Sukta 38

Mantra 1

उतो हि वां दात्रा सन्ति पूर्वा या पूरुभ्यस्त्रसदस्युर्नितोशे । क्षेत्रासां ददथुरुर्वरासां घनं दस्युभ्यो अभिभूतिमुग्रम् ॥

ઉતો હિ વાં દાત્રા સન્તિ પૂર્વા—એ પ્રાચીન દાન તો તમારાં જ છે; એ જ દાનો દ્વારા પૂરવો માટે ત્રસદસ્યુએ દૃઢ નિવાસ પ્રાપ્ત કર્યો. તમે તેમને ખેતરો અને વિશાળ, ઉર્વર ભૂમિઓ આપ્યાં; અને દસ્યુઓના ઘન અંધકારમય સમૂહો સામે પ્રચંડ, અભિભૂતિકારક વિનાશક બળ સ્થાપ્યું.

Mantra 2

उत वाजिनं पुरुनिष्षिध्वानं दधिक्रामु ददथुर्विश्वकृष्टिम् । ऋजिप्यं श्येनं प्रुषितप्सुमाशुं चर्कृत्यमर्यो नृपतिं न शूरम् ॥

અને તમે વાજિન—દધિક્રાવનને આપ્યો: અનેકવિધ સિદ્ધિઓમાં પરિપૂર્ણ, સર્વ જનસમુદાયોનો. ઋજુ ઉડતો શ્યેન, ચિતરેલો અને અતિશય ઝડપી, અવિરત પરિક્રમા કરતો—જાણે આર્ય પુરુષોના અધિપતિ, જાણે શૂરવીર; એવી જ તે શક્તિ તમે સ્થાપી.

Mantra 3

यं सीमनु प्रवतेव द्रवन्तं विश्वः पूरुर्मदति हर्षमाणः । पड्भिर्गृध्यन्तं मेधयुं न शूरं रथतुरं वातमिव ध्रजन्तम् ॥

જેને સર્વ અનેક જનસમુદાયો આનંદિત થઈ અનુસરે છે—જેમ ઢાળ પરથી વહેતો પ્રવાહ દોડી જાય તેમ તે ધસી જાય છે. તેના પગલાં (ગતિશક્તિઓ) તેની મેધાસંપન્ન શક્તિને ઇચ્છે છે; તે બુદ્ધિનો શૂર, રથબળથી વિજયી, અને વાયુ સમ કંપતો-ધ્રજતો છે.

Mantra 4

यः स्मारुन्धानो गध्या समत्सु सनुतरश्चरति गोषु गच्छन् । आविॠजीको विदथा निचिक्यत्तिरो अरतिं पर्याप आयोः ॥

જે યુદ્ધોમાં દૃઢ રેખાને અડગ પકડી રાખીને સદા આગળ વધે છે, કિરણરૂપ ગાયો વચ્ચે ગમન કરે છે; સીધા ગતિમાન તેજમાં પ્રગટ થઈ તે યજ્ઞના વિધાનોને ઓળખે છે અને અસમર્થતાને વટાવી જાય છે, આયસ-સમાન દૃઢ પરાક્રમને સર્વત્ર આવરી લે છે.

Mantra 5

उत स्मैनं वस्त्रमथिं न तायुमनु क्रोशन्ति क्षितयो भरेषु । नीचायमानं जसुरिं न श्येनं श्रवश्चाच्छा पशुमच्च यूथम् ॥

અને અથડામણોમાં પ્રજાઓ તેને પછાડે પછાડે પોકારે છે—જેમ આવરણ છીનવી લેતા લૂંટારાને પછાડે; નીચેથી ઝપટે પડતા શ્યેન સમો તે ધસી આગળ વધે છે—યશ તરફ અને પ્રાણશક્તિથી સમૃદ્ધ પશુવંત યુથ તરફ.

Mantra 6

उत स्मासु प्रथमः सरिष्यन्नि वेवेति श्रेणिभी रथानाम् । स्रजं कृण्वानो जन्यो न शुभ्वा रेणुं रेरिहत्किरणं ददश्वान् ॥

અને એમની વચ્ચે તે પ્રથમ ધસી નીકળે છે; રથોની ગોઠવેલી શ્રેણીઓમાં તે વણાતો વણાતો નીચે ઉતરે છે. માળા ગૂંથતો હોય તેમ, તેજસ્વી જન્ય યોદ્ધા સમો, તે ધૂળને પ્રવાહમાન કિરણોમાં વિખેરી દે છે—પ્રકાશની લીલાને જોયેલો અને વશ કરેલો.

Mantra 7

उत स्य वाजी सहुरिॠतावा शुश्रूषमाणस्तन्वा समर्ये । तुरं यतीषु तुरयन्नृजिप्योऽधि भ्रुवोः किरते रेणुमृञ्जन् ॥

અને એ વાજી—સહનશીલ બળવાન, ઋતનો ધારક—યુદ્ધ માટે પોતાના દેહમાં ઉત્સુક થઈ, ગતિઓમાં સર્વથી ઝડપીને દોડાવે છે. સીધા અંગોવાળો તે ધસી પડતાં ભ્રૂઓ ઉપર ધૂળ ઉછાળે છે, અને ધૂળથી પોતાને રંગી લે છે.

Mantra 8

उत स्मास्य तन्यतोरिव द्योॠघायतो अभियुजो भयन्ते । यदा सहस्रमभि षीमयोधीद्दुर्वर्तुः स्मा भवति भीम ऋञ्जन् ॥

અને ગર્જતા દ્યૌની જેમ, તેની ધસી આવતી ગતિ આક્રમણકારોને ભયભીત કરે છે. જ્યારે હજાર શત્રુઓ સામે તે જંગ કરે છે, ત્યારે દુર્ગમ માર્ગ પણ ભયંકર બની જાય છે—તે તેને ભયથી રંગે છે અને વિજય માટે માર્ગ ફેરવે છે.

Mantra 9

उत स्मास्य पनयन्ति जना जूतिं कृष्टिप्रो अभिभूतिमाशोः । उतैनमाहुः समिथे वियन्तः परा दधिक्रा असरत्सहस्रैः ॥

અને લોકો તેની દોડને ગાય છે—ઝડપાળની તે અતિપ્રબળ જીતને, જે જનસમુદાયોને આગળ ધપાવે છે. અને યુદ્ધમાં ફરતો હોય ત્યારે તેઓ તેના વિષે કહે છે: ‘દધિક્રા તો હજારોને વટાવી આગળ નીકળી ગયો છે.’

Mantra 10

आ दधिक्राः शवसा पञ्च कृष्टीः सूर्य इव ज्योतिषापस्ततान । सहस्रसाः शतसा वाज्यर्वा पृणक्तु मध्वा समिमा वचांसि ॥

દધિક્રા પોતાના બળથી પાંચ કૃષ્ટિઓને વિસ્તારે, જેમ સૂર્ય પોતાના પ્રકાશથી જળોને પ્રસારે છે. સહસ્રો અને શતો દ્વારા વિજયી એવો વાજી અશ્વ આ અમારી વાણીઓને મધુર મધુથી એકસાથે પરિપૂર્ણ કરે.