यह सोपान ‘राजधर्म बनाम प्रेमधर्म’ के द्वंद्व को साधना-पथ में रूपान्तरित करता है: बाह्य अभिषेक (सामाजिक-राजकीय प्रतिष्ठा) से भीतर के अभिषेक (त्याग, समत्व, आज्ञापालन) की ओर चढ़ाई। अयोध्या—‘अयोध्या’ (अ-युद्ध) प्रतीक है उस अंतःपुर की जहाँ इच्छा/लोभ के साथ युद्ध नहीं, बल्कि विवेक से शमन होता है। इस काण्ड में राम का युवराज-टीका प्रस्ताव भक्ति के लिए ‘मंगल’ है, पर वही मंगल आगे चलकर वैराग्य की कसौटी बनता है। अतः यह चरण साधक को सिखाता है कि ईश्वर-सान्निध्य का शिखर राजसुख नहीं, गुरु-वचन, पितृ-वचन और लोक-कल्याण के लिए स्वेच्छा से कष्ट स्वीकार करना है—यही मुक्ति की सीढ़ी का निर्णायक पायदान है।
Rasa chính của Ayodhyā Kāṇḍa là karuṇā, nhưng nguồn gốc của nó không chỉ là nỗi buồn; đó là "dharma-karuṇā," sinh ra từ sự xung đột giữa sự nghiêm khắc của dharma và sự dịu dàng của tình yêu. Trong phần này, sau maṅgalācaraṇa (Śaṅkara-vandanā, ánh sáng rạng rỡ trên khuôn mặt Raghu-nandana, Rāma là người mang cung), sự huy hoàng của thành phố và niềm vui của người dân hiện ra: những ví von như "điều tốt lành luôn mới" và "đám mây công đức" biến Ayodhyā thành một vùng đất tâm trí giàu puṇya. Sau đó, trục kể chuyện ngay lập tức tập trung vào quyết định của yuvarāja: sự nhận thức của Daśaratha về tuổi già (tóc bạc) và việc nhận được sự chấp thuận của Guru. Cấu trúc này cố ý đặt "lễ hội" bên cạnh "hạt giống từ bỏ": càng trang trọng hơn việc chuẩn bị lễ đăng quang, càng sâu sắc hơn bối cảnh cho sự hy sinh sắp tới. Ở đây Tulasī chuyển saguṇa-līlā (lễ đăng quang hoàng gia) hướng về nirguṇa-truth (không bám chấp, vâng lệnh, tâm bình đẳng) - đây là nơi dharmaśāstric của sự cân bằng tâm linh trong Kāṇḍa.
Shloka 1-3
यस्याङ्के च विभाति भूधरसुता देवापगा मस्तकेभाले बालविधुर्गले च गरलं यस्योरसि व्यालराट्।सोऽयं भूतिविभूषणः सुरवरः सर्वाधिपः सर्वदाशर्वः सर्वगतः शिवः शशिनिभः श्रीशङ्करः पातु माम्।।1।।
प्रसन्नतां या न गताभिषेकतस्तथा न मम्ले वनवासदुःखतः।मुखाम्बुजश्री रघुनन्दनस्य मे सदास्तु सा मञ्जुलमंगलप्रदा।।2।।
नीलाम्बुजश्यामलकोमलाङ्गं सीतासमारोपितवामभागम्।पाणौ महासायकचारुचापं नमामि रामं रघुवंशनाथम्।।3।।
yasyāṅke ca vibhāti bhūdharasutā devāpagā mastakebhāle bālavidhurgale ca garalaṁ yasyorasi vyālarāṭ |so'yaṁ bhūtivibhūṣaṇaḥ suravaraḥ sarvādhipaḥ sarvadāśarvaḥ sarvagataḥ śivaḥ śaśinibhaḥ śrīśaṅkaraḥ pātu mām ||1||
prasannatāṁ yā na gatābhiṣekatastathā na mamle vanavāsaduḥkhataḥ |mukhāmbujaśrī raghunandanasya me sadāstu sā mañjulamaṁgalapradā ||2||
nīlāmbujaśyāmalakomalāṅgaṁ sītāsamāropitavāmabhāgam |pāṇau mahāsāyakacārucāpaṁ namāmi rāmaṁ raghuvaṁśanātham ||3||
Nguyện xin vị thần tối ưu nhất, Chúa của muôn loài, mãi mãi được trang trí bằng tro tàn như đồ trang sức, bảo vệ tôi: ngài trong lòng người tỏa sáng con gái của ngọn núi, người mang dòng sông thiên thể trên đầu, người có mặt trăng non trên trán, chất độc trong cổ, và vua rắn như vòng hoa ngang qua ngực; ngài là Sharva, người thấm khắp mọi nơi, người nhân từ, người có sắc thái như mặt trăng, Shankara được ban phước. Nguyện xin khuôn mặt sen của niềm vui của dòng tộc Raghu mãi mãi ban cho tôi những phước lành xinh đẹp và may mắn; bà người không được vui mừng bởi lễ đăng quang, cũng không bị khuất phục bởi nỗi đau của sự lưu đày đến rừng rậm. Tôi cúi đầu trước Rama, Chúa của dòng tộc Raghu, người có màu tối như sen xanh, với đôi chân tay mềm mại, với Sita ngồi ở bên trái, cầm trong tay cây cung xinh đẹp và những mũi tên tuyển chọn.
Doha
श्रीगुरु चरन सरोज रज निज मनु मुकुरु सुधारि।बरनउँ रघुबर बिमल जसु जो दायकु फल चारि।।
śrīguru carana saroja raja nija manu mukuru sudhāri |baranaũ raghubara bimala jasu jo dāyaku phala cāri ||
Với bụi dưới chân sen của Đạo sư được tôn kính, tôi đã đánh bóng tấm gương của trái tim mình; giờ tôi sẽ kể lại vinh quang không tì vết của Người xuất sắc nhất của dòng tộc Raghus, người ban tặng bốn quả của đời người.
Chaupai 1.1-4
जब तें रामु ब्याहि घर आए।नित नव मंगल मोद बधाए।।
भुवन चारिदस भूधर भारी।सुकृत मेघ बरषहि सुख बारी।।
रिधि सिधि संपति नदीं सुहाई।उमगि अवध अंबुधि कहुँ आई।।
मनिगन पुर नर नारि सुजाती।सुचि अमोल सुंदर सब भाँती।।
कहि न जाइ कछु नगर बिभूती।जनु एतनिअ बिरंचि करतूती।।
सब बिधि सब पुर लोग सुखारी।रामचंद मुख चंदु निहारी।।
मुदित मातु सब सखीं सहेली।फलित बिलोकि मनोरथ बेली।।
राम रूपु गुनसीलु सुभाऊ।प्रमुदित होइ देखि सुनि राऊ।।
jaba teṁ rāmu byāhi ghara āe |nita nava maṁgala moda badhāe ||
bhuvana cāridasa bhūdhara bhārī |sukṛta megha baraṣahi sukha bārī ||
ridhi sidhi saṁpati nadīṁ suhāī |umagi avadha aṁbudhi kahũ āī ||
manigana pura nara nāri sujātī |suci amola suṁdara saba bhā̃tī ||
kahi na jāi kachu nagara bibhūtī |janu etania biraṁci karatūtī ||
saba bidhi saba pura loga sukhārī |rāmacaṁda mukha caṁdu nihārī ||
mudita mātu saba sakhīṁ sahelī |phalita biloki manoratha belī ||
rāma rūpu gunasīlu subhāū |pramudita hoi dekhi suni rāū ||
Từ ngày Rama về nhà sau khi thành hôn, mỗi ngày đều dấy lên lễ hội, niềm vui và sự tưng bừng mới. Mười bốn thế giới như những ngọn núi vĩ đại, và những đám mây phước đức đổ xuống mưa hạnh phúc. Sự thịnh vượng, phép thần thông và tài sản như những dòng sông đẹp đẽ tràn bờ và đổ về Ayodhya, đại dương của chúng. Những người nam và người nữ trong thành, dòng dõi cao quý, là những viên ngọc: trong sạch, vô giá và đẹp đẽ mọi bề. Sự vinh quang của thành phố không thể nào diễn tả được; dường như tất cả đều là tác phẩm của Đấng Sáng Tạo. Bằng mọi cách, tất cả người dân trong thành đều hạnh phúc, ngắm nhìn gương mặt của Ramachandra như mặt trăng. Các bà mẹ, cùng với bạn bè và tri kỷ của họ, vui sướng nhìn thấy dây leo ước nguyện của mình trĩu quả. Nhà vua vô cùng hoan hỉ khi nhìn thấy và nghe về vẻ đẹp, đức hạnh, cử chỉ tốt đẹp và bản tính của Rama.
Doha 1
सब कें उर अभिलाषु अस कहहिं मनाइ महेसु।आप अछत जुबराज पद रामहि देउ नरेसु।।1।।
saba keṁ ura abhilāṣu asa kahahiṁ manāi mahesu |āpa achata jubarāja pada rāmahi deu naresu ||1||
Trong lòng mọi người đều có một ước muốn, và họ nói ra điều đó khi cầu nguyện với Mahesha: rằng khi nhà vua vẫn còn sống, ngài hãy trao cho Rama ngôi vị hoàng thái tử.
Chaupai 2.1-4
एक समय सब सहित समाजा।राजसभाँ रघुराजु बिराजा।।
सकल सुकृत मूरति नरनाहू।राम सुजसु सुनि अतिहि उछाहू।।
नृप सब रहहिं कृपा अभिलाषें।लोकप करहिं प्रीति रुख राखें।।
तिभुवन तीनि काल जग माहीं।भूरि भाग दसरथ सम नाहीं।।
मंगलमूल रामु सुत जासू।जो कछु कहिज थोर सबु तासू।।
रायँ सुभायँ मुकुरु कर लीन्हा।बदनु बिलोकि मुकुट सम कीन्हा।।
श्रवन समीप भए सित केसा।मनहुँ जरठपनु अस उपदेसा।।
नृप जुबराज राम कहुँ देहू।जीवन जनम लाहु किन लेहू।।
eka samaya saba sahita samājā |rājasabhā̃ raghurāju birājā ||
sakala sukṛta mūrati naranāhū |rāma sujasu suni atihi uchāhū ||
nṛpa saba rahahiṁ kṛpā abhilāṣeṁ |lokapa karahiṁ prīti rukha rākheṁ ||
tibhuvana tīni kāla jaga māhīṁ |bhūri bhāga dasaratha sama nāhīṁ ||
maṁgalamūla rāmu suta jāsū |jo kachu kahija thora sabu tāsū ||
rāyã subhāyã mukuru kara līnhā |badanu biloki mukuṭa sama kīnhā ||
śravana samīpa bhae sita kesā |manahũ jaraṭhapanu asa upadesā ||
nṛpa jubarāja rāma kahũ dehū |jīvana janama lāhu kina lehū ||
Một ngày kia, cùng với toàn thể triều thần, vị vua của dòng Raghu, Dasaratha, ngự trên ngai trong sân triều. Nhà vua là hiện thân của mọi đức hạnh, và nghe danh thơm của Rama, ngài tràn đầy niềm hoan hỉ tột bậc. Mọi vị vua đều ở bên ngài, khát khao ân sủng của ngài, và các vị hộ thần bốn phương thế giới hành xử bằng tình hữu nghị, tuân theo ý ngài. Trong ba cõi và trong ba thời, quá khứ, hiện tại và tương lai, trong cả vũ trụ không ai phước báu bằng Dasaratha. Người mà con trai là Rama, cội nguồn mọi phước lành: dù nói gì về phước báu của ngài cũng là quá ít. Nhà vua một cách tự nhiên cầm lấy tấm gương trong tay, và nhìn mặt mình trong đó, chỉnh lại vương miện. Những sợi tóc trắng đã xuất hiện gần tai ngài, như thể tuổi già đang khuyên ngài rằng: Hỡi đức vua, hãy trao ngôi thái tử cho Rama, và sao ngài không nhận trọn phần thưởng của cuộc đời và kiếp sinh của mình?
Doha 2
यह बिचारु उर आनि नृप सुदिनु सुअवसरु पाइ।प्रेम पुलकि तन मुदित मन गुरहि सुनायउ जाइ।।2।।
yaha bicāru ura āni nṛpa sudinu suavasaru pāi |prema pulaki tana mudita mana gurahi sunāyau jāi ||2||
Mang suy nghĩ này vào trong tim, và tìm thấy một ngày đẹp trời cùng giờ phút thích hợp, đức vua, thân thể rộn ràng vì tình yêu thương và tâm hồn tràn ngập niềm vui, đã đi đến và trình bày điều đó với đạo sư của ngài.
Chaupai 3.1-4
कहइ भुआलु सुनिअ मुनिनायक।भए राम सब बिधि सब लायक।।
सेवक सचिव सकल पुरबासी।जे हमारे अरि मित्र उदासी।।
सबहि रामु प्रिय जेहि बिधि मोही।प्रभु असीस जनु तनु धरि सोही।।
बिप्र सहित परिवार गोसाईं।करहिं छोहु सब रौरिहि नाई।।
जे गुर चरन रेनु सिर धरहीं।ते जनु सकल बिभव बस करहीं।।
मोहि सम यहु अनुभयउ न दूजें।सबु पायउँ रज पावनि पूजें।।
अब अभिलाषु एकु मन मोरें।पूजहि नाथ अनुग्रह तोरें।।
मुनि प्रसन्न लखि सहज सनेहू।कहेउ नरेस रजायसु देहू।।
kahai bhuālu sunia munināyaka |bhae rāma saba bidhi saba lāyaka ||
sevaka saciva sakala purabāsī |je hamāre ari mitra udāsī ||
sabahi rāmu priya jehi bidhi mohī |prabhu asīsa janu tanu dhari sohī ||
bipra sahita parivāra gosāīṁ |karahiṁ chohu saba raurihi nāī ||
je gura carana renu sira dharahīṁ |te janu sakala bibhava basa karahīṁ ||
mohi sama yahu anubhayau na dūjeṁ |sabu pāyaũ raja pāvani pūjeṁ ||
aba abhilāṣu eku mana moreṁ |pūjahi nātha anugraha toreṁ ||
muni prasanna lakhi sahaja sanehū |kaheu naresa rajāyasu dehū ||
Nhà vua nói: "Hãy lắng nghe, bậc tôn sư của các hiền triết. Rama đã trở nên xứng đáng trong mọi việc, theo mọi cách. Các bề tôi, các đại thần, và toàn thể dân thành, dù là kẻ thù của ta, bạn hữu của ta, hay những người thờ ơ với ta, tất cả đều yêu mến Rama, như Người được ta yêu mến; Người dường như là chính phước lành của Chúa, hiện thân trong một hình hài. Các Bà-la-môn cùng với gia quyến, thưa ngài, tất cả đều dành tình thương cho Người, như họ dành cho ngài. Những ai mang bụi chân vị sư trên đầu, dường như đã đặt mọi sự thịnh vượng dưới quyền kiểm soát của mình. Không ai khác đã trải nghiệm điều này như ta đã trải nghiệm; ta đã đạt được mọi thứ thông qua việc tôn thờ bụi chân ngài. Nay trong lòng ta chỉ còn một ước nguyện, và nó sẽ được thực hiện, thưa ngài, nhờ ân sủng của ngài. Thấy tình cảm tự nhiên của nhà vua, vị hiền triết vui mừng và nói: "Thưa đại vương, hãy ban lệnh của ngài."
Doha 3
राजन राउर नामु जसु सब अभिमत दातार।फल अनुगामी महिप मनि मन अभिलाषु तुम्हार।।3।।
rājana rāura nāmu jasu saba abhimata dātāra |phala anugāmī mahipa mani mana abhilāṣu tumhāra ||3||
Hỡi đức vua, danh tánh và danh tiếng của ngài là người ban cho tất cả những gì được mong cầu. Hỡi viên ngọc quý giữa các vị vua, nguyện mong ước trong lòng ngài được thành tựu.
Chaupai 4.1-4
सब बिधि गुरु प्रसन्न जियँ जानी।बोलेउ राउ रहँसि मृदु बानी।।
नाथ रामु करिअहिं जुबराजू।कहिअ कृपा करि करिअ समाजू।।
मोहि अछत यहु होइ उछाहू।लहहिं लोग सब लोचन लाहू।।
प्रभु प्रसाद सिव सबइ निबाहीं।यह लालसा एक मन माहीं।।
पुनि न सोच तनु रहउ कि जाऊ।जेहिं न होइ पाछें पछिताऊ।।
सुनि मुनि दसरथ बचन सुहाए।मंगल मोद मूल मन भाए।।
सुनु नृप जासु बिमुख पछिताहीं।जासु भजन बिनु जरनि न जाहीं।।
भयउ तुम्हार तनय सोइ स्वामी।रामु पुनीत प्रेम अनुगामी।।
saba bidhi guru prasanna jiyã jānī |boleu rāu rahãsi mṛdu bānī ||
nātha rāmu kariahiṁ jubarājū |kahia kṛpā kari karia samājū ||
mohi achata yahu hoi uchāhū |lahahiṁ loga saba locana lāhū ||
prabhu prasāda siva sabai nibāhīṁ |yaha lālasā eka mana māhīṁ ||
puni na soca tanu rahau ki jāū |jehiṁ na hoi pācheṁ pachitāū ||
suni muni dasaratha bacana suhāe |maṁgala moda mūla mana bhāe ||
sunu nṛpa jāsu bimukha pachitāhīṁ |jāsu bhajana binu jarani na jāhīṁ ||
bhayau tumhāra tanaya soi svāmī |rāmu punīta prema anugāmī ||
Hiểu trong lòng rằng vị đạo sư đã hoan hỉ về mọi phương diện, nhà vua lên tiếng với lời lẽ dịu dàng, tràn đầy niềm vui. "Chúa tôi, xin hãy cho Rama được phong làm thái tử. Xin hãy từ bi mà báo cho tôi biết, để tôi có thể lo liệu mọi việc." "Xin để cho lễ kỷ niệm này diễn ra khi tôi còn sống, và để mọi người đều được hưởng trọn vẹn phần thưởng của đôi mắt." "Nhờ ân điển của chúa tôi và của Shiva, mọi việc đã được hoàn tất; chỉ còn một khát vọng này thôi trong tâm trí tôi." "Sau đó tôi sẽ không còn lo lắng thân này còn hay mất, để không phải hối hận về sau." Nghe những lời lẽ đẹp đẽ của Dasharatha, vị hiền triết vui mừng trong lòng; đó là cội nguồn của phước lành và niềm vui. "Hãy nghe, hỡi đức vua: Đấng mà kẻ vô tín quay lưng rồi hối hận, và nếu không tôn thờ Ngài, sự thiêu đốt trong lòng không bao giờ lùi," "chính Đấng ấy đã trở thành con của ngài: Rama, vị thanh khiết, người đi theo tình yêu."
Doha 4
बेगि बिलंबु न करिअ नृप साजिअ सबुइ समाजु।सुदिन सुमंगलु तबहिं जब रामु होहिं जुबराजु।।4।।
begi bilaṁbu na karia nṛpa sājia sabui samāju |sudina sumaṁgalu tabahiṁ jaba rāmu hohiṁ jubarāju ||4||
Đừng chậm trễ, hỡi đức vua; hãy sắp đặt toàn bộ buổi lễ hội. Chỉ khi Rama trở thành thái tử thì đó mới là ngày đẹp trời và may mắn.
Chaupai 5.1-4
मुदित महिपति मंदिर आए।सेवक सचिव सुमंत्रु बोलाए।।
कहि जयजीव सीस तिन्ह नाए।भूप सुमंगल बचन सुनाए।।
जौं पाँचहि मत लागै नीका।करहु हरषि हियँ रामहि टीका।।
मंत्री मुदित सुनत प्रिय बानी।अभिमत बिरवँ परेउ जनु पानी।।
बिनती सचिव करहि कर जोरी।जिअहु जगतपति बरिस करोरी।।
जग मंगल भल काजु बिचारा।बेगिअ नाथ न लाइअ बारा।।
नृपहि मोदु सुनि सचिव सुभाषा।बढ़त बौंड़ जनु लही सुसाखा।।
mudita mahipati maṁdira āe |sevaka saciva sumaṁtru bolāe ||
kahi jayajīva sīsa tinha nāe |bhūpa sumaṁgala bacana sunāe ||
jauṁ pā̃cahi mata lāgai nīkā |karahu haraṣi hiyã rāmahi ṭīkā ||
maṁtrī mudita sunata priya bānī |abhimata biravã pareu janu pānī ||
binatī saciva karahi kara jorī |jiahu jagatapati barisa karorī ||
jaga maṁgala bhala kāju bicārā |begia nātha na lāia bārā ||
nṛpahi modu suni saciva subhāṣā |baṛhata bauṁṛa janu lahī susākhā ||
Nhà vua vui vẻ trở về cung điện, và triệu tập các bề tôi cùng đại thần Sumantra. Nói "Chiến thắng cho ngài, và mong ngài sống lâu," họ cúi đầu, và nhà vua loan báo tin lành trọng đại nhất. "Nếu đề nghị này được toàn thể hội đồng cho là tốt, thì hãy vui vẻ và hết lòng đặt dấu vương quyền lên trán Rama." Đại thần nghe những lời hay đẹp ấy thì vô cùng hoan hỉ, như mưa tưới xuống non mầm mong muốn của mình. Đại thần chắp tay thưa xin: "Mong chúa tể thế gian sống được mười triệu năm." "Ngài đã quyết định một việc tốt mang phước lành cho thế gian. Xin chúa thượng hãy mau chóng, đừng chậm trễ." Nhà vua nghe những lời hay của đại thần thì vui mừng, như dây leo đang lớn tìm được cành cây vững chắc.
Doha 5
कहेउ भूप मुनिराज कर जोइ जोइ आयसु होइ।राम राज अभिषेक हित बेगि करहु सोइ सोइ।।5।।
kaheu bhūpa munirāja kara joi joi āyasu hoi |rāma rāja abhiṣeka hita begi karahu soi soi ||5||
Đức vua nói: "Bất cứ điều gì vua của các đạo sĩ truyền lệnh, hãy làm ngay mọi điều đó vì lễ phong vương của Rama để kế vị vương quốc."
Chaupai 6.1-4
हरषि मुनीस कहेउ मृदु बानी।आनहु सकल सुतीरथ पानी।।
औषध मूल फूल फल पाना।कहे नाम गनि मंगल नाना।।
चामर चरम बसन बहु भाँती।रोम पाट पट अगनित जाती।।
मनिगन मंगल बस्तु अनेका।जो जग जोगु भूप अभिषेका।।
बेद बिदित कहि सकल बिधाना।कहेउ रचहु पुर बिबिध बिताना।।
सफल रसाल पूगफल केरा।रोपहु बीथिन्ह पुर चहुँ फेरा।।
रचहु मंजु मनि चौकें चारू।कहहु बनावन बेगि बजारू।।
पूजहु गनपति गुर कुलदेवा।सब बिधि करहु भूमिसुर सेवा।।
haraṣi munīsa kaheu mṛdu bānī |ānahu sakala sutīratha pānī ||
auṣadha mūla phūla phala pānā |kahe nāma gani maṁgala nānā ||
cāmara carama basana bahu bhā̃tī |roma pāṭa paṭa aganita jātī ||
manigana maṁgala bastu anekā |jo jaga jogu bhūpa abhiṣekā ||
beda bidita kahi sakala bidhānā |kaheu racahu pura bibidha bitānā ||
saphala rasāla pūgaphala kerā |ropahu bīthinha pura cahũ pherā ||
racahu maṁju mani caukeṁ cārū |kahahu banāvana begi bajārū ||
pūjahu ganapati gura kuladevā |saba bidhi karahu bhūmisura sevā ||
Bậc tôn sư các đạo sĩ, đầy hoan hỉ, cất giọng nhẹ nhàng nói: "Hãy mang nước từ tất cả các nơi thánh. Hãy mang thảo dược, rễ, hoa, quả và lá trầu." Ngài kể tên từng thứ một, đếm vô số vật cát tường. Ngài kể tên quạt lông đuôi, da thú, và y phục nhiều loại, cùng vô số loại vải len, lông thú và lụa. Ngài kể tên những đống ngọc và nhiều vật cát tường khác, tất cả những gì trên thế gian xứng đáng với lễ đăng quang của nhà vua. Sau khi tuyên bố tất cả các nghi lễ được biết trong Veda, ngài nói: "Hãy dựng lên nhiều loại lều bạt và mái che trong thành. Hãy trồng cây xoài có trái, cây cau, và chuối dọc các con đường, khắp bốn phía thành phố. Hãy tạo những quảng trường đẹp đẽ khảm ngọc, và truyền lệnh trang hoàng các chợ mau chóng. Hãy thờ phụng Ganapati, đạo sư, và các thần linh gia đình, và hầu hạ các vị Bà-la-môn bằng mọi cách."]}} The user wants me to translate an Awadhi verse from Tulsidas's Sri Ramcharitmanas into four languages: Indonesian, Malay, Tagalog, and Vietnamese. I've completed the translation. Let me verify the output is correct JSON with exactly the keys id, ms, tl, vi, and exactly 8 strings in each list.```json{
Doha 6
ध्वज पताक तोरन कलस सजहु तुरग रथ नाग।सिर धरि मुनिबर बचन सबु निज निज काजहिं लाग।।6।।
dhvaja patāka torana kalasa sajahu turaga ratha nāga |sira dhari munibara bacana sabu nija nija kājahiṁ lāga ||6||
Hãy dựng cờ, biểu ngữ, cổng vòm và các đồ trang trí; hãy trang trí ngựa, xe ngựa và voi. Ghi nhớ lời dạy của bậc hiền triết vĩ đại, mỗi người đều bắt đầu công việc của mình.
Chaupai 7.1-4
जो मुनीस जेहि आयसु दीन्हा।सो तेहिं काजु प्रथम जनु कीन्हा।।
बिप्र साधु सुर पूजत राजा।करत राम हित मंगल काजा।।
सुनत राम अभिषेक सुहावा।बाज गहागह अवध बधावा।।
राम सीय तन सगुन जनाए।फरकहिं मंगल अंग सुहाए।।
पुलकि सप्रेम परसपर कहहीं।भरत आगमनु सूचक अहहीं।।
भए बहुत दिन अति अवसेरी।सगुन प्रतीति भेंट प्रिय केरी।।
भरत सरिस प्रिय को जग माहीं।इहइ सगुन फलु दूसर नाहीं।।
रामहि बंधु सोच दिन राती।अंडन्हि कमठ हृदउ जेहि भाँती।।
jo munīsa jehi āyasu dīnhā |so tehiṁ kāju prathama janu kīnhā ||
bipra sādhu sura pūjata rājā |karata rāma hita maṁgala kājā ||
sunata rāma abhiṣeka suhāvā |bāja gahāgaha avadha badhāvā ||
rāma sīya tana saguna janāe |pharakahiṁ maṁgala aṁga suhāe ||
pulaki saprema parasapara kahahīṁ |bharata āgamanu sūcaka ahahīṁ ||
bhae bahuta dina ati avaserī |saguna pratīti bheṁṭa priya kerī ||
bharata sarisa priya ko jaga māhīṁ |ihai saguna phalu dūsara nāhīṁ ||
rāmahi baṁdhu soca dina rātī |aṁḍanhi kamaṭha hṛdau jehi bhā̃tī ||
Bất cứ mệnh lệnh nào mà Chúa tể của các bậc hiền triết ban cho ai, người đó đã thực hiện công việc ấy trước tiên. Đức vua tôn thờ các brahamin, thánh nhân và thần linh, và thực hiện những việc làm mang lại phúc lợi và lợi ích cho Rama. Nghe tin về lễ đăng quang may mắn của Rama, Ayodhya vang lên tiếng nhạc cụ và niềm vui lớn lao. Thân thể của Rama và Sita hiện những điềm lành; các chi thể xinh đẹp của họ rung động vì những điềm tốt. Rộn ràng tình yêu thương, họ nói với nhau; đây là những dấu hiệu báo trước sự đến của Bharata. Nhiều ngày đã trôi qua trong sự mong chờ lớn lao; các điềm báo đảm bảo cuộc gặp gỡ với người thân yêu. Không ai trên thế gian thân yêu như Bharata; đây là kết quả của các điềm báo, và không có điều gì khác. Rama nghĩ đến người anh em của mình ngày đêm, giống như con rùa nâng trứng trong lòng mình.
Doha 7
एहि अवसर मंगलु परम सुनि रहँसेउ रनिवासु।सोभत लखि बिधु बढ़त जनु बारिधि बीचि बिलासु।।7।।
ehi avasara maṁgalu parama suni rahãseu ranivāsu |sobhata lakhi bidhu baṛhata janu bāridhi bīci bilāsu ||7||
Vào lúc này, hoàng cung nghe được tin lành vô cùng tốt đẹp thì tràn ngập niềm vui, trông đẹp tựa như sóng biển trào dâng vui vẻ giữa đại dương khi thấy trăng tròn mọc lên.
Chaupai 8.1-4
प्रथम जाइ जिन्ह बचन सुनाए।भूषन बसन भूरि तिन्ह पाए।।
प्रेम पुलकि तन मन अनुरागीं।मंगल कलस सजन सब लागीं।।
चौकें चारु सुमित्राँ पुरी।मनिमय बिबिध भाँति अति रुरी।।
आनँद मगन राम महतारी।दिए दान बहु बिप्र हँकारी।।
पूजीं ग्रामदेबि सुर नागा।कहेउ बहोरि देन बलिभागा।।
जेहि बिधि होइ राम कल्यानू।देहु दया करि सो बरदानू।।
गावहिं मंगल कोकिलबयनीं।बिधुबदनीं मृगसावकनयनीं।।
prathama jāi jinha bacana sunāe |bhūṣana basana bhūri tinha pāe ||
prema pulaki tana mana anurāgīṁ |maṁgala kalasa sajana saba lāgīṁ ||
caukeṁ cāru sumitrā̃ purī |manimaya bibidha bhā̃ti ati rurī ||
ānãda magana rāma mahatārī |die dāna bahu bipra hãkārī ||
pūjīṁ grāmadebi sura nāgā |kaheu bahori dena balibhāgā ||
jehi bidhi hoi rāma kalyānū |dehu dayā kari so baradānū ||
gāvahiṁ maṁgala kokilabayanīṁ |bidhubadanīṁ mṛgasāvakanayanīṁ ||
Những người đi trước mang tin tức nhận được nhiều trang sức và y phục. Với thân mình run rẩy vì yêu thương và tâm hồn tràn đầy sùng kính, các phụ nữ đều bắt đầu sắp đặt các bình nước tốt lành. Sumitra đổ đầy các sân lễ nghi đẹp đẽ, làm bằng ngọc quý nhiều loại, vô cùng xinh đẹp. Mẹ của Rama, đắm chìm trong niềm vui, triệu tập các vị Bà-la-môn và ban cho họ nhiều lễ vật. Bà thờ nữ thần làng, các vị thần và các Naga, và hứa sẽ dâng cúng đáp lại. Bà cầu nguyện: "Xin thương xót ban cho ta ân sủng ấy để Rama được thịnh vượng." Những người phụ nữ có giọng nói như chim cuốc, khuôn mặt như mặt trăng và đôi mắt như mắt nai con hát những bài ca tốt lành.
Doha 8
राम राज अभिषेकु सुनि हियँ हरषे नर नारि।लगे सुमंगल सजन सब बिधि अनुकूल बिचारि।।8।।
rāma rāja abhiṣeku suni hiyã haraṣe nara nāri |lage sumaṁgala sajana saba bidhi anukūla bicāri ||8||
Nghe tin về lễ đăng quang hoàng gia của Rama, nam nữ đều hoan hỷ trong lòng; tất cả người tốt lành bắt đầu tổ chức lễ hội linh thiêng, cân nhắc điều gì thuận lợi theo mọi cách.
Chaupai 9.1-4
तब नरनाहँ बसिष्ठु बोलाए।रामधाम सिख देन पठाए।।
गुर आगमनु सुनत रघुनाथा।द्वार आइ पद नायउ माथा।।
सादर अरघ देइ घर आने।सोरह भाँति पूजि सनमाने।।
गहे चरन सिय सहित बहोरी।बोले रामु कमल कर जोरी।।
सेवक सदन स्वामि आगमनू।मंगल मूल अमंगल दमनू।।
तदपि उचित जनु बोलि सप्रीती।पठइअ काज नाथ असि नीती।।
प्रभुता तजि प्रभु कीन्ह सनेहू।भयउ पुनीत आजु यहु गेहू।।
आयसु होइ सो करौं गोसाई।सेवक लहइ स्वामि सेवकाई।।
taba naranāhã basiṣṭhu bolāe |rāmadhāma sikha dena paṭhāe ||
gura āgamanu sunata raghunāthā |dvāra āi pada nāyau māthā ||
sādara aragha dei ghara āne |soraha bhā̃ti pūji sanamāne ||
gahe carana siya sahita bahorī |bole rāmu kamala kara jorī ||
sevaka sadana svāmi āgamanū |maṁgala mūla amaṁgala damanū ||
tadapi ucita janu boli saprītī |paṭhaia kāja nātha asi nītī ||
prabhutā taji prabhu kīnha sanehū |bhayau punīta āju yahu gehū ||
āyasu hoi so karauṁ gosāī |sevaka lahai svāmi sevakāī ||
Bấy giờ nhà vua triệu tập Vasishtha và phái ông đến nhà Rama để trao lời chỉ dạy. Nghe tin guru đến, Rama, Chúa tể dòng Raghu, ra đến cửa và cúi đầu xuống chân ngài. Kính trọng dâng nước nghinh đón và rước ngài vào nhà, đồng thời cúng bái tôn kính ngài bằng mười sáu thứ cúng dường. Rồi cùng với Sita, ngài lại ôm lấy chân ngài, và Rama cất lời với đôi tay sen chắp lại. Khi chủ nhân đến nhà của người đầy tớ, đó là gốc rễ của mọi phước lành và kẻ trấn áp mọi điều bất tường. Dẫu vậy, lẽ ra cũng hợp lý, lạy chúa, nếu ngài triệu gọi đầy tớ của ngài với tình thương và phái đi làm việc; đó là quy tắc của đạo hạnh. Nhưng ngài đã gạt bỏ quyền chúa tể và dành cho tôi tình thương, nên ngôi nhà này hôm nay đã trở nên thiêng liêng. Bất cứ mệnh lệnh nào ngài ban, lạy chúa, tôi sẽ thi hành; vì người đầy tớ được phần thưởng của sự phục vụ khi người phục vụ chủ mình.
Doha 9
सुनि सनेह साने बचन मुनि रघुबरहि प्रसंस।राम कस न तुम्ह कहहु अस हंस बंस अवतंस।।9।।
suni saneha sāne bacana muni raghubarahi prasaṁsa |rāma kasa na tumha kahahu asa haṁsa baṁsa avataṁsa ||9||
Nghe những lời đầy tình thương, đạo sĩ khen ngợi Rama, người xuất chúng nhất trong dòng họ Raghu: "Rama, sao ngươi không nói như vậy? Ngươi là niềm kiêu hãnh của dòng họ Mặt Trời tựa như thiên nga."
परंपरा में अयोध्या काण्ड के ‘अभिषेक-मंगल’ प्रसंग का पाठ गृह-शांति, राज्य/कार्य-सिद्धि, तथा गुरु-आज्ञा के प्रति दृढ़ता देने वाला माना जाता है; विशेषतः ‘मंगल’ और ‘धर्म-निश्चय’ की बुद्धि जाग्रत होती है—जो आगे के वनवास-त्याग को समझने की पात्रता बनती है।
अभिषेक/मंगल-प्रसंग में कई रामानंदी परंपराओं में ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’ या ‘राम राम’ नाम-जप को समपुट रूप में जोड़ा जाता है; शिव-वंदना के संदर्भ में कुछ पाठ-परंपराएँ ‘ॐ नमः शिवाय’ का संक्षिप्त समपुट भी रखती हैं (स्थानीय/सम्प्रदायानुसार भेद)।
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.