Adhyaya 32

Verse 1

नारद उवाच । श्रुत्वैतं संस्तवं दैत्यः संघुष्टं देवबंदिभिः । सस्मार ब्रह्मणो वाक्यं वधं बालादुपस्थितम्

ナーラダは言った。神々の讃歌の詠み手らが高らかに唱え上げるこの讃頌を聞いて、ダイティヤはブラフマーの御言葉を思い起こした――自らの死が神なる御子の手によって、いまや近づいたのだと。

Verse 2

श्रुत्वा स क्लिन्नसर्वांगो द्वाःस्थं राजा वचोऽब्रवीत् । अमात्यान्द्रष्टुमिच्छामि शीघ्रमानय मा चिरम्

それを聞くと、王は動揺のあまり全身を濡らし、門番に言った。「大臣たちに会いたい。急いで連れて来い、遅れるな。」

Verse 3

ततस्ते राजवचनात्कालनेमि मुखागताः । प्राह तांस्तारको दैत्यः किमिदं वो विचेष्टितम्

その後、王の命により彼らはカーラネーミの御前に進み出た。ダイティヤのターラカは彼らに言った。「これは汝らのいかなる振る舞いか。」

Verse 4

यैः शत्रुसंभवा वार्ता कापि न श्रीवितस्त्वहम् । मदिराकाममत्तानां मंत्रित्वं वो न युज्यते । हितं मन्त्रयते राज्ञस्तेन मंत्री निगद्यते

「汝らのせいで、敵より起こるいかなる報せも我に届かぬ。酒と欲に酔う者に、参謀の務めはふさわしくない。王の利益のために諫言する者こそ、真の大臣と呼ばれるのだ。」

Verse 5

अमात्या ऊचुः । को जानाति सुरान्दीनान्दैत्यानामिति नो मतिः

大臣たちは言った。「神々が弱く、ダイティヤが強いなど、誰が知り得ましょうか。これが我らの見立てにございます。」

Verse 6

मा विषीद महाराज वयं जेष्यामहे सुरान् । बालादपि भयं किं वा लज्जायै चिंतितं त्विदम्

「嘆かれますな、大王。われらが神々を討ち破りましょう。たかが幼子に何を恐れるのです。これはただ面目と名誉のための憂いに過ぎぬのですか。」

Verse 7

सर्वमेतत्सुसाध्यं च भेरी संताड्यतां दृढम् । ततो दैत्येन्द्रवचनात्संनाहजननी तदा

「このすべては容易に成し遂げられる。さあ、戦鼓を力強く打ち鳴らせ！」こうしてダイティヤの王の命により、ただちに武装の召集が始まった。

Verse 8

भृशं संताडिता भेरी कंपयामास सा जगत् । स्मरणाद्दैत्यराजस्य पर्वतेभ्यो महासुराः

激しく打ち鳴らされたその戦鼓は、世界を震わせた。ダイティヤ王の名を思い起こす（召集の）だけで、偉大なるアスラたちは山々から現れ出た。

Verse 9

निम्नगाभ्यः समुद्रेभ्यः पातालेभ्योंऽबरादपि । सहसा समनुप्राप्ता युगांतानलसप्रभाः

河より、海より、パーターラの地下界より、さらには天よりも、彼らは忽ちに到来した――劫末の火のごとく輝きながら。

Verse 10

कोटिकोटिसहस्रैस्तु परार्धैर्दशभिः शतैः । सेनापतिः कालनेमिः शीघ्रं देवानुपाययौ

億に億を重ね、千に千を連ねる数知れぬ軍勢を率い、将軍カーラネーミは神々へ向けて疾く進軍した。

Verse 11

चतुर्योजनविस्तीर्णे नानाश्चर्यसमन्विते । रथे स्थितो मनाग्दीनस्तारकः समदृश्यत

四ヨージャナの幅をもつ、さまざまな奇瑞で飾られた戦車に立つターラカが見えた――しかしその面にはわずかな沈みがあった。

Verse 12

एतस्मिन्नंतरे पार्थ क्रुद्धैः स्कन्दस्य पार्षदैः । प्राकारः पातितः सर्वो भग्नान्युपवनानि च

その間に、パールタよ、憤怒したスカンダの従者たちは城壁の囲いをことごとく打ち倒し、遊楽の林苑までも打ち砕いた。

Verse 13

ततश्चचाल वसुधा देवी सवनकानना । जज्वाल खं सनक्षत्रं प्रमूढं भुवनं भृशम्

そのとき大地の女神は森と林を伴って揺れ動き、星々を宿す天空さえ燃え立つかのように見え、諸世界は激しい迷妄に投げ込まれた。

Verse 14

तमोभूतं जगच्चसीद्गृध्रैर्व्याप्तं नभोऽभवत् । ततो नानाप्रहरणं प्रलयांबुदसन्निभम्

世界は闇に沈み、天空は禿鷲で満ちた。ついで無数の武器の乱れが起こり、時の終わりのプララヤの雲のごとく立ちのぼった。

Verse 15

कालनेमिमुखं पार्थ अदृश्यत महद्बलम् । तद्धि घोरमसंख्येयं जगर्ज विविधा गिरः

おおパールタよ、カーラネーミを先頭とする大軍勢が現れた――恐るべく数知れず――そして種々の叫び声をあげて轟然と咆哮した。

Verse 16

अभ्यद्रवद्रणे देवान्भगवंतं च शंकरम् । विनदद्भिस्ततो दैत्यैन्देवानीकं महायुधैः

ついに戦場にて、轟き叫ぶダイティヤたちは大いなる武器を携え、神々、さらには福徳なるシャンカラにまで突進し、デーヴァの軍勢を猛攻した。

Verse 17

पर्वतैश्च शतघ्नीभिरायसैः परिधैरपि । क्षणेन द्रावितं सर्वं विमुखं चाप्यदृश्यत

山々を投げ、シャタグニーを放ち、さらに鉄の棍棒をもって、すべては瞬く間に潰走し、背を向けて退くさまが見えた。

Verse 18

असुरैर्वध्यमाने तु पावकैरिव काननम् । अपतद्दावभूमिष्ठ महाद्रुमवनं यथा

阿修羅によって殺戮されると、彼らは火に焼かれる森のように、野火の中で地に倒れ伏す巨木の林のように倒れた。

Verse 19

ते भिन्नास्थिशि रोदेहाः प्राद्रवंत दिवौकसः । न नाथमध्यगच्छंत वध्यमाना महासुरैः

骨も頭も体も砕かれ、天の住人たちは逃げ惑った。大阿修羅たちに殺戮され、彼らは守護者を見出すことができなかった。

Verse 20

अथ तद्विद्रुतं सैन्यं दृष्ट्वाः पुरंदरः । आश्वासयन्नुवाचेदं बलवद्दानवार्दितम्

その軍勢が逃げ出すのを見て、プランダラ（インドラ）は彼らを励まし、強力なダーナヴァたちに追い詰められた軍勢にこう語りかけた。

Verse 22

एष कालानलप्रख्यो मयूरं समुपस्थितः । रक्षिता वो महासेनः कथं भीतिस्तथापि वः

ここにマハーセナがおられる。時の火のように輝き、孔雀に乗っておられる。彼こそが汝らの守護者である。それなのに、どうして汝らの間に恐れが残っているのか。

Verse 23

शक्रस्य वचनं श्रुत्वा समाश्वस्ता दिवोकसः । दानवान्प्रत्ययुध्यंत शक्रं कृत्वा व्यपाश्रयम्

シャクラ（インドラ）の言葉を聞いて、天の神々は安堵した。シャクラを拠り所として頼み、彼らは引き返してダーナヴァたちと戦った。

Verse 24

कालनेमिर्महेन्द्रेण संयुगे समयुज्यत । सहस्राक्षौहिणीयुक्तो जंभकः शंकरेण च

戦場において、カーラネーミはマヘーンドラ（インドラ）と刃を交え、またジャンバカは千の軍勢を従えて、シャンカラ（シヴァ）にも対峙した。

Verse 25

कुजंभो विष्णुना चैव तावत्य क्षौहिणीवृतः । अन्ये च त्रिदशाः सव मरुतश्च महाबलाः

クジャンバもまた同様の軍勢に囲まれてヴィシュヌに立ち向かい、さらに他のすべての神々も、強大なるマルットとともに戦いへ加わった。

Verse 26

प्रत्ययुध्यंतं दैत्येंद्रेः साध्याश्च वसुभिः सह । ततो बहुविधं युद्धं कालनेमिर्विधायच

サーディヤたちはヴァスたちとともに、ダイティヤの王に対して応戦した。ついでカーラネーミもまた、さまざまな策をめぐらし、多種多様な戦いを起こした。

Verse 27

उत्सृज्य सहसा पार्थ ऐरावणशिरःस्थितः । स तु पादप्रहारेण मुष्टिना चैव तं गजम्

そのとき戦士は忽然と躍り出て、アイラーヴァタの頭上に立ち、足蹴りと拳とでその象を打った。

Verse 28

शक्रं च चघ्ने विनदन्पेततुस्तावुभौ भुवि । ततः शक्रं समादाय कालनेमिर्विचेतसम्

咆哮して彼はシャクラをも打ち、二人は地に倒れ伏した。ついでカーラネーミは、気を失ったシャクラを取り押さえた。

Verse 29

रथमाश्रित्य भूयोपि तारकाभिमुखो ययौ । अथ क्रुद्धं तदा देवैः सहसा चांतकादिभिः

彼は再び戦車に乗り、ターラカに向かって進軍した。すると、神々はアンタカらとともに忽ち憤怒し、ただちに応戦へと動き出した。

Verse 30

ह्रियते ह्रियते राजा त्राता कोऽपि न विद्यते । एतस्मिन्नंतरे शर्वं पिनाकधनुषश्च्युतैः

「王が連れ去られる—連れ去られる！救う者は誰もいない！」まさにその時、シャルヴァ（シヴァ）は、ピナーカの弓より放たれた矢をもって……

Verse 31

भयं त्यजत भद्रं वः शुराः शस्त्राणि गृह्णत । कुरुध्वं विक्रमे बुद्धि मा च काचिद्व्यथास्तु वः

「恐れを捨てよ—汝らに吉祥あれ！勇士たちよ、武器を取れ。心を武勇に定め、いかなる苦悩も汝らに残すな。」

Verse 32

किमेतेन महेन्द्रेण मया युध्यस्व दानव । वीरंमन्य सुदुर्बुद्धे ततो ज्ञास्यसि वीरताम्

「マヘーンドラ（インドラ）など何の要があろう。ダーナヴァよ、我と戦え。自らを勇者と思い込む愚か者よ—その時こそ真の武勇を知るであろう。」

Verse 33

कानेमिरुवाच । नग्नेन सह को युध्येद्धतेनापि च येन वा । शंसत्सु दैत्यवीराणामुपहासः प्रजायते

カーネミルは言った。「裸の者と誰が戦おうか—あるいは彼に打ち倒された者と誰が戦おうか。もし我らがそうすれば、魔族の勇士たちが見物し誇り立てる中、我らには嘲笑が生じよう。」

Verse 34

आत्मनस्तु समं किंचिद्विलोक्य सुदुर्मते । तदाकर्ण्य च सावज्ञं वचः शर्वो विसिष्मिये

しかしシャルヴァ（シヴァ）は、自らに比肩するものを見て——おお、甚だしく迷える者よ——その侮りの言葉を聞くや、驚嘆に満たされた。

Verse 35

ततः कुमारः सहसा मयूरस्थोऽभ्यधावत । कुजंभं सानुगं हत्वा वासुदेवोप्यधावत

それからクマーラ（スカンダ）は孔雀に乗り、たちまち駆け出した。クジャンバを従者もろとも討ち果たすと、ヴァースデーヴァ（ヴィシュヌ）もまた前へと突進した。

Verse 36

ततो हरिः स्कंदमाह किमेतेन तव प्रभो । दैत्याधमेन पापेन मुहूर्तं पश्य मे बलम्

そのときハリ（ヴィシュヌ）はスカンダに言った。「主よ、この罪深き最下のダイティヤに、あなたが関わる必要がありましょうか。しばし、我が力をご覧あれ。」

Verse 37

एवमुक्त्वा निवार्यैनं केशवो गरुडस्थितः । शार्ङ्गकोदंडनिर्मुक्तैर्बाणैर्दैत्यमवाकिरत्

そう言い終えると、ガルダに坐すケーシャヴァは彼（スカンダ）を制し、シャールンガの弓より放たれた矢で魔を雨のごとく射すくめた。

Verse 38

स तैर्बाणैस्ताड्यमानो वज्रैरिव महासुरः । विमुच्य वासवं क्रुद्धो बाणांस्तान्व्यधमच्छरैः

その大アスラは、雷霆のごとき矢に打たれて激怒し、ヴァーサヴァ（インドラ）に似た武器を放ち、さらに自らの矢でその矢群を打ち砕いた。

Verse 39

यान्यान्बाणान्हरिर्दिव्यानस्त्राणि च मुमोच ह । निवारयति दैत्यस्तान्प्रहसंल्लीलयैव च

ハリが放ったいかなる神妙なる矢と天の武器も、魔はことごとく退け、笑いながら、まるで戯れのごとく受け流した。

Verse 40

ततः कौमोदकीं गृह्य क्षिप्रकारी जनार्दनः । मुमोच सैन्यनाथाय सारथिं च व्यचूर्णयत्

そのとき迅速なるジャナールダナは棍棒カウモーダキーを取り、軍の将へ投げつけ、御者をもろとも打ち砕いた。

Verse 41

ततो रथादवप्लुत्य विवृत्य वदनं महत् । गरुडं चंचुनादाय स विष्णुं क्षिप्तवान्मुखे

ついに彼は戦車から跳び降り、巨大な口を大きく開き、ガルダをくちばしで掴んで、ヴィシュヌの口／顔へ投げつけた。

Verse 42

ततोऽभूत्सर्वदेवानां विमोहो जगतामपि । चचाल वसुधा चेलुः पर्वताः सप्त चार्णवाः

そのとき、諸天のみならず諸世界までもが惑乱に包まれた。大地は震え、山々は揺れ、七つの海は騒然と波立った。

Verse 43

कालनेमिर्नश्चैव प्रानृत्यत महारणे । असंमूढस्ततो विष्णुस्त्वराकाल उपस्थिते

その大いなる戦いにおいて、カーラネーミもまた滅ぼされ、倒れるとき身をよじり、よろめいた。しかるにヴィシュヌは惑わず、泰然自若として、決する時の到来とともに直ちに行動した。

Verse 44

कुक्षिं विदार्य चक्रेण भास्करोऽभादिवोदितः । बहिर्भूतो हरिश्चैनं महोयित्वा स्वनिन्दया

ハリは円盤で腹を切り裂き、昇る太陽のように輝き出た。外に出ると、彼は自らの不名誉によって彼を圧倒した。

Verse 45

पातालस्य तलं निन्ये तत्र शिश्ये स काष्ठवत् । ततश्चक्रेण दैत्यानां निहता दशकोट्यः

彼はパータラの底に投げ落とされ、丸太のように動かずに横たわった。そして円盤によって、一億のダーナヴァたちが殺された。

Verse 46

प्रमोदितास्तथा देवा विमोहास्तत्क्षणाद्बभुः । ततःशर्वस्तमालिंग्य साधुसाधु जनार्दन

神々は喜んだが、瞬時に驚愕に打たれた。そしてシャルヴァは彼を抱きしめ、「よくやった、よくやった、ジャナルダナよ！」と叫んだ。

Verse 47

त्वया यद्विहितं कर्म तत्कर्तान्यो न विद्यते । महिषाद्याः सुदुर्जेया देव्या ये विनिपतिताः

あなたが成し遂げた偉業を成せる者は他にはいない。女神によって倒されたマヒシャのような強敵でさえ、征服するのは困難なのだ。

Verse 48

तेषामतिबलो ह्येष त्वया विष्णो विनिर्जितः । तारकामयसंग्रामे वध्यस्तेसौ जनार्दन

彼らの中で極めて強力なこの者は、ヴィシュヌよ、あなたによって征服された。ターラカーマヤの戦いにおいて、彼はあなたによって殺される運命にある、ジャナルダナよ。

Verse 49

कंसरूपः पुनस्तेऽयं हंतव्योऽष्टमजन्मनि । एवं प्रशंसमानास्ते वासुदेवं जगद्गुरुम्

再びカンサの姿を取り、この者は第八の生において汝により討たれるべきである。かくして彼らは、世界の師ヴァースデーヴァを讃嘆した。

Verse 50

शस्त्रजालैर्लब्धसंज्ञान्दैत्यसैन्याननाशयत् । तानि दैत्यशरीराणि जर्जराणि महायुधैः

武器の雨のただ中で正気を取り戻し、彼はダイティヤの軍勢を滅ぼした。かの魔族の身体は、大いなる武器によって砕け散り、崩れ落ちた。

Verse 51

अपतन्भूतले पार्थ च्छिन्नाभ्राणीव सर्वशः । ततस्तद्दानवं सैन्यं हतनाथमभूत्तदा

彼らは地に倒れ伏した、パールタよ、あまねく—裂け散る雲のごとく。するとそのダーナヴァの軍勢は、将が討たれて、たちまち首領を失った。

Verse 52

देवैः स्कंदानुगैश्चैव कृतं शस्त्रैः पराङ्मुखम् । अथो क्रुष्टं तदा हृष्टैः सर्वैर्देवैर्मुदायुतैः

神々とスカンダの眷属によって、彼らは武器により押し返され、退却へと追い立てられた。すると歓喜に満ちたすべての神々が、勝利の叫びを上げた。

Verse 53

संहतानि च सर्वाणि तदा तूर्याण्यवादयन् । अथ भग्नं बलं प्रेक्ष्य हतवीरं महारणे

そのとき彼らは全軍を結集し、戦の楽器を打ち鳴らした。だが大合戦において軍勢が砕け、勇士が討たれたのを見て、形勢は重苦しくなった。

Verse 54

देवानां च महामोदं तारकः प्राह सारथिम् । सारथे पश्य सैन्यानि द्राव्यमाणानि मे सुरैः

神々の大いなる歓喜を見て、ターラカは御者に言った。「御者よ、見よ――我が軍勢が神々に押し返されている！」

Verse 55

येस्माभिस्तृणवद्दृष्टाः पश्य कालस्य चित्रताम् । तन्मे वाहय शीघ्रं त्वं रथमेनं सुरान्प्रति

「かつて我らが藁のごとく見なした者ども――時のもたらす奇しき逆転を見よ。ゆえに、この戦車を速やかに駆り、まっすぐ神々へ向かえ。」

Verse 56

पश्यंतु मे बलं बाह्वोर्द्रवंतु च सुराधमाः । ब्रुवन्नेवं सारथिं स विधुन्वन्सुमहद्धनुः

「我が腕の力を見せつけよ――そして卑しき神々は逃げ惑え！」そう御者に告げ、彼は途方もなく大きな弓を振りかざした。

Verse 57

क्रोध रक्तेक्षणो राजा देवसैन्यं समाविशत् । आगच्छमानं तं दृष्ट्वा हरिः स्कंदमथाब्रवीत्

王は怒りに目を赤くし、神々の軍勢へ突入した。彼が迫るのを見て、ハリ（ヴィシュヌ）はスカンダに語りかけた。

Verse 58

कुमार पश्य दैत्येंद्रं कालं यद्वद्युगात्यये । अयं स येन तपसा घोरेणाराधितः शिवः

ハリは言った。「おお、クマーラよ、このダイティヤの主を見よ――劫の終わりに現れる時そのもののごとし。恐るべき苦行によってシヴァを歓喜させ、供養し得たのはこの者である。」

Verse 59

अयं स येन शक्राद्याः कृता मर्काः समार्बुदम् । अयं स सर्वशस्त्रैगैर्योऽस्माभिर्न जितो रणे

これこそが、インドラや他の神々を数え切れぬ年月にわたり苦しめた者である。我らがあらゆる武器をもって攻撃したにもかかわらず、戦いにおいて敗れなかった者である。

Verse 60

नावज्ञया प्रद्रष्टव्यस्तारकोऽयं महासुरः । सप्तमं हि दिनं तेऽद्य मध्याह्नोऽयं च वर्तते

この大阿修羅ターラカを侮ってはならない。今日はそなたの七日目であり、今は正午でもあるのだ。

Verse 61

अर्वागस्तमनादेनं जहि वध्योऽन्यथा नहि । एवमुक्त्वा स शक्रादींस्त्वरितः केशवोऽब्रवीत्

日没前に彼を殺せ。彼は殺せるが、そうでなければ殺せない。こう言って、ケーシャヴァはインドラや他の神々に急いで語りかけた。

Verse 62

आयासयत दैत्येंद्रं सुखवध्यो यथा भवेत् । ततस्ते विष्णुवचनाद्विनदन्तो दिवौकसः

ダイティヤ族の王を疲れさせよ、そうすれば容易に殺せるであろう。そして、ヴィシュヌの命により、天の住人たちは大声で叫んだ。

Verse 63

तमासाद्य शरव्रातैर्मुदिताः समवाकिरन् । प्रहसन्निव देवांस्तान्द्रावयामास तारकः

彼に追いつくと、神々は喜んで矢の雨を浴びせた。しかし、ターラカは笑っているかのように、それらの神々を打ち負かし、追い払った。

Verse 64

यथा नास्तिकदुर्वृत्तो नानाशास्त्रोपदेशकान् । सोढुं शक्ता न ते वीरं महति स्यंदने स्थितम्

ちょうど、邪悪な無神論者が多くの聖典に基づき教え諭す師を耐え忍べぬように、彼らもまた、巨大な戦車の上に立つその勇士に抗し得なかった。

Verse 65

महापस्मारसंक्रांतं यथैवाप्रियवादिनम् । विधूय सकलान्देवान्क्षणमात्रेण तारकः

大いなる発作に襲われた者が、耳障りな語り手を振り払うように、ターラカはただ一瞬にして諸天を揺さぶり、ことごとく散らした。

Verse 66

आजगाम कुमाराय विधुवन्स महाधनुः । आगच्छमानं तं दृष्ट्वा स्कंदः प्रत्युद्ययौ ततः

そのとき、大弓を操る者が軍勢を散らしつつクマーラへと迫った。近づくのを見て、スカンダはただちに進み出て迎え撃った。

Verse 67

तस्यारक्षद्भवः पार्श्वं दक्षिणं चैव तं हरिः । पृष्ठे च पार्षदास्तस्य कोटिशोऽर्बदशस्तथा

バヴァはその脇を守り、ハリは右側を守った。背後には従者たちが、幾千万、幾億とも数えがたく立ち並んだ。

Verse 68

ततस्तौ सुमहायुद्धे संसक्तौ देवदैत्ययौः । धर्माधर्माविवोदग्रौ जगदाश्चर्यकारकौ

やがて、その大いなる戦いにおいて、神とダイティヤは間近に組み合って戦った――まるでダルマとアダルマが激突するかのように――全世界を驚嘆させた。

Verse 69

ततः कुमारमासाद्य लीलया तारकोऽब्रवीत् । अहो बालातिबालस्त्वं यत्त्वं गीर्वाणवाक्यतः

そのときターラカは戯れるようにクマーラ（スカンダ）に近づき、こう言った。「おお、汝はまことに幼子よ。神々の言葉に促されて来たのだから。」

Verse 70

आसादयसि मां युद्धे पतंग इव पावकम् । वधेन तव को लाभो मम मुक्तोऽसि बालक

「汝は戦いにおいて我を挑むこと、火に飛び込む蛾のごとし。我を殺して汝に何の益があろう。幼子よ、汝は（その重荷より）解き放たれよう。」

Verse 71

पिष क्षीरं गृहाणेमं कंदुकं क्रीड लीलया । एवमुक्तः प्रहस्याह तारकं योगिनां गुरुः

「乳をすり潰せ。この毬を取って戯れよ。」そう言われると、瑜伽行者たちの師スカンダは笑い、ターラカに答えた。

Verse 72

शिशुत्वं मावमंस्था मे शिशुः कष्टो भुजंगमः । दुष्प्रेक्ष्यो भास्करो बालो दुःस्पर्शोऽल्पोऽपि पावकः

「我が幼さを侮るな。幼き蛇もまた危うく、暁の若き太陽も直視し難い。小さき火とて触れれば痛む。」

Verse 73

अल्पाक्षरो न मंत्रः किं सस्फुरो दैत्य दृश्यते । एवमुक्त्वा दैत्यमुक्तं गृहीत्वा कंदुकं च तम्

「これほど少ない音節で真言と言えるのか。なぜこの魔族は震えているのだ。」そう言うや、彼は魔が放った飛び道具を、ただの毬のように掴み取った。

Verse 74

तस्मिञ्छक्त्यस्त्रमादाय दैत्याय प्रमुमोच ह । तस्य तेन प्रहारेम रथश्चूर्णिकृतोऽभवत्

そのとき彼はシャクティの武器を取り、魔に向けて投げ放った。その一撃により、魔の戦車は塵と化して砕け散った。

Verse 75

चतुर्योजनमात्रो यो नानाश्चर्यसमन्वितः । गरुडस्य सुता ये च शीर्यमाणे रथोत्तमे

四ヨージャナの大きさで数々の奇瑞に満ちたその最上の戦車、そしてガルダの子らもまた、至高の戦車が崩れ裂けるとき……

Verse 76

मुक्ताः कथंचिदुत्पत्य सागरांतरमाविशन् । ततः क्रुद्धस्तारकश्च मुद्गरं क्षिप्तवान्गुहे

彼らは辛うじて逃れ、跳び上がって大海のただ中へと入り込んだ。すると怒りに燃えるターラカは、グハ（スカンダ）に向けてムドガラの棍棒を投げつけた。

Verse 77

विंध्याद्रिमिव तं स्कंदो गृहीत्वा तं व्यताडयत् । स्थिरे तस्योरसि व्यूढे मुद्गरः शतधाऽगमत्

スカンダはそれをヴィンディヤ山のごとく掴み取り、打ち落とした。棍棒が彼の堅く広い胸に当たるや、百の破片に砕け散った。

Verse 78

मेने च दुर्जयं दैत्यस्तदा षड्वदनं रणे । चिंतयामास बुद्ध्या च प्राप्तं तद्ब्रह्मणो वचः

そのとき魔は、戦場において六面の御方（スカンダ）が不敗であると悟り、成就したブラフマーの御言葉を心に思い巡らした。

Verse 79

तं भीतमिव चालक्ष्य दैत्यवीराश्च कोटिशः । नदंतोऽतिमहासेनं नानाशस्त्रैरवाकिरन्

彼がまるで恐れているかのように見えると、無数のダイティヤの勇士たちは咆哮し、さまざまな武器を雨のごとくその大軍へ浴びせかけた。

Verse 80

क्रुद्धस्तेषु ततः स्कंदः शक्तिं घोरामथाददे । अभ्यस्यमाने शक्त्यस्त्रे स्कंदनामिततेजसा

彼らに憤ったスカンダは、恐るべきシャクティの槍を取り上げた。計り知れぬ光輝をもつスカンダによって、そのシャクティ武器が発動されると……

Verse 81

उल्काजालं महाघोरं पपात वसुधातले । चाल्यमाना तथा शक्तिः सुघोरा भवसूनुना

この上なく恐ろしい流星の雨が大地に降り注いだ。かくして、バヴァの御子（スカンダ）によって、きわめて凄烈なるシャクティが放たれた。

Verse 82

ततः कोट्यो विनिष्पेतुः शक्तीनां भर्तर्षभ । स शक्त्यस्त्रेण बलवान्करस्थेनाहनत्प्रभुः

そのとき、主たちの中の雄牛よ、無数の槍が億々と噴き出した。力ある主は、手に携えたシャクティ武器によって打ち据えた。

Verse 83

अष्टौ पद्मानि दैत्वानां दशकोटिशतानि च । तथा नियुतसाहस्रं वाहनं कोटिरेव च

ダイティヤの数は八パドマに及び、さらにダシャ・コーティ・シャタ、すなわち十億もあった。彼らの乗り物もまた数知れず、コーティに達し、なおそれ以上であった。

Verse 84

ह्रंदोदरं च दैत्येंद्रं निखर्वैर्दशभिर्वृतम् । तत्राकुर्वन्सुतुमुलं नादं वध्येषु शत्रुषु

そして、十ニカルヴァの軍勢に囲まれたダイティヤの王フラムドーダラは、死すべき運命にある敵に対して恐ろしい咆哮を上げた。

Verse 85

कुमारानुचराः पार्थ पूरयंतो दिशो दश । शक्त्यस्त्रस्यार्चिः संभूतशक्तिभिः केऽपि सूदिताः

パルタよ、クマーラの従者たちは十方を満たした。そしてある者たちは、シャクティの武器から生まれた炎のエネルギーによって打ち倒された。

Verse 86

पताकयावधूताश्च हताः केचित्सहस्रशः । केचिद्धंटारवत्रस्ताश्छिन्नभिन्नहृदोऽपतन्

ある者は旗のように散らされ吹き飛ばされ、数千もの数が殺された。またある者は鐘の音に怯え、心臓が裂け砕けて倒れ伏した。

Verse 87

केचिन्मयूरपक्षाभ्यां चरणाभ्यां च सूदिताः । कोटिशस्ताम्रचूडेन विदार्यैव च भक्षिताः

ある者は孔雀の翼と足によって押し潰され、また何千万もの者がタームラチューダによって引き裂かれ、貪り食われた。

Verse 88

पार्षदैर्मातृभिः सार्धं पद्मशो निहताः परे । एवं निहन्यमानेषु दानवेषु गुहादिभिः

他の者たちは、マートリたちと共にパルシャダたちによって、パドマのような多数で殺された。こうして、ダーナヴァたちがグハとその軍勢によって切り倒されていく中……

Verse 89

अभाग्यैरिव लोकेषु तारकः स्कंदमाययौ । जग्राह च गदां दिव्यां लक्षघंटादुरासदाम्

まるで不運が諸世界に降りかかるかのように、ターラカは幻力（マーヤー）によってスカンダへ迫り、十万の鈴の轟きを帯びた、近づき難い天の棍棒を掴み取った。

Verse 90

तया मयूरमाजघ्ने मयूरो विमुखोऽभवत् । दृष्ट्वा पराङ्मुखं लोकेषु वासुदेवोऽब्रवीत्त्वरन्

その棍棒で孔雀を打つと、孔雀は背を向けた。諸世界の前で顔をそむけたのを見て、ヴァースデーヴァは急ぎ語った。

Verse 91

देवसेनापते शीघ्रं शक्तिं मुंच महासुरे । प्रतिज्ञामात्मनः पाहि लंबते रविमंडलम्

神々の軍の将よ、急ぎ大アスラにシャクティ（聖槍）を投げよ。自らの誓いを守れ――太陽の円盤は低く沈みつつある。

Verse 92

स्कंद उवाच । त्वयैव रुद्रभक्तोऽयं जनार्दन ममेरितम् । वधार्थं रुद्रभक्तस्य बाहुः शक्तिं मुंचति

スカンダは言った。「ジャナールダナよ、このルドラの信奉者は、わが言葉に従い、まさに汝によって促された。ルドラの信奉者を討つため、我が腕はシャクティを放つ。」

Verse 93

नारुद्रः पूजयेद्रुद्रं भक्तरूपस्य यो हरः । रुद्ररूपममुं हत्वा कीदृशं जन्मनो भवेत्

ルドラならぬ者が、どうしてルドラを礼拝できようか。ハラ（シヴァ）ご自身が信者の姿を取られたというのに。ルドラの相を帯びるこの者を殺して、いかなる再生が待つというのか。

Verse 94

तिरस्कृता विप्रलब्धाः शप्ताः क्षिप्ताः प्रपीडिताः । रुद्रभक्ताः कुलं सर्वं निर्दहंति हताः किमु

ルドラの信者が侮辱され、欺かれ、呪われ、打ちのめされ、あるいは虐げられたとき、彼らは一族全体を焼き尽くすことができる。ましてや殺されたならばなおさらである。

Verse 95

एष चेद्धंति तद्भद्रं हन्यतामेष मां रणे । रुद्रभक्ते पुनर्विष्णो नाहं शस्त्रमुपाददे

もし彼が打つというなら、それでよい。戦いで私を打たせよ。しかし、ヴィシュヌよ、ルドラの信者に対して、私は二度と武器を手にすることはない。

Verse 96

श्रीभगवानुवाच । नैतत्तवोचितं स्कंद रुद्रभक्तो यथा श्रृणु । द्वे तनू गिरिजाभर्तुर्वेदज्ञा मुनयो विदुः

聖なる主は言われた。「スカンダよ、それは其方にふさわしくない。『ルドラの信者』とは真にいかなるものかを聞け。ヴェーダを知る聖仙たちは、ギリジャーの夫には二つの姿があると説いている。」

Verse 97

एका जीवात्मिका तत्र प्रत्यक्षा च तथापरा । द्रोग्धा भूतेषु भक्तश्च रुद्रभक्तो न स स्मृतः

その二つのうち、一つは生きとし生けるものの中に存在する姿であり、もう一つは顕現した姿である。しかし、生き物に対して裏切りを働く者は、たとえ信仰を主張しても、ルドラの信者とはみなされない。

Verse 98

भक्तो रुद्रो कृपावांश्च जंतुष्वेव हरव्रतः । तदेनं भूतमर्त्येषु द्रोग्धारं त्वं पिनाकिनः

ルドラの信者は慈悲深く、特に生きとし生けるものに対してハラの誓いを堅く守る。それゆえ、ピナーカを持つ者よ、生き物と定命の者たちの中にいるこの裏切り者を討つがよい。

Verse 99

जहि नैवात्र पश्यामि दोषं कंचन ते प्रभो । श्रुत्वेति वाचं गोविंदात्सत्यार्थामपि भारत

「彼を殺せ。主よ、ここにあなたの罪は見当たらない」。バーラタよ、ゴーヴィンダからの真実の言葉を聞いて……

Verse 100

हंतुं न कुरुते बुद्धिं रुद्रभक्त इति स्मरन् । तारकस्तु ततः क्रुद्धो ययौ वेगेन केशवम्

「彼はルドラの信者である」と思い出し、彼は殺す決意を固めなかった。しかしその時、激怒したターラカはケーシャヴァに向かって猛進した。

Verse 101

प्राह चैवं सुदुर्बुद्धे हन्मि त्वां पश्य मे बलम् । देवानां चापि धर्माणां मूलं मतिमतां तथा । हत्वा त्वामद्य सर्वांस्तांश्छेत्स्ये पश्याद्य मे बलम्

そして彼はこう言った。「邪悪な心を持つ者よ、お前を殺してやる。我が力を見よ！お前こそ神々とダルマ、そして賢者たちの根源である。今日お前を殺して、彼ら全員を断ち切ってやる。今日こそ我が力を見よ！」

Verse 102

विष्णुरुवाच । दैत्येंद्र तव चास्माभिः किमहो श्रृणु सत्यताम्

ヴィシュヌは言った。「ダーナヴァの王よ、あなたと我々の間に何があるというのか？今、真実を聞きなさい。」

Verse 103

रथे य एष शर्वोऽयं हतेऽस्मिन्सकलं हतम् । श्रुत्वेति तारकः क्रुद्धस्तूर्णं रुद्ररथं ययौ

「このシャルヴァ（シヴァ）が戦車に乗っている。もし彼が殺されれば、すべてが殺されることになる」と聞いて、ターラカは激怒し、ルドラの戦車に向かって猛進した。

Verse 104

अभिसृत्य स जग्राह रुद्रस्य रथकूबरम् । यदा स कूबरं क्रुद्धस्तारकः सहसाऽग्रहीत्

彼は突進して、ルドラの戦車の轅（くばら）をつかんだ。怒り狂うターラカが、その轅を忽ち握り取ったとき—

Verse 105

रेसतू रोदसी तूर्णं मुमुहुश्च महर्षयः । व्यनदंश्च महाकाया दैत्या जलधरोपमाः

たちまち天と地の二界は震え、叫び声をあげた。大いなるリシたちは茫然となった。さらに、嵐雲の塊のごとき巨躯のダイティヤらは、轟々と咆哮した。

Verse 106

आसीच्च निश्चितं तेषां जितमस्माभिरित्युत । तार कस्याप्यभिप्रायं भगवान्वीक्ष्य शंकरः

そして彼らには「われらは必ず勝った」との確信が固まった。だが、バガヴァーン・シャンカラは、ターラカの意図さえ見抜いて—

Verse 107

उमया सह संत्यक्त्वा रथं वृषभमावहत् । ओमित्यथ जपन्ब्रह्मा आकाशं सहसाश्रितः

ウマーとともに戦車を捨て、彼は牡牛（ヴリシャバ）に乗った。ついでブラフマーは「オーム」と唱えつつ、たちまち虚空に身を寄せた。

Verse 108

ततस्तं शतसिंहं च रथं रुद्रेण निर्मितम् । उत्क्षिप्य पृथ्व्यामास्फोट्य चूर्णयामास तारकः

ついにターラカは、ルドラの造りし「百獅子」と名高いその戦車を持ち上げ、大地に叩きつけて粉塵と化した。

Verse 109

शूलपाशुपतादीनि सहसोपस्थितानि च । वारयामास गिरिशो भवः साध्य इति ब्रुवन्

三叉戟とパーシュパタの武器などが一斉に現れたが、ギリーシャ—バヴァ—はそれらを制し、「彼は定められた運命のままに処されるべきだ」と告げた。

Verse 110

ततः स्ववंचितं ज्ञात्वा रुद्रेणात्मानमीर्ष्यया । विनदन्सहसाऽधावद्वृषभस्थं महेश्वरम्

そのとき、ルドラに欺かれたと悟ったターラカは、嫉妬の怒りに燃えて咆哮し、牡牛に坐すマヘーシュヴァラへと忽ち突進した。

Verse 111

ततो जनार्दनोऽधावच्चक्रमुद्यम्य वेगतः । वज्रमिंद्रस्तथोद्यम्य दंडं चापि यमो नदन्

そのときジャナールダナは疾く駆け、円盤（チャクラ）を掲げた。インドラもまた金剛杵（ヴァジュラ）を挙げて進み、ヤマは咆哮して杖（ダンダ）を振り上げた。

Verse 112

गदां धनेश्वरः क्रुद्धः पाशं च वरुणो नदन् । वायुर्महांकुशं घोरं शक्तिं वह्निर्महाप्रभाम्

財宝の主ダネーシュヴァラは憤りて棍棒（ガダー）を執り、ヴァルナは咆哮して縄（パーシャ）を握った。ヴァーユは恐るべき大鉤（アンкуシャ）を掲げ、アグニは大いなる光輝を放つ槍（シャクティ）を携えた。

Verse 113

निरृतिर्निशितं खड्गं रुद्राः शूलानि कोपिताः । धनूंषि साध्या देवाश्च परिघान्वसवस्तथा

ニルリティは鋭き剣を執り、憤れるルドラたちは三叉戟を握った。サーディヤら諸天は弓を取り、ヴァスたちもまた鉄の棍（パリガ）を掲げる—それぞれの神が、押し寄せる戦の奔流に備えて武装した。

Verse 114

विश्वेदेवाश्च मुसलं चंद्रार्कौ स्वप्रभामपि । ओषधीश्चाश्विनौ देवौ नागाश्च ज्वलितं विषम्

ヴィシュヴェーデーヴァたちは棍棒を執り、月と太陽は自らの光輝さえ捧げた。癒やしの霊薬草が集められ、アシュヴィン双神も加わり、ナーガたちは燃え立つ毒を携えて来た――それぞれが生得の力を神聖なる大業に捧げた。

Verse 115

हिमाद्रि प्रमुखाश्चापि समुद्यम्य महीधरान् । भृशमुन्नदतो देवान्धावतो वीक्ष्य तारकः

雷鳴のごとき咆哮を上げて突進する神々、さらにヒマードリをはじめ諸山が武器として持ち上げられるのを見て、ターラカはその突撃を見据え、迎え撃つべく身構えた。

Verse 116

निवृत्तः सहसा पार्थ महागज इवोन्नदन् । स वज्रमुष्टि नाहत्य भुजे शक्रमपातयत्

そのときターラカは忽ち引き返し、巨象のごとく咆哮した。金剛（ヴァジュラ）のように硬い拳でインドラの腕を打ち、シャクラを倒れ伏させた。

Verse 117

दंडं यमादुपादाय मूर्ध्न्याहत्य न्यपातयत् । उरसाहत्य सगदं धनदं भुव्यपातयत्

彼はヤマの杖を奪い取り、頭上を打って倒した。さらに、棍棒を携えるダナダ（クベーラ）の胸を打ち砕き、地に投げ落とした。

Verse 118

वरुणात्पाशमादाय तेन बद्धा न्यपातयत् । महांकुशेन वायुं च चिरं मूर्ध्नि जघान सः

彼はヴァルナの縄（パーシャ）を取り、これで縛って打ち倒した。さらに大きな鉤棒で、ヴァーユの頭を長きにわたり幾度も打ち据えた。

Verse 119

फूल्कारैरुद्धतं वह्निं शमयामास तारकः । निरृतिंखड्गमादाय हत्वा तेन न्यपातयत्

タ―ラカは激しい息の噴きつけで燃えさかる火を鎮めた。ついで剣を取り、これにてニルリティを討ち倒し、地に投げ伏せた。

Verse 120

शूलैरेव तथा रुद्राः साध्याश्च धनुषार्दिताः । परिघैरेव वसवो मुशलैरेव विश्वकाः

ルドラたちは自らの三叉槍によって打ち倒され、サーディヤたちは自らの弓によって苦しめられ、ヴァスたちは自らの棍棒によって撃たれ、ヴィシュヴェデーヴァたちは自らの槌によって砕かれた――掲げた武器がことごとく己に返ったのである。

Verse 121

रेणुनाच्छाद्य चंद्रार्कौ वल्मीकस्थाविवेक्षितौ । महोग्राश्चौषधीस्तालैरश्विभ्यां सोऽभ्यवर्तयत्

彼は塵で月と太陽を覆い、まるで蟻塚の中に沈んだかのように見せた。さらに、きわめて霊験あらたかな治癒の薬草を、棕櫚の杖で打ち返して双子神アシュヴィンから遠ざけ、追い払った。

Verse 122

सविषाश्च कृता नागा निर्विषाः पादकुट्टनैः । पर्वताः पर्वतैरेव निरुच्छ्वासा भृशं कृताः

ナーガたちは足の踏みつけの一撃によって、毒を帯びさせられ、あるいは毒を奪われた。山々はまた山によって打ち据えられ、激しく打ちのめされて、戦いの圧迫の中で息も絶えんばかりであった。

Verse 123

एवं तद्देवसैन्यं च हाहाभूतमचेतनम् । कृत्वा मुहूर्तादाधावच्चक्रपाणिं तमुन्नदन्

かくして彼はたちまち神々の軍勢を「ハー、ハー！」と叫ぶ無我夢中の恐慌に陥らせた。ついで大音声に咆哮し、円盤を持つ主（ヴィシュヌ）へと突進した。

Verse 124

ततश्चांतर्दधे सद्यः प्रहसन्निव केशवः । कुयोगिन इव स्वामी सदा बुद्धिमतां वरः

そのときケーシャヴァは、まるで微笑むかのように、たちまち姿を消した――誤った修行のヨーギーには捉えがたき真の師のごとく、常に賢者の中で最勝なる御方である。

Verse 125

अपश्यंस्तारको विष्णुं पुनर्वृषभवा हनम् । आधावत्कुपितो दैत्यो मुष्टिमुद्यम्य वेगतः

ヴィシュヌが見えぬと知るや、ターラカは再び牛旗の御方（シヴァ）へ突進した。怒り狂う阿修羅は拳を振り上げ、疾風のごとく駆け寄った。

Verse 126

अचिरांशुरिवालक्ष्यो लक्ष्योथ भगवान्हरिः । आबभाषे ततो देवान्बाहुमुद्यम्यचोच्चकैः

そのとき、幸いなる主ハリは――疾き光の一条のようにしばし見えず、やがて再び姿を現し――腕を高く掲げて、神々に向かい大声で告げた。

Verse 127

पलायध्वमहो देवाः शक्तिश्चेद्वः पलायितुम् । विमूढा हि वयं सर्वे ये बालवचसागताः

「逃げよ、神々よ――逃げる力があるのならば！ まことに我らは皆、迷いに沈んだ。幼子の言葉に従ってここへ来た者たちなのだから。」

Verse 128

किं न श्रुतः पुरा गीतः श्लोकः स्वायंभुवेन यः । यथा बालेषु निक्षिप्ताः स्त्रीषु षंडितकेषु च । अपस्मारीषु चैवापि सर्वे ते संशयं गताः

「スヴァーヤンブヴァ（マヌ）が昔に詠じた詩句を、汝らは聞かなかったのか。『事を幼子に、女に、宦官に、さらには癲癇の者に委ねれば、皆ことごとく疑いと混乱に陥る』と。」

Verse 129

प्रत्यक्षं तदिदं सर्वमाधुना चात्र दृस्यते

そして今ここにて、それらすべてが我らの眼前に、まさしく直に見えている。

Verse 130

अज्ञासिष्म पुरैवैतद्रुद्रभक्तं न हंत्यसौ । यत्प्रतिज्ञां नाकरिष्यन्न स्यान्नः कदनं महत्

我らは以前より知っていた――彼はルドラの帰依者を殺さぬ。もしあの誓願を立てなかったなら、我らにこの大いなる荒廃は起こらなかったであろう。

Verse 131

अथैष यदि दैत्येंद्रं न निहंति कुबुद्धिमान् । मा भयं वो महाभागा निहनिष्यामि वो रिपून्

いま、もしこの愚か者が魔族の王を討たぬなら、恐れるな、幸いなる神々よ。われが汝らの敵を滅ぼそう。

Verse 132

अद्य मे विपुलं बाह्वोर्बलं पश्यत दैत्याधमं नाशयामि मुष्टिनैकेन पश्यत

今日、我が両腕の広大なる力を見よ。見よ――この最も卑しき魔を、ただ一つの拳にて滅ぼしてみせよう。見よ！

Verse 133

मया हि दक्षिणो बाहुर्दत्तश्च भवतां सदा । रिपून्वा निहनिष्यामि सत्यं तत्परिपालये

まことに、我は常に汝らに右腕を誓いのしるしとして捧げてきた。敵どもを必ず討つ――それは真実、我はその誓願を守り抜く。

Verse 134

येंऽबरे ये च पाताले भुवि ये च महासुराः । क्षणात्तान्नासयिष्यामि महावातो घनानिव

その大いなるアスラどもが天にいようと、パーターラ（地下界）にいようと、あるいは地上にいようと、刹那にして我は滅ぼす—大風が雲を散らすがごとく。

Verse 135

एवमुक्ता जगन्नाथो मुष्टिमुद्यम्य दक्षिणम् । निरायुधस्तार्क्ष्यपृष्ठादवप्लुत्याभ्यधावत

かく告げて、宇宙の主は右の拳を掲げた。武器を持たず、ガルダの背より跳び降り、前へと突進した。

Verse 136

तस्मिन्धावति गोविंदे चचाल भुवनत्रयम् । विमूर्छितमभूद्विश्वं देवा भीतिं परां ययुः

ゴーヴィンダが突進すると、三界は震え動いた。宇宙は気を失うかのようで、神々は甚だしい恐怖に沈んだ。

Verse 137

धावतश्चापि कल्पांतं रुद्रकल्पस्य तस्य याः । मुखात्समुद्यजुर्ज्वालास्ताबिः खर्वशतं हतम्

彼が劫末の憤怒—周期の終わりのルドラのごとき—をもって駆けるとき、口より炎が噴き上がった。その炎により、幾百のカルヴァが滅ぼされた。

Verse 138

ततोंऽतरिक्षे वाचश्च प्रोचुः सिद्धाः स्वयं तदा । जहि कोपं वासुदेव त्वयि क्रुद्धे क्व वै जगत्

そのとき虚空に声が響いた。シッダたち自らが言った。「怒りを捨てよ、ヴァースデーヴァよ。汝が憤れば、この世界はいずこに留まり得ようか。」

Verse 139

अनादृत्येव तद्वाक्यं ब्रुवन्नान्यत्करोम्यहम् । आह्वयंश्च महादैत्यं क्रुद्धो हरिरधावत

その言葉を顧みず、彼は「我は他をなさぬ」と宣した。さらに大いなるダイティヤを呼び立て、憤れるハリは前へと疾走した。

Verse 140

उवाच वाचं साधूंश्च यत्नात्पालयतां फलम् । दुष्टान्विनिघ्नतां चैव तत्फलं मम जायताम्

彼は言った。「善き者を努めて護る者にはその報いを与えよ。悪しき者を討ち滅ぼす者については、その果報こそ我に帰せよ。」

Verse 141

अथापश्यन्महासेनो रुद्रं यांतं च तारकम् । तारकं चान्वधावन्तं पुरामपुरुषं हरिम्

そのときマハーセーナは、進み来たるルドラと、またターラカを見た。さらに、太初のプルシャたるハリがターラカを追うのを見た。

Verse 142

जगच्च क्षुब्धमत्यर्थं स्वां प्रतिज्ञां पुरा कृताम् । पश्चिमां प्रतिलंबंतं भास्करं चापि लोहितम्

そして世界ははなはだしく揺れ動いた。彼は、かつて自ら立てた誓願を見、また西の方に低く垂れ、赤く染まる太陽をも見た。

Verse 143

आकाशवाणीं श्रृण्वंश्च किं स्कन्द त्वं विषीदसी । पश्चात्तापो यदि भवेत्कृत्वा ब्रह्मवधं त्वयि

「天より響く天啓の声を聞いた後でさえ、なぜ嘆くのか、スカンダよ。もし汝が婆羅門殺しの罪を犯したのち悔いを起こしたなら、（その悔いを贖罪の行として成就せよ）。」

Verse 144

स्थापयेर्लिगमीशस्य मोक्षो हत्याशतैरपि । आविवेश महाक्रोधं दिधक्षुरिव मेदिनीम्

主イーシャのリンガを安置せよ。たとえ殺害の業が百に及んでも、解脱は得られる。だが彼には大いなる憤怒が入り、まるで大地そのものを焼き尽くさんとするかのようであった。

Verse 145

अथोत्प्लुत्य मयूरात्स प्रहसन्निव केशवम् । बाहुभ्यामप्युपादाय प्रोवाच भवनंदनः

ついで彼は孔雀から跳び降り、ケーシャヴァに向かって戯れるように微笑み、両腕でケーシャヴァを抱き上げて、バヴァ（シヴァ）の御子は語った。

Verse 146

जानामि त्वामहं विष्णो महाबुद्धिपराक्रमम् । भूतभव्यविष्यांश्च दैत्यान्हंस्यपि हूंकृतैः

我は汝を知る、ヴィシュヌよ。広大なる बुद्धि と大いなる武勇を備えし者。過去・未来、あらゆる時のダイティヤでさえ、汝はただ一声の威令の咆哮によって滅ぼし得る。

Verse 147

त्वमेव हंता दैत्यानां देवानां परिपालकः । धर्मसंस्थापकश्च त्वमेव ते रचितोंऽजलिः

汝こそただ一人、ダイティヤを討つ者。汝こそ神々を護る者。汝こそただ一人、ダルマを स्थापित する者。ゆえにこの合掌の礼（アンジャリ）を汝に捧げる。

Verse 148

क्षणार्धं पश्य मे वीर्यं भास्करो लोहितायते । एवं प्रणम्य स्कन्देन वासुदेवः प्रसादितः

「半瞬のあいだ、我が威力を見よ——太陽は紅に染まる！」こうして礼拝したスカンダは、ヴァースデーヴァを喜ばせた。

Verse 149

विरोषोऽभूत्तमालिंग्य वचनं केशवोऽब्रवीत् । सनाथस्त्वद्य धर्मोऽयं सुराश्चैव त्वया गुह

そのときケーシャヴァは喜びに満ちて彼を抱きしめ、こう告げた。「今日、このダルマは汝によって守護者を得た、ああグハよ。諸天もまた汝によって安泰となった。」

Verse 150

स्मरात्मानं यदर्थं त्वमुत्पन्नोऽसि महेश्वरात् । साधूनां पालनार्थाय दुष्टसंहरणाय च । सुरविप्रकृते जन्म जीवितं च महात्मनाम्

自らの本願を想え——汝がマヘーシュヴァラより生まれた所以は、善き者を護り、悪しき者を滅するためである。諸天とバラモンの安寧のために、偉大なる魂はその誕生も生命も引き受けるのだ。

Verse 151

रुद्रस्य देव्या गंगायाः कृत्तिकानां च तेजसा । स्वाहावह्नेश्च जातस्त्वं तत्तेजः सफलीकुरु । साधूनां च कृते यस्य धनं वीर्यं च संपदः

汝はルドラ、神なるガンガー、クリッティカーたち、そしてスヴァーハーとアグニの光輝によって生まれた。その光明を実りあるものとせよ。善き者のために、財も武勇も繁栄も真の目的を得よ。

Verse 152

सफलं तस्य तत्सर्वं नान्यथा रुद्रनंदन

ああルドラの御子よ、それら一切は彼にとって真に実りとなる——他のあり方ではない。

Verse 153

अद्य धर्मश्च देवाश्च गावः साध्याश्च ब्राह्मणाः । नंदंतु तव वीर्येण प्रदर्शय निजं बलम्

今日、汝の武勇によって、ダルマも諸天も、牛たちも、サーディヤたちも、バラモンたちも歓喜せよ。汝自身の力を顕せ。

Verse 154

स्कन्द उवाच । या गतिः शिवत्यागेन त्वत्त्यागेन च केशव । तां गतिं प्राप्नुयां क्षिप्रं हन्मि चेन्न हि तारकम्

スカンダは言った。「おおケーシャヴァよ、もし私が真にターラカを討たぬなら、シヴァを捨て、また汝を捨てることによって得られるその同じ運命を、速やかに我が身に受けさせ給え。」

Verse 155

या गतिः श्रुतित्यागेन साध्वी भार्यातिपीडनात् । साधूनां च परित्यागाद्वृथा जीवितसाधनात् । निष्ठुरस्य गतिर्या च तां गतिं यामि केशव

おおケーシャヴァよ、もし我が務めを果たさぬなら、シュルティを捨てる者、貞き妻を甚だしく苦しめる者、聖者を見捨てる者、むなしく生計を追う者、そして残忍なる者に定まるその運命へ、我もまた赴かん。

Verse 156

इत्युक्ते सुमहान्नादः संप्रजज्ञे दिवौकसाम् । प्रशशंसुर्गुहं केचित्केचिन्नारायणं प्रभुम्

そう語られるや、天界の住人の間に大いなる轟きが起こった。ある者はグハを讃え、ある者は主ナーラーヤナを讃えた。

Verse 157

ततस्तार्क्षअयं समारुद्य हरिस्तस्मिन्महारणे । ताम्रचूडं महासेन स्तारकं चाप्यधावताम्

それからその大合戦において、ハリはタークシャ（ガルダ）に乗った。マハーセーナはタームラチューダへ、さらにターラカへも突進した。

Verse 158

लोहितांबरसंवीतो लोहितस्रग्विभूषणः । लोहिताक्षो महाबाहुर्हिरण्यकवचः प्रभुः

その威ある戦士は、赤き衣をまとい、赤き花輪を飾り、眼は紅く、腕は大いに力強く、黄金の甲冑を身に帯びて立っていた。

Verse 159

भुजेन तोलयञ्छक्तिं सर्वभूतानि कम्पयन् । प्राप्य तं तारकं प्राह महासेनो हसन्निव

腕に槍をつり合せ、あらゆる生きとし生けるものを震わせつつ、マハーセーナはターラカに到り、微笑むかのように語った。

Verse 160

तिष्ठतिष्ठ सुदुर्बुद्धे जीवितं ते मयि स्थितम् । सुहृष्टः क्रियतां लोको दुर्लभः सर्वसिद्धिदः

「止まれ、止まれ、邪なる知をもつ者よ—汝の命は我が手にある。心を喜ばせよ。この世を正しき道に立てよ。得難しといえど、あらゆる成就を授けるものなのだ。」

Verse 161

यत्ते सुनिष्ठुरत्वं च धर्मे देवेषु गोषु च । तस्य ते प्रहराम्यद्य स्मर शस्त्रं सुशिक्षितम्

「汝がダルマに、神々に、そして牛に向けたその甚だしい残虐ゆえに—今日、我は汝を討つ。よく鍛えた武器であろうとも、汝の武具を思い起こせ。」

Verse 162

एवमुक्ते गुहेनाथ निवृत्तस्यास्य भारत । तारकस्य शिरोदेशात्कापि नारी विनिर्ययौ

バーラタよ、グハがこのように語り、彼（ターラカ）が退いたとき、ターラカの頭のあたりから、ある一人の女が現れ出た。

Verse 163

तेजसा भासयंती तमध ऊर्ध्वं दिशो दश । दृष्ट्वा नारीं गुहः प्राह कासि कस्माच्च निर्गता

その女は光威を放ち、上下の十方を照らし出した。彼女を見たグハ（クマーラ）は言った。「汝は誰か、いずこより現れ出たのか。」

Verse 164

नार्युवाच । अहं शक्तिर्गुहाख्याता भूतलेषु सदा स्थिता । अनेन दैत्यराजेन महता तपसार्ज्जिता

その女性は言った。「私は『グハの力』として知られるシャクティであり、常に地上に留まっています。このダイティヤの王は、偉大なる苦行によって私を得たのです。」

Verse 165

सुरेषु सर्वेषु वसामि चाहं विप्रेषु शास्त्रार्थरतेषु चाहम् । साध्वीषु नारीषु तथा वसामि विना गुणान्नास्मि वसामि कुत्रचित्

「私はすべての神々の中に住み、聖典の意味に専心するバラモンの中にも住みます。同様に、貞淑な女性の中にも住みます。しかし、徳がなければ、私はどこにも住むことはありません。」

Verse 166

तदस्य पुण्यसंघस्य संप्राप्तोद्यावधिर्गुह । तदेनं त्यज्य यास्यामि जह्येनं विश्वहेतवे

「おおグハよ、彼を支えていた蓄積された功徳の限界が今や訪れました。それゆえ、彼を見捨てて私は去ります。世界のために、彼を討ちなさい。」

Verse 167

तस्यां ततो निर्गतायां दैत्यशीर्षं व्यकम्पयत् । कंपितं चास्य तद्देहं गतवीर्योऽभवत्क्षणात्

"彼女が彼から離れると、ダイティヤの頭は震え始め、体も揺れ動き、瞬く間にその勇気と力は失われてしまった。"

Verse 168

एतस्मिन्नंतरे शक्तिं सोऽक्षिपद्गिरिजात्मजः । उल्काज्वाला विमुञ्चंतीमतिसूर्याग्निसप्रभाम्

"まさにその瞬間、ギリジャーの息子（クマーラ）は、流星の炎のように燃え上がり、太陽や火をも凌ぐほどに輝くシャクティ（槍）を投げつけた。"

Verse 169

कल्पांभोधिसमुन्नादां दिधक्षंतीं जगद्यथा । तारकस्यांतकालाय अभाग्यस्य दशामिव

劫の終わりの大海のごとく轟き、まるで世界を焼き尽くさんばかりに——彼女はターラカに定められた滅びそのものとして来たり、まさに不運の最終の相のようであった。

Verse 170

दारणीं पर्वतानां च सर्वसत्त्वबलाधिकाम् । उत्क्षिप्य तां विनद्योच्चैरमुञ्चत्कुपितो गुहः

その槍は山々さえ裂き、あらゆる生類の力に勝る——憤れるグハはそれを掲げ、轟く咆哮とともに放った。

Verse 171

धर्मश्चेद्बलवांल्लोके धर्मो जयति चेत्सदा । तेन सत्येन दैत्योयं प्रलयं यात्वितीरयन्

「もしダルマが世において真に強大であり、もしダルマが常に勝利するなら——その真実によって、このダイティヤよ滅びに至れ」そう彼は宣言した。

Verse 172

सा कुमारभुजोत्सृष्टा दुर्निवार्या दुरासदा । विभेद हृदयं चास्य भित्त्वा च धरणिं गता

クマーラの腕より放たれたその抗しがたく近づきがたい力は、彼の心臓を裂き、貫き終えると大地へと入り込んだ。

Verse 173

निःसृत्य जलकल्लोलपूर्विका स्कंदमाययौ । स च संताडितः शक्त्या विभिन्नहृदयोसुरः । नादयन्वसुधां सर्वां पपातायोमुखो मृतः

水の大波のごとく湧き出でて、アヨームカはスカンダへと突進した。だが神槍シャクティに打たれ、アスラの心は裂けた。全大地を轟かせる咆哮ののち、鉄の面を地に伏せて倒れ、アヨームカは死した。

Verse 174

एवं प्रताप्य त्रैलोक्यं निर्जित्य बहुशः सुरान् । महारणे कुमारेण निहतः पार्थ तारकः

パルタよ、このように三界を焼き尽くし、度々神々を征服した後、ターラカは大いなる戦いにおいてクマーラによって討たれたのである。

Verse 175

एतस्मिन्निहते दैत्ये प्रहर्षं विश्वमाययौ

そのダイティヤ（悪魔）が討たれたとき、全世界は歓喜に満ち溢れた。

Verse 176

ववुर्वातास्तथा पुण्याः सुप्रभोभूद्दिवाकरः । जज्वलुश्चाग्नयः शांताः शांता दिग्जनितस्वनाः

吉祥な風が吹き始め、太陽は素晴らしい輝きを放った。火は穏やかに燃え、方角は静まり返り、その騒音は消え失せた。

Verse 177

ततः पुनः स्कंदमाह प्रहृष्टः केशवोऽरिहा । स्कंदस्कंद महाबाहो बाणोनाम बलात्मजः

そこで、敵を滅ぼす者ケーシャヴァ（ヴィシュヌ）は喜び、再びスカンダに語りかけた。「スカンダよ、スカンダよ、強き腕を持つ者よ。バラの息子であるバーナという名の悪魔がいる。」

Verse 178

क्रौंचपर्वतमादाय देवसंघान्प्रबाधते । सोऽधुना ते भयाद्वीर पलायित्वा नगं गतः । जहि तं पापसंकल्पं क्रौंचस्थं शक्तिवेगतः

彼はクラウンチャ山に逃げ込み、神々の軍勢を苦しめている。英雄よ、今や彼はあなたを恐れてその山へと逃げ去った。クラウンチャに潜むその邪悪な者を、あなたの槍の力で速やかに討ち果たしたまえ。

Verse 179

ततः क्रौंचं महातेजा नानाव्यालविनादितम् । शक्त्या बिभेद बहुभिर्वृक्षैर्जीवैश्च संकुलम्

そのとき大いなる光輝を放つスカンダは、神槍シャクティによってクラウñチャ山を裂き割った。そこは種々の猛獣の叫びがこだまし、無数の樹木と生きものがひしめく山であった。

Verse 180

तत्र व्यालसहस्राणि दैत्यकोट्ययुतं तथा । ददाह बाणां च गिरं भित्त्वा शक्तिर्महारवा

そこにて大轟音を発するシャクティは、山を貫いたのち、猛獣の群れ幾千と、ダイティヤの千万を焼き尽くし、さらにバーナと山上の砦をも焼き払った。

Verse 181

अद्यापि छिद्रं तत्पार्थ क्रौंचस्य परिवर्तते

おおパールタよ、今日に至るまで、クラウñチャ山にはその裂け目がなお残っている。

Verse 182

येन हंसाश्च क्रौंचाश्च मानसाय प्रयांति च । हत्वा बाणं महाशक्तिः पुनः स्कंदं समागता । प्रत्यायाति मनः साधोराहृतं प्रहितं तथा

その通り道を通って、白鳥（ハンサ）とクラウñチャ鳥はマーナサー（マーナサローヴァラ湖）へ赴く。バーナを討ち果たしたのち、大いなるシャクティは再びスカンダのもとへ帰還した――外へ放たれ、目的を得て戻る聖者の心のごとく。

Verse 183

ततो हरींद्रप्रमुखाः प्रतुष्टुवुर्ननृतुश्च रंभाप्रमुखा वरांगनाः । वाद्यानि सर्वाणि च वादयंतस्तं साधुसाध्वित्यमरा जगुर्भुशम्

そのときハリ（ヴィシュヌ）とインドラをはじめ諸天は彼を讃え、ランバーを先頭に天女たちは舞い踊った。あらゆる楽器が奏でられる中、不死の神々は声高く「善哉、善哉！」と歌った。