Sukta 32

Mantra 1

मो षु त्वा वाघतश्चनारे अस्मन्नि रीरमन् । आरात्ताच्चित्सधमादं न आ गहीह वा सन्नुप श्रुधि ॥

गायकाची हाक तुला आमच्यापासून दूर ढकलू नये. दूरवरूनही आमच्या या सधमादात (समवेत आनंद-यज्ञात) ये—इथे ये, उपस्थित राहा, आणि जवळून ऐक.

Mantra 2

इमे हि ते ब्रह्मकृतः सुते सचा मधौ न मक्ष आसते । इन्द्रे कामं जरितारो वसूयवो रथे न पादमा दधुः ॥

हे तुझे ब्रह्मकृत (स्तोत्रकर्ता) जन तुझ्या पिळलेल्या सोमासह असे बसतात, जणू मधुर मधात. वसु (धन-समृद्धी) इच्छिणारे हे स्तुतिकार इंद्रामध्ये आपले पाऊल रोवतात—जसे रथाच्या पादस्थानावर पाऊल ठेवतात.

Mantra 3

रायस्कामो वज्रहस्तं सुदक्षिणं पुत्रो न पितरं हुवे ॥

राय (समृद्धी) इच्छून मी वज्रहस्त, सुदक्षिण (सुपथदर्शक) त्या शक्तीला हाक मारतो—जसा पुत्र मदत व संरक्षणासाठी पित्याला हाक मारतो.

Mantra 4

इम इन्द्राय सुन्विरे सोमासो दध्याशिरः । ताँ आ मदाय वज्रहस्त पीतये हरिभ्यां याह्योक आ ॥

हे सोमरस इंद्रासाठी पिळलेले आहेत, दध्याशिर (दही-मिश्रित, बलवर्धक) करून. ये, हे वज्रहस्ता! मद (परमानंद-उन्माद) आणि पानासाठी; आपल्या दोन हरि (हरित-दीप्तिमान अश्व/शक्ती) सह ये, आणि यज्ञगृहात प्रवेश कर.

Mantra 5

श्रवच्छ्रुत्कर्ण ईयते वसूनां नू चिन्नो मर्धिषद्गिरः । सद्यश्चिद्यः सहस्राणि शता ददन्नकिर्दित्सन्तमा मिनत् ॥

तो श्रवणशील कानाकडे, वसू (धन) यांच्याकडे अग्रसर होतो; आणि आताही तो आमच्या वाणीला बळ देवो—जो एकाच वेळी हजारो व शेकडो दान करतो; दान देताना त्याला कोणीही कमी करू शकत नाही.

Mantra 6

स वीरो अप्रतिष्कुत इन्द्रेण शूशुवे नृभिः । यस्ते गभीरा सवनानि वृत्रहन्त्सुनोत्या च धावति ॥

तो वीर, जो कधीही मागे फिरत नाही, इंद्रासह आणि बलवान नरांसह बळकट होतो—हे वृत्रहन्, जो तुझे गभीर सोम-सवन पिळून काढतो आणि तुझ्याकडे धाव घेतो.

Mantra 7

भवा वरूथं मघवन्मघोनां यत्समजासि शर्धतः । वि त्वाहतस्य वेदनं भजेमह्या दूणाशो भरा गयम् ॥

हे मघवन्, मघोनांच्या (दानशीलांच्या) त्या समूहाला तू जेव्हा तुकड्या-तुकड्यांनी एकत्र करतोस, तेव्हा आमचे रक्षण करणारे आश्रयस्थान हो. पराभूत शत्रूच्या जिंकण्यात आम्ही भागीदार होऊ; संकटग्रस्त व वैरी शक्तींमधून आम्हाला लाभ आणि परिपूर्णता (गय) घेऊन ये.

Mantra 8

सुनोता सोमपाव्ने सोममिन्द्राय वज्रिणे । पचता पक्तीरवसे कृणुध्वमित्पृणन्नित्पृणते मयः ॥

हे सोमपावनहो! वज्रधारी इंद्रासाठी सोम पिळा. हवि शिजवा, पक्ती सिद्ध करा, आणि त्याच्या ‘अव’ (सहाय्य) मिळावे म्हणून सर्व सज्ज करा—जो भरतो, तो भरून घ्यावयास इच्छिणाऱ्यास आनंद (मयः) देतो.

Mantra 9

मा स्रेधत सोमिनो दक्षता महे कृणुध्वं राय आतुजे । तरणिरिज्जयति क्षेति पुष्यति न देवासः कवत्नवे ॥

हे सोमपिळणाऱ्यांनो, चुकू नका; दक्ष व्हा—महानासाठी कर्म करा, शीघ्र येणाऱ्या रयी-समृद्धीसाठी. ‘तरणि’ ही अतिक्रमणशक्तीच जिंकते, वसते, वाढते; देव कातर-प्रयत्न करणाऱ्यांसाठी नाहीत.

Mantra 10

नकिः सुदासो रथं पर्यास न रीरमत् । इन्द्रो यस्याविता यस्य मरुतो गमत्स गोमति व्रजे ॥

सुदात्याच्या रथाला कोणीही वेढू शकत नाही, थांबवूही शकत नाही; तो डगमगत नाही. ज्याचा सहाय्यकर्ता इंद्र आहे, आणि ज्याच्याकडे मरुत येतात, तो गोमती व्रजात—दीप्त समृद्धीच्या गो-धामात—प्रवेश करतो.

Mantra 11

गमद्वाजं वाजयन्निन्द्र मर्त्यो यस्य त्वमविता भुवः । अस्माकं बोध्यविता रथानामस्माकं शूर नृणाम् ॥

हे इंद्रा! जो मर्त्य बल-समृद्धी वाढवितो, तू जेव्हा त्याचा अविता (सहायक) होतोस, तेव्हा तो वाज (विजय-पुरस्कार) प्राप्त करतो. हे शूर वीरा! आमच्या रथांचा ही अविता हो; आणि आमच्या नरांचा (योद्ध्यांचा) ही अविता हो.

Mantra 12

उदिन्न्वस्य रिच्यतेंऽशो धनं न जिग्युषः । य इन्द्रो हरिवान्न दभन्ति तं रिपो दक्षं दधाति सोमिनि ॥

तेव्हा खरोखरच त्याचा अंश ओसंडून वाहतो—जसा विजयीचा धन-वैभव. ज्याला कोणीही फसवू शकत नाही असा तो हरिवान् इंद्र—त्याच्याविरुद्ध शत्रू फक्त सोम-पीडक (सोमिन) येथे आपलीच दक्षता ठेवतो (आणि तीच निष्फळ ठरते).

Mantra 13

मन्त्रमखर्वं सुधितं सुपेशसं दधात यज्ञियेष्वा । पूर्वीश्चन प्रसितयस्तरन्ति तं य इन्द्रे कर्मणा भुवत् ॥

यज्ञांमध्ये तो मंत्र स्थापा—अखंड, सुबद्ध, सु-रूप (सुपेशस्) असलेला. जो इंद्रामध्ये कर्माने समर्थ (प्रभावी) ठरतो, त्याच्याकडे प्राचीन प्रेरणाही पार होऊन येतात.

Mantra 14

कस्तमिन्द्र त्वावसुमा मर्त्यो दधर्षति । श्रद्धा इत्ते मघवन्पार्ये दिवि वाजी वाजं सिषासति ॥

हे इंद्रा! सहाय्य-समृद्ध (असुमान्) असलेल्या तुझ्याविरुद्ध कोणता मर्त्य धाडस करील? हे मघवन्! तुझ्यावरील श्रद्धाच—दूरस्थ दिव्यात—विजयी आत्म्याला बल-समृद्धी (वाज) कडे प्रेरित करते.

Mantra 15

मघोनः स्म वृत्रहत्येषु चोदय ये ददति प्रिया वसु । तव प्रणीती हर्यश्व सूरिभिर्विश्वा तरेम दुरिता ॥

हे मघवन्! वृत्र-वधांमध्ये जे प्रिय वसु देतात त्या दानशीलांना प्रेरित कर. हे हर्यश्व इंद्रा! तुझ्या प्रणीतीने, सूरी-जनांसह (प्रकाशमान ऋषि/ज्ञानी), आम्ही सर्व दुरिते पार करू.

Mantra 16

तवेदिन्द्रावमं वसु त्वं पुष्यसि मध्यमम् । सत्रा विश्वस्य परमस्य राजसि नकिष्ट्वा गोषु वृण्वते ॥

हे इंद्रा! खालचे वसुही निश्चयाने तुझेच आहे; आणि मध्यम वसु तू पोसतोस. सर्वांच्या परम राजसावर तू एकाधिकाराने राज्य करतोस; गोषु (गायी/किरणे) मध्ये तुला—जणू अनेक शक्तींतील एक—असे कोणी निवडत नाही.

Mantra 17

त्वं विश्वस्य धनदा असि श्रुतो य ईं भवन्त्याजयः । तवायं विश्वः पुरुहूत पार्थिवोऽवस्युर्नाम भिक्षते ॥

हे इंद्रा! तू सर्व जगाचा धनदाता आहेस; संग्रामात जय मिळविणाऱ्यांत तू प्रसिद्ध आहेस. म्हणून, हे पुरुहूत, हा सर्व पार्थिव जन आपली गरज मानून ‘अवस्’—सहाय्य—तुझ्याकडेच भिक्षा मागतो.

Mantra 18

यदिन्द्र यावतस्त्वमेतावदहमीशीय । स्तोतारमिद्दिधिषेय रदावसो न पापत्वाय रासीय ॥

हे इंद्रा! तुझी सत्ता जितकी दूरवर पसरली आहे, तितकीच मीही आज्ञा चालवू शकलो असतो, तर हे रदावस् (आनंददाता), मी निश्चयाने स्तोत्याला प्रतिष्ठित केले असते—त्याला पापत्व/पतनाकडे सोपवू नये म्हणून.

Mantra 19

शिक्षेयमिन्महयते दिवेदिवे राय आ कुहचिद्विदे । नहि त्वदन्यन्मघवन्न आप्यं वस्यो अस्ति पिता चन ॥

मी शिकेन—दिवसेंदिवस—वर्धमानासाठी कुठेही धन मिळविण्याचा उपाय. कारण, हे मघवन् इंद्रा, तुझ्यावाचून आमच्यासाठी अधिक निकटचे व श्रेष्ठ असे ‘आप्य’ कल्याण नाही—पिताही नाही.

Mantra 20

तरणिरित्सिषासति वाजं पुरंध्या युजा । आ व इन्द्रं पुरुहूतं नमे गिरा नेमिं तष्टेव सुद्र्वम् ॥

तरणि (पार नेणारा) खरोखरच पुरंधि (सद्बुद्धी/सम्यक् विवेक) या युजा (जोडलेल्या शक्ती)ने वाज (विजय-बल/अन्न) जिंकू इच्छितो. हे पुरुहूत (बहु-आहूत) इंद्रा! मी गीरा (वाणी)ने तुला नमस्कार करतो—जसा तष्टा (कारागीर) घडवितो तशी नेमि (चक्राची कडा), सुदृढ व सरळ धावणारी.

Mantra 21

न दुःष्टुती मर्त्यो विन्दते वसु न स्रेधन्तं रयिर्नशत् । सुशक्तिरिन्मघवन्तुभ्यं मावते देष्णं यत्पार्ये दिवि ॥

दुष्टुती (कुटिल/अशुभ स्तुती)ने मर्त्याला वसु (धन) मिळत नाही; आणि जो शिथिल होतो त्याच्यापर्यंत रयि (समृद्धी) पोहोचत नाही. हे मघवन् (दानशील) इंद्रा! खरी शक्तीच—तुझ्यावर निष्ठा ठेवणाऱ्यास—देṣ्ण (दान) मिळवून देते; ते तुझे दान, जे परच्या दिवि (स्वर्गात) स्थित आहे.

Mantra 22

अभि त्वा शूर नोनुमोऽदुग्धा इव धेनवः । ईशानमस्य जगतः स्वर्दृशमीशानमिन्द्र तस्थुषः ॥

हे शूरा! न दुहलेल्या (अदुग्धा) धेनूंप्रमाणे आम्ही स्तुत्यांनी तुझ्याकडे धाव घेतो, तुला आग्रहाने आवाहन करतो. तू या जगताचा (चल विश्वाचा) ईशान (स्वामी) आहेस, स्वर्दृश (स्वर्/सूर्यलोक-दर्शी) आहेस; हे इंद्रा! जे स्थिर उभे आहे (तस्थुष) त्याचाही ईशान तूच आहेस.

Mantra 23

न त्वावाँ अन्यो दिव्यो न पार्थिवो न जातो न जनिष्यते । अश्वायन्तो मघवन्निन्द्र वाजिनो गव्यन्तस्त्वा हवामहे ॥

हे मघवन् इंद्रा! न दिव्य असा कोणी, न पार्थिव असा कोणी—तुझ्या सम नाही; तुझ्यासारखा कोणी जन्मला नाही, आणि जन्मणारही नाही. अश्व (अश्व—गतिशक्ती) शोधीत, वाज (वाज—विजयी ऊर्जा-समृद्धी) इच्छीत, आणि गव्य (गो—किरण/ज्ञान) मागीत आम्ही तुला हाक देतो.

Mantra 24

अभी षतस्तदा भरेन्द्र ज्यायः कनीयसः । पुरूवसुर्हि मघवन्त्सनादसि भरेभरे च हव्यः ॥

हे इंद्रा! संकटे व विरोध जिंकणारे ते सामर्थ्य आमच्याकडे आण; तू बलवानांपेक्षाही अधिक बलवान—लहानांसाठीही तूच मोठा. हे मघवन्! तू सनातन काळापासून बहुवसु (अनेक धन) असलेला; आणि प्रत्येक रण-प्रयत्नात तूच हव्य (आह्वानयोग्य) आहेस.

Mantra 25

परा णुदस्व मघवन्नमित्रान्त्सुवेदा नो वसू कृधि । अस्माकं बोध्यविता महाधने भवा वृधः सखीनाम् ॥

हे मघवन् इंद्रा! शत्रू शक्तींना दूर लोटून दे; सु-वेदा (सद्ज्ञान)ाने योग्य रीतीने मिळणारे वसू (धन/समृद्धी) आम्हांस करून दे. आमचा अविता (रक्षक) होऊन आम्हांला ओळख; महाधने (महासंग्राम/समृद्धीसाठीचा संग्राम) आमच्या सख्याचा व मित्रबळाचा वर्धक हो.

Mantra 26

इन्द्र क्रतुं न आ भर पिता पुत्रेभ्यो यथा । शिक्षा णो अस्मिन्पुरुहूत यामनि जीवा ज्योतिरशीमहि ॥

हे इंद्रा! पिता जसा पुत्रांसाठी आणतो तसा आमच्यासाठी क्रतु—संकल्प व सम्यक् प्रज्ञा—आण. हे पुरुहूत! या यात्रामार्गात आम्हाला शिक्षण दे; जेणेकरून जिवंत असतानाच आम्ही ज्योति (प्रकाश) प्राप्त करू.

Mantra 27

मा नो अज्ञाता वृजना दुराध्यो माशिवासो अव क्रमुः । त्वया वयं प्रवतः शश्वतीरपोऽति शूर तरामसि ॥

अज्ञात, विचारास कठीण अशी संकटे आम्हांवर येऊ नयेत; अशिव (अनिष्ट) शक्ती आम्हाला तुडवू नयेत. हे शूरा! तुझ्यासह आम्ही शाश्वत उतार पार करतो आणि आपः (जलप्रवाह) यांच्या पलीकडे तरतो—मर्यादेच्या प्रवाहांनाही ओलांडून.