Sukta 7
Sukta 1.7
Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; RV 1.7 commonly placed under this seer in Anukramaṇī tradition)
Indra
Gāyatrī (dominant meter of RV 1.1–1.10; this verse conforms to the compact praise style typical of Gāyatrī)
ऋग्वेद १.७ हे संक्षिप्त गायत्री सूक्त असून, गायक व ऋषी यांच्या स्तुतीचा मुख्य केंद्रबिंदू इंद्रच आहे, असे ते वारंवार प्रतिपादित करते—दीप्तिमान स्तोत्रे व प्रेरित वाणी यांमुळे तो बळकट होतो. यात सदैव दान देणाऱ्या ‘वृषभ’ इंद्राला विनंती आहे की अर्पित सार-रस वाढवावा आणि आपली अविभाज्य शक्ती उपासकांकडे वळवावी, जेणेकरून विजय, संरक्षण आणि वृद्धी प्राप्त होईल.
Mantras
Mantra 1
इन्द्रमिद्गाथिनो बृहदिन्द्रमर्केभिरर्किणः । इन्द्रं वाणीरनूषत ॥
गाथा गाणारे निश्चयच इंद्रालाच गातात—त्या महान् (बृहद्) इंद्राला; स्तोत्ररचयिते आपल्या दीप्तिमान् ‘अर्क’ (स्तोत्र) यांनी इंद्राला बळ देतात. प्रेरित वाणींनी इंद्राची स्तुती केली आहे.
Mantra 2
इन्द्र इद्धर्योः सचा सम्मिश्ल आ वचोयुजा । इन्द्रो वज्री हिरण्ययः ॥
इंद्र निश्चयच हरि-युगळासह (दोन हरि अश्व) येतो—निकट सख्याने एकरूप—आपल्या वाक्-योगाने (वाणी-शक्तीने) युक्त. वज्रधारी इंद्र, सुवर्ण-दीप्तिमान् सामर्थ्य.
Mantra 3
इन्द्रो दीर्घाय चक्षस आ सूर्यं रोहयद्दिवि । वि गोभिरद्रिमैरयत् ॥
इंद्राने दीर्घ-दृष्टी (दीर्घाय चक्षस) साठी, दिव्यात सूर्याला उंचावले; आणि गोभिः—दीप्तिमान किरण/प्रकाशांनी—अवरोधक अद्रि (शिला) फोडून, रोखलेला प्रकाश मुक्त केला.
Mantra 4
इन्द्र वाजेषु नोऽव सहस्रप्रधनेषु च । उग्र उग्राभिरूतिभिः ॥
हे इंद्रा! वाज (विजय-लाभ) मिळविण्याच्या प्रयत्नांत, आणि सहस्र-प्रधन (हजार दावांचे) संग्रामांतही, आमचे रक्षण कर. हे उग्र! तुझ्या उग्र ऊतींनी (सहाय्यशक्तींनी)।
Mantra 5
इन्द्रं वयं महाधन इन्द्रमर्भे हवामहे । युजं वृत्रेषु वज्रिणम् ॥
आम्ही इंद्राला महाधन (महान धन-लाभ) मिळविताना हाक देतो; लहान आरंभांतही इंद्राला हाक देतो—वृत्रां (अवरोधकां) विरुद्धच्या युद्धांत युक्त (जोडलेला) सहकारी, वज्रिण (वज्रधारी) त्याला।
Mantra 6
स नो वृषन्नमुं चरुं सत्रादावन्नपा वृधि । अस्मभ्यमप्रतिष्कुतः ॥
हे वृषन् (बलवान) इंद्रा! सत्रादावन् (अखंड दाता)! आमच्यासाठी तो प्रिय चरु (अर्पण-रस/हविष्य) वाढव; त्याला क्षयापासून दूर ठेवून—आमच्याकडे—विस्तारित कर, हे अप्रतिष्कुत (ज्याला कोणी रोखू वा नाकारू शकत नाही)।
Mantra 7
तुञ्जेतुञ्जे य उत्तरे स्तोमा इन्द्रस्य वज्रिणः । न विन्धे अस्य सुष्टुतिम् ॥
पुन्हा पुन्हा, जे वज्रधारी इंद्रासाठी उत्तरोत्तर उंच स्तोम पुढे नेत स्तवन करतात, ते त्याची सुसंगत सुष्टुति चुकवत नाहीत; त्याच्या यथार्थ स्तवनाचा मार्गच ते प्राप्त करतात.
Mantra 8
वृषा यूथेव वंसगः कृष्टीरियर्त्योजसा । ईशानो अप्रतिष्कुतः ॥
तो बलवान वृषभ आहे; जसा यूथाचा नेता, तसा तो आपल्या ओजाने मानवकुळांना योग्य गतीत प्रवृत्त करतो. तो ईशान, अप्रतिष्कुत—ज्याला कोणी मागे ढकलू शकत नाही, न दाबू शकत नाही.
Mantra 9
य एकश्चर्षणीनां वसूनामिरज्यति । इन्द्रः पञ्च क्षितीनाम् ॥
मानवकुळांना धारण व समृद्ध करणाऱ्या ‘वसू’ शक्तींवर जो एकटाच राज्य करतो; तोच इंद्र—पाच क्षितींचा एकाधिपती.
Mantra 10
इन्द्रं वो विश्वतस्परि हवामहे जनेभ्यः । अस्माकमस्तु केवलः ॥
आम्ही इंद्राला तुमच्यासाठी सर्व दिशांतून, सर्वत्रून, जनांमधून आवाहन करतो. तो आमच्यासाठी केवळ आमचाच असो—अविभाज्य, एकनिष्ठ सहाय्यक.
Frequently Asked Questions
It is a short hymn praising Indra as the vast, powerful deity strengthened by hymns, and it asks him to increase the offering and give decisive help and victory to the worshippers.
The repetition concentrates attention and devotion on a single deity, treating the name as a ritual focus that gathers speech, intention, and praise into one-pointed invocation.
It means “May Indra be wholly ours”—a request that his power and help be undivided and fully directed toward the worshippers’ welfare and success.
Ask anything about Sukta 7 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
