
Sukta 9.70
Soma Pavamāna (purified Soma as an inner power of truth and delight)
ఈ పవమాన సోమ స్తోత్రం, పీడింపబడి వడకట్టబడి ప్రకాశవంతుడైన శుద్ధ ఇందువును స్తుతిస్తుంది—అతడు ఋతం (విశ్వ సత్య-నియమం) యొక్క మూర్తిరూపం, దేవతలకూ లోకాలకూ పోషణనిచ్చే నిజమైన ఆనందస్వరూపం. ఇందులో సోముని ఆరోహణమూ విస్తరించే శక్తియూ వర్ణించబడతాయి: ‘ఏడు’ పోషక శక్తులచే దోహింపబడి, కాంతిమయ లోకాల్ని వస్త్రంలా ధరించి, చివరికి అశ్వంలా వేగంగా ఇంద్రుని ఉదరంలోకి దూసుకెళ్లి బలం, మార్గదర్శనం, నింద నుండి రక్షణను ప్రసాదిస్తాడు.
Mantra 1
त्रिरस्मै सप्त धेनवो दुदुह्रे सत्यामाशिरं पूर्व्ये व्योमनि । चत्वार्यन्या भुवनानि निर्णिजे चारूणि चक्रे यदृतैरवर्धत ॥
ఆయనకోసం ఏడు ధేనువులు మూడుసార్లు సత్యమైన ఆశీర్వాదం, సత్యానందాన్ని దోహించాయి—ప్రాచీన విస్తారమైన వ్యోమంలో. ఆయన ఋత నియమాలచే వృద్ధి పొందినప్పుడు, నాలుగు ఇతర సుందర భువనాలను తన ప్రకాశవంతమైన ఆవరణం (నిర్ణిజ)గా నిర్మించాడు.
Mantra 2
स भिक्षमाणो अमृतस्य चारुण उभे द्यावा काव्येना वि शश्रथे । तेजिष्ठा अपो मंहना परि व्यत यदी देवस्य श्रवसा सदो विदुः ॥
సుందరమైన అమృతత్వాన్ని కోరుతూ, ఆయన కవి దర్శనంతో రెండు ద్యావా (రెండు ఆకాశాలు) అంతటా విస్తరిస్తాడు. వేగవంతమైన ఉదారతతో అత్యంత ప్రకాశించే జలాలను చుట్టూ వ్యాపింపజేస్తాడు; దేవుని శ్రవస్ (యశస్సు/మహిమ) వల్ల వారు ఆ సదస్—ఆ ప్రకాశమయ స్థానం—ను తెలిసికొనునప్పుడు.
Mantra 3
ते अस्य सन्तु केतवोऽमृत्यवोऽदाभ्यासो जनुषी उभे अनु । येभिर्नृम्णा च देव्या च पुनत आदिद्राजानं मनना अगृभ्णत ॥
ఆయన కేతువులు (ప్రకాశ-చిహ్నాలు) అమృతమైనవి, అజేయమైనవి కావుగాక—రెండు జన్మలను అనుసరించేవిగా. ఏవాటిచేత—మానవ నృమ్ణముచేత మరియు దివ్య శక్తిచేత—ఆయన పవిత్రం చేస్తాడో, వాటిచేతనే మననరూప ఆలోచనలు నిజంగా రాజా (సోమ)ను పట్టుకొంటాయి.
Mantra 4
स मृज्यमानो दशभिः सुकर्मभिः प्र मध्यमासु मातृषु प्रमे सचा । व्रतानि पानो अमृतस्य चारुण उभे नृचक्षा अनु पश्यते विशौ ॥
అతడు పది సుకర్మములచే శుద్ధి చేయబడుతూ, మధ్యమాతృశక్తులతో కలిసి, అగ్ర-మానంలో (ప్రమే) ముందుకు సాగుతాడు. అమృతపు మనోహర రసాన్ని పానంచేసి, నృచక్షా—మానవదృష్టితో, రెండు జనములను/రెండు లోక-ప్రాంతములను అనుసరించి దర్శిస్తాడు.
Mantra 5
स मर्मृजान इन्द्रियाय धायस ओभे अन्ता रोदसी हर्षते हितः । वृषा शुष्मेण बाधते वि दुर्मतीरादेदिशानः शर्यहेव शुरुधः ॥
ఇంద్రుని ఇంద్రియ-శక్తికై తన్ను మృజమానంగా (మరుగు తొలగించుకుంటూ) చేసుకుంటూ, అతడు రెండు రోదసీ—ద్యావా-పృథివీ—రెండు అంతముల మధ్య స్థితుడై హర్షిస్తాడు. వృషభంలా తన శుష్మ (బలం) తో దుర్మతులను తరిమివేస్తాడు; శర్యహా—వేటగాడిలా అడ్డుకొనేవారిపై దూసుకెళ్లుతూ ముందుకు దూకుతాడు.
Mantra 6
स मातरा न ददृशान उस्रियो नानददेति मरुतामिव स्वनः । जानन्नृतं प्रथमं यत्स्वर्णरं प्रशस्तये कमवृणीत सुक्रतुः ॥
అతడు ప్రకాశించే ఆవులవలె మ్రోగుతూ, మాతృలను పిలుస్తున్నట్లుగా—మరుతుల స్వనంలా నినదిస్తూ సాగుతాడు. ప్రథమ ఋతాన్ని, ఆ స్వర్ణర (స్వర్గ-ధారక) శక్తిని తెలిసికొని, సుక్రతు (దృఢసంకల్పుడు) దానిని తన ప్రశస్తికై ఎంచుకుంటాడు.
Mantra 7
रुवति भीमो वृषभस्तविष्यया शृङ्गे शिशानो हरिणी विचक्षणः । आ योनिं सोमः सुकृतं नि षीदति गव्ययी त्वग्भवति निर्णिगव्ययी ॥
గర్జిస్తూ, భయంకరుడైన ఆ వృషభుడు తన తవిష్యా (బల-తేజస్సు)తో తన శృంగాలను పదును చేస్తాడు—విస్తృతదృష్టిగల హరి (సువర్ణవర్ణుడు). సోముడు సుకృతమైన యోనిలోకి వచ్చి కూర్చుంటాడు; గో-జన్య చర్మం అతని దీప్తిమంతమైన వస్త్రం అవుతుంది, గో-జన్యమే అతని ప్రకాశించే ఆవరణం.
Mantra 8
शुचिः पुनानस्तन्वमरेपसमव्ये हरिर्न्यधाविष्ट सानवि । जुष्टो मित्राय वरुणाय वायवे त्रिधातु मधु क्रियते सुकर्मभिः ॥
శుచియైన పవమానుడు తన దేహాన్ని అరిపసం (కలుషరహితం)గా చేస్తాడు; హరి ఊనిసాను (గొర్రెబొచ్చు మేడ/శిఖరం)పై నిలుస్తాడు. మిత్ర, వరుణ, వాయువులకు ప్రీతికరుడై, త్రిధాతు మధువు సుకర్మలతో నిర్మితమవుతుంది.
Mantra 9
पवस्व सोम देववीतये वृषेन्द्रस्य हार्दि सोमधानमा विश । पुरा नो बाधाद्दुरिताति पारय क्षेत्रविद्धि दिश आहा विपृच्छते ॥
ఓ సోమా, దేవవీతి (దేవుల ఆనంద-భాగం) కోసం ప్రవహించు; వృషేంద్రుడైన ఇంద్రుని హృదయంలోని సోమధామం/సోమాసనంలో ప్రవేశించు. కష్టం, దురితం దాడి చేయకముందే మమ్మల్ని దాటించు; క్షేత్రవిత్గా, అడిగేవానికి దిశలను తెలియజెప్పు.
Mantra 10
हितो न सप्तिरभि वाजमर्षेन्द्रस्येन्दो जठरमा पवस्व । नावा न सिन्धुमति पर्षि विद्वाञ्छूरो न युध्यन्नव नो निदः स्पः ॥
కట్టిన అశ్వంలా బలసమృద్ధి వైపు వేగంగా దూసుకుపో; హే ఇందో, ఇంద్రుని జఠరంలో నిన్ను నీవే పవిత్రం చేసుకో. పడవలా మార్గం తెలిసి నదిని దాటి పో; వీరుడిలా యుద్ధం చేస్తూ మా మీదికి వచ్చే శత్రువుల నిందా-దూషణలను దూరం చేయి.
The deity is Soma Pavamāna (Indu)—Soma as the purified sacred draught flowing through the filter, offered especially to Indra for strength.
It teaches that purification brings ‘true delight’ aligned with Ṛta (truth-law): Soma becomes radiant, strengthens Indra, widens the worlds, and grants protection and right passage through obstacles.
It is chanted during the Soma-pressing and straining stage, when the expressed juice is purified through the filter and then offered as clarified Soma in the Soma sacrifice.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.