Sukta 38

Mantra 1

उतो हि वां दात्रा सन्ति पूर्वा या पूरुभ्यस्त्रसदस्युर्नितोशे । क्षेत्रासां ददथुरुर्वरासां घनं दस्युभ्यो अभिभूतिमुग्रम् ॥

ਉਤੋ ਹਿ ਵਾਂ ਦਾਤ੍ਰਾ ਸਨ્તિ ਪੂਰਵਾ—ਉਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦਾਨ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਪੂਰੂਆਂ ਲਈ ਤ੍ਰਸਦਸ੍ਯੁ ਨੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਵਾਸ ਜਿੱਤਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਉਰਵਰ ਭੂਮੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਅਤੇ ਦਸ੍ਯੂਆਂ ਦੇ ਘਣ ਅੰਧਕਾਰਮਈ ਦਲਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਚੰਡ, ਅਭਿਭੂਤਿਕਾਰਕ ਕੁਚਲਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਟਿਕਾਈ।

Mantra 2

उत वाजिनं पुरुनिष्षिध्वानं दधिक्रामु ददथुर्विश्वकृष्टिम् । ऋजिप्यं श्येनं प्रुषितप्सुमाशुं चर्कृत्यमर्यो नृपतिं न शूरम् ॥

ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵਾਜਿਨ ਦਧਿਕ੍ਰਾਵਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ—ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪੂਰਨ ਸਿੱਧੀ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ। ਋ਜੂ ਉਡਣ ਵਾਲਾ ਸ਼੍ਯੇਨ, ਚਿਤਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼, ਅਥੱਕ ਚੱਕਰ ਲਾਉਂਦਾ—ਆਰ੍ਯਾਂ ਦੇ ਨ੍ਰਿਪਤੀ ਵਾਂਗ, ਸ਼ੂਰ ਵਾਂਗ; ਐਸੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੁਸੀਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ।

Mantra 3

यं सीमनु प्रवतेव द्रवन्तं विश्वः पूरुर्मदति हर्षमाणः । पड्भिर्गृध्यन्तं मेधयुं न शूरं रथतुरं वातमिव ध्रजन्तम् ॥

ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਅਨੇਕ ਲੋਕ-ਸਮੂਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਅਨੁਸਰਦੇ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਢਲਾਨ ਤੋਂ ਵਹਿੰਦੀ ਧਾਰ ਦੌੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਧਾਵਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ (ਗਤੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਉਸ ਦੀ ਮੇਧਾਵਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਲੋਚਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਸ਼ੂਰ ਹੈ, ਰਥ-ਬਲ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਵਾਂਗ ਕੰਬਦਾ-ਧ੍ਰਜਦਾ ਹੈ।

Mantra 4

यः स्मारुन्धानो गध्या समत्सु सनुतरश्चरति गोषु गच्छन् । आविॠजीको विदथा निचिक्यत्तिरो अरतिं पर्याप आयोः ॥

ਜੋ ਸਮਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰੇਖਾ ਨੂੰ ਅਡੋਲ ਫੜ ਕੇ ਸਦਾ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਕਿਰਣ-ਰੂਪ ਗੋਆਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ; ਸਿੱਧੀ ਗਤੀ ਵਾਲੇ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਵਿਧਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਮਰਥਤਾ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਯਸ-ਸਮਾਨ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 5

उत स्मैनं वस्त्रमथिं न तायुमनु क्रोशन्ति क्षितयो भरेषु । नीचायमानं जसुरिं न श्येनं श्रवश्चाच्छा पशुमच्च यूथम् ॥

ਅਤੇ ਟੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੀਕਦੇ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਢੱਕਣ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੁੱਟੇਰੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ; ਨੀਵਾਂ ਝਪਟਦਾ ਸ਼੍ਯੇਨ ਵਾਂਗ ਉਹ ਧੱਕ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ—ਸ਼੍ਰਵਸ (ਯਸ਼) ਵੱਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪਸ਼ੁਮਤ ਯੂਥ ਵੱਲ।

Mantra 6

उत स्मासु प्रथमः सरिष्यन्नि वेवेति श्रेणिभी रथानाम् । स्रजं कृण्वानो जन्यो न शुभ्वा रेणुं रेरिहत्किरणं ददश्वान् ॥

ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਭਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਉਹ ਨੈਣੇ ਵਾਂਗ ਹੇਠਾਂ ਵਗਦਾ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਲਾ ਗੂੰਥਦਾ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਜਨ੍ਯ ਯੋਧੇ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਧੂੜ ਨੂੰ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਜੋਤ ਦੀ ਲੀਲਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਸ਼ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

Mantra 7

उत स्य वाजी सहुरिॠतावा शुश्रूषमाणस्तन्वा समर्ये । तुरं यतीषु तुरयन्नृजिप्योऽधि भ्रुवोः किरते रेणुमृञ्जन् ॥

ਅਤੇ ਉਹ ਵਾਜੀ—ਸਹਿਨਸ਼ੀਲ ਬਲਵਾਨ, ਋ਤ ਦਾ ਧਾਰਕ—ਯੁੱਧ ਲਈ ਆਪਣੇ ਤਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਚਾਲਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਨੂੰ ਦੌੜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਧੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਧਾਵੇ ਵਿੱਚ ਭੌਂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਧੂੜ ਉਛਾਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੰਗ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 8

उत स्मास्य तन्यतोरिव द्योॠघायतो अभियुजो भयन्ते । यदा सहस्रमभि षीमयोधीद्दुर्वर्तुः स्मा भवति भीम ऋञ्जन् ॥

ਅਤੇ ਗੱਜਦੇ ਦਿਉਸ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਦੀ ਧਾਵਣ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਜੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁਸ਼ਵਾਰ ਰਾਹ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਭੈ ਨਾਲ ਰੰਗ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ਰਸਤਾ ਮੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Mantra 9

उत स्मास्य पनयन्ति जना जूतिं कृष्टिप्रो अभिभूतिमाशोः । उतैनमाहुः समिथे वियन्तः परा दधिक्रा असरत्सहस्रैः ॥

ਅਤੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਦੌੜ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਤੇਜ਼ ਵਾਲੇ ਦੀ ਉਹ ਅਤਿਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜਿੱਤ, ਜੋ ਕੌਮਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਮਰ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ‘ਦਧਿਕ੍ਰਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਹੈ।’

Mantra 10

आ दधिक्राः शवसा पञ्च कृष्टीः सूर्य इव ज्योतिषापस्ततान । सहस्रसाः शतसा वाज्यर्वा पृणक्तु मध्वा समिमा वचांसि ॥

ਦਧਿਕ੍ਰਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪੰਜ ਕ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਫੈਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਵਾਜੀ ਅਸ਼ਵ ਸਾਡੇ ਇਹ ਬਚਨ ਮਿੱਠੇ ਮਧੁ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਪਰਿਪੂਰਨ ਕਰੇ।