Sarga 83

Verse 1

तत स्समुत्थितः काल्यमास्थाय स्यन्दनोत्तमम् ।प्रययौ भरतश्शीघ्रं रामदर्शनकाङ्क्षया ॥१॥

បន្ទាប់មក ព្រះភរតៈបានក្រោកឡើងនៅពេលព្រលឹម ឡើងជិះរទេះដ៏ប្រសើរ ហើយចេញដំណើរយ៉ាងរហ័ស ដោយប្រាថ្នាចង់បានទស្សនាព្រះរាម។

Verse 2

अग्रतः प्रययुस्तस्य सर्वे मन्त्रिपुरोधसः ।अधिरुह्य हयैर्युक्तान्रथान्सूर्यरथोपमान् ॥२॥

មន្ត្រីទាំងអស់ និងព្រះព្រូហិត (បូជាចារ្យ) របស់ព្រះអង្គ បានដំណើរទៅមុខជាមុន ដោយឡើងជិះរថដែលចងសេះ រលោងភ្លឺដូចរថរបស់ព្រះអាទិត្យ។

Verse 3

नवनागसहस्राणि कल्पितानि यथाविधि ।अन्वयुर्भरतं यान्तमिक्ष्वाकुकुलनन्दनम् ॥३॥

តាមលំដាប់ពិធីដ៏ត្រឹមត្រូវ ដំរីប្រាំបួនពាន់ត្រូវបានរៀបចំជាជួរយ៉ាងសមរម្យ ហើយពេលព្រះភរតចេញដំណើរ—ជាកិត្តិយសនៃវង្សអិក្ខ្វាគុ—ពួកវាក៏ដើរតាមអមដំណើរទៅ។

Verse 4

षष्टी रथसहस्राणि धन्विनो विविधायुधाः ।अन्वयुर्भरतं यान्तं राजपुत्रं यशस्विनम् ॥४॥

រថសង្គ្រាមហុកសិបពាន់ មានអ្នកធ្នូកាន់អាវុធនានា បានអមដំណើរតាមព្រះភរតដែលកំពុងចេញទៅ—ព្រះរាជបុត្រដ៏មានកិត្តិយស។

Verse 5

शतं सहस्राण्यश्वानां समारूढानि राघवम् ।अन्वयुर्भरतं यान्तं सत्यसन्धं जितेन्द्रियम् ॥५॥

សេះមួយសែន ក៏មានអ្នកជិះគ្រប់គ្នា បានអមដំណើរតាមព្រះភរតដែលកំពុងចេញទៅ—ព្រះអង្គដែលស្មោះត្រង់ចំពោះពាក្យសច្ចា និងជាអ្នកឈ្នះអារម្មណ៍ទាំងឡាយ។

Verse 6

कैकेयी च सुमित्रा च कौसल्या च यशस्विनी ।रामानयनसंहृष्टा ययुर्यानेन भास्वता ॥६॥

ព្រះនាងកៃកេយី ព្រះនាងសុមិត្រា និងព្រះនាងកោសល្យាដ៏មានកិត្តិយស មានចិត្តរីករាយដោយសេចក្តីសង្ឃឹមនាំព្រះរាមត្រឡប់មកវិញ បានធ្វើដំណើរដោយយានដ៏ភ្លឺរលោង។

Verse 7

प्रयाताश्चार्यसङ्घाता रामं द्रष्टुं सलक्ष्मणम् ।तस्यैव च कथाश्चित्राः कुर्वाणा हृष्टमानसाः ॥७॥

ក្រុមប្រជាពលរដ្ឋដ៏គួរគោរពក៏បានចេញដំណើរ ដើម្បីទៅទស្សនាព្រះរាមជាមួយព្រះលក្ខ្មណ៍ ដោយចិត្តរីករាយ ហើយនិយាយរំលឹករឿងរ៉ាវដ៏អស្ចារ្យនៃព្រះកិច្ចការរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 8

मेघश्यामं महाबाहुं स्थिरसत्त्वं दृढव्रतम् ।कदा द्रक्ष्यामहे रामं जगत श्शोकनाशनम् ॥८॥

តើយើងនឹងបានឃើញព្រះរាមពេលណា—ព្រះវណ្ណដូចពពកភ្លៀង ដៃធំមានអานุភាព ចិត្តមាំមួន វ្រតៈមាំមួន—ព្រះអង្គជាអ្នកបំបាត់ទុក្ខសោករបស់លោកទាំងមូល?

Verse 9

दृष्ट एव हि न श्शोकमपनेष्यति राघवः ।तम स्सर्वस्य लोकस्य समुद्यन्निव भास्करः ॥९॥

ពិតប្រាកដណាស់ គ្រាន់តែបានឃើញព្រះរាឃវៈ ទុក្ខសោកក៏នឹងរលាយបាត់ ដូចព្រះអាទិត្យរះបំបាត់ភាពងងឹតនៃលោកទាំងមូល។

Verse 10

इत्येवं कथयन्तस्ते सम्प्रहृष्टाः कथा श्शुभाः ।परिष्वजानाश्चान्योन्यं ययुर्नागरिका जनाः ॥१०॥

ពួកគេនិយាយដូច្នេះហើយក៏រីករាយពេញចិត្ត ប្រាប់រឿងរ៉ាវមង្គលអំពីព្រះរាម និងឱបគ្នាទៅវិញទៅមក ខណៈដែលប្រជាជនក្នុងទីក្រុងបានដើរទៅមុខបន្ត។

Verse 11

ये च तत्रापरे सर्वे सम्मता ये च नैगमाः ।रामं प्रति ययुर्हृष्टा स्सर्वाः प्रकृतयस्तथा ॥११॥

ហើយអ្នកដទៃទាំងអស់នៅទីនោះផងដែរ ទាំងពលរដ្ឋដែលគេគោរព និងពាណិជ្ជករ ព្រមទាំងប្រជារាស្ត្រទាំងមូល ក៏រីករាយហើយដំណើរទៅរកព្រះរាម។

Verses 12-15

मणिकाराश्च ये केचित्कुम्भकाराश्च शोभनाः ।सूत्रकर्मकृतश्चैव ये च शस्त्रोपजीविनः ॥१२॥मयूरकाः क्राकचिका रोचका वेधकास्तथा ।दन्तकारा स्सुधाकारा स्तथा गन्धोपजीविनः ॥१३॥सुवर्णकाराः प्रख्यातास्तथा कम्बलधावकाः ।स्नापकोष्णोदका वैद्याधूपकाश्शौण्डिकास्तथा ॥१४॥रजकास्तुन्नवायाश्च ग्रामघोषमहत्तराः ।शैलूषाश्च सह स्त्रीभिर्ययुः कैवर्तकास्तथा ॥१५॥

ទាំងអ្នកកាត់ត្បូង និងជាងធ្វើភាជន៍ដ៏ល្អ; ជាងត្បាញ និងអ្នករកជីវិតដោយសិប្បកម្មអាវុធ; អ្នកធ្វើគ្រឿងលម្អពីស្លាបមយូរ ជាងអារឈើ អ្នកធ្វើវត្ថុតូចៗ និងអ្នកចោះរន្ធ; ជាងធ្វើពីភ្លុក ជាងលាបស និងអ្នកលក់ក្លិនក្រអូប; ជាងមាសល្បីៗ អ្នកបោកសម្អាតកម្រាលពូក អ្នកបម្រើងូតទឹកក្តៅ គ្រូពេទ្យ អ្នកលក់ធូប និងអ្នកលក់ស្រា; អ្នកបោកខោអាវ និងជាងដេរ មេភូមិ និងមេឃុំ អ្នកសម្តែងជាមួយស្ត្រីរបស់ពួកគេ និងអ្នកនេសាទ—ទាំងអស់បានដើរតាមព្រះភរតៈ។

Verse 16

समाहिता वेदविदो ब्राह्मणा वृत्तसम्मताः ।गोरथैर्भरतं यान्तमनुजग्मु स्सहस्रशः ॥१६॥

ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ ដែលមានចិត្តស្ងប់ស្ងាត់ ជាអ្នកចេះវេទ និងត្រូវគេគោរពដោយសេចក្តីប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវ បានតាមដានព្រះភរតនៅពេលព្រះអង្គធ្វើដំណើរ ជាច្រើនពាន់នាក់ ដោយជិះរទេះគោ។

Verse 17

सुवेषा श्शुद्धवसनास्ताम्रमृष्टानुलेपनाः ।सर्वे ते विविधैर्यानै श्शनैर्भरतमन्वयुः ॥१७॥

ពួកគេទាំងអស់ស្លៀកពាក់ស្អាតស្រស់ សំពត់អាវបរិសុទ្ធ ហើយលាបដោយក្រអូបចន្ទន៍ក្រហមដែលកិនល្អិត រួមគ្នាតាមព្រះភរតយ៉ាងយឺតៗ ដោយធ្វើដំណើរតាមយានជំនិះនានា។

Verse 18

प्रहृष्टमुदिता सेना साऽन्वयात्कैकयीसुतम् ।भ्रातुरानयने यान्तं भरतं भ्रातृवत्सलम् ॥१८॥

កងទ័ពនោះពោរពេញដោយសេចក្តីរីករាយ និងកម្លាំងចិត្ត បានដើរតាមព្រះភរត ព្រះរាជបុត្ររបស់កៃកេយី—អ្នកស្រឡាញ់បងប្អូនយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ—នៅពេលព្រះអង្គចេញដំណើរទៅអញ្ជើញបងប្រុសឲ្យត្រឡប់មកវិញ។

Verses 19-20

ते गत्वा दूरमध्वानं रथयानाश्वकुञ्जरैः ।समासेदुस्ततो गङ्गां शृङ्गीबेरपुरं प्रति ॥१९॥यत्र रामसखो वीरो गुहो ज्ञातिगणैर्वृतः ।निवसत्यप्रमादेन देशं तं परिपालयन् ॥२०॥

ពួកគេបានធ្វើដំណើរឆ្ងាយដោយរថសង្គ្រាម រថយាន សេះ និងដំរី ហើយបន្ទាប់មកបានមកដល់ទន្លេគង្គា ឆ្ពោះទៅកាន់ស្រីង្គីបេរបុរៈ—ទីដែលគុហៈវីរបុរស មិត្តរបស់ព្រះរាមា រស់នៅព័ទ្ធជុំវិញដោយសាច់ញាតិ និងការពារដែនដីនោះដោយការប្រុងប្រយ័ត្នមិនប្រហែស។

Verse 21

उपेत्य तीरं गङ्गायाश्चक्रवाकैरलङ्कृतम् ।व्यवातिष्ठत सा सेना भरतस्यानुयायिनी ॥२१॥

ពេលទៅដល់ច្រាំងទន្លេគង្គា ដែលតុបតែងដោយបក្សីចក្រវាក កងទ័ពដែលដើរតាមព្រះភរត ក៏ឈប់សម្រាកនៅទីនោះ។

Verse 22

निरीक्ष्यानुगतां सेनां तां च गङ्गां शिवोदकाम् ।भरतस्सचिवान्सर्वानब्रवीद्वाक्यकोविदः ॥२२॥

ព្រះភរត ពេលបានទតឃើញកងទ័ពដែលបានដើរតាមព្រះអង្គ និងទន្លេគង្គាដែលមានទឹកជាមង្គល ព្រះអង្គអ្នកឈ្លាសវៃក្នុងពាក្យសម្តី ក៏មានព្រះបន្ទូលទៅកាន់មន្ត្រីទាំងអស់។

Verse 23

निवेशयत मे सैन्यमभिप्रायेण सर्वतः ।विश्रान्ताः प्रतरिष्यामश्श्व इदानीमिमां नदीम् ॥२३॥

សូមបោះជំរំកងទ័ពរបស់ខ្ញុំជុំវិញតាមសេចក្តីសមរម្យរបស់ពួកគេ; ពេលបានសម្រាកឥឡូវនេះហើយ ថ្ងៃស្អែកយើងនឹងឆ្លងទន្លេនេះ។

Verse 24

दातुं च तावदिच्छामि स्वर्गतस्य महीपतेः ।और्ध्वदेहनिमित्तार्थमवतीर्योदकं नदीम् ॥२४॥

ឥឡូវនេះ ខ្ញុំប្រាថ្នាចុះទៅក្នុងទន្លេនេះ ដើម្បីថ្វាយទឹកត្រាបណៈ (តർបណ) ជាបូជានៃទឹកសក្ការៈ ដល់ព្រះមហាក្សត្រដែលបានទៅស្វರ್ಗ ដើម្បីឲ្យដំណើរទៅភពខ្ពស់របស់ព្រះองค์ទទួលពរ។

Verse 25

तस्यैवं ब्रुवतोऽमात्यास्तथेत्युक्त्वा समाहिताः ।न्यवेशयंस्तां छन्देन स्वेन स्वेन पृथक्पृथक् ॥२५॥

ពេលព្រះองค์មានព្រះបន្ទូលដូច្នោះ អាមាត្យទាំងឡាយដែលមានសមាធិ និងប្រុងប្រយ័ត្ន បានទូលថា «ដូច្នោះហើយ» ហើយរៀបចំជំរំ; កងនីមួយៗស្នាក់នៅដោយឡែក តាមសមគួររបស់ខ្លួន។

Verse 26

निवेश्य गङ्गामनु तां महानदीं चमूं विधानैः परिबर्हशोभिनीम् ।उवास रामस्य तदा महात्मनो विचिन्तयानो भरतो निवर्तनम् ॥२६॥

ក្រោយពីរៀបចំកងទ័ពដ៏រុងរឿង—តុបតែងដោយទង់ និងសញ្ញារាជ—ឲ្យបោះជំរំតាមរបៀបនៅតាមមហានទីគង្គា នោះភរតក៏ស្នាក់នៅទីនោះ ដោយគិតគូរអំពីវិធីនាំព្រះរាមមហាត្មា ឲ្យត្រឡប់មកវិញ។