Sukta 32

Mantra 1

मो षु त्वा वाघतश्चनारे अस्मन्नि रीरमन् । आरात्ताच्चित्सधमादं न आ गहीह वा सन्नुप श्रुधि ॥

ગાયકની પુકાર તને અમારાથી દૂર, અંતરમાં, ન હાંકી દે. દૂરથી પણ અમારી સધમાદ—સામૂહિક આનંદ-યજ્ઞ—માં આવ; અહીં આવ, હાજર રહેજે, અને નજીકથી સાંભળ.

Mantra 2

इमे हि ते ब्रह्मकृतः सुते सचा मधौ न मक्ष आसते । इन्द्रे कामं जरितारो वसूयवो रथे न पादमा दधुः ॥

આ હિ તારા બ્રહ્મકૃત (મંત્ર-રચયિતા) જન તારા સુત સોમ સાથે મધ જેવી મધુરતામાં બેસે છે. વસુની ઇચ્છાવાળા સ્તુતિકારોએ ઇન્દ્રમાં પોતાનું પદ સ્થાપ્યું છે—જેમ રથના પાદમ (પગથિયા) પર પગ મૂકાય તેમ.

Mantra 3

रायस्कामो वज्रहस्तं सुदक्षिणं पुत्रो न पितरं हुवे ॥

રાય (સમૃદ્ધિ)ની કામના રાખીને હું વજ્રહસ્ત, સુદક્ષિણ (સુયોગ્ય માર્ગદર્શક) શક્તિને પુત્ર જેમ પિતાને હાકારે તેમ હાકારું છું.

Mantra 4

इम इन्द्राय सुन्विरे सोमासो दध्याशिरः । ताँ आ मदाय वज्रहस्त पीतये हरिभ्यां याह्योक आ ॥

આ સોમરસો ઇન્દ્ર માટે સુન્વાયા (પિષાયા) છે, દધિ-આશિર (દહીંથી મિશ્રિત) કરીને. હે વજ્રહસ્ત! મદ (ઉલ્લાસ) અને પાન માટે આવ; હરિ (બે હરિત અશ્વ/શક્તિ) સાથે સવાર થઈ યજ્ઞના ઓક (ગૃહ)માં પ્રવેશ કર.

Mantra 5

श्रवच्छ्रुत्कर्ण ईयते वसूनां नू चिन्नो मर्धिषद्गिरः । सद्यश्चिद्यः सहस्राणि शता ददन्नकिर्दित्सन्तमा मिनत् ॥

તે સાંભળતા કાન તરફ, ધન-સંપત્તિ તરફ આગળ વધે છે; અને હમણાં પણ અમારી ગીરોને બળ આપે—એવો જે એક ક્ષણે જ હજારો અને સૈકડાં દાન કરે છે; દાન કરતાં તેને કોઈ ઘટાડી શકતું નથી.

Mantra 6

स वीरो अप्रतिष्कुत इन्द्रेण शूशुवे नृभिः । यस्ते गभीरा सवनानि वृत्रहन्त्सुनोत्या च धावति ॥

એ અપરાજિત વીરો ઇન્દ્ર સાથે અને બળવાન નરો સાથે બળવાન બને છે—હે વૃત્રહન્, જે તારા ગહન સોમ-સવનોને પિષે છે અને તારી તરફ દોડી આવે છે.

Mantra 7

भवा वरूथं मघवन्मघोनां यत्समजासि शर्धतः । वि त्वाहतस्य वेदनं भजेमह्या दूणाशो भरा गयम् ॥

હે મઘવન્, મઘોનાં (દાનવીરોના) સમૂહને જ્યારે તું ટોળાં-ટોળાંમાં એકત્ર કરે છે, ત્યારે અમારું રક્ષણ-આશ્રય બન; હણાયેલા શત્રુની જીત-લાભમાં અમે ભાગીદાર બનીએ—દુઃખિત અને વૈરી શક્તિઓ પાસેથી અમને લાભ અને પરિપૂર્તિ લાવી આપ.

Mantra 8

सुनोता सोमपाव्ने सोममिन्द्राय वज्रिणे । पचता पक्तीरवसे कृणुध्वमित्पृणन्नित्पृणते मयः ॥

હે સોમપાવન (સોમપાન કરનાર) માટે—વજ્રધારી ઇન્દ્ર માટે—સોમ દબાવો. હવિષ્યોને પકાવો, અર્પણને તેની સહાય માટે તૈયાર કરો; જે ભરનાર છે, તે ભરાવા ઇચ્છનારને આનંદ (મયઃ) આપે છે.

Mantra 9

मा स्रेधत सोमिनो दक्षता महे कृणुध्वं राय आतुजे । तरणिरिज्जयति क्षेति पुष्यति न देवासः कवत्नवे ॥

હે સોમિનોઃ (સોમ દબાવનારાઓ), નિષ્ફળ ન થાઓ; સમર્થ બનો—મહાન માટે, ઝડપી આવતી સમૃદ્ધિ (રાય) માટે પ્રયત્ન કરો. તરણીર્ (અતિક્રમણશક્તિ) જ જીતે છે, વસે છે અને વધે છે; દેવો કવત્નવ (ક્ષીણ પ્રયત્ન કરનાર) માટે નથી.

Mantra 10

नकिः सुदासो रथं पर्यास न रीरमत् । इन्द्रो यस्याविता यस्य मरुतो गमत्स गोमति व्रजे ॥

સુદાસ (સુદાતા)ના રથને કોઈ ઘેરી શકતું નથી, ન તો અટકાવી શકે; તે ડગમગતો નથી. જેના સહાયક ઇન્દ્ર છે અને જેના તરફ મરુતો આવે છે, તે ગોમતી વ્રજમાં—પ્રકાશમય સમૃદ્ધિના ગૌવાડામાં—પ્રવેશે છે.

Mantra 11

गमद्वाजं वाजयन्निन्द्र मर्त्यो यस्य त्वमविता भुवः । अस्माकं बोध्यविता रथानामस्माकं शूर नृणाम् ॥

હે ઇન્દ્ર! જે મર્ત્ય બળની સમૃદ્ધિ વધારતો વિજય-ઇનામ તરફ આગળ વધે છે, તેને તું સહાયક બને ત્યારે તે પુરસ્કાર પામે છે. હે શૂરવીર! અમારા રથોનો સહાયક બન; અને અમારા પુરુષો—યત્નશીલ નરો—નો પણ સહાયક બન.

Mantra 12

उदिन्न्वस्य रिच्यतेंऽशो धनं न जिग्युषः । य इन्द्रो हरिवान्न दभन्ति तं रिपो दक्षं दधाति सोमिनि ॥

ત્યારે ખરેખર તેનો અંશ છલકાય છે—જેમ જીતનારના ધનની સમૃદ્ધિ. જે હરિવાન ઇન્દ્રને કોઈ છેતરી શકતું નથી, તેના સામે શત્રુ તો માત્ર સોમ પિષનાર (સોમિન)માં પોતાની જ ચતુરાઈ ગોઠવે છે—અને તે નિષ્ફળ થાય છે.

Mantra 13

मन्त्रमखर्वं सुधितं सुपेशसं दधात यज्ञियेष्वा । पूर्वीश्चन प्रसितयस्तरन्ति तं य इन्द्रे कर्मणा भुवत् ॥

યજ્ઞોમાં અખંડ મંત્રને સ્થાપિત કરો—સુઘડ રીતે ઘડાયેલો, સુંદર સ્વરૂપવાળો. જે ઇન્દ્રમાં કર્મ દ્વારા પ્રભાવશાળી બને છે, તેની પાસે તો પ્રાચીન પ્રેરણાઓ પણ તરતીને પાર ઉતરે છે.

Mantra 14

कस्तमिन्द्र त्वावसुमा मर्त्यो दधर्षति । श्रद्धा इत्ते मघवन्पार्ये दिवि वाजी वाजं सिषासति ॥

હે ઇન્દ્ર, સહાયમાં સમૃદ્ધ એવા તારા સામે કયો મર્ત્ય ધૃષ્ટતા કરી શકે? હે મઘવન, તારા પ્રત્યેની શ્રદ્ધા જ પરના દિવ્ય લોકમાં વિજયી આત્માને બળની પૂર્ણતા (વાજ) તરફ પ્રેરિત કરે છે.

Mantra 15

मघोनः स्म वृत्रहत्येषु चोदय ये ददति प्रिया वसु । तव प्रणीती हर्यश्व सूरिभिर्विश्वा तरेम दुरिता ॥

મઘવન, વૃત્રહત્યાઓમાં તે દાતાઓને પ્રેર, જે પ્રિય વસુ (ધન) આપે છે. હે હર્યશ્વ ઇન્દ્ર, તારી પ્રણીતીથી, સૂરીઓ (પ્રકાશિત ઋષિઓ) સાથે અમે સર્વ દુરીતોને પાર કરી જઈએ.

Mantra 16

तवेदिन्द्रावमं वसु त्वं पुष्यसि मध्यमम् । सत्रा विश्वस्य परमस्य राजसि नकिष्ट्वा गोषु वृण्वते ॥

હે ઇન્દ્ર, નીચું વસુ પણ તારો જ છે; મધ્યમને તું પોષે છે. સર્વના પરમ રાજસ પર તું સર્વથા રાજ કરે છે; ગોષુ (ગાયો/કિરણો)માં કોઈ તને અનેક શક્તિઓમાંની એક સમજી પસંદ કરતું નથી.

Mantra 17

त्वं विश्वस्य धनदा असि श्रुतो य ईं भवन्त्याजयः । तवायं विश्वः पुरुहूत पार्थिवोऽवस्युर्नाम भिक्षते ॥

તું સમગ્ર વિશ્વનો ધનદાતા છે; યુદ્ધમાં વિજય પામનારાઓમાં તું પ્રસિદ્ધ છે. તેથી, હે પુરુહૂત, આ આખો પાર્થીવ જન તારી કૃપા-સહાય માટે—પોતાની અનિવાર્ય જરૂરિયાતરૂપે—યાચના કરે છે.

Mantra 18

यदिन्द्र यावतस्त्वमेतावदहमीशीय । स्तोतारमिद्दिधिषेय रदावसो न पापत्वाय रासीय ॥

હે ઇન્દ્ર, જો હું તારા જેટલી જ સીમા સુધી અધિકાર રાખી શકું, તો હે રદાવસો (આનંદદાતા), હું સ્તોતાને નિશ્ચયે સ્થિર કરું—એ માટે કે હું તેને પાપત્વ/પતન તરફ સોંપી ન દઉં.

Mantra 19

शिक्षेयमिन्महयते दिवेदिवे राय आ कुहचिद्विदे । नहि त्वदन्यन्मघवन्न आप्यं वस्यो अस्ति पिता चन ॥

દિવસે દિવસે, વધતા (મહયતે) માટે, હું શીખું કે ક્યાંય પણ ધન-સંપત્તિ શોધી લાવું. કેમ કે, હે મઘવન ઇન્દ્ર, તારા સિવાય અમારે માટે વધુ નજીકનું અને ઉત્તમ કલ્યાણ બીજું નથી—પિતા પણ નહીં.

Mantra 20

तरणिरित्सिषासति वाजं पुरंध्या युजा । आ व इन्द्रं पुरुहूतं नमे गिरा नेमिं तष्टेव सुद्र्वम् ॥

તરણી (તરનાર) તો ખરેખર પુરંધ્યા—સુવિચારની જોડાયેલી શક્તિ—સાથે વાજ (વિજય-બળ) જીતવા ઇચ્છે છે. હે બહુ-આહ્વાનિત ઇન્દ્ર, હું વાણીથી તને નમું છું—કારિગરે ઘડેલી ચક્રની નેમિ જેવી, સુઘડ, દૃઢ અને ગતિમાં સત્ય.

Mantra 21

न दुःष्टुती मर्त्यो विन्दते वसु न स्रेधन्तं रयिर्नशत् । सुशक्तिरिन्मघवन्तुभ्यं मावते देष्णं यत्पार्ये दिवि ॥

દુષ્ટ-સ્તુતિથી મર્ત્ય ધન પામતો નથી; અને શિથિલ થનાર સુધી રયિ (સમૃદ્ધિ) પહોંચતી નથી. હે મઘવન, સાચી શક્તિથી જ—ભક્તિપૂર્વક તને ચાહનારને—દાન પ્રાપ્ત થાય છે; તે તારો દેષ્ણ (દિવ્ય દાન) છે, જે પરના દ્યૌમાં સ્થિત છે.

Mantra 22

अभि त्वा शूर नोनुमोऽदुग्धा इव धेनवः । ईशानमस्य जगतः स्वर्दृशमीशानमिन्द्र तस्थुषः ॥

હે શૂર, અમે તારી તરફ સ્તુતિઓથી દબાણ કરીએ છીએ—દોહાઈ ન ગયેલી ગાયો જેવી. હે ઇન્દ્ર, તું આ જગતનો ઈશાન છે—સ્વર્-દૃશ (સૂર્ય-લોકને જોનાર); અને સ્થિર રહેનાર સર્વનો પણ ઈશાન છે.

Mantra 23

न त्वावाँ अन्यो दिव्यो न पार्थिवो न जातो न जनिष्यते । अश्वायन्तो मघवन्निन्द्र वाजिनो गव्यन्तस्त्वा हवामहे ॥

હે મઘવન ઇન્દ્ર! તારા સમો ન તો કોઈ દિવ્ય છે, ન પાર્થિવ; ન કોઈ જન્મ્યો છે, ન જન્મશે. અશ્વની શોધમાં, વાજ (વિજયી તેજ-શક્તિ/સમૃદ્ધિ)ની શોધમાં, અને ગવ્યો (ગાયો—કિરણો/જ્ઞાન)ની શોધમાં, અમે તને આહ્વાન કરીએ છીએ.

Mantra 24

अभी षतस्तदा भरेन्द्र ज्यायः कनीयसः । पुरूवसुर्हि मघवन्त्सनादसि भरेभरे च हव्यः ॥

હે ઇન્દ્ર! શત (શત્રુ-બાધા)ને અભિભવ કરે એવી તે શક્તિ અમારે માટે લાવ; તું મહાનોથી પણ મહાન છે—નાના માટે પણ તું જ વધારે મહાન. હે મઘવન, તું પુરુવસુ—પ્રાચીનકાળથી અનેક ધનોનો સ્વામી છે; અને દરેક ભરે-ભરે (યુદ્ધ-પ્રયત્નમાં) તું જ હવ્ય—આહ્વાનયોગ્ય છે.

Mantra 25

परा णुदस्व मघवन्नमित्रान्त्सुवेदा नो वसू कृधि । अस्माकं बोध्यविता महाधने भवा वृधः सखीनाम् ॥

હે મઘવન ઇન્દ્ર! શત્રુરૂપ અમિત્રોને દૂર હાંકી દે; સુવેદા (સુજ્ઞાન)થી સુલભ થયેલા વસુ (ધન) અમારે માટે રચ. અમને અવિતા (રક્ષક) તરીકે ઓળખ; મહાધન (મહાસંગ્રામ/સમૃદ્ધિ-યુદ્ધ)માં અમારા સખીઓની સખાઈ વધારનાર અને સહાયકોની શક્તિ વૃદ્ધિ કરનાર થા.

Mantra 26

इन्द्र क्रतुं न आ भर पिता पुत्रेभ्यो यथा । शिक्षा णो अस्मिन्पुरुहूत यामनि जीवा ज्योतिरशीमहि ॥

હે ઇન્દ્ર, અમારે માટે ક્રતુ—સંકલ્પ અને યોગ્ય બુદ્ધિ—લાવી આપ, જેમ પિતા પોતાના પુત્રોને આપે છે. હે પુરુહૂત, આ યાત્રામાર્ગમાં અમને શિક્ષા આપ, જેથી જીવતા રહી અમે જ્યોતિ (પ્રકાશ)ને પ્રાપ્ત કરીએ.

Mantra 27

मा नो अज्ञाता वृजना दुराध्यो माशिवासो अव क्रमुः । त्वया वयं प्रवतः शश्वतीरपोऽति शूर तरामसि ॥

અજાણ્યા, વિચારવા કઠિન એવા સંકટો અમ પર ન ચઢી આવે; અશિવ, અદય શક્તિઓ અમને દબાવી ન જાય. હે શૂર, તારા સહારે અમે શાશ્વત ઢાળાઓને પાર કરીએ છીએ અને જળોને પણ વટાવી જઈએ છીએ—મર્યાદાના પ્રવાહોથી પરે.