Sukta 38
Sukta 4.38
Vāmadeva Gautama (traditional for RV 4.38)
Aśvins (Nāsatyā) as divine benefactors (dual 'vām')
Triṣṭubh (probable)
এই সূক্তত ৰথসমূহৰ অগ্ৰভাগত দ্ৰুত আৰু বিজয়ী শক্তি (দধিক্ৰা/দধিক্ৰাবন)ক উদ্যাপন কৰা হৈছে—যি প্ৰবাহমান ৰশ্মিৰ দৰে ধূলি উৰুৱাই আগবাঢ়ে আৰু জয় তথা আনন্দ আনে। এই দীপ্তিমান শক্তিক জনসমূহৰ বাবে বল আৰু বিস্তাৰৰ দাতা বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে, আৰু কবিৰ বাক্যক “মধু” (প্ৰেৰণা, মাধুৰ্য, সফলতা)ৰে পূৰ্ণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে। চিত্ৰকল্পত যোদ্ধাসুলভ বেগ, সৌৰ দীপ্তি, আৰু যজ্ঞীয় মঙ্গল—এই সকলো এক উপকাৰী উপস্থিতিত একেলগে মিলি যায়।
Mantras
Mantra 1
उतो हि वां दात्रा सन्ति पूर्वा या पूरुभ्यस्त्रसदस्युर्नितोशे । क्षेत्रासां ददथुरुर्वरासां घनं दस्युभ्यो अभिभूतिमुग्रम् ॥
উতো হি তোমালোকৰ প্ৰাচীন দানসমূহ আছে—যিবোৰৰ দ্বাৰা পূৰুসকলৰ বাবে ত্ৰসদস্যুৱে দৃঢ় নিবাস লাভ কৰিলে। তোমালোকেই তেওঁলোকক ক্ষেত্ৰ আৰু বিস্তৃত উৰ্বৰা ভূমি দিলে, আৰু দস্যু-ঘন অন্ধকাৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে এক প্ৰচণ্ড, অভিভূতকাৰী দমনশক্তি স্থাপন কৰিলে।
Mantra 2
उत वाजिनं पुरुनिष्षिध्वानं दधिक्रामु ददथुर्विश्वकृष्टिम् । ऋजिप्यं श्येनं प्रुषितप्सुमाशुं चर्कृत्यमर्यो नृपतिं न शूरम् ॥
আৰু তোমালোকেই দধিক্ৰাৱন নামৰ দ্ৰুত ধাৱকক দিলে—বহুবিধ সিদ্ধিত নিপুণ, সকলো জনসমাজৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। সোজাকৈ উৰা শ্যেন-পক্ষী যেন, ছিটা-ছিটা বৰ্ণৰ, তীব্ৰ বেগী, অবিৰাম চক্ৰাকাৰে ঘূৰি ফুৰা—যেন আৰ্য নৃপতি, যেন বীৰ; তেনে শক্তিকেই তোমালোক স্থাপন কৰিলে।
Mantra 3
यं सीमनु प्रवतेव द्रवन्तं विश्वः पूरुर्मदति हर्षमाणः । पड्भिर्गृध्यन्तं मेधयुं न शूरं रथतुरं वातमिव ध्रजन्तम् ॥
যাক সকলো বহুজন জাতি আনন্দিত হৈ অনুসৰণ কৰে—ঢাল বাটত সোঁতৰ দৰে সি দ্ৰুত বেগে ধাৱমান। পদসমূহে (গতি-শক্তিসমূহে) যাৰ জ্ঞানময় বীৰ্য কামনা কৰে—বোধৰ বীৰ, ৰথ-শক্তিৰে জয়ী, বায়ুৰ দৰে কঁপনি তোলা।
Mantra 4
यः स्मारुन्धानो गध्या समत्सु सनुतरश्चरति गोषु गच्छन् । आविॠजीको विदथा निचिक्यत्तिरो अरतिं पर्याप आयोः ॥
যি যুদ্ধসমূহত দৃঢ় সীমা আঁকোৱাই ধৰি আগবাঢ়ে, ৰশ্মি-গাভীসমূহৰ মাজেৰে গমন কৰে; সোজা-গামী শক্তিত প্ৰকাশিত হৈ সি যজ্ঞৰ বিধানসমূহ বুজি পায়, অক্ষমতাক অতিক্ৰম কৰে আৰু আয়স-দৃঢ় বলক চাৰিওফালে আৱৰি লয়।
Mantra 5
उत स्मैनं वस्त्रमथिं न तायुमनु क्रोशन्ति क्षितयो भरेषु । नीचायमानं जसुरिं न श्येनं श्रवश्चाच्छा पशुमच्च यूथम् ॥
আৰু সংঘৰ্ষসমূহত জনসমূহে তেওঁৰ পিছে পিছে চিঞৰে—যেন আৱৰণ ছিঙি লোৱা লুণ্ঠনকাৰীৰ পিছে; বাজপক্ষীৰ দৰে তললৈ নামি সি আগবাঢ়ে—শ্ৰৱস (খ্যাতি) দিশে আৰু প্ৰাণশক্তিত সমৃদ্ধ পশুময় ইউথ (পশুগুচ্ছ) দিশে।
Mantra 6
उत स्मासु प्रथमः सरिष्यन्नि वेवेति श्रेणिभी रथानाम् । स्रजं कृण्वानो जन्यो न शुभ्वा रेणुं रेरिहत्किरणं ददश्वान् ॥
আৰু তেওঁলোকৰ মাজত সি প্ৰথমে উথলি উঠি আগবাঢ়ে; ৰথসমূহৰ শৃঙ্খলাবদ্ধ শ্ৰেণীবোৰৰ মাজেৰে সি তললৈ বুনি যায়। মালা গাঁথি থকাৰ দৰে, দীপ্ত যোদ্ধাৰ দৰে, সি ধূলিকণা ৰশ্মিৰ ধাৰাত ছটিয়াই দিয়ে—আলোকৰ লীলাক দেখা-জনা, অধিকৃত কৰা জন।
Mantra 7
उत स्य वाजी सहुरिॠतावा शुश्रूषमाणस्तन्वा समर्ये । तुरं यतीषु तुरयन्नृजिप्योऽधि भ्रुवोः किरते रेणुमृञ्जन् ॥
আৰু এই বাজিক—সহিষ্ণু, ঋতবাহক—দেহে সমৰে শুশ্ৰূষু হৈ; গমনসমূহত সৰ্বাধিক তুৰংগমক তুৰাই আগুৱাই দিয়ে। ঋজিপ্যু (সোজা-অঙ্গ) জনে দৌৰি উঠোঁতে ভ্ৰূৰ ওপৰত ধূলি উৰুৱাই, সেই ৰেণুৰে নিজকে ৰঞ্জিত কৰে।
Mantra 8
उत स्मास्य तन्यतोरिव द्योॠघायतो अभियुजो भयन्ते । यदा सहस्रमभि षीमयोधीद्दुर्वर्तुः स्मा भवति भीम ऋञ्जन् ॥
আৰু বজ্ৰগৰ্জন কৰা দ্যৌৰ দৰে, তাৰ আঘাতময় আগ্ৰাসনে আক্রমণকাৰীসকল ভয় পায়। যেতিয়া সহস্ৰজন তাৰ বিপক্ষে উঠি আহে, তেতিয়া দুৰ্বর্ত পথো ভয়ংকৰ হয়—সে ভীতিৰে তাক ৰঞ্জিত কৰি জয়ৰ বাবে পথ উলটাই দিয়ে।
Mantra 9
उत स्मास्य पनयन्ति जना जूतिं कृष्टिप्रो अभिभूतिमाशोः । उतैनमाहुः समिथे वियन्तः परा दधिक्रा असरत्सहस्रैः ॥
আৰু জনসাধাৰণে তাৰ জূতি—দ্ৰুতজনৰ কৃষ্টিপ্ৰো, অভিভূতি-বিজয়—উৎসৱ কৰে, যি সমাজসমূহক আগুৱাই নিয়ে। আৰু সমৰত বিচৰণ কৰোঁতে তেওঁলোকে ক’বলৈ ধৰে: ‘দধিক্ৰা সহস্ৰে সহস্ৰে আগবাঢ়ি পাৰ হৈ গ’ল।’
Mantra 10
आ दधिक्राः शवसा पञ्च कृष्टीः सूर्य इव ज्योतिषापस्ततान । सहस्रसाः शतसा वाज्यर्वा पृणक्तु मध्वा समिमा वचांसि ॥
দধিক্ৰা স্বীয় শৱসা পঞ্চ কৃষ্টী—পাঁচ জনসমূহ—প্ৰসাৰিত কৰক; যেন সূৰ্য নিজৰ জ্যোতিষাৰে জলসমূহ বিস্তাৰ কৰে। সহস্ৰ-শত বিজয়ী সেই বাজিক অশ্ব দধিক্ৰা মধুৰ মধুৰসৰে আমাৰ এই বাক্যসমূহ একেলগে পূৰ্ণ কৰক।
Frequently Asked Questions
The hymn praises Dadhikrā (Dadhikrāvan), a swift, victorious power pictured like a radiant racer at the head of chariots, bringing success and delight.
It asks for victorious forward movement and strength, and it also prays for inner clarity—so that the poet’s words become “honeyed,” sweet, and effective.
It is especially fitting at dawn or before beginning an important journey, contest, or undertaking where speed, success, and confident inspired speech are desired.
Ask anything about Sukta 38 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.