Rig Veda 10.39.3: Mandala 10, Sukta 39, Mantra 3
Sukta 10.39
Devata: Aśvins (Nāsatyā)
Chandas: Trishtubh/Jagati (probable; needs metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
अमाजुरश्चिद्भवथो युवं भगोऽनाशोश्चिदवितारापमस्य चित् । अन्धस्य चिन्नासत्या कृशस्य चिद्युवामिदाहुर्भिषजा रुतस्य चित् ॥
Transliteration
amā́juraś cid bhavatho yuváṃ bhágo 'nā́śoś cid avitā́rā apamá sya cit | andhásya cin nāsatyā kṛśásya cid yuvā́m id ā́hur bhiṣájā rutásya cit ||
Translation
力なき者にさえ、汝らは幸運（bhaga）となり、資なき者にさえ、救い手となり、蔑まれし者にさえ、守護者となる。ナーサティヤ（Nāsatyā）よ、盲なる者にさえ、痩せ衰え弱き者にさえ—まことに汝らは、傷つき叫ぶ者のための医師とも呼ばれる。
Word by Word
अमाजुःeven the helpless/poor man
अमाजुः:
कर्तृ (भवथो इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअमाजु- (प्रातिपदिक; ‘अमाजु’ = अल्प/दीन/असमर्थ) अथवा न-मा-जु (निश्चित व्युत्पत्तिः अनिश्चित)
चिद्even, indeed
चिद्:
—
TypeIndeclinable
Rootचिद् (निपात)
भवथोyou two are / become
भवथो:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
युवम्you two
युवम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
भगःgood fortune; beneficence
भगः:
सम्बन्ध/विशेष्य (भवथो इत्यस्य विधेय-नाम)
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
अनाशोःof the imperishable
अनाशोः:
सम्बन्ध (भगस्य)
TypeAdjective
Rootअ-नाश (प्रातिपदिक; ‘नाश’=नाश/क्षय; अ-नाश=अविनाश/अक्षय)
चित्even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचिद् (निपात)
अवितारौ(you two) protectors
अवितारौ:
कर्तृ/विधेय (युवम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootअवितृ (प्रातिपदिक; ‘अवितृ’=रक्षक/सहायक)
अपमस्यof the work/deed (of help)
अपमस्य:
सम्बन्ध (अवितारौ इत्यस्य)
TypeNoun
Rootअपम (प्रातिपदिक; ‘अपम’=कर्म/कार्य, विशेषतः ‘अपमस्’ = कार्य/उपकार)
चित्even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचिद् (निपात)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
अन्धस्यof the blind
अन्धस्य:
सम्बन्ध (भिषजा इत्यस्य—‘as physicians of…’)
TypeNoun/Adjective
Rootअन्ध (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचिद् (निपात)
नासत्याO Nāsatyas (Aśvins)
नासत्या:
सम्बोधन
TypeNoun (Vocative)
Rootनासत्य (प्रातिपदिक; अश्विनौ)
कृशस्यof the emaciated/weak
कृशस्य:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootकृश (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचिद् (निपात)
युवाम्you two
युवाम्:
कर्म (आहुः इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
इद्indeed
इद्:
—
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात)
आहुःthey have said / call
आहुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु; वैदिक ‘अह्’ = ‘कथने’)
भिषजाas physicians
भिषजा:
करण/भाव-करण (युवाम्—‘you two’ in the capacity of)
TypeNoun
Rootभिषज् (प्रातिपदिक; ‘वैद्य/चिकित्सक’)
रुतस्यof the wounded/stricken
रुतस्य:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootरुत (प्रातिपदिक; ‘रुत’=आहत/क्षत/व्रणित, ‘wounded/struck’)
चित्even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचिद् (निपात)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.