
Sukta 9.70
अयं पवमानसोमसूक्तः शुद्धम् इन्दुम् अभिष्टुत्य वर्णयति—यथा सः पीड्यते, पवित्रेण निष्यन्द्यते, तेजसा दीप्तिमान् भवति; स ऋतस्य मूर्तिः, देवांश्च लोकांश्च पोषयन् सत्यं हर्षं जनयति। अस्य आरोहणं विस्तारश्च चित्र्यते—“सप्तभिः” पोषकशक्तिभिः दुह्यमानः, दीप्तिषु लोकेषु स्वयम् आवृत्य, अन्ते अश्व इव वेगेन इन्द्रस्य उदरं प्रविश्य बलं, नीतिं, रक्षां च ददाति, निन्दायाः परित्राणं च करोति।
Mantra 1
त्रिरस्मै सप्त धेनवो दुदुह्रे सत्यामाशिरं पूर्व्ये व्योमनि । चत्वार्यन्या भुवनानि निर्णिजे चारूणि चक्रे यदृतैरवर्धत ॥
त्रिरस्यै सप्त धेनवो दुदुह्रे—पूर्व्ये व्योमनि सत्यामाशिरं चारुम्। स च ऋतैर्वर्धमानः स्वनिर्णिजे चारूणि चत्वार्यन्यानि भुवनानि चकार।
Mantra 2
स भिक्षमाणो अमृतस्य चारुण उभे द्यावा काव्येना वि शश्रथे । तेजिष्ठा अपो मंहना परि व्यत यदी देवस्य श्रवसा सदो विदुः ॥
स भिक्षमाणोऽमृतस्य चारुण उभे द्यावा काव्येन विशश्रथे। तेजिष्ठा अपो मंहना परि व्यत, यदी देवस्य श्रवसा सदो विदुः।
Mantra 3
ते अस्य सन्तु केतवोऽमृत्यवोऽदाभ्यासो जनुषी उभे अनु । येभिर्नृम्णा च देव्या च पुनत आदिद्राजानं मनना अगृभ्णत ॥
अस्य केतवोऽमृत्यवोऽदाभ्यासो भवन्तु, उभे जनुषी अनु। येभिर्नृम्णा च देव्या च शक्त्या पुनात, तैर्मननानि आदिद्राजानं सोममगृह्णत।
Mantra 4
स मृज्यमानो दशभिः सुकर्मभिः प्र मध्यमासु मातृषु प्रमे सचा । व्रतानि पानो अमृतस्य चारुण उभे नृचक्षा अनु पश्यते विशौ ॥
स दशभिः सुकर्मभिः मृज्यमानः मध्यमासु मातृषु प्रमे सचा प्र गच्छति। अमृतस्य चारुणः पानं कृत्वा नृचक्षाः उभे विशौ अनु पश्यति।
Mantra 5
स मर्मृजान इन्द्रियाय धायस ओभे अन्ता रोदसी हर्षते हितः । वृषा शुष्मेण बाधते वि दुर्मतीरादेदिशानः शर्यहेव शुरुधः ॥
स इन्द्रियाय धायसे मर्मृजानः रोदसी उभे अन्ते मध्ये हितः हर्षते। वृषा शुष्मेण दुर्मतीः वि बाधते, शर्यहेव शूरुधः आदेदिशानः।
Mantra 6
स मातरा न ददृशान उस्रियो नानददेति मरुतामिव स्वनः । जानन्नृतं प्रथमं यत्स्वर्णरं प्रशस्तये कमवृणीत सुक्रतुः ॥
स मातरः आह्वयन्निव उस्रियः इव नानददेत, मरुतामिव स्वनः। प्रथमं यत् स्वर्णरं ऋतं जानन्, सुक्रतुः प्रशस्तये तम् एव अवृणीत।
Mantra 7
रुवति भीमो वृषभस्तविष्यया शृङ्गे शिशानो हरिणी विचक्षणः । आ योनिं सोमः सुकृतं नि षीदति गव्ययी त्वग्भवति निर्णिगव्ययी ॥
रुवति भीमो वृषभस्तविष्यया शृङ्गे शिशानो हरिणी विचक्षणः । आ योनिं सोमः सुकृतं नि षीदति गव्ययी त्वग्भवति निर्णिगगव्ययी ॥
Mantra 8
शुचिः पुनानस्तन्वमरेपसमव्ये हरिर्न्यधाविष्ट सानवि । जुष्टो मित्राय वरुणाय वायवे त्रिधातु मधु क्रियते सुकर्मभिः ॥
शुचिः पुनानस्तन्वमरेपसमव्ये हरिर्न्यधाविष्ट सानवि । जुष्टो मित्राय वरुणाय वायवे त्रिधातु मधु क्रियते सुकर्मभिः ॥
Mantra 9
पवस्व सोम देववीतये वृषेन्द्रस्य हार्दि सोमधानमा विश । पुरा नो बाधाद्दुरिताति पारय क्षेत्रविद्धि दिश आहा विपृच्छते ॥
पवस्व सोम देववीतये वृषेन्द्रस्य हार्दि सोमधानमा विश । पुरा नो बाधाद्दुरिताति पारय क्षेत्रविद्धि दिश आहा विपृच्छते ॥
Mantra 10
हितो न सप्तिरभि वाजमर्षेन्द्रस्येन्दो जठरमा पवस्व । नावा न सिन्धुमति पर्षि विद्वाञ्छूरो न युध्यन्नव नो निदः स्पः ॥
हितो न सप्तिरभि वाजमर्षेन्द्रस्येन्दो जठरमा पवस्व । नाव न सिन्धुमति पर्षि विद्वाञ्छूरो न युध्यन्नव नो निदः स्पः ॥ यथा हि हितः सप्तिः वाजं प्रति वेगेन धावति, तथा हे इन्दो, इन्द्रस्य जठरं प्रति पवस्व। नाव इव सिन्धुम् अति विद्वान् पर्षि; शूर इव युध्यन् अस्माकं प्रति आगतान् निदः (निन्दाः) अपाकुरु।
Soma’s primordial source and abundance are invoked: the ‘seven’ fostering powers draw out the true delight in the ancient sky-wide expanse, and Soma grows by Ṛta.
The hymn builds Soma’s living imagery—lowing like cows, sounding like the Maruts—while stressing his knowledge of the first Ṛta and his fitness for praise and offering.
Soma surges like a harnessed steed toward power, purifying himself into Indra’s belly—the decisive moment where clarified delight becomes divine strength.
The hymn ends with practical grace: Soma as the knowing guide who helps one cross like a boat and who, like a hero, wards off hostile speech and reproach.
त्रिरस्मै सप्त धेनवो दुदुह्रे सत्यामाशिरं पूर्व्ये व्योमनि । चत्वार्यन्या भुवनानि निर्णिजे चारूणि चक्रे यदृतैरवर्धत ॥स मातरा न ददृशान उस्रियो नानददेति मरुतामिव स्वनः । जानन्नृतं प्रथमं यत्स्वर्णरं प्रशस्तये कमवृणीत सुक्रतुः ॥हितो न सप्तिरभि वाजमर्षेन्द्रस्येन्दो जठरमा पवस्व । नावा न सिन्धुमति पर्षि विद्वाञ्छूरो न युध्यन्नव नो निदः स्पः ॥The deity is Soma Pavamāna (Indu)—Soma as the purified sacred draught flowing through the filter, offered especially to Indra for strength.
It teaches that purification brings ‘true delight’ aligned with Ṛta (truth-law): Soma becomes radiant, strengthens Indra, widens the worlds, and grants protection and right passage through obstacles.
It is chanted during the Soma-pressing and straining stage, when the expressed juice is purified through the filter and then offered as clarified Soma in the Soma sacrifice.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.