Kāṣṭhīlā-Ākhyāna: Ratnāvalī’s Return, Co-wife Dharma, and the Phālguna Propitiation

Verse 1

काष्ठीलोवाच । भार्यायास्तद्वचः श्रुत्वा राक्षस्या धर्मसंमितम् । पृष्ठात्करोणुरूपिण्याः सकन्योऽवातरद्द्विजः ॥ १ ॥

カाष्ठீलाは言った。羅刹女（ラークシャシー）である妻の、ダルマにかなう正しき言葉を聞くや、バラモンは娘とともに雌驢馬の背から降り立った。

Verse 2

अवतीर्णे द्विजे साभूत्सुरूपा प्रमदा पुनः । क्षपाचरी क्षपानाथवक्त्रा पीनोन्नतस्तनी ॥ २ ॥

バラモンが降り立つと、彼女は再び麗しき若き女となった――夜に歩み、月のごとき面貌をもち、乳房は豊かにして高く張っていた。

Verse 3

सा कुमारी ततः प्राप्य नगरं स्वपितुः शुभम् । बाह्यरक्षास्थित प्राप्तं पुरपालमुवाच ह ॥ ३ ॥

それからその乙女は、父の吉祥なる都に到り、外郭の見張りに立つ城門の守衛に近づいて、言葉をかけた。

Verse 4

गच्छ त्वं नृपतेः पार्श्वं पितुर्मम पुराधिप । ब्रूहि मां समनुप्राप्तां रत्नशालां पुरा हृताम् ॥ ४ ॥

おお都の主よ、ただちに王――わが父――の御前へ赴き、告げてください。『私はここに参りました。昔奪われた宝玉の広間（ラトナ・シャーラー）を求めて』と。

Verse 5

रत्नावलिं रत्नभूतां सुद्युम्नस्य महीक्षितुः । तल्पथा रक्षसा रात्रौ स्वपुरस्था हृता द्विज ॥ ५ ॥

おおブラーフマナよ、ラトナーヴァリー――まさに宝珠そのもののごとき――スディユムナ王の妃は、自らの都にいる折、夜に羅刹タルパタにさらわれた。

Verse 6

पुनः सा समनुप्राप्ता जीवमानाऽक्षता पितः । समाश्वसिहि शोकं त्वं मा कृथा मत्कृते क्वचित् ॥ ६ ॥

「父上、彼女は再び戻りました――生きており、傷ひとつありません。どうか安んじてください。悲しみを捨て、わたしのためにいついかなる時も嘆かないでください。」

Verse 7

अविप्लुतास्मि राजेंद्र गांगा आप इवामलाः । तव कीर्तिकरी तद्वन्मातुः सौशील्यसूचिका ॥ ७ ॥

王よ、わたしは汚されておりません――一点の曇りなきガンガーの水のように清らかです。同じく、わたしはあなたに善き名声をもたらし、母君の高き徳をも示します。

Verse 8

तत्कुमारीवचः श्रुत्वा पुरापालस्त्वरान्वितः । अबाहुरिति विख्यातः प्राप्तः सुद्युम्रसन्निधौ ॥ ८ ॥

その乙女の言葉を聞くや、都の守護者――アバーフと名高い者――は急ぎスディユムナの御前に到着した。

Verse 9

कृतप्रणामः संपृष्टः प्राह राजानमादरात् । राजन्नुपागता नष्टा दिहिता तव मानद ॥ ९ ॥

彼は礼拝してから問いを受け、敬意をもって王に申し上げた。「王よ、誉れを授けるあなたの御息女は、失われていたにもかかわらず、いま帰還されました。」

Verse 10

रत्नावलीति विख्याता सस्त्रीकद्विदजसंयुता । पुरबाह्ये स्थिता दृष्टा मया ज्ञाता न चाभवत् ॥ १० ॥

彼女は「ラトナーヴァリー」として名高く、夫であるバラモンとともにいた。私は都の外に立つ彼女を見たが、見分けようとしても、その真の素性を知ることができなかった。

Verse 11

तयाहं प्रेरितः प्रागां त्वां विज्ञापयितुं प्रभो । अविप्लुताहं वदति मां जानातु समागताम् ॥ ११ ॥

彼女に促され、私は先に来て主よ、あなたに申し上げるために参りました。彼女は「私は無事です」と言い、私がここへ到着したことを知っていただきたいのです。

Verse 12

पितरं मम सत्कृत्यै नात्र कार्या विचारणा । तदद्भुतं वचः श्रुत्वा पुरपालस्य तत्क्षणात् ॥ १२ ॥

「わが父を正しく敬いなさい——ここで思案は不要です。」城門の守衛のその驚くべき言葉を聞くや、その瞬間に……

Verse 13

सामात्यः सकलत्रस्तु सद्विजो निर्ययौ नृपः । स तु गत्वा पुराद्ब्राह्ये गंगातीरे व्यवस्थिताम् ॥ १३ ॥

それから王は、家臣たちとともに、王妃を伴い、学識あるバラモンたちに随行されて出立した。都の外へ出て、ガンガーの岸に至り、そこに立ち止まった。

Verse 14

अपश्यद्भास्कराकारां सस्त्रीकद्विजसंयुताम् । सहजे नैव वेषेण भूषितां भूषणप्रियाम् ॥ १४ ॥

王は、太陽のごとく輝く彼女を見た。彼女は女たちとバラモンたちに伴われていた。自然の姿のまま、衣装で身を偽ることはなかったが、飾りを愛するゆえに、宝飾で荘厳されていた。

Verse 15

अम्लानकुसुमप्रख्यां तत्पकांचनसुप्रभाम् । दूराद्दृष्ट्वांतिकं गत्वा पर्यष्वजत भूपतिः ॥ १५ ॥

王は遠くから彼女を見て――しおれぬ花のごとく輝き、熟した黄金の光沢のように照り映えているのを知り――近づいて抱きしめた。

Verse 16

पितरं सापि संहृष्टा समाश्लिष्य ननाम ह । ततश्च मात्रा संगम्य हृष्टया हर्षितांतरा ॥ १६ ॥

彼女もまた歓喜して父を抱きしめ、うやうやしく礼拝した。ついで母に会うと、心の奥まで喜びに満たされて嬉しさに輝いた。

Verse 17

प्राह वाक्यं विशालाक्षी संबोध्य पितरं नृपम् । सुप्ताहं रत्नशालायां सखीभिः परिवारिता ॥ १७ ॥

大きな瞳の乙女は父である王に呼びかけて言った。「私は宝玉の宮殿で、侍女たちに囲まれて眠っておりました。」

Verse 18

उदकूकृत्वा शिरस्ताताधौतांघ्रिर्मंचकोपरि । चिंतयत्नी भर्तृयोगं निशीथे रक्षसा हृता ॥ १८ ॥

水壺を枕元に置き、足を洗い清めてから寝台に横たわり、夫との結びを思っていたところ、真夜中に羅刹にさらわれた。

Verse 19

स मां गृहीत्वा स्वपुरं प्रागादर्णवगे गिरौ । नानारत्नमये तत्र गुहायां स्थापिता ह्यहम् ॥ १९ ॥

彼は私を捕らえて、アルナヴァガと呼ばれる山の自らの都へと赴いた。そこでは、さまざまな宝石で飾られた洞窟の中に、私は確かに置かれ、留め置かれた。

Verse 20

स तत्रोद्वहनोपायचिंतयांतर्व्यवस्थितः । तस्य भार्या त्वियं सुभ्रूर्या तिष्ठति सुमध्यमा ॥ २० ॥

彼はそこで内に沈み、彼女を連れ去る手立てを思案していた。そしてこの女—彼の妻—は、美しい眉と細い腰を備え、ここに立っている。

Verse 21

बिभ्रती मानुषं रूपं राक्षसी राक्षसप्रिया । अनया बुद्धियोगेन शक्त्या शक्रस्य भूपते ॥ २१ ॥

王よ、その羅刹女—羅刹たちに愛される者—は人の姿を帯びた。さらにブッディ・ヨーガ、すなわち策を見抜く智慧の力により、シャクラ（インドラ）の威力さえも凌いだ。

Verse 22

घातितो विप्रहस्तेन क्रूरकर्मा पतिः स्वकः । पुरैव मम तं शैलं प्राप्तो देवेन भूसुरः ॥ २२ ॥

わが夫は行い残酷で、バラモンの手によって討たれた。しかもそれよりはるか以前に、神にも似たバラモンよ、あなたはすでに私のあの山へ来ていた。

Verse 23

इयं तु राक्षसी दृष्ट्वा पतिं स्वं धर्मदूषकम् । विप्रेण संविदं कृत्वा दांपत्ये निजकर्मणा ॥ २३ ॥

だがこの羅刹女は、己の夫がダルマを汚す者であると見て、バラモンと取り決めを結び、自らの行いによって夫婦のあり方をそのように整えた。

Verse 24

रूपेणाप्यस्य संमुग्धा घातयामास राक्षसम् । एवं कृत्वा पतिं विप्रं हस्तिनीरूपधारिणी ॥ २४ ॥

彼でさえ彼女の美に惑わされ、彼女はその羅刹を討たせた。かくして雌象の姿を取った彼女は、バラモン—すなわち夫—を救い護った。

Verse 25

गृहीत्वा वास्तुकं वित्तं पृष्ठमारोप्य मामपि । समायातात्र भूपाल मामत्तुं तव मंदिरम् ॥ २५ ॥

「住まいを建てるための財を取り、さらに私を背に負って、ここへ来たのだな、王よ、そなた自身の家へ——私を喰らおうとの思いで。」

Verse 26

अनया रक्षिता राजन् राक्षस्याराक्षसात्ततः । तस्मादिमां पूजयस्व सत्कृत्याग्रजसंयुताम् ॥ २६ ॥

「王よ、この女によって、あのラークシャシー（女の羅刹）とラークシャサから私は守られた。ゆえに、この女を敬い供養し、兄とともに丁重にもてなせ。」

Verse 27

अस्या एवामुमत्या मां देह्यस्मै ब्राह्मणाय हि । अनेनैकासनगता जाता भर्ता स मे भवत् ॥ २७ ॥

「この女の同意のもと、まことに私をこのバラモンにお与えください。同じ座に共に座したゆえ、彼は私の夫となりました—どうか彼を我が主としてください。」

Verse 28

येनैकासनगा नारी भवेद्भर्ता स एव हि । नान्य इत्थँ पुराणेषु श्रूयते ह्यागमेष्वपि ॥ २८ ॥

「女が同じ座を共にした男こそ、ただその者のみが真の夫である。このような規定は他に聞かれない—プラーナにも、アーガマにも。」

Verse 29

अस्याः पृष्ठे निविष्टाहं प्रीत्या सह द्विजन्मना । धर्मत स्तेन मद्भर्ता भवेदेषा मतिर्मम ॥ २९ ॥

「彼女の背に座り、私は愛をもって二度生まれし者（ドヴィジャ）と並んでいる。ダルマの規準によれば、我が夫は盗人と見なされよう—これが私の理解である。」

Verse 30

तस्मादिमां सांत्वयित्वा शास्त्रागमविधानतः । देहि विप्राय मां तात पितमन्यं वृणे न च ॥ ३० ॥

ゆえに、聖典（シャーストラ）と聖伝（アーガマ）の規定に従って彼女を慰めたのち、愛しき父上よ、わたしを一人のブラーフマナにお与えください。ほかの夫は選びません。

Verse 31

तच्छ्रुत्वा दुहितुर्वाक्यं सुद्युम्नो भूपतिस्तदा । सांत्वयामास तन्वंगीं राक्षसीं प्रश्रयानतः ॥ ३१ ॥

娘の言葉を聞くと、スディユムナ王はそのとき、へりくだった敬意をもって、手足のほっそりしたラークシャシーを慰めた。

Verse 32

सुतैषा धर्मभीता मे त्वामेव शरणं गता । यदर्थं निहतः कांतस्त्वया पूर्वतरः सति ॥ ३२ ॥

このわが娘は、自らのダルマを恐れて、ただあなたのみを拠り所として参りました。いかなる理由で、徳ある御方よ、彼女の愛する人は以前あなたに殺されたのですか。

Verse 33

त्वदधीना ततो भद्रे जातेयं मत्सुता किल । इममिच्छति भर्तारं योऽयं भर्ता कृतस्त्वया ॥ ३३ ॥

それゆえ、めでたき御方よ、このわが娘はまことにあなたの庇護のもとにあります。娘はこの男こそを夫として望みます—あなたご自身が取り計らい、成就させたその夫を。

Verse 34

मया प्रणामदानाभ्यां याचिता त्वं निशाचरि । अनुमोदय साहाय्ये सुतां मम सुलोचने ॥ ३४ ॥

夜をさまよう者（ラークシャシー）よ、わたしは礼拝の拝礼と贈り物とをもってあなたに願い求めました。どうか我が娘を助けることをお許しください、麗しき眼の御方よ。

Verse 35

त्वद्वाक्याद्भवतु प्रेष्या मत्सुता ब्राह्मणस्य तु । सापत्नभावं त्यक्त्वा तु सुतां मे परिपालय ॥ ३५ ॥

あなたの御言葉によって、わが娘がそのバラモンの侍女となりますように。共妻としての争いの心を捨て、わが娘を守りお育てください。

Verse 36

सुताया मम भार्याया मद्बलस्य जनस्य च । पुरस्य विषयस्यापि स्वामिनी त्वं न संशयः ॥ ३६ ॥

疑いなく、あなたはわが娘、わが妻、わが軍勢、わが民、さらには都と全領土に至るまでの主であり正当なる権威者です。

Verse 37

तव वाक्ये स्थिता ह्येषा सदैवापि भविष्यति । एतच्छ्रुत्त्वा तु वचनं सुद्युम्नस्य निशाचरी ॥ ३७ ॥

「彼女はあなたの御言葉に安住し、まことに永遠にそのままでありましょう。」スディユムナのこの言葉を聞いて、夜にさまよう女（ニシャーチャリー）はそれに応じて答えた。

Verse 38

अन्वमोदत शुद्धेन चेतसा सहचारिणी । उवाच च धरापालं प्रदानाय कृतोद्यमम् ॥ ३८ ॥

清らかな心をもって、伴侶（妻）は喜んで同意した。さらに、施与の用意を整えた国土の守護者（王）に向かって語った。

Verse 39

यदर्थं प्रणतस्त्वं मां सद्भावेन नृपोत्तम । तस्माद्द्वितीया भार्येयं भवत्वस्य द्विजन्मनः ॥ ३९ ॥

おお、王の中の最勝者よ。この目的のために、あなたは真心をもって私にひれ伏した。ゆえに、この女がその二度生まれ（ドヴィジャ）の第二の妻となりますように。

Verse 40

अहं च भवता पूज्या कृत्वार्चां देवमंदिरे । सर्वैश्च नागरैः सार्द्धं फाल्गुने धवले दले ॥ ४० ॥

「そして我もまた汝により礼拝されるべし――主の神殿にてアルチャナー（arcanā）を修してのち――町人すべてと共に、パールグナ月の白分（明半月）に。」

Verse 41

सप्ताहमुत्सवः कार्यो ह्यष्टम्या आचतुर्दशीम् । नटनर्तकयुक्तेन गीतवाद्येन भूरिणा ॥ ४१ ॥

まことに祭礼は七日間行うべし。第八日より第十四日に至るまで、役者と舞人を伴い、豊かな歌と器楽の響きをもって。

Verse 42

मैरेयमांसरक्तादिबलिभिश्चापि पूजया । एवं प्रकुर्वते तुभ्यं सदा क्षेमकरी ह्यहम् ॥ ४२ ॥

「たとえマイरेーヤ酒、肉、血などの供物をもってする礼拝であっても――このように汝を供養する者には――我は常に、その信奉者に安寧と護りを授ける者となる。」

Verse 43

भवेयं नृपशार्दूल स्वं वचः प्रतिपालय । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्याः सुद्युम्नो नृपतिस्तदा ॥ ४३ ॥

「王たちの中の虎よ、我はそのようにならん。汝みずからの言葉を守れ。」彼女の言葉を聞いて、スディユムナ王はその時ただちに（応じ／行動し）た。

Verse 44

अंगीचकार तत्सर्वं यदुक्तं प्रीतया तया । प्रतिपन्ने तु वचसि राज्ञा तुष्टा तु राक्षसी ॥ ३४ ॥

王は、彼女が愛情ゆえに語ったことをすべて喜んで受け入れた。王がその言葉に同意すると、羅刹女（rākṣasī）は満足した。

Verse 45

उवाच ब्राह्मणं प्रेम्णा कुरु भार्यामिमामपि । राजकन्यां द्विजश्रेष्ठ गृह्योक्तविधिना शुभाम् ॥ ४५ ॥

愛情をこめて彼は婆羅門に告げた。「おお、二度生まれの中の最勝者よ、この王女をも、吉祥なるグリヒヤ（Gṛhya）儀礼の定めに従って妻として迎えよ。」

Verse 46

ईर्ष्यां त्यक्त्वा विशालाक्ष्या भवाम्येषा सहोदरी । राक्षस्या वचनेनेह परिणीय नृपात्मजाम् ॥ ४६ ॥

「嫉みを捨て、わたしはこの大きな眼の姫に真の姉妹となりましょう。さらにここで、ラークシャシー（rākṣasī）の命により、王の娘を花嫁として連れて参ります。」

Verse 47

बहुवित्तयुतां विप्रो महोदयपुरं ययौ । आरुह्य करिणीरूपां राक्षसीं क्षणमात्रतः ॥ ४७ ॥

多くの財宝を携えた婆羅門はマホーダヤの都へ向かった。雌象の姿に変じたラークシャシー（rākṣasī）に乗り、ただ一瞬にしてそこへ到着した。

Verse 48

ततो मया श्रुतं देवि भर्ता ते समुपागतः । धनरत्नसमायुक्तो भार्याद्वयसमन्वितः ॥ ४८ ॥

それから、女神よ、あなたの夫が到着したと聞きました。財宝と宝石を携え、二人の妻を伴っていたのです。

Verse 49

ततोऽहं बंधुवर्गेण पितृभ्यां च सखीगणैः । बहुशो भर्त्सिता रूक्षैर्वचनैर्मर्मभेदिभिः ॥ ४९ ॥

その後、わたしは親族や両親、そして友の女たちの群れから、幾度も叱責された。荒々しい言葉は胸の奥深くを切り裂いた。

Verse 50

कथं यास्यसि भर्तारं धनलुब्धे श्रिया वृतम् । यस्त्वया निर्द्धनः पूर्वं परित्यक्तः सुदीनवत् ॥ ५० ॥

ああ財に貪る者よ――今や繁栄と吉祥に囲まれた夫のもとへ、どうして行けようか。かつて汝は、彼を全く貧しく哀れな者のように見なして捨て去ったではないか。

Verse 51

चंचलानीह वित्तानि पित्र्याणि किल योषिताम् । कांतार्जितानि सुभगे स्थिराणीति निगद्यते ॥ ५१ ॥

この世の財はまことに移ろいやすい――とりわけ女が父方より受け継ぐ財はそうである。だが幸いなる者よ、夫が自ら得た財は堅固に保たれると言われる。

Verse 52

परुषैर्वचनैर्यस्तु क्षिप्तस्तद्भाषणं कथम् । भविष्यति प्रवेशोऽपि दुष्करस्तस्य वेश्मनि ॥ ५२ ॥

荒き言葉で打たれた者と、どうして親しき語らいが成り立とうか。その後は、彼の家に入ることさえ難しくなる。

Verse 53

गताया अपि ते तत्र शयनं पतिना सह । भविष्यति दुराचारे सुखदं न कदाचन ॥ ५३ ॥

たとえそこへ赴いても、悪しき行いの女よ、その地で夫と共に臥すことは、決して汝に安楽をもたらさぬ。

Verse 54

लोकापवादाद्यदि चेद्ग्रहीष्यति पतिस्तव । त्वां स्नेहहीनचित्तस्तु न कदाचिन्मिलिष्यति ॥ ५४ ॥

たとえ世間の非難を恐れて夫が汝を引き取るとしても、その心には愛がなく、決して真に汝と結ばれることはない。

Verse 55

नेदृशं दुःखदं किंचिद्यादृशं दूरचित्तयोः । दंपकत्योर्मिलनं लोके वैकल्यकरणं महत् ॥ ५५ ॥

この世において、心が遠く離れた夫婦の結びつきほど悲しみを招くものはない。その逢瀬は、人生に大いなる苦悩と乱れを生む。

Verse 56

एवं बहुविधा वाचः श्रृण्वाना बंधुभाषिताः । अधोमुख्यस्रुपूर्णाक्षी बभूवाहं सुदुःखिता ॥ ५६ ॥

かくして、親族の語るさまざまな言葉を聞くうちに、私はひどく悲しみに沈んだ。顔を伏せ、目には涙が満ちた。

Verse 57

चेतसार्चितयं चाहं पूर्वलोभेन मुह्यती । न दत्तं कंकणं पाणेर्न दत्तं कटिसूत्रकम् ॥ ५७ ॥

そして私もまた——人々の心に敬われながら——昔の欲に惑わされ、手に嵌める腕輪も、腰の紐さえも与えなかった。

Verse 58

न चापि नूपुरे दत्ते येन तुष्टिं व्रजेत्पतिः । धनजीवितयोः स्वामी भर्ता लोकेषु गीयते ॥ ५८ ॥

また、それによって夫が不満となるなら、足輪（ヌープラ）さえも施してはならない。夫は諸世界において、財の主、さらには命の主として讃えられるからである。

Verse 59

तन्मयापहृतं वित्तं भवित्री का गतिर्मम । कथं यास्यामि तद्वेश्म कथं संभाषये पुनः ॥ ५९ ॥

「私の財は彼に奪われてしまった。私はこれからどうなるのか——もはやどの道が残るのか。どうして再びあの家へ行けよう、そしてどうしてもう一度彼と言葉を交わせようか。」

Verse 60

यो मया दुष्टया त्यक्तः स प्रत्येति कथं हि माम् । एवं विचिंये यादद्धृदयेन विदूयता ॥ ६० ॥

「どうして彼が私のもとへ戻れよう――この私が邪心により捨て去ったその人が。」そうして彼女は幾度も思い巡らし、胸は苦悩の炎に焼かれていた。

Verse 61

वेष्टिता बंधुवर्गेण तावद्दोला समागता । छत्रेण शशिवर्णेन शोभमाना सुकोमला ॥ ६१ ॥

親族の一団に取り囲まれ、かよわき乙女はやがて輿へと導かれた。月のように白い天蓋の下で、彼女は輝きをまとい、いよいよ優美であった。

Verse 62

आस्तृता रांकवैः पीनैः पुरुषोर्विधृतांसकैः । ते समागत्य पुरुषाः प्रोचुर्मामसकृच्छभे ॥ ६२ ॥

それは厚く豊かな毛布で敷き整えられ、男たちの肩に担がれていた。やがてその男たちは近づき、私に幾度も告げた――「おお、修行者の中の雄牛よ」。

Verse 63

आकारितासि पत्या ते व्रज शीघ्रं मुदान्विता । धनरत्नयुतो भर्ता सद्धिभार्यः समागतः ॥ ६३ ॥

夫があなたを呼び寄せた。喜びに満ちて、急いで行きなさい。あなたの夫は財宝と宝玉を携え、徳ある妻を伴って到着したのだ。

Verse 64

प्रविष्टमात्रेण गृहे त्वामानेतुं वरानने । प्रेषिताः सत्वरं पत्या संस्थितां पितृवेश्मनि ॥ ६४ ॥

おお、美しき面差しの方よ。あなたが家に入ったその瞬間、夫はすぐさま人々を遣わして、父の家に滞在していたあなたを急ぎ連れ戻そうとした。

Verse 65

ततोऽहं व्रीडिता देवि भर्तुस्तद्वीक्ष्य चेष्टितम् । नैवोत्तरमदां तेभ्यः किंचिन्मौनं समास्थिता ॥ ६५ ॥

そのとき、女神よ、夫の振る舞いを見て私は恥じ入り、彼らに何一つ返答せず、ただ沈黙にとどまった。

Verse 66

ततोऽहं बंधुवर्गेण भूयोभूयः प्रबोधिता । आहूता स्वामिना गच्छ सम्मानेन तदंतिकम् ॥ ६६ ॥

それから私は親族の者たちに幾度も諭され、勧められた。主君である夫に召されると、私は恭しくその御前へ赴いた。

Verse 67

स्वामिनाकारिता पत्नी या न याति तदंतिकम् । सा तु ध्वांक्षी भवेत्पुत्रि जन्मानि दश पंच च ॥ ६७ ॥

娘よ、夫に呼ばれてもそのもとへ行かぬ妻は、十五の生にわたり雌の烏として生まれる。

Verse 68

एवमुक्त्वा समाश्वास्य मां गृहीत्वा त्वरान्विताः । दोलामारोप्य गच्छेति प्रोचुः स्निग्धा मुहुर्मुर्हुः ॥ ६८ ॥

そう言って彼らは私を慰め、急ぎつつ私の身を支えて輿に乗せ、情け深く幾度も「さあ行け、進め」と繰り返し告げた。

Verse 69

ततस्ते पुरुषा दोलां निधायांसेषु सत्वरम् । जग्मुर्महोदयपुरं यत्र तिष्ठति मे पतिः ॥ ६९ ॥

それから男たちは急いで輿を肩に担ぎ、我が夫の住まうマホーダヤプラへと出立した。

Verse 70

दृष्टं मया गृहं तस्य सर्वतः कांचनावृतम् । आसनीयैश्च भोज्यैश्च धनैर्वस्त्रैर्युतं ततः ॥ ७० ॥

私は彼の家を見た。四方すべてが黄金に覆われ、座具や食物、財宝、衣が整えられていた。

Verse 71

अथ सा राक्षसी देवी सा चापि नृपनंदिनी । प्रीत्या च भक्त्या कुरुतां प्रणतिं मम सुन्दरि ॥ ७१ ॥

そのとき、その羅刹女神も王女も—美しき者よ—愛とバクティ（信愛）をもって私に礼拝し、ひれ伏すべきである。

Verse 72

ततस्ताभ्यामहं प्रेम्णा यथार्हमभिपूजिता । भर्तृवाक्येन संप्रीता स्नात्वाभुजं तथाहृता ॥ ७२ ॥

それから二人は、ふさわしい作法のままに愛をもって私を供養し敬った。夫の言葉に満ち足り、沐浴ののち、私はそのとおりに連れられて行った。

Verse 73

ततोऽस्तसमयात्पश्चाद्भर्ता चाहूय सत्वरम् । परिष्वज्य चिरं दोर्भ्यां पर्यंके संन्यवेशयत् ॥ ७३ ॥

やがて日没の後、夫は急いで彼女を呼び寄せた。両腕で久しく抱きしめ、寝台の上に座らせた。

Verse 74

ततो निशाचरीं राजपुत्रीं चाहूय सोऽब्रवीत् । भक्त्या युवाभ्यां कर्तव्यमस्याश्चरणसेवनम् ॥ ७४ ॥

それから夜にさまよう女と王女を呼び寄せて言った。「汝ら二人は、バクティ（信愛）をもって、この方の蓮華の御足に仕えよ。」

Verse 75

इयं प्राक्कालिकी भार्या ज्येष्ठा च युवयोर्द्भुवम् । पत्युर्वाक्यात्ततस्ताभ्यां गृहीतौ चरणौ मम ॥ ७५ ॥

こちらは我が先の妻プラーッカーリキー、二人のうち年長の者です。のちに夫君の仰せにより、二人はそろって私の足を取りました。

Verse 76

सापत्नभावजामीर्ष्यां परित्यज्य सुलोचने । ततः प्रेष्यान्समाहूय भर्ता मे वाक्यमब्रवीत् ॥ ७६ ॥

美しい眼の方よ、共妻としての競いから生じる嫉みを捨てなさい。そうして夫君は侍女たちを呼び集め、私に次の言葉を告げました。

Verse 77

यत्किंचिद्रक्षसः पार्श्वान्मया प्राप्तं पुरा वसु । सुतामुद्वहतो राज्ञो यच्च लब्धं मयाखिलम् ॥ ७७ ॥

かつて羅刹の側から私が得たどのような財も、また王が娘を婚礼へと連れ出した折に私が得た一切も――それらはことごとく私が得たものです。

Verse 78

तत्सर्वं भक्तिभावेन समानयत मा चिरम् । इयं हि स्वामिनी प्राप्ता तस्य वित्तस्य किंकराः ॥ ७८ ॥

それらすべてを、バクティの敬虔なる心で、遅滞なくただちに運びなさい。今やこの方こそその財の主母であり、あなたがたはその財に仕える者にすぎません。

Verse 79

तद्वाक्यात्सहसा प्रेष्यैः समानीतं धनं शुभे । भर्ता समर्पयामास प्रीत्या युक्तोऽखिलं तदा ॥ ७९ ॥

彼女の言葉により、侍者たちはたちまち財を運び来たりました、吉祥なる御方よ。すると夫君は愛情に満ち、喜んでそのすべてを手渡しました。

Verse 80

सत्कृत्य भूषणैर्वस्त्रैख्यलीकेन चेतसा । उभयोस्तत्र पश्यंत्यो राक्षसीराजकन्ययोः ॥ ८० ॥

彼は飾りと衣をもって彼女らを丁重にもてなしたが、心には欺きがあった。かくしてその場に留まり、二人の羅刹女の王女はそれを見つめていた。

Verse 81

पर्यंकस्थां परिष्वज्य मां चुंचुबाधरे शुभे । तद्दृष्ट्वा चाद्भुतं भर्तुर्देहवित्तसमर्पणम् ॥ ८१ ॥

ああ、瑞相ある美しき唇の方よ。私が長椅子に横たわると、彼は私を抱きしめ、驚くべきことを見た――夫が身も財もことごとく捧げ尽くしたのである。

Verse 82

उल्लासकरण वाक्यं करेण कुचपीडनम् । छिन्ना गौरिव खङ्गेन गताः प्राणा ममाभवन् ॥ ८२ ॥

彼の言葉は歓喜を煽るためであり、手で私の乳房を押さえた。すると、まるで牛が剣で断たれるように、我が命の息が去ってゆくかのようであった。

Verse 83

ततोऽहं यमनिर्द्दिष्टां प्राप्ता नरकयातनाम् । तामतीत्य सुदुःखार्ता काष्ठीला चाभवं शुभे ॥ ८३ ॥

それから私は、閻魔により定められた地獄の責め苦を受けた。その難を越えたのち、激しい苦痛に打ちひしがれ、ああ吉祥なる方よ、私は木片のように—呆然として動けなくなった。

Verse 84

यास्यामि पुनरेवाहं तिर्यग्योनिं सहस्रशः । या भर्तुर्नापयेद्वित्तं जीवितं च शुभानने ॥ ८४ ॥

「ああ、美しき顔の方よ。私は再びまた再び—幾千度も—畜生の胎に生まれ落ちよう。夫の財を守らず、さらにはその命すら守り得ぬ女の報いとは、まさにこれである。」

Verse 85

सापीदृशीमवस्था वै यास्यत्येव न संशयः । एवं ज्ञात्वानिशं रक्षेत्पत्युर्वित्तं च जीवितम् ॥ ८५ ॥

疑いなく、彼女もまたまったく同じ境遇に至るであろう。ゆえにこれを悟り、夫の財とその命とを常に守護すべきである。

Verse 86

पतिर्माता पिता वित्तं जीवितं च गुरुर्गतिः ॥ ८६ ॥

彼女にとって夫は母であり父である。夫は財であり、さらには命そのものでもある。夫はグルであり、帰依の拠り所であり、到達すべき目的である。

Verse 87

प्रयाति नारी बहुभिः सुपुण्यैः सहैव भर्त्रा स्वशरीरदाहात् । विष्णोः पदं वित्तशरीरलुब्धा प्रयाति यामीं च कुयोनिपीडाम् ॥ ८७ ॥

多くの善き功徳を具えた女人は、自らの身の焼かれることを縁として夫とともに旅立ち、ヴィシュヌの御足の境地に至る。だが財と身の快楽に貪り執する者は、ヤマの国に赴き、卑しき悪しき生の責め苦を受ける。

Verse 88

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीचरिते काष्ठीलाचरितं नाम त्रिंशत्तमोऽध्यायः ॥ ३० ॥

かくして、聖なる『ブリハンナーラディーヤ・プラーナ』後分（ウッタラ・バーガ）のモーヒニー物語における、「カाष्ठīlāの物語」と名づけられた第三十章は終わる。