Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 136
Devanagari script
तस्मिन्धावति गोविंदे चचाल भुवनत्रयम् । विमूर्छितमभूद्विश्वं देवा भीतिं परां ययुः
Transliteration
tasmindhāvati goviṃde cacāla bhuvanatrayam | vimūrchitamabhūdviśvaṃ devā bhītiṃ parāṃ yayuḥ
Translation
ゴーヴィンダが突進すると、三界は震え動いた。宇宙は気を失うかのようで、神々は甚だしい恐怖に沈んだ。
Word by Word
तस्मिन्in/when that (time)
तस्मिन्:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (loc. sg.)
धावतिruns/charges
धावति:
Kriyā (Action)
TypeVerb
Root√धाव् (धातु)
Formलट्-लकार (present); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
गोविन्देin/when Govinda (was running)
गोविन्दे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगोविन्द (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (masc. loc. sg.)
चचालshook/moved
चचाल:
Kriyā (Action)
TypeVerb
Root√चल् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भुवनत्रयम्the three worlds
भुवनत्रयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभुवन + त्रय (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समासः (त्रीणि भुवनानि); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neut. nom./acc. sg.)
विमूर्छितम्fainted/insensible
विमूर्छितम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootवि-√मूर्छ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (neut. nom. sg.)
अभूत्became/was
अभूत्:
Kriyā (Copula/Action)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect/past); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
विश्वम्the universe
विश्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (neut. nom. sg.)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (masc. nom. pl.)
भीतिम्fear
भीतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (fem. acc. sg.)
पराम्great/utter
पराम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (fem. acc. sg.); विशेषण (qualifying ‘भीतिम्’)
ययुःwent/experienced
ययुः:
Kriyā (Action)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
Speaker
Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa, per Māheśvara-khaṇḍa narration convention)
Visual Art Cues
Scene: Govinda’s charge sends shockwaves through the three worlds; devas recoil, the cosmos appears to faint—clouds whirl, mountains and oceans implied in trembling, celestial beings startled.
Characters & Entities
G
GovindaD
devasB
bhuvanatraya (three worlds)FAQs
Even benevolent divinity, when stirred into fierce action, manifests as awe-inspiring cosmic power.
None mentioned.
None.