Sukta 32
Sukta 7.32
Vasiṣṭha (Maṇḍala 7 attribution; RV 7.32 continues Indra praise in this cycle)
Indra
Triṣṭubh
ਵਸਿਸ਼ਠ ਦਾ ਇਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਭਜਨ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੋਮ-ਪੇੜਾਈ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਅਤੇ ਕਵੀ ਦੇ ਆਹਵਾਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਸਹਾਇਤਾ ਵਿੱਚ ਧਨਵਾਨ’ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕੋਈ ਮਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਦਾਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਨੂੰ, ਸ਼੍ਰੱਧਾ (ਭਰੋਸਾ/ਵਿਸ਼ਵਾਸ) ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਡੋਰ ਨਾਲ ਗੂੰਧਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਉਪਾਸਕ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਜਨ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ-ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਬਣ ਕੇ ਮੁਕਦਾ ਹੈ: ਇੰਦਰ ਸਾਥੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਖ਼ਤਰੇ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਘੇਰਨ; ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ‘ਪਾਣੀਆਂ’ ਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਉਤਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਪਰੇ ਲੰਘ ਜਾਈਏ।
Mantras
Mantra 1
मो षु त्वा वाघतश्चनारे अस्मन्नि रीरमन् । आरात्ताच्चित्सधमादं न आ गहीह वा सन्नुप श्रुधि ॥
ਗਾਇਕ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਤੈਨੂੰ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਾ ਧੱਕੇ। ਦੂਰੋਂ ਵੀ ਸਾਡੇ ਸਧਮਾਦ—ਸਾਂਝੇ ਆਨੰਦ-ਯਜ੍ਞ—ਵਿੱਚ ਆ; ਇੱਥੇ ਆ, ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿ, ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਹੋ ਕੇ ਸੁਣ।
Mantra 2
इमे हि ते ब्रह्मकृतः सुते सचा मधौ न मक्ष आसते । इन्द्रे कामं जरितारो वसूयवो रथे न पादमा दधुः ॥
ਇਹ ਤੇਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਰਿਤ (ਮੰਤ੍ਰ-ਰਚਨਹਾਰ) ਤੇਰੇ ਸੁਤ ਸੋਮ ਨਾਲ, ਮਧੁ ਵਰਗੀ ਮਿੱਠਾਸ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਵਸੂਆਂ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਜਰਿਤਾਰਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪੈਰ ਟਿਕਾਇਆ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਰਥ ਦੇ ਪਾਦਮ (ਪੈਰ-ਪੜਾਅ) ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 3
रायस्कामो वज्रहस्तं सुदक्षिणं पुत्रो न पितरं हुवे ॥
ਰਾਇ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਵਜ੍ਰਹਸਤ, ਸੁਦੱਖਿਣ (ਸਹੀ ਮਾਰਗ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੀ) ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ—ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਹਾਕ ਮਾਰਦਾ ਹਾਂ।
Mantra 4
इम इन्द्राय सुन्विरे सोमासो दध्याशिरः । ताँ आ मदाय वज्रहस्त पीतये हरिभ्यां याह्योक आ ॥
ਇਹ ਸੋਮ ਇੰਦਰ ਲਈ ਸੁਨਵਿਰੇ (ਪੇੜ੍ਹ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ) ਹਨ, ਦਧਿਆਸ਼ਿਰ (ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ)। ਹੇ ਵਜ੍ਰਹਸਤ! ਮਦ (ਉਤਸ਼ਾਹ) ਅਤੇ ਪਾਨ ਲਈ ਆ; ਆਪਣੇ ਦੋ ਹਰਿਆਂ ਨਾਲ (ਹਰਿਤ ਅਸ਼ਵ/ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ) ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਓਕ (ਗ੍ਰਿਹ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ।
Mantra 5
श्रवच्छ्रुत्कर्ण ईयते वसूनां नू चिन्नो मर्धिषद्गिरः । सद्यश्चिद्यः सहस्राणि शता ददन्नकिर्दित्सन्तमा मिनत् ॥
ਉਹ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਕੰਨ ਵੱਲ, ਵਸੂਆਂ (ਧਨ-ਸੰਪੱਤੀ) ਵੱਲ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਵੀ ਸਾਡੀਆਂ ਗਿਰਾਂ (ਸਤੁਤੀ-ਵਾਣੀਆਂ) ਨੂੰ ਬਲ ਦੇਵੇ—ਜੋ ਇਕੋ ਵੇਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਦਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਘਟਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
Mantra 6
स वीरो अप्रतिष्कुत इन्द्रेण शूशुवे नृभिः । यस्ते गभीरा सवनानि वृत्रहन्त्सुनोत्या च धावति ॥
ਉਹ ਵੀਰ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਨਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਲਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਗੰਭੀਰ ਸੋਮ-ਸਵਨਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜ ਕੇ ਕੱਢਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ।
Mantra 7
भवा वरूथं मघवन्मघोनां यत्समजासि शर्धतः । वि त्वाहतस्य वेदनं भजेमह्या दूणाशो भरा गयम् ॥
ਹੇ ਮਘਵਨ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮਘੋਨਾਂ (ਦਾਨਵੀਰਾਂ) ਦੇ ਜਥਿਆਂ ਨੂੰ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤਦ ਸਾਡਾ ਵਰੂਥ (ਰੱਖਿਆ-ਆਸਰਾ) ਬਣ; ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਵੈਰੀ ਦੀ ਜਿੱਤ-ਲਾਭ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਭਾਗੀ ਹੋਈਏ—ਦੁਖੀ ਤੇ ਵੈਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਲਾਭ ਅਤੇ ਪੂਰਨਤਾ ਲਿਆ।
Mantra 8
सुनोता सोमपाव्ने सोममिन्द्राय वज्रिणे । पचता पक्तीरवसे कृणुध्वमित्पृणन्नित्पृणते मयः ॥
ਹੇ ਸੋਮ-ਪਾਨੀ ਲਈ—ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਲਈ—ਸੋਮ ਨੂੰ ਪੀੜੋ। ਹਵਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਕਾਓ, ਉਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਭੇਟਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰੋ; ਜੋ ਭਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਰਨਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਨੰਦ (ਮਯਃ) ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ।
Mantra 9
मा स्रेधत सोमिनो दक्षता महे कृणुध्वं राय आतुजे । तरणिरिज्जयति क्षेति पुष्यति न देवासः कवत्नवे ॥
ਹੇ ਸੋਮਿਨੋ (ਸੋਮ ਪੀੜਨ ਵਾਲਿਓ), ਅਸਫਲ ਨਾ ਹੋਵੋ; ਸਮਰੱਥ ਬਣੋ—ਮਹਾਨ ਲਈ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ (ਰਾਇ) ਲਈ ਕਰਮ ਕਰੋ। ਤਰਣਿ (ਅਤਿਕ੍ਰਮਣ-ਸ਼ਕਤੀ) ਹੀ ਜਿੱਤਦੀ ਹੈ, ਵੱਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਧਦੀ ਹੈ; ਦੇਵਤਾ ਕਵਤ੍ਨਵ (ਮੰਦ-ਜਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ) ਲਈ ਨਹੀਂ।
Mantra 10
नकिः सुदासो रथं पर्यास न रीरमत् । इन्द्रो यस्याविता यस्य मरुतो गमत्स गोमति व्रजे ॥
ਸੁਦਾਤਾ ਸੁਦਾਸ ਦੇ ਰਥ ਨੂੰ ਕੋਈ ਘੇਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਰੋਕ ਸਕਦਾ; ਉਹ ਡੋਲਦਾ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਲਈ ਇੰਦਰ ਸਹਾਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵੱਲ ਮਰੁਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗੋਮਤੀ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਗੋਠ ਵਿੱਚ—ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mantra 11
गमद्वाजं वाजयन्निन्द्र मर्त्यो यस्य त्वमविता भुवः । अस्माकं बोध्यविता रथानामस्माकं शूर नृणाम् ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ! ਜੋ ਮਰਤ੍ਯ ਬਲ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੂੰ ਉਸ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਬਣਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਜਿੱਤ ਦਾ ਇਨਾਮ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ! ਸਾਡੇ ਰਥਾਂ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਬਣ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਨਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਹਾਇਕ ਬਣ।
Mantra 12
उदिन्न्वस्य रिच्यतेंऽशो धनं न जिग्युषः । य इन्द्रो हरिवान्न दभन्ति तं रिपो दक्षं दधाति सोमिनि ॥
ਤਦ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਓਵਰਫ਼ਲੋ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਧਨ। ਜਿਸ ਹਰਿਵਾਨ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਧੋਖਾ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੈਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਸੌਮ ਪੀੜਨ ਵਾਲੇ (ਸੋਮਿਨਿ) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹੀ ਚਤੁਰਾਈ ਟਿਕਾਂਦਾ ਹੈ—ਅਤੇ ਉਹ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Mantra 13
मन्त्रमखर्वं सुधितं सुपेशसं दधात यज्ञियेष्वा । पूर्वीश्चन प्रसितयस्तरन्ति तं य इन्द्रे कर्मणा भुवत् ॥
ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਖੰਡ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਟਿਕਾਓ—ਸੁਧੀਤ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ। ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ ਵੀ ਤਰ ਕੇ ਪਾਰ ਲੰਘ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
Mantra 14
कस्तमिन्द्र त्वावसुमा मर्त्यो दधर्षति । श्रद्धा इत्ते मघवन्पार्ये दिवि वाजी वाजं सिषासति ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਹਾਇਤਾ ਵਿੱਚ ਧਨਵਾਨ ਤੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਿਹੜਾ ਮਰਤਯ ਧਿੱਠਾਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਮਘਵਨ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸ਼ਰੱਧਾ ਦੂਰਲੇ ਦਿਵ੍ਯ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤੂ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਬਲ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ (ਵਾਜ) ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਦੀ ਹੈ।
Mantra 15
मघोनः स्म वृत्रहत्येषु चोदय ये ददति प्रिया वसु । तव प्रणीती हर्यश्व सूरिभिर्विश्वा तरेम दुरिता ॥
ਮਘਵਨ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਹਤਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇ, ਜੋ ਪ੍ਰਿਯ ਵਸੁ (ਧਨ) ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਹਰ੍ਯਸ਼ਵ ਇੰਦਰ, ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਣੀਤੀ ਨਾਲ, ਸੂਰੀਆਂ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ) ਸਮੇਤ ਅਸੀਂ ਸਭ ਦੁਰੀਤਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਈਏ।
Mantra 16
तवेदिन्द्रावमं वसु त्वं पुष्यसि मध्यमम् । सत्रा विश्वस्य परमस्य राजसि नकिष्ट्वा गोषु वृण्वते ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਵਸੁ ਵੀ ਤੇਰਾ ਹੀ ਹੈ; ਮੱਧਮ ਨੂੰ ਤੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈਂ। ਸਭ ਦੇ ਪਰਮ ਰਾਜਸ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਸਮੂਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਗੋਸ਼ੁ (ਗਾਂਵਾਂ/ਕਿਰਣਾਂ) ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤੈਨੂੰ ਬਹੁਤੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਮਝ ਕੇ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦਾ।
Mantra 17
त्वं विश्वस्य धनदा असि श्रुतो य ईं भवन्त्याजयः । तवायं विश्वः पुरुहूत पार्थिवोऽवस्युर्नाम भिक्षते ॥
ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਧਨ-ਦਾਤਾ ਹੈਂ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪੁਰੁਹੂਤ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਪਾਰਥਿਵ ਜਨ ਆਪਣੀ ਅਤਿ-ਲੋੜ ਸਮਝ ਕੇ ਤੇਰੀ ਅਵਸ (ਕਿਰਪਾ-ਸਹਾਇਤਾ) ਦੀ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਦਾ ਹੈ।
Mantra 18
यदिन्द्र यावतस्त्वमेतावदहमीशीय । स्तोतारमिद्दिधिषेय रदावसो न पापत्वाय रासीय ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਜਿਤਨੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਹੁਕਮ ਚਲਾ ਸਕਾਂ, ਤਾਂ ਹੇ ਰਦਾਵਸੋ (ਆਨੰਦ-ਦਾਤਾ), ਮੈਂ ਸਤੋਤਾਰ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਾਂ—ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਪਤਵ/ਪਤਨ ਵੱਲ ਨਾ ਸੌਂਪ ਦਿਆਂ।
Mantra 19
शिक्षेयमिन्महयते दिवेदिवे राय आ कुहचिद्विदे । नहि त्वदन्यन्मघवन्न आप्यं वस्यो अस्ति पिता चन ॥
ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ, ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਲਈ (ਮਹਯਤੇ), ਮੈਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਧਨ ਲੱਭਣਾ ਸਿੱਖਾਂ। ਕਿਉਂਕਿ, ਹੇ ਮਘਵਨ ਇੰਦਰ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨੇੜਲਾ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਭਲਾ ਨਹੀਂ—ਪਿਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ।
Mantra 20
तरणिरित्सिषासति वाजं पुरंध्या युजा । आ व इन्द्रं पुरुहूतं नमे गिरा नेमिं तष्टेव सुद्र्वम् ॥
ਤਰਣੀ (ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਵਾਲਾ) ਨਿਸਚੇ ਹੀ ਪੁਰੰਧਿਆ—ਸੁਚਿੰਤਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸ਼ਕਤੀ—ਦੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਵਾਜ (ਵਿਜੈ-ਬਲ) ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਬਹੁ-ਆਹਵਾਨਿਤ ਇੰਦਰ, ਮੈਂ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਕਾਰੀਗਰ ਵੱਲੋਂ ਘੜੀ ਚੱਕੇ ਦੀ ਨੇਮੀ ਵਾਂਗ, ਸੁਘੜ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਅਤੇ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਸੱਚੀ।
Mantra 21
न दुःष्टुती मर्त्यो विन्दते वसु न स्रेधन्तं रयिर्नशत् । सुशक्तिरिन्मघवन्तुभ्यं मावते देष्णं यत्पार्ये दिवि ॥
ਦੁਸ਼ਟ-ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਮਰਤਯ ਵਸੁ (ਧਨ) ਨਹੀਂ ਲੱਭਦਾ; ਅਤੇ ਢਿੱਲਾ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਤੱਕ ਰਯਿ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀ। ਹੇ ਮਘਵਨ, ਸੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੀ—ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ—ਦਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਤੇਰਾ ਦੇਸ਼ਣ (ਦਿਵ੍ਯ ਦਾਨ) ਹੈ ਜੋ ਪਰੇ ਦਿਵਿ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ।
Mantra 22
अभि त्वा शूर नोनुमोऽदुग्धा इव धेनवः । ईशानमस्य जगतः स्वर्दृशमीशानमिन्द्र तस्थुषः ॥
ਹੇ ਸ਼ੂਰ, ਅਸੀਂ ਭਜਨਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ—ਨਾ ਦੁੱਧੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਵਾਂਗ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਇਸ ਜਗਤ ਦਾ ਈਸ਼ਾਨ ਹੈਂ—ਸਵਰ੍ਦ੍ਰਿਸ਼ (ਸੂਰਜ-ਲੋਕ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ); ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਅਡੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਸਭ ਦਾ ਵੀ ਈਸ਼ਾਨ।
Mantra 23
न त्वावाँ अन्यो दिव्यो न पार्थिवो न जातो न जनिष्यते । अश्वायन्तो मघवन्निन्द्र वाजिनो गव्यन्तस्त्वा हवामहे ॥
ਹੇ ਮਘਵਨ ਇੰਦਰ! ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਨਾ ਕੋਈ ਦਿਵ੍ਯ ਹੈ, ਨਾ ਪਾਰਥਿਵ; ਨਾ ਕੋਈ ਜੰਮਿਆ ਹੈ, ਨਾ ਜੰਮੇਗਾ। ਅਸ਼ਵ (ਚੇਤਨ ਗਤੀ) ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ, ਵਾਜ (ਵਿਜੈਈ ਤੇਜ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਗਵ੍ਯ (ਗਾਂਵਾਂ—ਕਿਰਣਾਂ/ਗਿਆਨ) ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 24
अभी षतस्तदा भरेन्द्र ज्यायः कनीयसः । पुरूवसुर्हि मघवन्त्सनादसि भरेभरे च हव्यः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ! ਸ਼ਤ (ਸ਼ਤਰੂ-ਬਾਧਾਵਾਂ) ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਲਿਆ; ਤੂੰ ਮਹਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹੈਂ—ਛੋਟਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਵੱਡਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਮਘਵਨ, ਤੂੰ ਪੁਰੂਵਸੁ—ਪੁਰਾਤਨ ਤੋਂ ਅਨੇਕ ਧਨਾਂ ਦਾ ਧਨੀ ਹੈਂ; ਅਤੇ ਹਰ ਭਰੇ-ਭਰੇ (ਸਮਰ-ਯਤਨ ਵਿੱਚ) ਤੂੰ ਹੀ ਹਵ੍ਯ—ਆਹਵਾਨਯੋਗ ਹੈਂ।
Mantra 25
परा णुदस्व मघवन्नमित्रान्त्सुवेदा नो वसू कृधि । अस्माकं बोध्यविता महाधने भवा वृधः सखीनाम् ॥
ਹੇ ਮਘਵਨ ਇੰਦਰ! ਅਮਿਤ੍ਰ (ਵੈਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਨੂੰ ਦੂਰ ਧੱਕ ਦੇ; ਸੁਵੇਦਾ (ਸੁਜ੍ਞਾਨ) ਨਾਲ ਸੁਲਭ ਹੋਏ ਵਸੁ (ਧਨ) ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਣਾਅ। ਸਾਨੂੰ ਅਵਿਤਾ (ਰੱਖਿਆਕਰਤਾ) ਵਜੋਂ ਜਾਣ; ਮਹਾਧਨ (ਮਹਾਸਮਰ/ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਲਈ ਯੁੱਧ) ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਖਿਆਂ ਦੀ ਸਖਾਈ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਣ।
Mantra 26
इन्द्र क्रतुं न आ भर पिता पुत्रेभ्यो यथा । शिक्षा णो अस्मिन्पुरुहूत यामनि जीवा ज्योतिरशीमहि ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਕ੍ਰਤੁ—ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਸਹੀ ਬੁੱਧੀ—ਲਿਆ ਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਪੁਰੁਹੂਤ, ਇਸ ਯਾਤਰਾ-ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਜੀਵਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਜੋਤਿ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ।
Mantra 27
मा नो अज्ञाता वृजना दुराध्यो माशिवासो अव क्रमुः । त्वया वयं प्रवतः शश्वतीरपोऽति शूर तरामसि ॥
ਅਣਜਾਣੇ, ਸੋਚਣ ਨੂੰ ਔਖੇ ਖ਼ਤਰੇ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਨਾ ਚੜ੍ਹ ਆਉਣ; ਅਸ਼ਿਵ, ਨਿਰਦਈ ਤਾਕਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਕੁਚਲ ਨਾ ਦੇਣ। ਹੇ ਸ਼ੂਰ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਦੀਵੀ ਢਲਾਣਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ—ਸੀਮਿਤਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ।
Inside Sukta 32
How it unfolds
- Where it opens
A direct, intimate summons: the poet asks Indra not to be driven away by the singer’s call, but to come even from afar and listen closely.
- Development
Praise intensifies around Indra’s unmatched capacity to help; the hymn stresses that no mortal can challenge him, and that śraddhā in Indra propels the seeker toward vāja (winning power).
- Climax
A rhetorical peak of assurance: Indra’s supremacy is beyond contest, and faith in him becomes the engine of victory and fullness in the ‘far heaven.’
- Where it settles
Protective closure: may unknown dangers and unkind powers not trample us; with Indra we cross enduring descents and pass beyond obstructing waters/currents.
The deity: Indra
- In the VedaIndra is lauded as the mighty, soma-loving warrior and benefactor (maghavan), swift to hear the call, who overcomes foes and breaks obstructions, granting strength, cattle, and victory.
- Cosmic functionHe embodies the victorious power that clears the way—shattering resistance, releasing vitality, and sustaining the triumph of ṛta through heroic force.
- Inner significanceIndra signifies awakened will and courageous clarity that defeats inner limitations—fear, doubt, inertia—and enables the seeker to ‘cross beyond the waters’ of constraint through faith and right effort.
The seer
- VasiṣṭhaVasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra); traditionally linked with the Maitrāvaruṇa priesthood line · Foremost seer of Maṇḍala 7, celebrated for powerful Indra hymns and for articulating a devotional-poetic authority grounded in ṛta (cosmic order) and effective ritual speech
Famous verses
sadhamādaṃ na ā gahīha … upa śrudhi
śraddhā it te maghavan
apo ’ti śūra tarāmasi
Attributes of the deity
- Maghavan (bountiful giver)
- Śūra (heroic)
- Soma-priya (delighted by soma)
- Protector in dangers near and unknown
- Bestower of vāja (strength, winning power, plenitude)
- Listener to prayer and ally of the singer
Also by this seer
- Large portion of Rig Veda Maṇḍala 7 (many sūktas attributed to Vasiṣṭha and his family)
- Vasiṣṭha-related praise hymns to Indra, Varuṇa-Mitra, Agni, and the Maruts within RV 7
- Later Vedic-Itihāsa tradition remembers him as a paradigmatic brahmarṣi and royal priest (purohita)
The rite, step by step
- Prepare the altar and fires; establish the ritual space and seats for the priests.
- Press soma and purify it; ready cups for Indra’s share.
- Recite the hymn as an āvāhana (invitation), explicitly asking Indra not to go far but to come to the sadhamāda (shared exhilaration).
- Offer soma with accompanying ghee/libations; reinforce śraddhā and praise of Indra’s help and generosity.
- Conclude with protective petitions against unknown harms and hostile forces, sealing the rite with blessings for safe passage and success.
Offerings
- Soma libation (primary)
- Ghee (clarified butter)
- Optional oblations of grain-cakes/food offerings according to the rite
Frequently Asked Questions
It invites Indra to come close to the soma offering, praises his unmatched power and generosity, and teaches that trust in Indra leads to strength and victory, ending with a prayer for protection from hidden dangers.
Because the hymn presents śraddhā as the inner force that moves a person toward vāja—winning power, abundance, and success—by aligning the worshipper with Indra’s help.
On the outer level it is a plea to pass safely through obstacles and dangers; on the inner level it suggests going beyond limiting conditions—fear, confusion, and hostile forces—through Indra’s support.
Ask anything about Sukta 32 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
