Sukta 38

Mantra 1

उतो हि वां दात्रा सन्ति पूर्वा या पूरुभ्यस्त्रसदस्युर्नितोशे । क्षेत्रासां ददथुरुर्वरासां घनं दस्युभ्यो अभिभूतिमुग्रम् ॥

खरोखरच तुमचीच ती प्राचीन दाने आहेत—ज्यांद्वारे पूरूंसाठी त्रसदस्युने दृढ वस्ती मिळविली. तुम्ही त्यांना शेतजमिनी व विस्तीर्ण, सुपीक प्रदेश दिले; आणि दस्यूंच्या घन सैन्यांविरुद्ध चिरडून टाकणारे, सर्वांवर मात करणारे उग्र सामर्थ्य स्थापिले.

Mantra 2

उत वाजिनं पुरुनिष्षिध्वानं दधिक्रामु ददथुर्विश्वकृष्टिम् । ऋजिप्यं श्येनं प्रुषितप्सुमाशुं चर्कृत्यमर्यो नृपतिं न शूरम् ॥

आणि तुम्ही धावक दधिक्रावन् दिला—अनेक सिद्धींनी परिपूर्ण, सर्व जनांचा. सरळ उडणारा श्येन, ठिपक्यांनी युक्त व वेगवान, अथकपणे वर्तुळ घालणारा—जसा आर्यांचा नरपती, जसा शूर; तशीच ती शक्ती तुम्ही स्थापिली.

Mantra 3

यं सीमनु प्रवतेव द्रवन्तं विश्वः पूरुर्मदति हर्षमाणः । पड्भिर्गृध्यन्तं मेधयुं न शूरं रथतुरं वातमिव ध्रजन्तम् ॥

ज्याचा पाठपुरावा सर्व अनेक जन आनंदाने करतात—तो उतारावरून धावणाऱ्या प्रवाहासारखा वेगाने धावतो तेव्हा. त्याच्यातील मेधावी बल पायांना (गती-शक्तींना) प्रिय आहे—बुद्धीचा शूर, रथ-बलाने जिंकणारा, वाऱ्यासारखा थरथरणारा.

Mantra 4

यः स्मारुन्धानो गध्या समत्सु सनुतरश्चरति गोषु गच्छन् । आविॠजीको विदथा निचिक्यत्तिरो अरतिं पर्याप आयोः ॥

जो युद्धांत दृढ रेषा धरून, सतत पुढे सरकतो, गो-रश्मींमध्ये (गोषु) गमन करतो; सरळगामी ऊर्जेत प्रकट होऊन तो यज्ञाच्या विधी-व्यवस्था (विदथ) ओळखतो; आणि असमर्थता/अयोग्यता (अरति) यापलीकडे जातो, आयस्-सदृश धातु-दृढ सामर्थ्य सर्व बाजूंनी वेढून धरतो.

Mantra 5

उत स्मैनं वस्त्रमथिं न तायुमनु क्रोशन्ति क्षितयो भरेषु । नीचायमानं जसुरिं न श्येनं श्रवश्चाच्छा पशुमच्च यूथम् ॥

आणि झटापटीच्या संघर्षांत क्षितयः (जनसमुदाय) त्याच्या मागे हाक मारतात—जणू आवरण हिसकावून नेणाऱ्या लुटारूच्या मागे; खाली झेपावणाऱ्या श्येन (बाज) प्रमाणे तो पुढे दडपून जातो—श्रवस् (यश) कडे, आणि पशुमत्—प्राणशक्तींनी समृद्ध—यूथ (कळप) कडे.

Mantra 6

उत स्मासु प्रथमः सरिष्यन्नि वेवेति श्रेणिभी रथानाम् । स्रजं कृण्वानो जन्यो न शुभ्वा रेणुं रेरिहत्किरणं ददश्वान् ॥

आणि त्यांच्यात तोच प्रथम वेगाने उसळून पुढे धावतो; रथांच्या शिस्तबद्ध श्रेणींमधून तो खाली-खाली विणत जावा तसा निसटतो. जणू स्रज् (माळ) रचत, तेजस्वी योद्ध्यासारखा, तो धुळीला प्रवाही किरणांत उडवून देतो—प्रकाशाचा खेळ पाहून तो साधलेला आहे.

Mantra 7

उत स्य वाजी सहुरिॠतावा शुश्रूषमाणस्तन्वा समर्ये । तुरं यतीषु तुरयन्नृजिप्योऽधि भ्रुवोः किरते रेणुमृञ्जन् ॥

आणि तो वाजी—सहनशील, ऋताचा धारक—तन्वा (देहाने) समरासाठी उत्सुक होऊन, गतींमध्ये जो त्वरित आहे त्याला अधिक त्वरित करतो. ऋजिप्य (सरळ अवयवांचा) धावताना भुवयांच्या वर धूळ उडवतो आणि त्या रेणूने स्वतःला रंजित (रंगवित) करतो.

Mantra 8

उत स्मास्य तन्यतोरिव द्योॠघायतो अभियुजो भयन्ते । यदा सहस्रमभि षीमयोधीद्दुर्वर्तुः स्मा भवति भीम ऋञ्जन् ॥

आणि गर्जणाऱ्या द्यौः (आकाशा)प्रमाणेच त्याचा धावा आक्रमकांना भयभीत करतो. जेव्हा तो त्याच्या विरुद्ध उठलेल्या सहस्राशी झुंजतो, तेव्हा दुर्वर्तुः (दुर्गम वाट)ही भयंकर होते—तो तिला भयाने रंजित करतो आणि विजयासाठी मार्ग वळवतो.

Mantra 9

उत स्मास्य पनयन्ति जना जूतिं कृष्टिप्रो अभिभूतिमाशोः । उतैनमाहुः समिथे वियन्तः परा दधिक्रा असरत्सहस्रैः ॥

आणि लोक त्याच्या जूतीचा (वेगवान धावाचा), त्या आशु (शीघ्र) वीराच्या अभिभूति-विजयाचा—जो समुदायांना पुढे नेतो—उत्सव करतात. आणि समरात संचारताना त्याच्याविषयी ते म्हणतात: ‘दधिक्राः सहस्रांनीही पुढे निघून गेला आहे.’

Mantra 10

आ दधिक्राः शवसा पञ्च कृष्टीः सूर्य इव ज्योतिषापस्ततान । सहस्रसाः शतसा वाज्यर्वा पृणक्तु मध्वा समिमा वचांसि ॥

दधिक्राः आपल्या पराक्रमाने पाच कृष्ट्या (पाच जनसमुदाय) सूर्य जसा आपल्या प्रकाशाने जलांना पसरवितो तसा विस्तारो. सहस्र-शतांनी विजय मिळविणारा तो वाजी-अर्वा मधुर मधाने आमची ही वचने एकत्र परिपूर्ण करो.