജയോടൊപ്പം ഞങ്ങൾ ചേർന്നിരിക്കട്ടെ; സോമന്റെ ഊതി (രക്ഷ/സഹായ)യോടൊപ്പം ഞങ്ങൾ ചേർന്നിരിക്കട്ടെ.
Mantra 7
ऊती देवानां वयमिन्द्रवन्तो मंसीमहि स्वयशसो मरुद्भिः । अग्निर्मित्रो वरुणः शर्म यंसन्तदश्याम मघवानो वयं च ॥
ഇന്ദ്രസഹായത്തോടെ നാം, സ്വയംപ്രഭമായ മരുത്ഗണങ്ങളോടൊപ്പം, ദേവന്മാരുടെ ഊതി (സഹായം) മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അഗ്നി, മിത്ര, വരുണൻ നമ്മെ ശരണമായ ശാന്തി വ്യാപിപ്പിക്കട്ടെ; നാം കൂടി, മഘവാന്മാർ (ദാനശീലർ) ആയി, അതിനെ പ്രാപിക്കട്ടെ.
They are mainly Mitra and Varuṇa, paired Āditya deities called sovereign kings (samrājā) who uphold ṛta—truth, law, and right order.
Soma is offered as a “most peace-giving” share for Mitra–Varuṇa. The hymn treats Soma as the key ritual medium through which the gods are pleased and blessings become effective.
It asks them to protect the rite and the worshipers, to make the desired aims succeed, and to grant śarman—sheltering peace and safety—through their ṛta-guided kingship.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.