Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 84

Devanagari script

ददाति परमं स्थानं न तु ब्रह्मद्विषां प्रिये । ये च ध्यानं समासाद्य युक्तात्मानः समाहिताः

Transliteration

dadāti paramaṃ sthānaṃ na tu brahmadviṣāṃ priye | ye ca dhyānaṃ samāsādya yuktātmānaḥ samāhitāḥ

Translation

Ngài ban nơi ở tối thượng, nhưng không ban cho kẻ căm ghét Brahman (chân lý thánh), hỡi người yêu dấu. Còn những ai đạt thiền định, tâm được điều phục và an trú trọn vẹn, thì xứng hợp với cảnh giới tối cao ấy.

Word by Word

• ददाति: gives
• ददाति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)

• परमम्: supreme
• परमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)

• स्थानम्: abode, place
• स्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)

• न: not
• न: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negative particle)

• तु: but, however
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अवधारण/विरोधार्थक-अव्यय (emphatic/contrast particle)

• ब्रह्मद्विषाम्: of the haters of Brahman
• ब्रह्मद्विषाम्: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म + द्विष् (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन (plural); षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः द्विषः = haters of Brahman)

• प्रिये: O beloved
• प्रिये: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (feminine), सम्बोधन (Vocative), एकवचन (singular)

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (plural)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• ध्यानम्: meditation
• ध्यानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ध्यान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)

• समासाद्य: having attained, having entered
• समासाद्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-√सद् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव (indeclinable participle); ‘having attained/approached’

• युक्तात्मानः: self-controlled
• युक्तात्मानः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: युक्त + आत्मन् (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (plural); कर्मधारयः (युक्तः आत्मा यस्य = whose self is disciplined)

• समाहिताः: collected, concentrated
• समाहिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-√धा (धातु)
• Form: क्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (plural)

Speaker

Śiva (addressing Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Meditators seated near the Prabhāsa shrine, senses withdrawn; a radiant ‘parama-sthāna’ above like a luminous summit; figures representing ‘brahma-dveṣa’ remain outside the light.

Characters & Entities

• Śiva
• Pārvatī
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Liberation is linked to inner discipline and reverence for sacred truth, not mere proximity to a holy place.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, as the ongoing context of the māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dhyāna (meditation) with a composed, disciplined mind.