Sukta 53

Mantra 1

यमैच्छाम मनसा सोऽयमागाद्यज्ञस्य विद्वान्परुषश्चिकित्वान् । स नो यक्षद्देवताता यजीयान्नि हि षत्सदन्तरः पूर्वो अस्मत् ॥

જેનને અમે મનથી શોધતા હતા—એ જ અહીં આવ્યો છે: યજ્ઞનો વિદ્વાન, દરેક સૂક્ષ્મતામાં પરિચિત. તે અમારા માટે યજ્ઞ કરે, અમારા અંદર દેવતાત્વ સ્થાપે—યજનમાં વધુ યોગ્ય બનીને; કારણ કે તે અંદર બેઠો છે, હૃદયના અંતરાલોમાં નિષણ્ણ, અમારા બાહ્ય અસ્તિત્વ કરતાં પણ પૂર્વજ (પૂર્વ) છે.

Mantra 2

अराधि होता निषदा यजीयानभि प्रयांसि सुधितानि हि ख्यत् । यजामहै यज्ञियान्हन्त देवाँ ईळामहा ईड्याँ आज्येन ॥

હોતૃએ લક્ષ્ય સિદ્ધ કર્યું છે; નિષદે બેઠેલો, યજ્ઞ માટે વધુ યોગ્ય બની, સુસ્થાપિત અર્પણોને પ્રગટ કરે છે. આવો—યજ્ઞયોગ્ય દેવોને અમે યજન કરીએ; આજ્ય (ઘૃત) વડે ઈડ્ય, આરાધ્ય શક્તિઓને અમે સ્તુતિ કરીએ—પ્રસન્ન, શુદ્ધ અને ઉદાર ચિત્તથી.

Mantra 3

साध्वीमकर्देववीतिं नो अद्य यज्ञस्य जिह्वामविदाम गुह्याम् । स आयुरागात्सुरभिर्वसानो भद्रामकर्देवहूतिं नो अद्य ॥

આજે તેણે અમારા માટે દેવવિતી—દેવોની સુમાર્ગી ગતિ—સાધી છે; આજે અમે યજ્ઞની ગુહ્ય જિહ્વા (વાણી) શોધી છે. તે આયુષ્ય લઈને આવ્યો છે, સુગંધિત મધુરતામાં આવૃત; આજે તેણે અમારા માટે દેવહૂતિ—દેવોને આહ્વાન કરતી મંગલ પોકાર—સાધી છે.

Mantra 4

तदद्य वाचः प्रथमं मसीय येनासुराँ अभि देवा असाम । ऊर्जाद उत यज्ञियासः पञ्च जना मम होत्रं जुषध्वम् ॥

આજે હું વાચનું પ્રથમ માપ—વાણીનો મૂળ આધાર—સ્થાપું, જેના દ્વારા અમે દેવરૂપે અસુરશક્તિઓ સામે ઊભા રહી તેમને જીતીએ. હે ઊર્જાથી પોષાતા અને યજ્ઞયોગ્ય, હે પંચ જન, મારા હોત્ર (અર્પણ-વચન)માં આનંદ લો.

Mantra 5

पञ्च जना मम होत्रं जुषन्तां गोजाता उत ये यज्ञियासः । पृथिवी नः पार्थिवात्पात्वंहसोऽन्तरिक्षं दिव्यात्पात्वस्मान् ॥

પાંચે જન મારા હોત્ર-વચનમાં આનંદ પામે—ગો-જાતા તથા યે યજ્ઞિય છે. પૃથ્વી અમને પાર્થિવ ભયથી રક્ષે; અંતરિક્ષ અમને દિવ્ય ભયથી રક્ષે.

Mantra 6

तन्तुं तन्वन्रजसो भानुमन्विहि ज्योतिष्मतः पथो रक्ष धिया कृतान् । अनुल्बणं वयत जोगुवामपो मनुर्भव जनया दैव्यं जनम् ॥

તંતુ તાણતાં, રજસમાં તેજસ્વી કિરણને અનુસરો; ધિયાથી રચાયેલા જ્યોતિષ્માન માર્ગોને રક્ષો. અખંડ રીતે કાર્ય વણો, હે યજ્ઞકર્તાઓ; મનુ બનો અને અંદરથી દૈવી જનને જન્મ આપો.

Mantra 7

अक्षानहो नह्यतनोत सोम्या इष्कृणुध्वं रशना ओत पिंशत । अष्टावन्धुरं वहताभितो रथं येन देवासो अनयन्नभि प्रियम् ॥

અક્ષ-યોકોને બાંધો, હે સોમ્ય આનંદિતો; રશનાઓ ગોઠવો અને સારી રીતે મસળીને સમારવો. આઠ આધારવાળો રથ સર્વ દિશામાં હાંકો—જે દ્વારા દેવો પ્રિય તરફ દોરાયા.

Mantra 8

अश्मन्वती रीयते सं रभध्वमुत्तिष्ठत प्र तरता सखायः । अत्रा जहाम ये असन्नशेवाः शिवान्वयमुत्तरेमाभि वाजान् ॥

અશ્મન્વતી—પથ્થરાળ નદી—વેગે વહે છે; એકસાથે પકડી લો; ઊઠો અને પાર ઉતરો, હે સખાઓ. અહીં અમે તેમને પાછળ મૂકી દઈએ, જે અહિતકારી, અશિવ હતા; અમે શિવ તરફ, ઉપર તરફ પાર ઉતરીએ—બળના વૈભવો (વાજ) તરફ.

Mantra 9

त्वष्टा माया वेदपसामपस्तमो बिभ्रत्पात्रा देवपानानि शंतमा । शिशीते नूनं परशुं स्वायसं येन वृश्चादेतशो ब्रह्मणस्पतिः ॥

ત્વષ્ટા માયા જાણે છે—કર્મોના કર્મમાં સર્વોત્કૃષ્ટ; દેવોના પાનપાત્રો ધારણ કરતો, અતિશય શાંતિદાયક. હવે તે સ્વલોહનું પરશુ (લોખંડનું કૂહાડું) તીક્ષ્ણ કરે છે, જેના દ્વારા બ્રહ્મણસ્પતિ એતશ (તામ્ર/પીતવર્ણ) અવરોધને કાપી દૂર કરે.

Mantra 10

सतो नूनं कवयः सं शिशीत वाशीभिर्याभिरमृताय तक्षथ । विद्वांसः पदा गुह्यानि कर्तन येन देवासो अमृतत्वमानशुः ॥

હવે કવિઓ સત્યના બળોને તીક્ષ્ણ કરે છે—તે વાણી-ઉચ્ચારો વડે, જેના દ્વારા તમે અમૃતત્વ માટે ઘડો છો. વિદ્વાનો પગલાં દ્વારા ગુહ્ય પદાર્થોને કાપી ખુલ્લાં કરે છે; જેના દ્વારા દેવોએ અમૃતત્વ પ્રાપ્ત કર્યું.

Mantra 11

गर्भे योषामदधुर्वत्समासन्यपीच्येन मनसोत जिह्वया । स विश्वाहा सुमना योग्या अभि सिषासनिर्वनते कार इज्जितिम् ॥

કન્યાઓના ગર્ભમાં તેમણે વાછરડાને સ્થાપ્યું—અંતર્મનથી ત્યાં આસન પામેલો, અને જિહ્વાથી પણ. તે સર્વદા સુમનસ્ક, યોગ માટે યોગ્ય, પોતાની શાસક પ્રેરણાથી—કર્મના જ કૃત્ય વડે—વિજયને પ્રાપ્ત કરે છે.