
Sukta 1.7
Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; RV 1.7 commonly placed under this seer in Anukramaṇī tradition)
Indra
Gāyatrī (dominant meter of RV 1.1–1.10; this verse conforms to the compact praise style typical of Gāyatrī)
ઋગ્વેદ ૧.૭ એક સંક્ષિપ્ત ગાયત્રી સ્તુતિ છે, જેમાં વારંવાર આ વાત દૃઢપણે કહેવામાં આવે છે કે ગાયકોએ અને ઋષિઓએ સ્તુતિનું મુખ્ય લક્ષ્ય ઇન્દ્રને જ બનાવવો જોઈએ; તેજસ્વી સ્તોત્રો અને પ્રેરિત વાણીથી તે બળવાન બને છે. તેમાં સદાદાતા “વૃષભ” ઇન્દ્રને અર્પિત રસ/સારને વિસ્તૃત કરવા અને પોતાની અખંડ શક્તિને ઉપાસકો તરફ વાળી વિજય, રક્ષા અને વૃદ્ધિ આપવા માટે પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે.
Mantra 1
इन्द्रमिद्गाथिनो बृहदिन्द्रमर्केभिरर्किणः । इन्द्रं वाणीरनूषत ॥
ગાથા ગાનારા ગાયકોએ નિશ્ચયે ઇન્દ્રને જ ઘોષિત કર્યો છે—વિશાળ ઇન્દ્રને; સ્તુતિ-રચનારા ઋષિઓ તેજસ્વી અર્કો વડે ઇન્દ્રને બળ આપે છે. પ્રેરિત વાણીઓએ ઇન્દ્રની સ્તુતિ ગાઈ છે.
Mantra 2
इन्द्र इद्धर्योः सचा सम्मिश्ल आ वचोयुजा । इन्द्रो वज्री हिरण्ययः ॥
ઇન્દ્ર નિશ્ચયે બે હરિ અશ્વો સાથે આવે છે—ઘનિષ્ઠ સખ్యతામાં મિશ્રિત—અમારી વાણી-યુગથી જોડાયેલ; વજ્રધારી ઇન્દ્ર, હિરણ્યમય તેજવાળો પરાક્રમ.
Mantra 3
इन्द्रो दीर्घाय चक्षस आ सूर्यं रोहयद्दिवि । वि गोभिरद्रिमैरयत् ॥
ઇન્દ્રે દીર્ઘ દૃષ્ટિ માટે—આત્માની લાંબા સુધી પહોંચતી ચક્ષુ માટે—દિવ્ય આકાશમાં સૂર્યને ઊંચે સ્થાપ્યો; અને તેજસ્વી ગો-કિરણો વડે અવરોધક અદ્રિ (શિલા)ને વિખેરી, અટકાવાયેલ પ્રકાશને મુક્ત કર્યો.
Mantra 4
इन्द्र वाजेषु नोऽव सहस्रप्रधनेषु च । उग्र उग्राभिरूतिभिः ॥
હે ઇન્દ્ર, વાજોમાં—બળની પૂર્ણતા માટેના પ્રયત્નોમાં—અને સહસ્ર-પ્રધન (હજાર દાવવાળા) યુદ્ધોમાં પણ, અમને રક્ષા કર; હે ઉગ્ર, તારી ઉગ્ર સહાયકારી ઊતિઓથી.
Mantra 5
इन्द्रं वयं महाधन इन्द्रमर्भे हवामहे । युजं वृत्रेषु वज्रिणम् ॥
અમે મહાધનમાં—મહાન ધન-વિજયમાં—ઇન્દ્રને હવામહે; અને અર્ભે—નાના આરંભોમાં પણ—ઇન્દ્રને હવામહે; વજ્રધારીને, વૃત્રી (અવરોધકો) સામેના યુદ્ધોમાં જોડાયેલા સહાયક યુજને.
Mantra 6
स नो वृषन्नमुं चरुं सत्रादावन्नपा वृधि । अस्मभ्यमप्रतिष्कुतः ॥
હે વૃષન્ (બળના વૃષભ) ઇન્દ્ર, સત્રાદાવન્—અવિરત દાતા—અમારા માટે તે પ્રિય ચરુ (અર્પણ-રસ) વધાર; તેને સર્વ અપવૃદ્ધિથી દૂર રાખીને—અમારી તરફ—વિસ્તાર કર; હે અપ્રતિષ્કુત, જેને કોઈ પાછો ફેરવી કે નકારી શકતું નથી.
Mantra 7
तुञ्जेतुञ्जे य उत्तरे स्तोमा इन्द्रस्य वज्रिणः । न विन्धे अस्य सुष्टुतिम् ॥
ફરી ફરી, જે ઉત્તરોત્તર સ્તોત્રો વડે વજ્રધારી ઇન્દ્રને પ્રેરિત કરે છે, તેઓ તેની સુસંગત અને સુશ્લાઘ્ય સ્તુતિથી વંચિત રહેતા નથી; તેઓ ઇન્દ્રની યથાર્થ પ્રશંસાનો માર્ગ પામે છે.
Mantra 8
वृषा यूथेव वंसगः कृष्टीरियर्त्योजसा । ईशानो अप्रतिष्कुतः ॥
બળવાન વૃષભ સમ, યુથના નેતા જેવો, તે પોતાના ઓજસથી માનવ કુળોને યોગ્ય ગતિમાં પ્રવર્તાવે છે; સ્વામી, અધિપતિ—અપ્રતિષ્કુત, જેને કોઈ પાછો ઠેલી શકતું નથી.
Mantra 9
य एकश्चर्षणीनां वसूनामिरज्यति । इन्द्रः पञ्च क्षितीनाम् ॥
જે એકલો જ ચર્ષણીનાં વસુઓ પર રાજ્ય કરે છે—ઇન્દ્ર, પાંચ ક્ષિતિઓનો એકમાત્ર અધિપતિ.
Mantra 10
इन्द्रं वो विश्वतस्परि हवामहे जनेभ्यः । अस्माकमस्तु केवलः ॥
અમે સર્વ દિશાઓથી, સર્વત્રથી, હે ઇન્દ્ર, તને પોકારીએ છીએ—માનવોના સામાન્ય આહ્વાનથી પરે. તે ઇન્દ્ર અમારો જ રહે, અખંડ અને એકમાત્ર સહાયક શક્તિરૂપે.
It is a short hymn praising Indra as the vast, powerful deity strengthened by hymns, and it asks him to increase the offering and give decisive help and victory to the worshippers.
The repetition concentrates attention and devotion on a single deity, treating the name as a ritual focus that gathers speech, intention, and praise into one-pointed invocation.
It means “May Indra be wholly ours”—a request that his power and help be undivided and fully directed toward the worshippers’ welfare and success.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.