Sukta 17
Sukta 2.17
Gṛtsamada (Bhārgava) (traditional attribution for RV 2.17)
Indra (with Agni/Vahni as operative power in the imagery)
Triṣṭubh (probable for RV 2.17; verse length and cadence consistent)
ઇન્દ્રને અર્પિત આ સંક્ષિપ્ત ત્રિષ્ટુભ સ્તુતિમાં તેની વિસ્તરતી અધિપત્યશક્તિનું ગાન છે, જે સર્વ લોકોને આવરી લે છે, અને તેની વિજયી શક્તિનું પણ, જે બ્રહ્માંડમાં પ્રકાશ અને સુસંગતિ સ્થાપે છે. ઇન્દ્રનું કર્મ અહીં કાર્યકારી “અગ્નિ-શક્તિ” (અગ્નિ/વહ્નિ) દ્વારા ચિતરાય છે—જે બે લોકધામોને વિસ્તારે છે અને ફાટેલા અંધકારને “સીવે” છે. ત્યારબાદ કવિ ગાયકોએ માટે વાજ (વિજયબળ), રક્ષા, અને ઉદાર દક્ષિણા યાચે છે.
Mantras
Mantra 4
अधा यो विश्वा भुवनाभि मज्मनेशानकृत्प्रवया अभ्यवर्धत । आद्रोदसी ज्योतिषा वह्निरातनोत्सीव्यन्तमांसि दुधिता समव्ययत् ॥
પછી જે પોતાના મહત્ત્વથી સર્વ ભુવનો પર વ્યાપી વધ્યો—અધિપત્યનો કર્તા, પ્રેરિત ગતિમાં આગળ વધતો—તે અગ્નિ-શક્તિએ પોતાના જ્યોતિથી બે દ્યાવાપૃથિવી વિસ્તારી. અંધકારના ફાટેલા ભાગોને સીવીને, પ્રેરક અગ્નિએ તેમને એક જ સંઘટનમાં દબાવી જોડ્યા.
Mantra 7
अमाजूरिव पित्रोः सचा सती समानादा सदसस्त्वामिये भगम् । कृधि प्रकेतमुप मास्या भर दद्धि भागं तन्वो येन मामहः ॥
પિતા-માતાની પાસે ચોંટીને ચાલતા બાળક સમો, એક જ ચેતન-ગૃહમાં સ્થિત રહી, સામાન્ય સદસમાંથી હું તારી પાસે આવું છું, હે ભગ! અમારે માટે સ્પષ્ટ પ્રજ્ઞા (પ્રકેત) કર; તેની માપ મુજબ તેને નજીક લાવ; અને જેનાથી અમે સુખ-સમૃદ્ધિમાં વધીએ, તેવો યોગ્ય ભાગ અમારી દેહધારી સત્તાને અર્પણ કર.
Mantra 8
भोजं त्वामिन्द्र वयं हुवेम ददिष्ट्वमिन्द्रापांसि वाजान् । अविड्ढीन्द्र चित्रया न ऊती कृधि वृषन्निन्द्र वस्यसो नः ॥
હે ઇન્દ્ર, ભોજ (આનંદદાતા) અને સમૃદ્ધિઓના સ્વામી તરીકે અમે તને આહ્વાન કરીએ છીએ; હે ઇન્દ્ર, તું જ કર્મો (આપાંસિ) અને વાજ (વાજ-શક્તિ) આપે છે. હે ઇન્દ્ર, તારી ચિત્ર (ઉજ્જ્વલ, વિવિધ) ઊતિથી અમારા માટે ભેદી માર્ગ કર; હે વૃષન્ ઇન્દ્ર, અમને ઉત્તમ અવસ્થા (વસ્યસ્)ના અધિકારી બનાવ.
Mantra 9
नूनं सा ते प्रति वरं जरित्रे दुहीयदिन्द्र दक्षिणा मघोनी । शिक्षा स्तोतृभ्यो माति धग्भगो नो बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
હવે, હે ઇન્દ્ર, તે મઘોની દક્ષિણા જરિત્ર (ગાયક) માટે તારા પ્રતિઉત્તર વરરૂપે દોહાઈ નીકળે. સ્તોતૃઓને તે શીખવ; અમારો ભગ (ભાગ્યદેવ) દગ્ધ ન થાઓ. વિદથ (સભા)માં અમે બૃહત્ (વિશાળ વાણી/મહત્ત્વ) બોલીએ—સુવીરાઃ, વીરસંપન્ન બનીએ.
Frequently Asked Questions
It praises Indra’s supreme power that spreads over all worlds and establishes light and order, then asks him for strength (vāja), protection, and prosperity for the worshippers.
The hymn keeps Indra as the main deity, but uses “Vahni” (Fire-Power) as the operative image of luminous force—showing how Indra’s power works to extend light and bind the worlds into coherence.
It is a poetic way of saying that the divine power repairs the ‘rips’ of confusion and obstruction, joining what is scattered into unity and establishing clarity and stability (light) in the cosmos and in life.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.