Adhyaya 7

Verse 1

सूत उवाच । एवं तत्र तदा देवी श्रुत्वा माहात्म्यमुत्तमम् । हर्षोत्कंठितया वाचा पुनः पप्रच्छ शंकरम्

Sūta nói: Bấy giờ, Nữ Thần sau khi nghe bản tường thuật tối thượng về sự vĩ đại ấy, lại hỏi Śaṅkara; lời Ngài tràn đầy hoan hỷ và khát ngưỡng.

Verse 2

देव्युवाच । देवदेव जगन्नाथ भक्तानुग्रहकारक । समस्तज्ञानसंपन्न नमस्तेऽस्तु महेश्वर

Nữ Thần thưa: Ôi Thần của các thần, Chúa tể thế gian, Đấng ban ân cho người mộ đạo. Ôi Mahēśvara, Đấng viên mãn mọi tri kiến, con xin đảnh lễ Ngài.

Verse 3

नमोऽस्तु वै त्रिपुरप्रहर्त्रे महात्मने तारकमर्दनाय । नमोऽस्तु ते क्षीरसमुद्र दायिने शिशोर्मुनीन्द्रस्य समाहितस्य

Kính lễ Ngài, Đấng diệt Tripura; bậc Đại Tâm đã nghiền nát Tāraka. Kính lễ Ngài, Đấng ban Biển Sữa, và Đấng ban sự định tĩnh chuyên nhất cho vị đồng tử hiền thánh, bậc Muni tối thượng.

Verse 4

नमोऽस्तु ते सर्वजगद्विधात्रे सर्वत्र सर्वात्मक सर्वकर्त्रे । नमो भवायास्तु नमोऽभवाय नमोऽस्तु ते सर्वगताय नित्यम्

Kính lễ Ngài, Đấng an bài toàn thể vũ trụ—hiện hữu khắp nơi, là Tự Ngã của muôn loài, là Đấng làm nên mọi sự. Kính lễ Bhava, kính lễ Abhava; kính lễ mãi mãi Ngài, Đấng thấm nhuần khắp tất cả.

Verse 5

ईश्वर उवाच । किं देवि पृच्छसेऽद्यापि सर्वं ते कथितं मया । संदिग्धमस्ति किंचिच्चेत्पुनः पृच्छस्व भामिनि

Īśvara phán: “Này Devī, nàng còn muốn hỏi điều gì nữa? Ta đã nói với nàng hết thảy. Nếu còn điều chi nghi hoặc, hãy hỏi lại, hỡi người đẹp.”

Verse 6

देव्युवाच । सोमेश्वरेति यन्नाम कस्मिन्काले बभूव तत् । किं नामाग्रेऽभवल्लिंगं नाम किं भविताऽधुना

Nữ Thần thưa: “Danh hiệu ‘Somēśvara’ phát sinh vào thời nào? Thuở ban đầu, liṅga ấy mang tên gì, và nay (trong thời hiện tại) sẽ mang danh gì?”

Verse 7

एवं यस्य प्रभावो वै नोक्तः पूर्वं त्वया विभो । अन्येषां तीर्थदेवानां माहात्म्यं वर्णितं त्वया । न त्वीदृशं तु कथितं श्रीसोमेशस्य यादृशम्

Vì thế, bạch Chúa Tể, uy lực chân thật của Ngài trước đây Ngài chưa từng nói rõ. Ngài đã tán dương sự vĩ đại của các tīrtha và các thần linh khác, nhưng chưa hề kể điều gì sánh được với sự vĩ đại của đấng tôn kính Somēśvara.

Verse 8

ईश्वर उवाच । पूर्वमेवाहमेवासं स्पर्शलिंगस्वरूपवान् । न च मां तत्त्वतो वेद जनः कश्चिदिहेश्वरि

Đức Īśvara phán: Thuở trước, chính Ta đã hiện hữu nơi đây trong hình tướng Sparśa-liṅga. Nhưng, ô Nương Nương, ở chốn này không một ai thật sự biết Ta đúng như bản tánh chân thật của Ta.

Verse 9

महाकल्पे तु सञ्जाते ब्रह्मणः प्रति संचरे । नामभावं भवेदन्यद्देवि लिंगे पुनःपुनः

Khi đại kiếp khởi lên và Phạm Thiên (Brahmā) bước vào những chu kỳ tuần hoàn của mình, ô Devī, liṅga ấy lại nhiều lần mang lấy những trạng thái khác nhau về danh xưng và sự gọi tên.

Verse 11

अस्मिन्ब्रह्मणि देवेशि संजाते ह्यष्टवार्षिके । तदा कालात्समारभ्य सोमेश इति विश्रुतः

Ô Devī, trong chu kỳ sáng tạo hiện tại của Phạm Thiên này, khi Đấng Chúa Tể được biết đến trong giai đoạn ấy, từ thời điểm đó trở đi Ngài được tôn xưng là “Someśa” (Chúa của Soma) tại thánh địa Prabhāsa-kṣetra.

Verse 12

अतीतेषु च देवेशि ब्रह्मसुप्तलयादनु । बभूवुर्यानि नामानि तानि त्वं शृणु पार्वति

Và, ô Devī—sau những lần tan hoại tiếp theo “giấc ngủ” của Phạm Thiên—những danh hiệu nào (của Chúa tại Prabhāsa) đã khởi lên trong các chu kỳ quá khứ, nay hãy lắng nghe, ô Pārvatī.

Verse 13

आद्यो विरंचिनामासीद्यदा ब्रह्मा पितामहः । मृत्युञ्जयस्तदा नाम सोमनाथस्य कीर्तितम्

Trong chu kỳ đầu tiên, khi Phạm Thiên được gọi là Virañci, bậc Tổ Phụ, thì danh hiệu được ca tụng cho Somanātha khi ấy là “Mṛtyuñjaya” — Đấng chiến thắng Tử thần.

Verse 14

द्वितीयोऽभूद्यदा ब्रह्मा पद्मभूरिति विश्रुतः । तदा कालाग्निरुद्रेति नाम प्रोक्तं शुभेंऽबिके

Trong chu kỳ thứ hai, khi Phạm Thiên được xưng tụng là Padmabhū (Đấng sinh từ hoa sen), bấy giờ, ôi Ambikā cát tường, danh hiệu của Thượng Chủ được tuyên xưng là “Kālāgnirudra” (Rudra—Ngọn lửa của Thời gian).

Verse 15

तृतीयोऽभूद्यदा ब्रह्मा स्वयंभूरिति विश्रुतः । अमृतेशेति देवस्य तदा नाम प्रकीर्तितम्

Trong chu kỳ thứ ba, khi Phạm Thiên được biết đến là Svayaṃbhū (Đấng tự sinh), bấy giờ danh hiệu của Thần Chủ được tán dương là “Amṛteśa” (Chúa tể của Cam lộ, của Bất tử).

Verse 16

चतुर्थोऽभूद्यथा ब्रह्मा परमेष्ठीति विश्रुतः । अनामयेति देवस्य तदा नाम स्मृतं शुभे

Trong chu kỳ thứ tư, khi Phạm Thiên được gọi là Parameṣṭhī, bấy giờ, ôi bậc cát tường, danh hiệu của Thượng Chủ được ghi nhớ là “Anāmaya” (Đấng vô bệnh, không bị khổ não).

Verse 17

पंचमोऽभूद्यदा ब्रह्मा सुरज्येष्ठ इति स्मृतः । कृत्तिवासेति देवस्य नाम प्रोक्तं तदाम्बिके

Trong chu kỳ thứ năm, khi Phạm Thiên được tưởng niệm là Surajyeṣṭha, bấy giờ, ôi Ambikā, danh hiệu của Thượng Chủ được tuyên xưng là “Kṛttivāsa” (Đấng ngự trong da thú/áo da của khổ hạnh; Śiva khổ hạnh).

Verse 18

षष्ठश्चाभूद्यदा ब्रह्मा हेमगर्भ इति श्रुतः । तदा भैरवनाथेति नाम देवस्य कीर्तितम्

Trong chu kỳ thứ sáu, khi Phạm Thiên được nghe gọi là Hemagarbha (Thai vàng), bấy giờ danh hiệu của Thượng Chủ được tán tụng là “Bhairavanātha” (Chúa tể Bhairava).

Verse 19

अयं यो वर्त्तते ब्रह्मा शतानंद इति स्मृतः । सोमनाथेति देवस्य वर्तते नाम सांप्रतम्

Trong chu kỳ hiện tại, vị Phạm Thiên đang chủ trì được ghi nhớ là Śatānanda; và hiện nay Danh hiệu của Đấng Chúa được an lập là “Somanātha”.

Verse 20

अतः परं चतुर्वक्त्रो ब्रह्मा यो भविता यदा । प्राणनाथेति देवस्य तदा नाम भविष्यति

Về sau, khi vị Phạm Thiên bốn mặt sẽ đến trong tương lai xuất hiện, thì khi ấy Danh hiệu của Đấng Chúa sẽ là “Prāṇanātha” (Chúa của hơi thở sinh mệnh).

Verse 21

अतीता ये विधातारो भविष्यंति च येऽधुना । तावत्तद्वर्त्तते नाम यावदन्योष्टवार्षिकः । संध्यासंध्यांशभेदेन विष्ण्वनंतसनातनाः

Bao nhiêu bậc an bài vũ trụ (vidhātṛ) đã qua, bao nhiêu vị đang có nay hay sẽ đến về sau—bấy lâu Danh hiệu thiêng ấy vẫn được duy trì, cho đến khi một chu kỳ tám năm khác khởi lên. Vì thế, tùy theo các phân kỳ của thời khắc hoàng hôn và phần của chúng, Đấng Chúa được tán dương là Viṣṇu, Ananta và Sanātana.

Verse 22

एवं नामानि देवस्य संक्षेपात्कीर्तितानि मे । विस्तरात्कथितुं नैव शक्यंते कालगौरवात्

Vì vậy, ta chỉ tóm lược mà xưng tụng các Danh hiệu của Đấng Chúa. Còn kể rộng đầy đủ thì không thể, bởi Thời gian tự thân vốn mênh mông và nặng sâu.

Verse 23

देव्युवाच । आश्चर्यं देवदेवेश यत्त्वया कथितं प्रभो । पूर्वोक्तानि च नामानि न स्मरंति च मे कथम्

Nữ Thần thưa: “Thật kỳ diệu thay, ô Chúa tể của chư thiên, điều Ngài đã nói, bậc Chủ Tôn. Nhưng vì sao những Danh hiệu Ngài đã nói trước đó lại không khởi lên trong ký ức của con?”

Verse 24

एतद्विस्तरतो ब्रूहि कारणं च जगत्पते । सर्वभूतहितार्थाय ममानुग्रहकाम्यया

Xin Ngài, Đấng Chúa tể của thế gian, hãy giảng cho con tường tận điều ấy và cả nguyên do nữa, để đem lợi ích cho muôn loài, và bởi lòng Ngài muốn ban ân phúc cho con.

Verse 25

ईश्वर उवाच । कल्पेकल्पे महादेवि अवतारं करोषि यत् । तेन ते स्मरणं नास्ति प्रभावात्प्रकृतेः प्रिये

Īśvara phán: “Ô Đại Nữ Thần, vì nàng thọ sinh hóa thân trong mỗi mỗi kiếp (kalpa), nên ký ức của nàng không còn lưu giữ; do sức chi phối mạnh mẽ của Prakṛti, hỡi người yêu dấu.”

Verse 26

तत्त्वावरणमध्ये तु तत्राद्या त्वं प्रतिष्ठिता । साऽवतीर्यांडमध्ये तु मया सार्द्धं वरानने

Quả thật, giữa màn che phủ của các nguyên lý (tattva), nàng—Đấng Nguyên Sơ—an trụ vững vàng nơi ấy. Rồi nàng giáng vào bên trong “trứng vũ trụ”, đến cùng với ta, hỡi người có dung nhan mỹ lệ.

Verse 27

अनुग्रहार्थं लोकानां प्रादुर्भूता पुनःपुनः । आद्ये कल्पे जगन्माता जगद्योनिर्द्वितीयके

Vì lòng gia hộ cho các thế giới, nàng hiển lộ hết lần này đến lần khác. Trong kiếp đầu (kalpa), nàng được gọi là “Mẹ của Vũ Trụ”; trong kiếp thứ hai, là “Thai tạng/Nguồn cội của Vũ Trụ”.

Verse 28

तृतीये शांभवीनाम चतुर्थे विश्वरूपिणी । पञ्चमे नंदिनीनाम षष्ठे चैव गणांबिका

Trong kiếp thứ ba, nàng được gọi là Śāmbhavī; trong kiếp thứ tư, là Viśvarūpiṇī (Đấng mang hình tướng toàn thể vũ trụ). Trong kiếp thứ năm, nàng mang danh Nandinī; và trong kiếp thứ sáu, là Gaṇāmbikā (Mẹ của các Gaṇa).

Verse 29

विभूतिः सप्तमे कल्पे सुभूतिश्चाष्टमे तदा । आनन्दा नवमे कल्पे दशमे वामलोचना

Trong kiếp (kalpa) thứ bảy, Ngài được gọi là Vibhūti; rồi đến kiếp thứ tám là Subhūti. Ở kiếp thứ chín, Ngài được biết là Ānandā; và trong kiếp thứ mười là Vāmalocanā—Đấng có đôi mắt mỹ lệ.

Verse 30

एकादशे वरारोहा द्वादशे च सुमङ्गला । कल्पे त्रयोदशे चैव महामाया ह्युदाहृता

Trong kiếp thứ mười một, Ngài được gọi là Varārohā—Đấng uy nghi cao quý; trong kiếp thứ mười hai là Sumaṅgalā—Đấng tối thượng cát tường. Và ở kiếp thứ mười ba, Ngài quả thật được xưng tụng là Mahāmāyā—Đại Năng Lực của sự hiển lộ.

Verse 31

ततश्चतुर्दशे कल्पेऽनन्तानाम प्रकीर्तिता । भूतमाता पंचदशे षोडशे चोत्तमा स्मृता

Rồi trong kiếp thứ mười bốn, Ngài được ca tụng với danh xưng Anantānāmā. Trong kiếp thứ mười lăm, Ngài lừng danh là Bhūtamātā—Mẹ của muôn loài; và trong kiếp thứ mười sáu, Ngài được tưởng niệm là Uttamā—Đấng Tối Thượng.

Verse 32

ततः सप्तदशे कल्पे पितृकल्पे तु विश्रुता । दक्षस्य दुहिता जाता सतीनाम्नी महाप्रभा

Rồi trong kiếp thứ mười bảy—nổi danh là Pitṛ-kalpa—Ngài sinh làm ái nữ của Dakṣa, bậc đại quang minh, và được tôn xưng với danh hiệu Satī.

Verse 33

अपमानात्तु दक्षस्य स्वां तनूमत्यजत्पुनः । उमां कलां तु चन्द्रस्य पुरापूर्य च संस्थिता

Nhưng vì sự sỉ nhục của Dakṣa, Ngài lại từ bỏ chính thân mình. Rồi về sau, Ngài an trụ làm Umā—quả thật như một phần (kalā) của Mặt Trăng—tràn đầy khắp các thế giới và vững lập trong sự hiện diện thần linh.

Verse 34

ततः प्रवृत्ते वाराहे कल्पे त्वं सुरसुन्दरि । पुनर्हिमवताराध्य दुहिता त्वमतः कृता

Rồi khi Vārāha-kalpa khởi mở, ô mỹ nhân giữa chư thiên, sau khi chí thành phụng thờ Hi-mavat—Chúa tể núi non—nàng lại được tác thành làm ái nữ của Hi-mavat một lần nữa.

Verse 35

ततो देव्यद्भुतं तप्त्वा तपः परमदुश्चरम् । भर्त्तारं मां पुनः प्राप्य पार्वतीति निगद्यसे

Rồi, ô Nữ Thần, sau khi thực hành khổ hạnh kỳ diệu—tapas tối thượng, khó làm vô cùng—nàng lại đạt được Ta làm phu quân; bởi thế nàng được xưng tụng là Pārvatī.

Verse 36

कैलासनिलयश्चाहं त्वया सार्द्धं वरानने । क्रीडामि तव देवेशि यावत्कल्पावसानकम्

Ta ngự tại Kailāsa; và cùng nàng, ô người có dung nhan mỹ lệ, Ta vui đùa trong thần lila, ô Nữ Thần, cho đến tận lúc kalpa mãn tận.

Verse 37

इदं चतुर्गुणं प्राप्य द्वापरे विष्णुना सह । महिषस्य वधार्थाय उत्पन्ना कृष्णपिंगला

Đã đạt được quyền năng bốn phần ấy, vào thời Dvāpara—cùng với Viṣṇu—nàng hiện khởi làm Kṛṣṇapiṅgalā để diệt trừ quỷ trâu.

Verse 38

कात्यायनीति दुर्गेति विविधैर्नामपर्ययैः । नवकोटिप्रभेदेन जातासि वसुधातले

Là Kātyāyanī, là Durgā, với muôn danh hiệu biến hóa, nàng đã hiển hiện trên cõi đất này, phân biệt đến chín koṭi—vô lượng triệu hình tướng.

Verse 39

यानि ते कल्पनामानि पूर्वमुक्तानि सुन्दरि । तानि त्रयोदशाकल्पादुदक्तात्कथितानि मे

Hỡi người đẹp, những danh xưng của nàng gắn với các kiếp (kalpa) đã được nói trước đó—ta đã thuật lại, bắt đầu từ kalpa thứ mười ba trở đi.

Verse 40

अतीतानि भविष्याणि वर्त्तमानानि सुन्दरि । एवं ज्ञेयानि सर्वाणि ब्रह्मकल्पावधि प्रिये

Hỡi người yêu dấu xinh đẹp, quá khứ, tương lai và hiện tại—tất cả đều nên hiểu theo cách này, cho đến tận giới hạn của kalpa của Phạm Thiên (Brahmā).

Verse 41

देव्युवाच । सोमनाथेति यन्नाम त्वया पूर्वमुदाहृतम् । तत्कथं निश्चलं नाम मन्यते त्रिपुरांतक

Nữ Thần thưa: “Danh hiệu ‘Somanātha’ mà ngài đã xướng lên trước đó—hỡi Tripurāntaka (Đấng diệt Tripura), vì sao danh ấy được xem là bất biến, thường hằng?”

Verse 42

असंख्यत्वाच्च चंद्राणां जन्मनामप्रभेदतः । मन्वन्तरे तु संजाते युगानामेकसप्ततौ

“Vì các mặt trăng là vô số, và vì sự sinh khởi cùng danh xưng của chúng sai khác; khi một Manvantara khởi lên—gồm bảy mươi mốt yuga—thì các chu kỳ vận hành như thế.”

Verse 43

चंद्रसूर्यादयो देवाः संह्रियंते पुनःपुनः । सप्तर्षयः सुराः शक्रो मनुस्तत्सूनवो नृपाः

“Các chư thiên bắt đầu từ Mặt Trăng và Mặt Trời đều bị tiêu dung hết lần này đến lần khác; cũng vậy, Bảy Hiền Thánh (Saptarṣi), các thần, Indra, Manu, và các vị vua là con của Manu.”

Verse 44

एककालं च सृज्यंते संह्रियंते च पूर्ववत् । एतन्मे संशयं देव यथावद्वक्तुमर्हसि

Chúng được tạo ra trong một thời kỳ rồi lại được thu nhiếp như trước. Ôi Đấng Chúa Tể, xin Ngài giải bày nghi hoặc của con cho đúng đắn và theo thứ lớp.

Verse 45

ईश्वर उवाच । साधु पृष्टं त्वया देवि रहस्यं पापनाशनम् । यन्न कस्यचिदाख्यातं तत्ते वक्ष्याम्यशेषतः

Īśvara phán: Lành thay, hỡi Nữ Thần, nàng đã hỏi điều bí mật có năng lực diệt tội. Điều chưa từng nói với ai, Ta sẽ giảng cho nàng trọn vẹn không sót.

Verse 46

अयं यो वर्त्तते ब्रह्मा शतानन्द इति श्रुतः । तस्य चैवाष्टमे वर्षे मनुर्यः प्रथमो भवेत्

Vị Brahmā đang chủ trì hiện nay được nghe gọi là Śatānanda. Vào năm thứ tám trong thời trị vì của Ngài, vị Manu đầu tiên liền xuất hiện.

Verse 47

तस्मिन्मन्वन्तरे देवि यश्चादौ रोहिणीपतिः । समुद्रगर्भात्संजातः सलक्ष्मीकौस्तुभादिभिः

Trong Manvantara ấy, hỡi Nữ Thần, vị lúc ban đầu trở thành chúa của Rohiṇī—tức Mặt Trăng—đã sinh từ lòng đại dương, cùng với Lakṣmī, ngọc Kaustubha và các bảo vật khác.

Verse 48

तेन चाराधितं लिंगं कालभैरवनामतः । महता तपसा पूर्वं युगानि च चतुर्द्दशे

Bởi vị ấy, Liṅga mang danh Kālabhairava đã được phụng thờ—thuở xưa với khổ hạnh lớn lao—suốt mười bốn yuga.

Verse 49

तस्याद्भुतं तपो दृष्ट्वा तुष्टोऽहं तस्य सुन्दरि । वरं वृणीष्वेति मया स च प्रोक्तो निशाकरः

Thấy khổ hạnh kỳ diệu của người ấy, hỡi giai nhân, ta liền hoan hỷ. Ta nói: “Hãy chọn một ân phúc”; và như vậy ta đã ngỏ lời với Niśākara (Thần Nguyệt).

Verse 50

सहोवाच तदा देवि भक्त्या संस्तुत्य मां शुभे

Bấy giờ người ấy thưa, hỡi Nữ Thần—sau khi tán dương ta với lòng sùng kính, hỡi bậc cát tường.

Verse 51

चंद्र उवाच । यदि प्रसन्नो देवेश वरार्हो यदि वाऽप्यहम् । सोमनाथेति तं नाम भूयाद्ब्रह्मावधि प्रभो

Candra thưa: “Ô Đấng Chúa tể chư thiên—nếu Ngài hoan hỷ, và nếu con cũng xứng đáng nhận ân phúc—thì, bạch Đấng Tối Thượng, xin cho Danh ấy là ‘Somnātha’, trường tồn cho đến tận giới hạn của kiếp Brahmā.”

Verse 52

ये केचिद्भवितारोऽन्ये मन्वन्ते शीतरश्मयः । तेषां भवतु देवेश देवोऽयं कुलदेवता

Và bất cứ vị Thần Nguyệt nào khác—những đấng có tia sáng mát lành—sẽ xuất hiện trong các Manvantara về sau, bạch Chúa tể chư thiên, xin cho chính Thần linh này là kuladevatā (thần hộ tộc) của họ.

Verse 53

आराधयंतु ते सर्वे क्षेत्रेऽस्मिन्संस्थिता विभो । स्वकीयायुःप्रमाणेन ब्रह्मणः प्रलयादनु

Nguyện cho tất cả họ, an trú trong thánh địa này, thờ phụng Ngài, bạch Đấng Tự Tại—mỗi vị theo đúng lượng thọ mạng của mình—cho đến cuộc tan hoại (pralaya) vào cuối kiếp Brahmā.

Verse 54

सोमनाथेति ते नाम ब्रह्मांडे सचराचरे । ख्यातिं प्रयातु देवेश तेजोलिंग नमोऽस्तु ते

Nguyện danh xưng “Somnātha” của Ngài được vang danh khắp toàn thể vũ trụ, gồm cả hữu tình và vô tình. Ôi Chúa tể chư thiên, ôi Tejo-liṅga (Linga rực quang), con xin đảnh lễ Ngài.

Verse 55

ईश्वर उवाच । एवमस्त्वित्यहं प्रोच्य पुनर्लिंगे लयं गतः । एतत्ते कारणं देवि प्रोक्तं सर्वमशेषतः

Īśvara phán: “Hãy như vậy.” Nói xong, Ta lại hòa nhập vào Liṅga. Này Devī, toàn bộ nguyên do ấy Ta đã giảng cho nàng trọn vẹn, không còn sót lại.

Verse 56

निःसन्दिग्धं तु संक्षेपात्पुरा पृष्टं यतस्त्वया । उद्देशमात्रं कथितं श्रीसोमेशगुणान्प्रति । समुद्रस्येव रत्नानामचिन्त्यस्तस्य विस्तरः

Vì trước kia nàng hỏi một cách vắn tắt, nên Ta đã đáp không chút nghi ngờ cũng chỉ bằng lời ngắn gọn—mới nêu sơ lược các đức tính của Śrī Someśa. Sự viên mãn rộng lớn của Ngài thật không thể nghĩ bàn, như kho châu báu ngọc báu của đại dương.

Verse 57

मोहनं तदभक्तानां भक्तानां बुद्धिवर्द्धनम् । मूढास्ते नैव पश्यंति स्वरूपं मम मोहिताः

Điều ấy làm kẻ không sùng tín mê mờ, nhưng lại tăng trưởng trí tuệ cho người có lòng bhakti. Những kẻ ngu si bị ảo lực (māyā) che lấp hoàn toàn chẳng hề thấy được chân tướng của Ta.

Verse 58

देव्युवाच । ईदृशं यस्य माहात्म्यं तेजोलिंगस्य शंकर । कुत्र तिष्ठति तल्लिंगं क्षेत्रे तस्मिन्सुरेश्वर

Devī thưa: “Ôi Śaṅkara, Tejo-liṅga có đại oai đức như thế thuộc về Ngài—bậc Chúa tể chư thiên—vậy Liṅga ấy đứng ở nơi nào trong thánh địa ấy?”

Verse 59

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रयत्नेन श्रुत्वा चैवावधारय । प्रभासं परमं देवि क्षेत्रमेतन्मम प्रियम्

Đấng Īśvara phán: “Hỡi Devī, hãy lắng nghe với hết lòng; nghe rồi, hãy ghi khắc vững chắc trong tâm. Hỡi Devī, Prabhāsa là thánh địa tối thượng—kṣetra này là nơi Ta yêu quý.”

Verse 60

देवानामपि संस्थानं तच्च द्वादशयोजनम् । पंचयोजनमानेन पीठं तत्र प्रकीर्त्तितम्

“Nơi ấy là chốn cư ngụ cả của chư thiên, và trải rộng mười hai yojana. Tại đó, một thánh tọa (pīṭha) được truyền tụng, có kích thước năm yojana.”

Verse 61

तन्मध्ये मद्गृहं देवि तच्च गव्यूतिमात्रकम् । समुद्रस्योत्तरे देवि देविकामुखसंज्ञितम्

“Giữa vùng ấy, hỡi Nữ Thần, là chính trú xứ của Ta, chỉ dài một gavyūti. Ở phía bắc biển cả, hỡi Nữ Thần, nơi ấy được biết đến với danh xưng Devikā-mukha.”

Verse 62

वज्रिण्याः पूर्वतश्चैव यावन्न्यंकुमती नदी । चतुष्टयं च विस्तारादायामात्पंचयोजनम्

“Từ phía đông của Vajriṇī cho đến con sông mang tên Nyaṅkumatī—bề ngang là bốn (đơn vị), và chiều dài là năm yojana.”

Verse 63

क्षेत्रपीठमिति प्रोक्तमतो गर्भगृहं शृणु । समुद्रात्कौरवी यावद्दक्षिणोत्तरमानतः । पूर्वपश्चिमतो ज्ञेयं गोमुखादाऽश्वमेधकम्

“Điều này được gọi là ‘kṣetra-pīṭha’; nay hãy nghe về garbhagṛha, nội điện. Từ biển cả đến Kauravī là kích thước bắc–nam; còn chiều đông–tây được biết là từ Gomukha đến Aśvamedhaka.”

Verse 64

एतन्मम गृहं देवि न त्यजामि कदाचन । तस्य मध्ये स्थितं लिंगं यत्र तत्ते प्रकीर्तितम्

Hỡi Nữ Thần, đây là nơi ngự của Ta; Ta chẳng bao giờ rời bỏ. Ngay giữa trung tâm ấy có Liṅga linh thiêng, được an lập tại đó như Ta đã tuyên cáo cùng nàng.

Verse 65

वारुणीं दिशमाश्रित्य सागरस्य च सन्निधौ । कृतस्मरस्यापरतो धन्वन्तरशतत्रये

Hướng về phương Varuṇa (phía tây), ở gần biển cả—vượt qua Kṛtasmara—cách chừng ba trăm dhanus (độ dài cây cung)…

Verse 66

लिंगं महाप्रभावं तुं स्वयंभूतं व्यवस्थितम् । तत्र संनिहितो देवः शंकरः परमेश्वरः

Tại đó có một Liṅga đại uy lực, tự hiện (svayambhū) và an trụ vững bền. Chính nơi ấy, Thần Śaṅkara—Đấng Tối Thượng—hiện diện ngự trị.

Verse 67

एतस्मिन्नन्तरे देवि सोमेशस्य समीपतः । चतुर्द्दशे विभागे तु धनुषां च शतद्वयम्

Ngay trong khu vực này, hỡi Nữ Thần, gần Someśa—trong phân khu thứ mười bốn—có một khoảng đo hai trăm dhanus.

Verse 68

समंतान्मंडलाकारा कर्णिका सा मम प्रिया । तस्यां ये प्राणिनः सर्वे मृताः कालेन पार्वति

Bao quanh khắp bề, tròn như vành đĩa, là ‘Karṇikā’ ấy, điều Ta yêu quý. Trong đó, hỡi Pārvatī, mọi loài hữu tình nào chết theo dòng thời gian…

Verse 69

कृमिकीटपतंगाद्या जीवा उत्तम मध्यमाः । निर्द्धूतकल्मषाः सर्वे यांति लोकं ममापि ते

Ngay cả loài sâu bọ, côn trùng, bướm đêm và các loài tương tự—dù thuộc bậc cao hay trung—tất thảy đều được rũ sạch tội cấu, và quả thật đi đến cõi của Ta.

Verse 70

उत्तरं दक्षिणं चापि अयनं न विचारयेत् । सर्वस्तेषां शुभः कालो ये मृताः क्षेत्रमध्यतः

Chớ xét đó là chí bắc hay chí nam. Với tất cả những ai mệnh chung ngay giữa thánh địa này, mọi thời khắc đều là thời lành.

Verse 71

आदिनाथेन शर्वेण सर्वप्राणिहिताय वै । आद्यतत्त्वान्यथानीय क्षेत्रमेतन्महाप्रभम् । प्रभासितं महादेवि यत्र सिद्ध्यंति मानवाः

Ô Mahādevī, Đấng Ađinātha Śarva (Śiva), vì lợi ích của mọi loài hữu tình, đã đem các nguyên lý nguyên sơ đến đây và khiến thánh địa tối thượng rực sáng này hiển lộ thành Prabhāsa—nơi con người thành tựu siddhi.

Verse 72

हन्यमानोऽपि यो विद्वान्वसेद्विघ्नशतैरपि । कृतप्रतिज्ञो देवेशि यावज्जीवं सुरेश्वरि

Ô Devī, ô Nữ Chúa của chư thiên, dẫu bị công kích và dẫu giữa trăm điều chướng ngại, người trí vẫn an trú nơi đây, kiên cố trong lời nguyện, giữ chí bền cho đến trọn đời.

Verse 73

स गच्छेत्परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति । तस्य क्षेत्रस्य माहात्म्यात्स्थाणोश्चाद्भुतकर्मणः

Nhờ uy lực của thánh địa ấy và nhờ Sthāṇu (Śiva) với những hành nghiệp kỳ diệu, người ấy đạt đến cảnh giới tối thượng—đến đó rồi thì không còn sầu khổ.

Verse 74

कृत्वा पापसहस्राणि पश्चात्सन्तापमेति वै । प्रभासे तु वियुज्येत न सोंऽतकपुरीं व्रजेत्

Dẫu đã gây nên hàng ngàn tội lỗi rồi về sau ăn năn thống hối, nếu lìa đời tại Prabhāsa thì người ấy không đến thành Antaka, cõi của Thần Chết.

Verse 75

ज्ञात्वा कलियुगं घोरं हाहाभूतमचेतनम् । नियुक्तस्तत्र देवेशि रक्षार्थं विघ्ननायकः

Biết rõ thời Kali đáng sợ, khi con người mê loạn và kêu than trong khổ não, ôi Devī, Vighnanāyaka đã được cử đến đó để hộ trì bảo vệ.

Verse 76

ये तु ब्राह्मणविद्विष्टाः शिवभक्तिवितंडकाः । ब्रह्मघ्नाश्च कृतघ्नाश्च तथा नैष्कृतिकाश्च ये

Còn những kẻ căm ghét brāhmaṇa, ngăn trở lòng sùng kính Śiva, sát hại brāhmaṇa, vô ơn, và sa đọa tột cùng—dù là ai đi nữa—

Verse 77

लोकद्विष्टा गुरुद्विष्टास्तीर्थायतनकण्टकाः । सर्वपापरताश्चैव ये चान्ये तु विकुत्सिताः

Những kẻ ghét bỏ thế gian (xã hội), ghét thầy tổ, là gai nhọn đối với các tīrtha và thánh địa, say mê mọi thứ tội lỗi, cùng những kẻ đáng khinh khác nữa—

Verse 78

रक्षणार्थं ह वै तेषां नियुक्तो विघ्ननायकः । कालाग्निरुद्रपार्श्वे तु रुद्रतुल्यपराक्रमः

Quả thật, để phòng hộ trước bọn họ, Vighnanāyaka đã được bổ nhiệm; và bên cạnh Kālāgnirudra có một vị dũng lực ngang bằng Rudra.

Verse 79

क्षेत्रं रक्षति देवेशि पापिष्ठानां नियामकः । म्रियंते यदि ब्रह्मघ्नास्तथा पातकिनो नराः

Ôi Devī, Đấng chế ngự cả kẻ tội lỗi nhất vẫn hộ trì thánh địa này. Nếu những kẻ sát hại Bà-la-môn và các người phạm tội khác chết tại đó,

Verse 80

क्षेत्रे चास्मिन्वरारोहे तेषां देवि गतिं शृणु । दशवर्षसहस्राणि दिव्यानि कमलेक्षणे

Và ngay trong thánh địa này, ô người đẹp hông thon—ô Devī, mắt như hoa sen—hãy nghe số phận của họ: kéo dài mười nghìn năm cõi trời.

Verse 82

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पापं तत्र न कारयेत् । अन्यत्राऽवर्तितं पापं क्षेत्रे चास्मिन्विनश्यति

Vì thế, phải hết sức mà đừng gây tội tại đó. Còn những tội đã tạo ở nơi khác thì được tiêu trừ trong thánh địa này (Prabhāsa).

Verse 83

अस्मिन्पुनः कृतं पापं पैशाचनरकावहम् । भक्तानुकंपी भगवांस्तिर्यग्योनिगतेष्वपि

Nhưng tội gây ra tại nơi này dẫn đến các địa ngục của loài Piśāca. Dẫu vậy, Đức Thế Tôn thương xót người sùng kính, vẫn ban ân—kể cả cho kẻ sa vào những kiếp sinh làm loài vật.

Verse 84

ददाति परमं स्थानं न तु ब्रह्मद्विषां प्रिये । ये च ध्यानं समासाद्य युक्तात्मानः समाहिताः

Ngài ban nơi ở tối thượng, nhưng không ban cho kẻ căm ghét Brahman (chân lý thánh), hỡi người yêu dấu. Còn những ai đạt thiền định, tâm được điều phục và an trú trọn vẹn, thì xứng hợp với cảnh giới tối cao ấy.

Verse 85

संनियम्येन्द्रियग्रामं जपंति शतरुद्रियम् । प्रभासे तु स्थिता देवि ते कृतार्था न संशयः

Chế ngự đoàn quân các căn, họ tụng niệm Śatarudrīya. An trú tại Prabhāsa, hỡi Nữ Thần, họ đã viên mãn mục đích đời người—điều ấy không nghi ngờ.

Verse 86

यदि गच्छेन्नरः कश्चित्प्रभासं क्षेत्रमुत्तमम् । तमुपायं प्रकुर्वीत निर्गच्छेन्न पुनर्यथा

Nếu có người nào đến Prabhāsa, thánh địa tối thượng ấy, người ấy nên thực hành phương tiện ấy để không còn phải ra đi nữa (tức chứng giải thoát rốt ráo, không trở lại luân hồi).

Verse 87

एतद्गोप्यं वरारोहे न देयं यस्य कस्यचित् । गोपनीयमिदं शास्त्रं यथा प्राणाः स्वकाः प्रिये

Đây là điều bí mật, hỡi người đẹp thắt lưng thon; chớ trao cho bất kỳ ai. Hỡi người yêu dấu, giáo pháp này phải được gìn giữ như gìn giữ chính hơi thở mạng sống của mình.

Verse 88

येनेदं विहितं शास्त्रं प्रभासक्षेत्रदीपकम् । स शिवश्चैव विज्ञेयो मानुषीं प्रकृतिं स्थितः

Ai đã soạn ra giáo pháp này—ngọn ‘Đèn soi Prabhāsa-kṣetra’—thì nên biết chính là Śiva, tuy đang ở trong bản tính con người.

Verse 89

तस्यविग्रहसंस्थोऽहं सदा तिष्ठामि पार्वति । वंदितः पूजितो ध्यातो यथाहं नात्र संशयः

Ta hằng an trụ trong chính hình tượng ấy, hỡi Pārvatī. Khi hình tượng được tán dương, thờ phụng và quán niệm, thì như chính Ta được tôn kính—điều ấy không nghi ngờ.

Verse 90

कलौ च दुर्ल्लभं देवि प्रभासक्षेत्रमुत्तमम् । इदानीं तव स्नेहेन विशेषं कथयामि वै । सत्यंसत्यं पुनः सत्यं त्रिःसत्यं सुरसुन्दरि

Trong thời Kali, hỡi Devī, thánh địa Prabhāsa tối thượng thật khó được gặp và khó chứng ngộ đúng như thật. Nay vì tình thương dành cho nàng, ta sẽ nói rõ một điều đặc biệt. Thật—thật—lại thật; ta xin xác chứng ba lần, hỡi giai nhân cõi trời.

Verse 91

यानि लिंगानि भूर्लोके सोमेशस्तेषु मे प्रियः । अस्मिंल्लिंगे गुणा ये तु ते देवि विदिता मम

Trong mọi liṅga ở cõi người, giữa các liṅga ấy, Someśa là điều ta yêu quý. Và những phẩm tính an trụ trong liṅga này, hỡi Devī, ta đều đã biết rõ.

Verse 92

अहमेव विजानामि नान्यो वेद कथंचन । अन्येषु चैव लिंगेषु अहं पूज्यः सुरासुरैः

Chỉ riêng ta mới thật sự biết; không ai khác hiểu được bằng bất cứ cách nào. Và trong các liṅga khác nữa, chính ta là Đấng được cả chư thiên lẫn a-tu-la thờ phụng.

Verse 93

लिंगं चेमं पुनर्देवि पूजयामो वयं स्वयम्

Và một lần nữa, hỡi Devī, chính chúng ta tự mình thờ cúng liṅga này.

Verse 94

यस्मिन्काले न वै ब्रह्मा न भूमिर्न दिवाकरः । सर्वं चैव जगन्नाथ तस्मिन्काले यशस्विनि

Vào thời khắc ấy, khi không còn Brahmā, không còn đất, cũng chẳng còn mặt trời—khi muôn loài tan vào hư vô, hỡi Jagannātha, Chúa tể thế gian—chính lúc ấy, hỡi bậc vinh quang…

Verse 95

इमं लिंगं परं चैव ब्रह्मणः प्रलये तदा । भाविनीं वृत्तिमास्थाय इदं स्थानं तु रक्षति

Khi đến thời kỳ tan rã của Phạm Thiên (chu kỳ vũ trụ), liṅga tối thượng này liền đảm nhận chức phận đã định và hộ trì thánh địa này.

Verse 96

दशकोट्यस्तु लिंगानां गंगाद्वाराद्वरानने । आगत्य तानि मध्याह्ने लिंगेऽस्मिन्यांति संलयम्

Hỡi người đẹp, mười crore liṅga từ Gaṅgādvāra kéo đến; và đúng giữa trưa, tất cả đều hòa nhập vào sự tiêu dung trong chính liṅga này.

Verse 97

पृथिव्यां यानि तीर्थानि गगनस्थानि यानि तु । स्नानार्थमस्य लिंगस्य समागच्छंति सर्वदा

Mọi tīrtha trên mặt đất, và cả những tīrtha an trụ nơi cõi trời, đều thường hằng tụ hội về đây để tắm gội tại liṅga này.

Verse 98

धन्यास्तु खलु ते मर्त्त्याः प्रभासे संव्यवस्थिताः । सोमेश्वरं ये द्रक्ष्यंति संसारभयमोचनम्

Phúc thay những người phàm an trú tại Prabhāsa; họ được chiêm bái Someśvara—Đấng giải thoát khỏi nỗi sợ luân hồi.

Verse 99

देवि सोमेश्वरं लिंगं ये स्मरिष्यंति भाविताः । सर्वपापक्षयस्तेषां भविष्यति न संशयः

Ôi Devī, những người chí thành tưởng niệm liṅga Someśvara thì mọi tội lỗi của họ sẽ tiêu trừ, không còn nghi ngờ gì.

Verse 100

एतत्स्मृतं प्रियतमं मम देवि नित्यं क्षेत्रं पवित्रमृषिसिद्धगणाभिरम्यम् । अस्मिन्मृताः सकलजीवमृतोऽपि देवि स्वर्गात्परं समुपयांति न संशयोऽत्र

Ôi Devī, nơi đây—chỉ cần tưởng niệm—là thánh địa vĩnh hằng ta yêu quý nhất, thanh tịnh và khả ái với đoàn ṛṣi và siddha. Ai chết tại đây—dẫu cái chết đến với mọi loài—đều đạt cảnh giới vượt cả thiên giới; điều ấy không chút nghi ngờ.

Verse 101

यं देवा न विजानंति ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः । न सांख्येन न योगेन नैव पाशुपतेन च

Đấng mà chư thiên—đứng đầu là Brahmā và Viṣṇu—cũng chẳng thể thấu triệt; không phải nhờ Sāṃkhya, không phải nhờ Yoga, và cũng chẳng chỉ nhờ riêng đạo Pāśupata mà hiểu được.

Verse 102

कैवल्यं निष्कलं यत्तदस्मिंल्लिंगे तु लभ्यते । तावद्भ्रमंति संसारे देवाद्यास्तु यशस्विनि

Giải thoát Kaivalya—vô tướng, vô phần—quả thật đạt được nhờ chính Liṅga này. Cho đến khi chứng đắc, ngay cả chư thiên và muôn loài vẫn còn lang thang trong saṃsāra, hỡi bậc hiển vinh.

Verse 103

यावत्सोमेश्वरं देवं न विंदंति त्रिलोचनम् । क्षेत्रं प्रभासमित्युक्तं क्षेत्रज्ञोऽहं न संशयः

Chừng nào họ chưa gặp được thần Someśvara—Đấng Tam Nhãn—thì nơi này được gọi là “Prabhāsa”. Ta là Kẻ Biết Ruộng-Địa (kṣetrajña); điều ấy không nghi ngờ.

Verse 104

एतं तवोक्तं ननु बोधनाय सोमेश्वरस्यैव महाप्रभावम् । ये वै पठिष्यंति नरा नितांतं यास्यंति ते तत्पदमिंदुमौलेः

Điều này quả thật Ngài đã nói để đánh thức—tuyên dương đại uy lực của Someśvara. Những ai chí thành tụng đọc, ắt sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng của Đấng đội trăng (Śiva).

Verse 105

सोमेश्वरं देववरं मनुष्या ये भक्तिमंतः शरणं प्रपन्नाः । ते घोररूपे च भयावहे च संसारचक्रे न पुनर्भ्रमंति

Những người đầy lòng sùng kính, nương tựa Someśvara—đấng tối thượng giữa chư thiên—sẽ không còn lang thang trở lại trong bánh xe luân hồi (saṃsāra) tuy ghê rợn và gây sợ hãi ấy nữa.

Verse 106

ये दक्षिणा मूर्त्तिमुपाश्रिताः स्युर्जपंति नित्यं शतरुद्रियं द्विजाः । तेऽस्मिन्भवे नैव पुनर्भवंति संसारपारं परमं गता वै

Những bậc nhị sinh (dvija) nương tựa Thánh Tướng phương Nam và hằng ngày trì tụng Śatarudrīya sẽ không còn tái sinh trong đời này nữa; quả thật họ đạt đến bờ tối thượng, vượt qua bên kia luân hồi (saṃsāra).

Verse 107

उद्देशमात्रं कथितो मया ते श्रीसोमनाथस्य कृतैकदेशः । अब्दैरनेकैर्बहुभिर्युगैर्वा न शक्यमेकेन मुखेन वक्तुम्

Ta chỉ nói với ngươi như một dấu chỉ—chỉ một phần nhỏ trong những công hạnh của đức Somanātha rực rỡ. Dẫu trải qua nhiều năm, vô số năm, hay nhiều yuga, cũng không thể dùng một miệng mà nói cho trọn vẹn.