Sukta 2

Mantra 1

वैश्वानराय धिषणामृतावृधे घृतं न पूतमग्नये जनामसि । द्विता होतारं मनुषश्च वाघतो धिया रथं न कुलिशः समृण्वति ॥

ঋতত বৃদ্ধি কৰা বৈশ্বানৰ অগ্নিৰ বাবে, সত্যত প্ৰেৰিত ধিষণা বৃদ্ধি কৰা জনৰ বাবে, আমি পৱিত্ৰ ঘৃতৰ দৰে শোধিত হৱ্য উৎপন্ন কৰোঁ। মানৱ উপাসকে হোতাক পুনৰ স্থাপন কৰে; যেন ধিয়াৰে ৰথ গঢ়ে—কুলিশধাৰী কামাৰৰ দৰে।

Mantra 2

स रोचयज्जनुषा रोदसी उभे स मात्रोरभवत्पुत्र ईड्यः । हव्यवाळग्निरजरश्चनोहितो दूळभो विशामतिथिर्विभावसुः ॥

সেইজনাই জন্মতেই উভয় ৰোদসী—দুই জগত—উজ্জ্বল কৰিলে; দুই মাতৃৰ পৰা তেওঁ ইড্য পুত্ৰ হ’ল। হৱ্যবাহ অগ্নি—অজৰ, আমাৰ আনন্দত স্থাপিত—দুৰ্লভ হলেও জনসমূহৰ অতিথি; বহুলোকসম্পন্ন দীপ্তিমান।

Mantra 3

क्रत्वा दक्षस्य तरुषो विधर्मणि देवासो अग्निं जनयन्त चित्तिभिः । रुरुचानं भानुना ज्योतिषा महामत्यं न वाजं सनिष्यन्नुप ब्रुवे ॥

ক্ৰতু আৰু দক্ষৰ বলিষ্ঠ কুশলতাৰে, বিধৰ্মণিৰ সু-নিয়মিত ঋত-ব্যৱস্থাত, দেৱসকলে চিত্তি—উজ্জ্বল অন্তৰদৰ্শনেৰে অগ্নিক জন্ম দিয়ে। যি ভানু আৰু জ্যোতিষে দীপ্তিমান, মহামতি, বিস্তাৰৰ দ্ৰুত অশ্বৰ দৰে—সেই অগ্নিক মই উপব্ৰুৱে আহ্বান কৰোঁ, ‘বাজ’ (বিজয়-শক্তি/পুষ্টি) লাভৰ কামনাৰে।

Mantra 4

आ मन्द्रस्य सनिष्यन्तो वरेण्यं वृणीमहे अह्रयं वाजमृग्मियम् । रातिं भृगूणामुशिजं कविक्रतुमग्निं राजन्तं दिव्येन शोचिषा ॥

আনন্দৰ লাভ বিচাৰি আমি সৰ্বাধিক বৰণীয়ক বাছি লওঁ—অগ্নি, অচ্যুত-অভ্ৰান্ত, বাণীৰে স্তুত বল-সমৃদ্ধি; ভৃগুসকলৰ দান, উশিজ—উৎসুক শিখা, কবি-ক্রতু, দিব্য শোচিষে দীপ্তিমান।

Mantra 5

अग्निं सुम्नाय दधिरे पुरो जना वाजश्रवसमिह वृक्तबर्हिषः । यतस्रुचः सुरुचं विश्वदेव्यं रुद्रं यज्ञानां साधदिष्टिमपसाम् ॥

দিব্য সুম্নৰ নিমিত্তে জনসকলে অগ্নিক আগত স্থাপন কৰিলে—ইয়াত, যিসকলৰ বৰ্হিস্ বিছোৱা। সংযত স্ৰুচধাৰীসকলে সু-ৰুচি, বিশ্বদেৱ্য, ৰুদ্র-শক্তিক স্থাপন কৰে—যজ্ঞসমূহৰ ইষ্টি আমাৰ কৰ্মেৰে সিদ্ধ কৰোঁতা।

Mantra 6

पावकशोचे तव हि क्षयं परि होतर्यज्ञेषु वृक्तबर्हिषो नरः । अग्ने दुव इच्छमानास आप्यमुपासते द्रविणं धेहि तेभ्यः ॥

হে পাৱক-শোচে অগ্নি, হে হোতাৰ! সুশৃঙ্খল বৰ্হিস্‌-আসন সাজি লোৱা নৰসকলে যজ্ঞসমূহত তোমাৰ ক্ষয়—গৃহৰ চাৰিওফালে সমবেত হয়। সেৱা আৰু অন্তৰতম আপ্য—পূৰ্ণতা কামনা কৰি, উপাসনাৰে তোমাৰ ওচৰত বহে; তেওঁলোকলৈ তুমি দ্ৰৱিণ—আত্মধন স্থাপন কৰা।

Mantra 7

आ रोदसी अपृणदा स्वर्महज्जातं यदेनमपसो अधारयन् । सो अध्वराय परि णीयते कविरत्यो न वाजसातये चनोहितः ॥

তেওঁ দ্যৌ-প্ৰিথিৱী পূৰ্ণ কৰিলে, আৰু মহৎ স্বৰ—বিশাল দীপ্ত লোকো পূৰ্ণ কৰিলে, যেতিয়া কৰ্মৰ শক্তিসমূহে জন্মত তেওঁক ধাৰণ কৰিছিল। তেতিয়া কবি—ঋষি, অধ্বৰ যজ্ঞৰ বাবে পৰি নীয়তে হয়; যেন বাজ-সাতয়ৰ বাবে দ্ৰুত অশ্ব, তেনেকৈ—আমাৰ মঙ্গলৰ বাবে আমাৰ ভিতৰত স্থাপিত, চনোহিত।

Mantra 8

नमस्यत हव्यदातिं स्वध्वरं दुवस्यत दम्यं जातवेदसम् । रथीॠतस्य बृहतो विचर्षणिरग्निर्देवानामभवत्पुरोहितः ॥

হব্যদাতৃক নমস্য কৰা; স্বধ্বৰ—সোজা বিধিৰ অধিপতি, অদম্য জাতৱেদসক দুভস্য—সেৱা কৰা। ঋতস্য বृहতঃ ৰথী, বিস্তৃত-দৰ্শী অগ্নি, দেৱসকলৰ পুৰোহিত—অগ্ৰে স্থাপিত নেতা হৈ উঠিল।

Mantra 9

तिस्रो यह्वस्य समिधः परिज्मनोऽग्नेरपुनन्नुशिजो अमृत्यवः । तासामेकामदधुर्मर्त्ये भुजमु लोकमु द्वे उप जामिमीयतुः ॥

যহ্ব (মহাবেগী) অগ্নিৰ ত্ৰয়ী সমিধা উশিজ (উৎসাহী) অমৃতসকল পৰিশোধন কৰিলে। সেইসমূহৰ ভিতৰত এটা তেওঁলোকে মৰ্ত্যৰ ভোগৰ বাবে স্থাপন কৰিলে; দুটা ওপৰলৈ, নিজৰ স্বজন-লোকলৈ উঠি গ’ল।

Mantra 10

विशां कविं विश्पतिं मानुषीरिषः सं सीमकृण्वन्त्स्वधितिं न तेजसे । स उद्वतो निवतो याति वेविषत्स गर्भमेषु भुवनेषु दीधरत् ॥

মানৱীয় ইষা (উদ্যম-শক্তি)সমূহে জনসমূহৰ কবি, বিশ্পতি অগ্নিক একাগ্ৰ কৰিলে—উজ্জ্বলতাৰ বাবে যেন শাণিত কুঠাৰধাৰ। সি উচ্চ আৰু নিম্নৰ পৰা গতি কৰে, শক্তিৰ কম্পনে কঁপে; এই ভুবনসমূহত দেৱ-গৰ্ভক ধৰি ৰাখে।

Mantra 11

स जिन्वते जठरेषु प्रजज्ञिवान्वृषा चित्रेषु नानदन्न सिंहः । वैश्वानरः पृथुपाजा अमर्त्यो वसु रत्ना दयमानो वि दाशुषे ॥

সি উদৰসমূহত পুনঃপুন জন্ম লয়; বৃষৰ দৰে চিত্ৰ-উজ্জ্বল ৰূপসমূহৰ মাজত গর্জে—সিংহৰ দৰে। বৈশ্বানৰ, বিস্তৃত-শক্তিসম্পন্ন, অমৰ—ধন আৰু ৰত্ন বিতৰণ কৰি দাতা-জনক প্ৰতি উদাৰভাৱে দান কৰে।

Mantra 12

वैश्वानरः प्रत्नथा नाकमारुहद्दिवस्पृष्ठं भन्दमानः सुमन्मभिः । स पूर्ववज्जनयञ्जन्तवे धनं समानमज्मं पर्येति जागृविः ॥

বৈশ্বানৰ, প্ৰাচীন বিধিৰ দৰে, দীপ্ত শিখৰত উঠিল—সুমন (শুভ-চিন্তা) লৈ হাস্যমুখে। সি জাগ্ৰত, পূৰ্বৰ দৰে, জন্তু (প্ৰাণী)-ৰ বাবে ধন উৎপন্ন কৰে আৰু একে পথতে পৰিভ্ৰমণ কৰে।

Mantra 13

ऋतावानं यज्ञियं विप्रमुक्थ्यमा यं दधे मातरिश्वा दिवि क्षयम् । तं चित्रयामं हरिकेशमीमहे सुदीतिमग्निं सुविताय नव्यसे ॥

ঋতবান, যজ্ঞযোগ্য, বিপ্ৰ, উক্থ্য—যাক মাতৰিশ্বা দিৱিত ক্ষয় (বাসস্থান) ৰূপে স্থাপন কৰিলে—সেই অগ্নিক আমি বিচাৰোঁ আৰু আহ্বান কৰোঁ: বিচিত্ৰ-যাম (বহুপথগামী), হৰিকেś (সোনালী-কেশ), সুদীতি (সু-দীপ্ত), নব্য সুৱিতায় (নতুন আৰু বিস্তৃত কল্যাণ-গতি)ৰ বাবে।

Mantra 14

शुचिं न यामन्निषिरं स्वर्दृशं केतुं दिवो रोचनस्थामुषर्बुधम् । अग्निं मूर्धानं दिवो अप्रतिष्कुतं तमीमहे नमसा वाजिनं बृहत् ॥

গতি-পথৰ দৰে শুচি, শক্তিত তীক্ষ্ণ-ধাৰ, স্বৰ-দৰ্শী; দিৱৰ ৰোচন-স্থানে স্থিত, উষৰ-বুধ (উষাৰ সৈতে জাগ্ৰত) সেই কেতু (দীপ্ত-চিহ্ন) অগ্নিক আমি নমস্কাৰে বিচাৰোঁ। দিৱৰ মূৰ্ধা, অপ্ৰতিষ্কুত (অপ্ৰতিহত) সেই মহান্ ৱাজিন (বীৰ-শক্তিমন্ত) অগ্নিক আমি প্ৰণামেৰে আৰাধনা কৰোঁ।

Mantra 15

मन्द्रं होतारं शुचिमद्वयाविनं दमूनसमुक्थ्यं विश्वचर्षणिम् । रथं न चित्रं वपुषाय दर्शतं मनुर्हितं सदमिद्राय ईमहे ॥

আমি আহ্বান কৰোঁ সেই আনন্দময় অগ্নিক—শুচি হোতা, অদ্বয়গামী, গৃহৰ অধিপতি, স্তোত্ৰযোগ্য, জনসমূহৰ মাজত বিশ্বকাৰ্যকৰ—চিত্ৰ ৰথৰ দৰে দীপ্ত আৰু আশ্চৰ্য, আত্মাৰ ৰূপৰ বাবে দৰ্শনীয়; মনুষ্যই যাক চিৰকাল আসনত স্থাপন কৰিছে—তাক ইন্দ্ৰৰ নিমিত্তে সদায় আমি আৰাধনা কৰোঁ।