Sukta 38

Mantra 1

उदु ष्य देवः सविता सवाय शश्वत्तमं तदपा वह्निरस्थात् । नूनं देवेभ्यो वि हि धाति रत्नमथाभजद्वीतिहोत्रं स्वस्तौ ॥

ప్రేరణ (సవాయ) కొరకు ఆ దేవుడు సవితా ఉదయించి లేచుచున్నాడు; శాశ్వత కర్మశీలుడు—జలవాహక వహ్ని వలె—తన స్థానంలో స్థిరమయ్యాడు. ఇప్పుడు అతడు దేవులకు రత్న-ధనాన్ని విధించి/విభజించి ఇస్తాడు; ఆపై స్వస్తి కలిగించే గమనంలో, సువాహ్వానిత (వీతిహోత్ర) హవిని పంచుతాడు.

Mantra 2

विश्वस्य हि श्रुष्टये देव ऊर्ध्वः प्र बाहवा पृथुपाणिः सिसर्ति । आपश्चिदस्य व्रत आ निमृग्रा अयं चिद्वातो रमते परिज्मन् ॥

సర్వుల శ్రవణ-ప్రతిస్పందన కొరకు దేవుడు ఊర్ధ్వంగా లేచుచున్నాడు; విశాలహస్తుడు, పృథుపాణి, తన బాహువులను ముందుకు చాపుతాడు. జలములు కూడా అతని వ్రతానికి లోబడి నియత రూపాలను ధరిస్తాయి; ఈ వాయువూ తన పరిజ్మన్ మార్గం చుట్టూ ఆనందంగా సంచరిస్తుంది.

Mantra 3

आशुभिश्चिद्यान्वि मुचाति नूनमरीरमदतमानं चिदेतोः । अह्यर्षूणां चिन्न्ययाँ अविष्यामनु व्रतं सवितुर्मोक्यागात् ॥

వేగమైన గమనాలనూ అతడు ఇప్పుడు విడిపిస్తాడు; తన గమనంలో కదలని దానినీ కదిలించాడు. సర్ప-శక్తులనూ అతడు కిందికి దించి నిర్విష/అహింసకంగా చేశాడు; సవితా వ్రతాన్ని అనుసరించి, మోక్య—విముక్తిని ఇచ్చే విమోచనం—వస్తుంది.

Mantra 4

पुनः समव्यद्विततं वयन्ती मध्या कर्तोर्न्यधाच्छक्म धीरः । उत्संहायास्थाद्व्यृतूँरदर्धररमतिः सविता देव आगात् ॥

ఆమె మళ్లీ విస్తరించిన నెయ్యబడ్డ జాలాన్ని నేస్తుంది; కార్యమధ్యంలో దృఢుడైన ధీర ఋషి అచల ఆధారాన్ని స్థాపించాడు. లేచి అతడు ఋతువులను సమీకరించి, వాటిని తగిన ప్రమాణాలలో విడివిడిగా నిలిపాడు; కార్యసాధక సంకల్పశక్తితో దేవుడు సవితా వచ్చాడు.

Mantra 5

नानौकांसि दुर्यो विश्वमायुर्वि तिष्ठते प्रभवः शोको अग्नेः । ज्येष्ठं माता सूनवे भागमाधादन्वस्य केतमिषितं सवित्रा ॥

అనేక నివాసస్థానాలలో సమస్త ఆయువు తన తన స్థానాలలో స్థిరపడుతుంది; అగ్ని యొక్క ఉద్భాసిత, ఉప్పొంగే జ్వాల స్పష్టంగా నిలుస్తుంది. తల్లి కుమారునికి జ్యేష్ఠ భాగాన్ని ఉంచింది; అతని కేతు (చిహ్నం)ను అనుసరించి, సవితా ప్రేరణతో, జీవి నియత దిశలో సాగుతుంది.

Mantra 6

समाववर्ति विष्ठितो जिगीषुर्विश्वेषां कामश्चरताममाभूत् । शश्वाँ अपो विकृतं हित्व्यागादनु व्रतं सवितुर्दैव्यस्य ॥

అతడు తిరిగి తిరిగి మళ్లాడు—దృఢంగా నిలిచి, జయాన్ని కోరువాడు; కదిలే సమస్తంలో అతడే కామంగా మారాడు. వికృత నిర్మాణాలను విడిచిపెట్టి, శాశ్వత ఆపః (జలాలు)తో వచ్చాడు—సవితా యొక్క దైవ వ్రతం (ఋత-నియమం)ను అనుసరించి.

Mantra 7

त्वया हितमप्यमप्सु भागं धन्वान्वा मृगयसो वि तस्थुः । वनानि विभ्यो नकिरस्य तानि व्रता देवस्य सवितुर्मिनन्ति ॥

ఓ సవితా! నీ చేతనే జలాలలో దాగి ఉన్న భాగం స్థాపించబడింది; అందువల్ల అన్వేషకులు (మృగయసః) ఎండిన భూమి అంతటా విస్తరించి సంచరిస్తారు. ఆ వనాలు—వాటిని ఎవరూ ఉల్లంఘించలేరు; దేవుడైన సవితృ యొక్క వ్రతాలు (నియమాలు) క్షీణించవు.

Mantra 8

याद्राध्यं वरुणो योनिमप्यमनिशितं निमिषि जर्भुराणः । विश्वो मार्ताण्डो व्रजमा पशुर्गात्स्थशो जन्मानि सविता व्याकः ॥

జలాలలో దాగి ఉన్న ఆ గర్భస్థానాన్ని వరుణుడు సిద్ధం చేశాడు—కనురెప్ప మిటకరించడంలోనూ తప్పని, నిరంతరం కార్యనిరతమైనది—అందులోకే విశ్వవ్యాపి మార్తాండుడు, మందగా ఉన్న సూర్యుడు, వ్రజం (గోశాల)కు చేరాడు. సవితా జన్మలను వాటి-వాటి స్థానాలలో స్పష్టంగా వెలికి తెచ్చి, భేదంతో విభజించి స్థిరపరిచాడు.

Mantra 9

न यस्येन्द्रो वरुणो न मित्रो व्रतमर्यमा न मिनन्ति रुद्रः । नारातयस्तमिदं स्वस्ति हुवे देवं सवितारं नमोभिः ॥

య whose ఋత-స్వరూప వ్రతాన్ని ఇంద్రుడు కాదు, వరుణుడు కాదు, మిత్రుడు కాదు, అర్యమా కాదు, రుద్రుడుకూడా క్షీణింపజేయలేడు; శత్రు శక్తులూ దానిని దాడి చేయలేవు—ఆ దేవుడు సవితారునే ఇక్కడ మా స్వస్తి (శ్రేయస్సు) కోసం నమస్కారాలతో ఆహ్వానిస్తున్నాను.

Mantra 10

भगं धियं वाजयन्तः पुरंधिं नराशंसो ग्नास्पतिर्नो अव्याः । आये वामस्य संगथे रयीणां प्रिया देवस्य सवितुः स्याम ॥

మా ధి (ప్రేరిత బుద్ధి) వాజ (బలం/సమృద్ధి)ను మోసేలా చేసి, భగ (Bhaga) మరియు పురంధి (Purandhi) ను అన్వేషిస్తూ—నరాశంస (Narāśaṃsa) మరియు గ్నాస్పతి (Gnāspati), ప్రేరిత వాక్కు యొక్క అధిపతి, మమ్మల్ని కాపాడుగాక. అలాగే రయి (సంపదలు) కలిసే సంగథ (సమాగమ-స్థలం) లో దేవ సవితృ (Savitṛ) కు మేము ప్రియులమగుదుము గాక.

Mantra 11

अस्मभ्यं तद्दिवो अद्भ्यः पृथिव्यास्त्वया दत्तं काम्यं राध आ गात् । शं यत्स्तोतृभ्य आपये भवात्युरुशंसाय सवितर्जरित्रे ॥

ఓ సవితర్, దివ (ఆకాశం) నుండి, అద్భ్యః (జలాల) నుండి, పృథివి (భూమి) నుండి—నీచే దత్తమైన ఆ కామ్య రాధస్ (ఇష్టదానం/సమృద్ధి) మాకు చేరుగాక. అది స్తోతృభ్యః (గాయకులకు) శాంతి మరియు వృద్ధిని కలిగించుగాక—ఉరుశంస (విస్తృతంగా ప్రశంసింపబడినవాడు) కొరకు, ఓ సవితర్, జరిత్ర (స్తుతిచేసేవాడు) కొరకు కలుగుగాక.