Upanishads - Paramahansa
SannyasaShukla Yajur Veda4 Verses

Paramahansa

SannyasaShukla Yajur Veda

Ang Paramahansa Upanishad (tradisyunal na inuugnay sa Shukla Yajurveda at kabilang sa mga Upanishad ng sannyasa) ay naglalarawan ng pinakamataas na huwaran ng paramahansa na renunciate. Itinatag nito na ang moksha ay nakakamit sa tuwirang kaalaman sa pagkakaisa ng Atman at Brahman; kapag sumibol ang kaalamang ito, ang panlabas na tanda, ritwal, at panlipunang identidad ay maaaring maging sandigan ng ego kaya dapat bitawan. Namumuhay ang paramahansa sa limos, pantay ang loob sa papuri/panlalait at tubo/lugi, at nakikita ang iisang Sarili sa lahat ng nilalang.

Start Reading

Key Teachings

Paramahaṃsa ideal: the highest renouncer who discriminates the Real (brahman) from the unreal (nāma-rūpa)

Jñāna as the direct means to mokṣa; inner realization supersedes external ritual supports

Tyāga of identifiers: abandonment of sacred thread, tuft, staff, and fixed marks when they become ego-supports

Equanimity (samatva) toward heat/cold, honor/dishonor, gain/loss; freedom from praise and blame

Non-possessiveness and non-agency: relinquishing “I” and “mine,” resting in the witness Self

Universal vision: seeing the same ātman in all beings; compassion and non-injury as natural expressions of knowledge

Mendicant simplicity: alms, homelessness, minimal needs; wandering without attachment to place or community

“Bāla-unmatta” trope: social nonconformity as a sign of inner freedom, not moral laxity

Verses of the Paramahansa

4 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.

Verse 1

अथ योगिनं परमहंसं कोऽयं मार्गस्तेषां का स्थितिरिति नारदो भगवन्तमुपगत्योवाच । तं भगवानाह । योऽयं परमहंसमार्गो लोके दुर्लभतरो न तु बाहुल्यो; यद्येको भवति स एव नित्यपूतस्थः, स एव वेदपुरुष इति विदुषो मन्य...

Pagkaraan, lumapit si Nārada sa Mapalad at nagsabi: “Sino ang yogin na tinatawag na Paramahaṃsa? Ano ang kanyang landas, at ano ang kanyang kalagayan?” Sumagot ang Mapalad: “Ang landas ng Paramahaṃsa ay napakabihira sa daigdig at hindi laganap. Kung may isa man, siya lamang ang nananatiling laging dalisay; itinuturing siya ng mga nakaaalam bilang ‘Tao ng Veda,’ ang sagisag ng ganap na pagkaunawa. Ang dakilang tao—na ang isip ay laging nakahimlay sa Akin—kaya Ako rin ay nananahan sa kanya. Tinalikuran niya ang anak, kaibigan, asawa, kamag-anak at iba pa; ang bunton ng buhok at sagradong sinulid; ang pagbigkas ng Veda at lahat ng ritwal; at iniwan ang ‘kosmikong itlog’ na ito (saklaw ng makamundo). Maaari siyang magtaglay ng bahag, tungkod, at panakip—para lamang sa pag-iingat ng katawan at sa kapakinabangan ng mundo; ngunit hindi ito ang pangunahing tanda. Kung itanong, ‘Ano ang pangunahing tanda?’—ito ang pangunahing tanda.”

Sannyāsa and the rarity of the Paramahaṃsa; inner purity and Brahman-abidance beyond external marks

Verse 2

न दण्डं न शिखां न यज्ञोपवीतं न चाच्छादनं चरति परमहंसः । न शीतं न चोष्णं न सुखं न दुःखं न मानावमानौ च; षडूर्मिवर्जं निन्दागर्वमत्सरदम्भमदर्पेच्छाद्वेषसुखदुःखकामक्रोधलोभमोहहर्षाहंकारादीन् च हित्वा स्ववप...

Ang Paramahaṃsa ay hindi naglalakad na may tungkod, ni may bunton ng buhok, ni may sagradong sinulid, ni kahit may panakip. Para sa kanya ay walang lamig o init, walang ligaya o pighati, walang dangal o paghamak; malaya sa anim na alon (gutom, uhaw, dalamhati, pagkalito, katandaan, kamatayan). Tinalikuran niya ang panlalait, pagmamataas, inggit, pagkukunwari, pagkalango sa pagkapit, kayabangan, pagnanasa, poot, ligaya at pighati, pita, galit, kasakiman, kamangmangan, pagkalugod, pagkamakasarili at iba pa; kaya ang sariling katawan ay wari’y bangkay. Sapagkat ang katawang iyon—sanhi ng pag-aalinlangan, baligtad na pag-unawa, at maling kaalaman—ay napawi, siya’y laging nakahiwalay dito; siya’y patuloy na kamalayan; siya’y nakatindig sa Sarili. Ako nga yaong mapayapa, di-nagagalaw, di-dalawang bukal ng ligaya at kamalayan. Iyon lamang ang aking pinakamataas na tahanan; iyon lamang ang aking bunton ng buhok; iyon lamang ang aking sagradong sinulid. Sa kaalaman ng pagkakaisa ng Kataas-taasang Sarili at ng sarili, napuputol ang pagkakaiba—iyan ang sandhyā, ang pagsamba sa takipsilim.

Advaita-jñāna and de-identification from body-mind; transcendence of dvandvas and ṣaḍūrmīs

Verse 3

सर्वान्कामान्परित्यज्य अद्वैते परमस्थितिः । ज्ञानदण्डो धृतो येन एकदण्डी स उच्यते ॥ काष्ठदण्डो धृतो येन सर्वाशी ज्ञानवर्जितः । स याति नरकान्घोरान्महारौरवसंज्ञकान् ॥ इदमन्तरं ज्ञात्वा स परमहंसः ॥ ३॥

Tinalikuran ang lahat ng pagnanasa, ang kanyang pinakamataas na pananatili ay sa di-dalawa. Siya na may tangan ng ‘tungkod ng kaalaman’ ay tinatawag na ekadaṇḍin, ang may iisang tungkod. Ngunit siya na may tangan ng tungkod na kahoy—kumakain nang walang pag-iingat at salat sa kaalaman—ay mapupunta sa kakila-kilabot na mga impiyernong tinatawag na Mahāraurava. Sa pagkaunawa sa pagkakaibang ito, siya ay Paramahaṃsa.

Jñāna as the true renunciant’s ‘staff’; Advaita-niṣṭhā and desirelessness (vairāgya)

Verse 4

आशाम्बरो न नमस्कारो न स्वधाकारो न निन्दा न स्तुतिर् यदृच्छिको भवेद् भिक्षुर् नाऽऽवाहनं न विसर्जनं न मन्त्रं न ध्यानं नोपासनं च न लक्ष्यं नाकाङ्क्ष्यं न पृथग् नापृथग् अहं न न त्वं न सर्वं चानिकेतस्थिति...

Ang pulubing banal (bhikshu) ay yaong ang kasuotan ay “pag-asa,” ibig sabihin, nababalutan lamang ng dumarating na hindi hinihingi; wala siyang pagpupugay, wala siyang ritong svadhā para sa mga ninuno; walang paninisi at walang papuri. Nabubuhay siya sa kusang dumarating. Para sa kanya ay walang pag-anyaya at walang pagpapaalis (sa mga diyos), walang mantra, walang pagninilay, walang pagsamba; walang layuning tatamaan, walang pagnanasa; hindi “hiwalay” at hindi rin “di-hiwalay”; hindi “ako,” hindi “ikaw,” ni “lahat.” Ang bhikshu ay nananatili sa ganap na kawalang-tahanan. Huwag tumanggap ng ginto at katulad nito; huwag tumingin sa mundo, ni tumingin dito nang may pagnanasa. Kung itanong, “Sino ang humahadlang?”—may humahadlang nga: sapagkat kung ang bhikshu ay tumingin sa ginto na may lasang pagkapit, siya’y nagiging mamamatay kay Brahman; kung ang bhikshu ay kumuha ng ginto na may lasang pagkapit, siya’y nagiging mamamatay sa Sarili (Ātman). Kaya’t ang bhikshu ay huwag tumingin sa ginto nang may pagkapit, huwag itong hipuin, huwag itong tanggapin. Lahat ng pagnanasang pumasok sa isip ay umurong pabalik. Sa dalamhati hindi siya nayayanig; sa ligaya wala siyang pananabik; may pagtalikod kahit sa pagkapit; sa lahat ng dako wala siyang pagkadikit sa mabuti o masama; hindi siya napopoot at hindi rin nagbubunyi. Kapag huminto ang galaw ng lahat ng pandama, nananatili siya sa Sarili lamang; yaon ang kapuspusan—kaligayahan—iisang kamalayan: “Ako yaong Brahman.” Sa gayon siya’y nagiging ganap sa dapat ganapin, ganap sa dapat ganapin.

Moksha (sannyāsa/paramahaṃsa ideal) grounded in Atman–Brahman identity and vairāgya (dispassion)

Ask anything about the Paramahansa Upanishad

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Upanishads in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play