Rig Veda Sukta 38
Mandala 2Sukta 3811 Mantras

Sukta 38

Sukta 2.38

Rishi

Gṛtsamada (traditional for Mandala 2)

Devata

Savitṛ

Chandas

Trishtubh

এই সূক্তত সৱিতৃক দিৱ্য প্ৰেৰক হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি উদয় আৰু অস্ত হৈ সকলো লোকক গতি দান কৰে, ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় বিধান) ধৰি ৰাখে, আৰু দেৱতা আৰু মানুহৰ অংশৰ সমৃদ্ধি বিতৰণ কৰে। তেওঁৰ স্থিৰ, বিজয়ী উপস্থিতিয়ে বিকৃতি দূৰ কৰে আৰু তেওঁৰ দিৱ্য বিধান অনুসাৰে ‘চিৰন্তন জল’ক প্ৰবাহিত কৰে। শেষত ঋষিয়ে গায়কসকলৰ শান্তি আৰু বৃদ্ধি বাবে স্বৰ্গ, জল আৰু পৃথিৱীৰ পৰা কাম্য প্ৰাচুৰ্য দান কৰিবলৈ সৱিতৃক প্ৰাৰ্থনা কৰে।

Sanskrit recitationRig Veda 2.38

Mantras

Mantra 1

उदु ष्य देवः सविता सवाय शश्वत्तमं तदपा वह्निरस्थात् । नूनं देवेभ्यो वि हि धाति रत्नमथाभजद्वीतिहोत्रं स्वस्तौ ॥

উদিত হয় সেই দেব সৱিতা—প্ৰেৰণাৰ বাবে; চিৰন্তন কৰ্মশীলতা, যেন জল-বাহক বাহ্নি, নিজৰ স্থানত স্থিত হয়। এতিয়া তেওঁ দেৱসকললৈ ৰত্ন-ধন বিতৰণ কৰে; তাৰ পাছত কল্যাণময় গতিৰ মাজত সু-আহ্বানিত হোম-অৰ্ঘ্য ভাগ কৰি দিয়ে।

Mantra 2

विश्वस्य हि श्रुष्टये देव ऊर्ध्वः प्र बाहवा पृथुपाणिः सिसर्ति । आपश्चिदस्य व्रत आ निमृग्रा अयं चिद्वातो रमते परिज्मन् ॥

সকলৰ শ্ৰৱণ-প্ৰত্যুত্তৰৰ বাবে সেই দেব ঊৰ্ধ্বলৈ উঠি যায়; প্ৰশস্ত-পাণি, তেওঁ বাহু দুটা আগবঢ়াই বিস্তাৰ কৰে। জলসমূহো তেওঁৰ ব্ৰত-নিয়মত নত হয় আৰু নিজৰ নিৰ্ধাৰিত ৰূপ লয়; এই বায়ুও নিজৰ পৰিক্ৰমাত আনন্দেৰে পৰিভ্ৰমণ কৰে।

Mantra 3

आशुभिश्चिद्यान्वि मुचाति नूनमरीरमदतमानं चिदेतोः । अह्यर्षूणां चिन्न्ययाँ अविष्यामनु व्रतं सवितुर्मोक्यागात् ॥

দ্ৰুত গতি-ধাৰাসমূহকো তেওঁ এতিয়া মুকলি কৰি মুক্ত কৰে; যি চলা নাছিল তাকো গমন-পথত চলমান কৰি তোলে। সৰ্প-শক্তিসমূহকো তেওঁ তললৈ নেমাই নিৰ্বিষ কৰে; সৱিতাৰ ব্ৰত অনুসৰি মুক্তিদায়ক মোচন আহে।

Mantra 4

पुनः समव्यद्विततं वयन्ती मध्या कर्तोर्न्यधाच्छक्म धीरः । उत्संहायास्थाद्व्यृतूँरदर्धररमतिः सविता देव आगात् ॥

পুনৰায় তাই বিস্তৃত জালখন বয়; কৰ্মৰ মাজতে দৃঢ় ধীৰ ঋষিয়ে স্থিৰ আধাৰ স্থাপন কৰিলে। উঠি তেওঁ ঋতুসকলক একত্ৰ কৰি সঠিক মাপে পৃথক কৰি দিলে; কার্যকৰ ইচ্ছাশক্তিসম্পন্ন দেব সৱিতৃ আগমন কৰিলে।

Mantra 5

नानौकांसि दुर्यो विश्वमायुर्वि तिष्ठते प्रभवः शोको अग्नेः । ज्येष्ठं माता सूनवे भागमाधादन्वस्य केतमिषितं सवित्रा ॥

বহু বাসস্থানত সমগ্ৰ জীৱন নিজ নিজ স্থিতিত স্থাপিত; অগ্নিৰ উদ্গীৰ্ণ শিখা প্ৰকাশ্যে থিয়। মাতৃয়ে পুত্ৰৰ বাবে জ্যেষ্ঠ ভাগ স্থাপন কৰিলে; সৱিতৃৰ প্ৰেৰিত, তেওঁৰ কেতু-চিহ্ন অনুসৰি সত্তা নিৰ্দিষ্ট দিশে গতি কৰে।

Mantra 6

समाववर्ति विष्ठितो जिगीषुर्विश्वेषां कामश्चरताममाभूत् । शश्वाँ अपो विकृतं हित्व्यागादनु व्रतं सवितुर्दैव्यस्य ॥

তেওঁ ঘূৰি-ফুৰি পুনৰ স্থিৰভাৱে অৱস্থিত, জয়লাভৰ আকাঙ্ক্ষী; চলমান সকলোত তেওঁ কামনা-ৰূপে অন্তৰ্ভূত হ’ল। বিকৃত গঠনসমূহ ত্যাগ কৰি, শাশ্বত আপঃসহ তেওঁ আহিল—সৱিতৃৰ দেৱ্য ব্ৰত অনুসৰি।

Mantra 7

त्वया हितमप्यमप्सु भागं धन्वान्वा मृगयसो वि तस्थुः । वनानि विभ्यो नकिरस्य तानि व्रता देवस्य सवितुर्मिनन्ति ॥

তোমাৰ দ্বাৰাই জলৰ মাজত গোপন অংশ স্থাপন কৰা হৈছে; সেইবাবে অনুসন্ধানকাৰীসকল শুকান ভূমিতো বিচৰণ কৰি ফুৰে। অৰণ্যসমূহ—সেইবোৰ কাকেও লঙ্ঘন কৰিব নোৱাৰে; দেব সৱিতৃৰ ব্ৰতসমূহ কেতিয়াও ক্ষয় মানে নধৰে।

Mantra 8

याद्राध्यं वरुणो योनिमप्यमनिशितं निमिषि जर्भुराणः । विश्वो मार्ताण्डो व्रजमा पशुर्गात्स्थशो जन्मानि सविता व्याकः ॥

জলৰ মাজত যি গোপন গৰ্ভ—বৰুণে যাক সুসজ্জিত কৰি থৈছে—চকুৰ পলকত অক্লান্ত, অবিচল; নিৰন্তৰ কৰ্মৰত। তাতেই বিশ্বব্যাপী মাৰ্তাণ্ড, সূৰ্য্য—পশুৰ দৰে গোহালিত—ব্ৰজলৈ আহিছে। সৱিতৃয়ে নিজ নিজ স্থানত জন্মসমূহ উন্মোচন কৰি পৃথক পৃথক কৰি স্থাপন কৰিছে।

Mantra 9

न यस्येन्द्रो वरुणो न मित्रो व्रतमर्यमा न मिनन्ति रुद्रः । नारातयस्तमिदं स्वस्ति हुवे देवं सवितारं नमोभिः ॥

যাৰ ঋত-ধৰ্মৰ ব্ৰত ইন্দ্ৰেও ক্ষুণ্ণ নকৰে, বৰুণেও নকৰে, মিত্ৰেও নকৰে, আৰ্যমণেও নকৰে, ৰুদ্ৰেও নকৰে; বৈৰী শক্তিসকলেও তাক আঘাত কৰিব নোৱাৰে—সেই দেব সৱিতৃকেই মই ইয়াত আমাৰ মঙ্গলৰ বাবে নমস্কাৰেৰে আহ্বান কৰোঁ।

Mantra 10

भगं धियं वाजयन्तः पुरंधिं नराशंसो ग्नास्पतिर्नो अव्याः । आये वामस्य संगथे रयीणां प्रिया देवस्य सवितुः स्याम ॥

ভগক বিচাৰি, পূৰণ্ধিক আহ্বান কৰি, আমাৰ ধী (প্ৰেৰিত চিন্তা)ক বাজিকৰ্তা—সমৃদ্ধিবাহক কৰি তোলোঁতে নৰাশংস আৰু গ্নাস্পতি (প্ৰেৰিত বাক্যৰ অধিপতি)য়ে আমাক ৰক্ষা কৰক। আনন্দৰ ধনৰ মিলনস্থলত আমি সৱিতৃ দেৱৰ প্ৰিয় হওঁ।

Mantra 11

अस्मभ्यं तद्दिवो अद्भ्यः पृथिव्यास्त्वया दत्तं काम्यं राध आ गात् । शं यत्स्तोतृभ्य आपये भवात्युरुशंसाय सवितर्जरित्रे ॥

হে সৱিতৰ! দ্যৌৰ পৰা, জলৰ পৰা, পৃথিৱীৰ পৰা তোমাৰ দ্বাৰা দত্ত সেই কাম্য ৰাধ (ইচ্ছিত সমৃদ্ধি) আমাৰ ওচৰলৈ আহক। স্তোতাসকলৰ বাবে ই শান্তি আৰু বৃদ্ধি হোৱাঁক—বহু-প্ৰশংসিত সৱিতৰৰ বাবে, জৰিতৃ (স্তৱক)ৰ বাবে।

Frequently Asked Questions

Savitṛ is the divine “Impeller” who awakens and sets all beings in motion, guiding them by cosmic law (ṛta/vrata) and granting auspicious well-being and prosperity.

That right movement in life and ritual comes from Savitṛ’s impulse: he corrects what is distorted, maintains order, and distributes the proper share of blessings to gods and humans.

It is especially fitting at dawn or before beginning an important action or ritual, to seek clarity, auspiciousness (svasti), and the successful flow of the undertaking.

Ask anything about Sukta 38 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App