Sukta 70

Mantra 1

त्रिरस्मै सप्त धेनवो दुदुह्रे सत्यामाशिरं पूर्व्ये व्योमनि । चत्वार्यन्या भुवनानि निर्णिजे चारूणि चक्रे यदृतैरवर्धत ॥

ત્રિવાર સાત ધેનુઓએ તેને માટે પ્રાચીન આકાશીય વિસ્તૃત વ્યોમમાં સત્યમય આશીર્વાદરૂપ આનંદ દોહ્યો. અને જ્યારે તે ઋતના નિયમોથી વધ્યો, ત્યારે તેણે તેજસ્વી વસ્ત્ર સમા ચાર અન્ય સુંદર ભુવનો રચ્યાં.

Mantra 2

स भिक्षमाणो अमृतस्य चारुण उभे द्यावा काव्येना वि शश्रथे । तेजिष्ठा अपो मंहना परि व्यत यदी देवस्य श्रवसा सदो विदुः ॥

અમૃતત્વના સુંદર સ્વરૂપને શોધતો તે કાવ્યદૃષ્ટિથી બંને દ્યાવાઓમાં વ્યાપે છે. ઉદાર, ઝડપી તેજથી તે સર્વાધિક તેજસ્વી આપોને ચારે તરફ આવરી લે છે, જ્યારે દેવના શ્રવસાથી તેઓ સદો—તે પ્રકાશમય આસન—ને ઓળખે છે.

Mantra 3

ते अस्य सन्तु केतवोऽमृत्यवोऽदाभ्यासो जनुषी उभे अनु । येभिर्नृम्णा च देव्या च पुनत आदिद्राजानं मनना अगृभ्णत ॥

તેના કેતવો અમૃત્યવ—મરણરહિત—અને અદાવ્ય—અપરાજેય—થાઓ, બંને જન્મોને અનુસરીને. જેમના દ્વારા—માનવીય નૃમ્ણથી અને દૈવી શક્તિથી—તે પવિત્ર કરે છે, તે જ મનનો વિચારો રાજા સોમને નિશ્ચયે પકડી લે છે.

Mantra 4

स मृज्यमानो दशभिः सुकर्मभिः प्र मध्यमासु मातृषु प्रमे सचा । व्रतानि पानो अमृतस्य चारुण उभे नृचक्षा अनु पश्यते विशौ ॥

તે દસ સુકર્મો દ્વારા શુદ્ધ થતો, મધ્યમ માતૃઓ સાથે, અગ્ર માપમાં આગળ વધે છે. અમૃતનું મનોહર રસ પીતો, મનુષ્ય-દૃષ્ટિ ધરાવી, તે બંને પ્રજાઓ—બંને લોકધામો—ને અનુપશ્યે છે.

Mantra 5

स मर्मृजान इन्द्रियाय धायस ओभे अन्ता रोदसी हर्षते हितः । वृषा शुष्मेण बाधते वि दुर्मतीरादेदिशानः शर्यहेव शुरुधः ॥

ઇન્દ્રિય શક્તિ માટે પોતાને મૃજતો, તે બે રોદસીના અંતો વચ્ચે સ્થિત થઈ આનંદિત થાય છે. બળવાન વૃષભ સમો, તે દુર્મતિઓને વિખેરી દૂર હાંકે છે; અવરોધકો પર શિકારી સમો ધસી જાય છે, શૂર ધાવક બની.

Mantra 6

स मातरा न ददृशान उस्रियो नानददेति मरुतामिव स्वनः । जानन्नृतं प्रथमं यत्स्वर्णरं प्रशस्तये कमवृणीत सुक्रतुः ॥

તે માતૃઓને બોલાવતો હોય તેમ, ઉજ્જ્વળ ગાયો સમો રંભે છે; મરુતોના સ્વન સમો તેનો નાદ ઊઠે છે. પ્રથમ ઋતને—સ્વર્ણર, સ્વર્ગ-વાહક તેજને—જાણી, સુક્રતુ તે જને પ્રશસ્તિ માટે પસંદ કરે છે.

Mantra 7

रुवति भीमो वृषभस्तविष्यया शृङ्गे शिशानो हरिणी विचक्षणः । आ योनिं सोमः सुकृतं नि षीदति गव्ययी त्वग्भवति निर्णिगव्ययी ॥

ગર્જતો, ભયંકર, બળથી વૃષભ પોતાના શૃંગોને તીક્ષ્ણ કરે છે—વિશાળ દૃષ્ટિવાળો હરિતવર્ણ (સોમ). સોમ સુકૃત, સુસંસ્કૃત યોનિમાં આવીને બેસે છે; ગૌજન્ય ચામડી તેનું તેજસ્વી વસ્ત્ર બને છે, ગૌજન્ય જ તેની દીપ્તિમાન ઓઢણી.

Mantra 8

शुचिः पुनानस्तन्वमरेपसमव्ये हरिर्न्यधाविष्ट सानवि । जुष्टो मित्राय वरुणाय वायवे त्रिधातु मधु क्रियते सुकर्मभिः ॥

શુચિ, પુનાન, તે પોતાના તનુને નિર્મળ—અરેપસ—બનાવે છે; હરિતવર્ણ સોમ ઊનના કાંઠા (છાણણી) પર સ્થિર થાય છે. મિત્ર, વરુણ અને વાયુને પ્રિય બની, સુકર્મોથી ત્રિધાતુ મધુ રચાય છે.

Mantra 9

पवस्व सोम देववीतये वृषेन्द्रस्य हार्दि सोमधानमा विश । पुरा नो बाधाद्दुरिताति पारय क्षेत्रविद्धि दिश आहा विपृच्छते ॥

પવમાન સોમ, દેવોના વિતરણ/આનંદ માટે વહે; વૃષેન્દ્ર ઇન્દ્રના હૃદયમાં રહેલા સોમધાનમાં પ્રવેશ કર. આઘાત થાય તે પહેલાં જ અમને દુઃખ અને દુરિતથી પાર ઉતાર; ક્ષેત્રવિદ બની, પૂછનારને દિશાઓ જાહેર કર.

Mantra 10

हितो न सप्तिरभि वाजमर्षेन्द्रस्येन्दो जठरमा पवस्व । नावा न सिन्धुमति पर्षि विद्वाञ्छूरो न युध्यन्नव नो निदः स्पः ॥

હિત કરાયેલો અશ્વ જેમ, બળના વૈભવ તરફ ધસી જા; હે ઇન્દુ (સોમ), ઇન્દ્રના જઠરમાં પવિત્ર થા. નાવ જેમ નદી પાર કરાવે તેમ, માર્ગ જાણીને પાર ઉતાર; વીર જેમ યુદ્ધ કરતાં, અમારા પરથી શત્રુજન્ય નિંદા-આક્ષેપો દૂર હંકારી દે.