Description of the Pilgrimage to the Sacred Tīrthas (Kurukṣetra-yātrā-krama)

Verse 1

मोहिन्युवाच । वनानि कानि विप्रेंद्र तत्र संति शुभावहाः । सरितश्च क्रमाद्यात्रां वद मे सर्वसिद्धिदाम् ॥ १ ॥

Wika ni Mohinī: “O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, alin-alin ang mga gubat doon na nagdudulot ng pagpapala, at alin ang mga ilog? Ipagpaliwanag mo sa akin nang sunod-sunod ang landas ng banal na paglalakbay na nagkakaloob ng lahat ng siddhi.”

Verse 2

यानि तीर्थानि संत्यत्र कुरुक्षेत्रे सुपुण्यदे । तानि सर्वाणि मे ब्रूहि गतिदस्त्वं गुरुंर्यतः ॥ २ ॥

“O lubhang banal at puspos ng kabutihan, ang lahat ng mga tīrtha na naririto sa Kurukṣetra—ipahayag mo sa akin ang lahat; sapagkat ikaw ang nagbibigay ng tamang landas at ang aking iginagalang na guru.”

Verse 3

वसुरुवाच । श्रृणु मोहिनि वक्ष्यामि कुरुक्षेत्रस्य पुण्यदम् । यात्राविधानं यत्कृत्वा लभते गतिमुत्तमाम् ॥ ३ ॥

Sinabi ni Vasu: “Makinig ka, O Mohinī; isasalaysay ko ang paraang banal ng paglalakbay sa Kurukṣetra na nagkakaloob ng kabutihang-loob. Sa pagsasagawa nito, nakakamit ang pinakamataas na hantungan.”

Verse 4

वनानि सप्त संतीह कुरुक्षेत्रस्य मध्यतः । तेषां नामानि वक्ष्यामि पुण्यदानां नृणामिह ॥ ४ ॥

“Dito, sa pinakasentro ng Kurukṣetra, may pitong gubat. Ngayon ay ipahahayag ko ang kanilang mga pangalan—sapagkat nagkakaloob ang mga ito ng kabutihang-loob sa mga tao sa mundong ito.”

Verse 5

काम्यकं च वनं पुण्यं तथादितिवनं महत् । व्यासस्य च वनं पुण्यं फलकीवनमेव च ॥ ५ ॥

Ang Kagubatang Kāmyaka ay banal; gayundin ang dakilang Aditivana. Banal din ang kagubatan ni Vyāsa, at gayundin ang Kagubatang Phalakī.

Verse 6

तथा सूर्यवनं चात्र पुण्यं मधुवनं च वै । सीतावनं तथा ख्यातं नृणां कल्मषनाशनम् ॥ ६ ॥

Gayundin, narito ang banal na Kagubatang Sūrya, at ang sagradong Kagubatang Madhu. Gayundin ang tanyag na Kagubatang Sītā, na pumupuksa sa kasalanan ng mga tao.

Verse 7

वनान्येतानि सप्तात्र तेषु तीर्थान्यनेकशः । सरस्वती नदी पुण्या तथा वैतरणी नदी ॥ ७ ॥

Narito ang pitong kagubatan; sa loob ng mga ito ay maraming tīrtha, mga banal na tawiran. Banal ang Ilog Sarasvatī, at gayundin ang Ilog Vaitaraṇī.

Verse 8

गंगा मंदाकिनी पुण्या तथैवान्या मधुस्रवा । दृषद्वती कौशिकी च पुण्या हैरण्वती नदी ॥ ८ ॥

Banal ang Ilog Gaṅgā at ang Mandākinī; gayundin ang isa pang ilog na tinatawag na Madhusravā. Banal din ang Dṛṣadvatī at Kauśikī; at sagrado rin ang Ilog Hairaṇvatī.

Verse 9

वर्षकालवहाश्चैता वर्जयित्वा सरस्वतीम् । एतासामुदकं पुण्यं स्पर्शे पाने समाप्नुतौ ॥ ९ ॥

Ang mga ilog na ito ay umaagos sa panahon ng tag-ulan, maliban sa Sarasvatī. Ang kanilang tubig ay nagdudulot ng kabutihang-loob; ang kabanalan ay natatamo sa paghipo at sa pag-inom.

Verse 10

रजस्वलात्वं नैतासां पुण्यक्षेत्रप्रभावतः । रंतुकं तु पुरासाद्य द्वारपालं महाबलम् ॥ १० ॥

Sa bisa ng banal na pook-paglalakbay na iyon, ang mga babae ay hindi napasailalim sa kalagayang pagreregla. Pagkaraan, narating nila si Rantuka, ang makapangyarihang bantay-pinto, at nagpatuloy pa.

Verse 11

यक्षं समभिवाद्याथ तत्र यात्रां समारभेत् । ततो गच्छेन्नरः पुण्यं भद्रेऽदिति वनं महत् ॥ ११ ॥

Pagkatapos magbigay-galang nang wasto sa Yakṣa roon, dapat simulan ang yatra ng paglalakbay-diyos. Pagkaraan, ang tao ay magtungo sa lubhang mapagpalang malaking gubat na tinatawag na Aditi-vana, sa mapalad na lupain ng Bhadra.

Verse 12

अदित्या तत्र पुत्रार्थं सम्यक् चीर्णं महत्तपः । तत्र स्नात्वा समभ्यर्च्य देवमातरमंगना ॥ १२ ॥

Doon, si Aditi, sa pagnanais ng isang anak, ay nagsagawa nang wasto ng dakilang tapasya. Pagkaligo roon at matapos sambahin nang taimtim ang Ina ng mga Deva, ang marangal na babae—si Aditi—ay natamo ang kanyang mithiin.

Verse 13

सूते पुत्रं महाशूरं सर्वलक्षण संयुतम् । ततो गच्छेद्वरारोहे विष्णोः स्थानमनुत्तमम् ॥ १३ ॥

Isinilang niya ang isang anak na lubhang magiting, na taglay ang lahat ng mapalad na tanda. Pagkaraan, O babaeng may magandang balakang, siya’y nagtungo sa walang kapantay na tahanan ni Viṣṇu.

Verse 14

विमलं नाम विख्यातं यत्र सन्निहितो हरिः । विमले तु नरः स्नात्वा दृष्ट्वा च विमलेश्वरम् ॥ १४ ॥

May isang bantog na banal na pook na tinatawag na Vimala, kung saan nananahan si Hari (Viṣṇu). Ang sinumang maligo sa Vimala at masilayan si Vimaleśvara ay magkakamit ng paglilinis at dakilang gantimpala.

Verse 15

विमलः स लभेल्लोकं देवदेवस्य चक्रिणः । हरिं च बलदेवं च दृष्ट्वैकासनमास्थितौ ॥ १५ ॥

Kapag naging dalisay, nararating niya ang daigdig ng Panginoon ng mga diyos, ang may hawak ng Cakra; at nasisilayan niya si Hari at si Baladeva na magkasamang nakaluklok sa iisang trono.

Verse 16

मुच्यते किल्बिषात्सद्यो मोहिन्यत्र न संशयः । ततः पारिप्लवं गच्छेत्तीर्थं लोकेषु विश्रुतम् ॥ १६ ॥

Dito, ang tao ay agad na napapalaya mula sa kasalanan—tiyak ito, walang pag-aalinlangan. Pagkaraan, dapat siyang magtungo sa Pāriplava, ang banal na tawiran na bantog sa lahat ng daigdig.

Verse 17

तत्र स्नात्वा च पीत्वा यो ब्राह्मणं वेदपारगम् । संतोष्यदक्षिणाद्येन ब्राह्मयज्ञफलं लभेत् ॥ १७ ॥

Sinumang maligo roon at uminom ng banal na tubig, at pagkatapos ay magbigay-lugod sa isang Brahmin na dalubhasa sa mga Veda sa pamamagitan ng mga handog gaya ng dakṣiṇā, ay makakamit ang bunga ng Brahma-yajña (handog ng pag-aaral ng Veda).

Verse 18

यत्रास्ति संगमो भद्रे कौशिक्याः पापनाशनः । तत्र स्नात्वा नरो भक्त्या प्राप्नोति प्रियसंगमम् ॥ १८ ॥

O mapalad na ginang! Saanman naroon ang tagpuan ng ilog Kauśikī na pumupuksa ng kasalanan, ang taong maliligo roon nang may bhakti ay makakamit ang muling pakikipagtagpo sa minamahal.

Verse 19

ततस्तु पृथिवीतीर्थमासाद्य क्षांतिमान्नरः । स्नातो भक्त्या महाभागे प्राप्नोति गतिमुत्तमाम् ॥ १९ ॥

Pagkaraan, O lubhang mapalad, ang taong may pagtitiis na lumalapit sa banal na tawirang tinatawag na Pṛthivī-tīrtha at naliligo roon nang may bhakti ay makakamit ang pinakamataas na hantungan.

Verse 20

धरम्यामपराधा ये कृताः स्युः पुरुषेण वै । तान्सर्वान्क्षमते देवी तत्र स्नातस्य देहिनः ॥ २० ॥

Anumang paglabag sa dharma na nagawa ng tao—sa nilalang na may katawan na naligo roon, pinatatawad ng Devi ang lahat ng iyon.

Verse 21

ततो दक्षाश्रमे पुण्ये दृष्ट्वा दक्षेश्वरं शिवम् । अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ २१ ॥

Pagkaraan, sa banal na Dakṣa-āśrama, matapos masilayan si Śiva bilang Dakṣeśvara, ang tao ay nagkakamit ng bunga ng kabutihang tulad ng pagsasagawa ng Aśvamedha yajña.

Verse 22

ततः शालकिनीं गच्छेत्तत्र स्नात्वा समर्चयेत् । हरिं हरेण संयुक्तं वांछितार्थस्य लब्धये ॥ २२ ॥

Pagkatapos, dapat pumunta sa Śālakinī; pagkaligo roon, marapat na sambahin nang wasto si Hari kasama si Hara (Śiva), upang makamtan ang ninanais na layon.

Verse 23

नागतीर्थं ततः प्राप्य स्नात्वा तत्र विधानवित् । सर्पिश्चास्य दधि प्राश्य नागेभ्यो ह्यभयं लभेत् ॥ २३ ॥

Pagdating sa Nāga-tīrtha, ang nakaaalam ng wastong paraan ay dapat maligo roon; at sa pagkain ng ghee at curd, tunay na nakakamit niya ang kawalang-takot mula sa mga ahas (nāga).

Verse 24

ततः सायमुपावृत्य रंतुकं द्वारपालकम् । एकरात्रोषितस्तत्र पूजयेत्तं परेऽहनि ॥ २४ ॥

Pagkatapos, sa dapithapon ay bumalik at lumapit upang parangalan si Rantuka, ang tagapagbantay ng tarangkahan. Matapos manatili roon nang isang gabi, sa sumunod na araw ay sambahin siya.

Verse 25

गंधाद्यैरुपचारैस्तु ब्राह्मणं प्रार्च्य भोजयेत् । ततः पंचनदं गच्छेत्तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥ २५ ॥

Pagkatapos parangalan ang isang brāhmaṇa sa pamamagitan ng mga handog gaya ng pabango at iba pang kaugalian ng paglilingkod, pakainin siya; saka magtungo sa Pañcanada, ang banal na tīrtha na bantog sa tatlong daigdig.

Verse 26

पंच नादाः कृता यत्र हरेणासुरभीषणाः । तेन पंचनदं नाम सर्वपातकनाशनम् ॥ २६ ॥

Sa pook na iyon nilikha ni Hari ang limang makapangyarihang dagundong na nagpasindak sa mga asura; kaya tinawag itong Pañcanada, ang tagapagwasak ng lahat ng kasalanan.

Verse 27

तत्र स्नानेन दानेन निर्भयो जायते नरः । कोटितीर्थँ ततो गच्छेद्यत्र रुद्रेण मोहिनि ॥ २७ ॥

Doon, sa pamamagitan ng banal na pagligo at pagbibigay-dāna, ang tao’y nagiging walang takot. Pagkaraan, O Mohinī, magtungo sa Koṭitīrtha, kung saan naroroon si Rudra.

Verse 28

कोटितीर्थान्युपाहृत्य स्थापितानि महात्मना । तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा कोटीश्वरं हरम् ॥ २८ ॥

Tinipon ng dakilang kaluluwa ang (bunga ng) di-mabilang na mga tīrtha at itinatag ang mga iyon doon. Ang sinumang maligo sa banal na pook na iyon at masilayan si Hari bilang Koṭīśvara ay makakamtan ang bunga ng mga tīrtha na yaon na di-mabilang.

Verse 29

पंचयज्ञभवं पुण्यं तत्प्रभत्याप्नुयात्सदा । तत्रैव वामनो देवः सर्वैर्देवैः प्रतिष्ठितः ॥ २९ ॥

Lagi’t lagi, nakakamtan ang banal na meritong nagmumula sa limang dakilang yajña (pañca-yajña). At doon din, ang Diyos na si Vāmana ay itinatag—pinabanal at itinalaga ng lahat ng mga deva.

Verse 30

तस्मात्तं तत्र संपूज्य अग्निष्टोमफलं लभेत् । ततोऽश्वितीर्थमासाद्ये श्रद्धावान्विजितेन्द्रियः ॥ ३० ॥

Kaya nga, matapos sambahin Siya roon nang nararapat, matatamo ng tao ang bunga ng handog na Agniṣṭoma. Pagkaraan, pagdating sa Aśvitīrtha, ang may pananampalataya at nagwagi sa mga pandama ay dapat magpatuloy ayon sa dharma.

Verse 31

स्नात्वा तत्र यशस्वी च रूपवांश्च नरो भवेत् । ततो वाराहतीर्थं च प्राप्य विष्णुप्रकल्पितम् ॥ ३१ ॥

Pagkaligo roon, ang lalaki ay magiging tanyag at kagandahan ang anyo. Pagkaraan, pagdating sa Varāha Tīrtha na itinatag ng Panginoong Viṣṇu, ipagpatuloy ang banal na paglalakbay.

Verse 32

आप्लुत्य श्रद्धया तत्र नरः सद्गतिमाप्नुयात् । ततो व्रजेत्सोमतीर्थँ यत्र सोमो वरानने ॥ ३२ ॥

Sa pagligo roon nang may pananampalataya, matatamo ng tao ang pinagpalang hantungan. Pagkaraan, O marikit ang mukha, magtungo siya sa Soma-tīrtha, kung saan naroroon si Soma, ang diyos ng Buwan.

Verse 33

तपस्तप्त्वा ह्यरोगोऽभूत्तत्र स्नानं समाचरेत् । दत्वा च तत्र गामेकां राजसूयफलं लभेत् ॥ ३३ ॥

Matapos magsagawa ng tapas (pagpapakasakit na banal), tunay ngang naging walang sakit siya. Kaya dapat maligo sa banal na pook na iyon; at sa pag-aalay ng isang baka roon, matatamo ang kapantay na bunga ng handog na Rājasūya.

Verse 34

भूतेश्वरं च तत्रैव ज्वालामालेश्वरं तथा । तांडलिंगं समभ्यर्च्य न भूयो भवमाप्नुयात् ॥ ३४ ॥

Doon din, matapos sambahin nang nararapat si Bhūteśvara, gayundin si Jvālāmāleśvara at ang Tāṇḍa-liṅga, hindi na muling aabot sa bhava—ang muling pag-iral sa daigdig—kundi mapapalaya sa muling pagsilang.

Verse 35

एकहंसे नरः स्नात्वा गो सहस्रफलं लभेत् । कृतशौचे नरः स्नात्वा पुंडरीकफलं लभेत् ॥ ३५ ॥

Ang lalaking maliligo sa Ekahaṃsa ay magkakamit ng gantimpalang kasinghalaga ng pag-aalay ng isang libong baka. Ang maliligo sa Kṛtaśauca ay magkakamit ng gantimpalang kasinghalaga ng pag-aalay ng puṇḍarīka, ang puting lotus.

Verse 36

ततो मुंजवटं नाम प्राप्य देवस्य शूलिनः । समुष्य च निशामेकां प्रार्च्येशं गणपोभवेत् ॥ ३६ ॥

Pagkaraan, marating ang pook na tinatawag na Muñjavaṭa, banal sa Panginoong may hawak ng trident (Śiva). Manatili roon nang isang gabi at sambahin si Īśa (Śiva); sa gayon, nagiging pinuno siya sa mga gaṇa, mga tagasunod ni Śiva.

Verse 37

प्रसाद्य यक्षिणीं तत्र द्वारस्थामुपवासकृत् । स्नात्वाभ्यर्च्याशयेद्विप्रान्महापातकशांतये ॥ ३७ ॥

Doon, matapos magsagawa ng pag-aayuno (upavāsa), payapain at palugdan ang Yakṣiṇī na nakatayo sa pintuan. Pagkaraan, maligo at magsamba, at pakainin nang may paggalang ang mga brāhmaṇa upang mapawi ang malalaking kasalanan (mahāpātaka).

Verse 38

प्रदक्षिणमुपावृत्य पुष्करं च ततो व्रजेत् । तत्र स्नात्वा पितॄन्प्रार्च्य कृतकृत्यो नरो भवेत् ॥ ३८ ॥

Matapos tapusin ang pradakṣiṇā (pag-ikot na may paggalang) at magbalik, magtungo sa Puṣkara. Doon, matapos maligo at sambahin nang wasto ang mga Pitṛ (mga ninuno), ang tao ay nagiging yaong natupad na ang mga tungkulin.

Verse 39

कन्यादानं च यस्तत्र कार्तिक्यां वै समाचरेत् । प्रसन्ना देवतास्तस्य यच्छंत्यभिमतं फलम् ॥ ३९ ॥

Sinumang, sa banal na kalagayang iyon, ay magsagawa nang wasto ng kanyā-dāna (pagkakaloob ng dalaga) sa buwan ng Kārtika—malulugod ang mga diyos at ipagkakaloob ang bungang ninanais.

Verse 40

कपिलश्च महायक्षो द्वारपालोऽत्र संस्थितः । विघ्नं करोति पापानां सुकृतं च प्रयच्छति ॥ ४० ॥

Narito si Kapila, ang dakilang Yakṣa, na nakatalaga bilang bantay-pinto; humahadlang siya sa mga makasalanan at nagkakaloob ng kabutihang-loob at gantimpalang-banal sa mga matuwid.

Verse 41

पत्नी तस्य महाभागा नाम्नोलूखलमेखला । आहत्य दुंदुभिं सा तु भ्रमते नित्यमेव हि ॥ ४१ ॥

Ang kanyang mapalad at marangal na asawa ay kilala sa pangalang Ulūkhalamekhalā; pinapalo niya ang tambol na dundubhi at tunay na palaging naglilibot nang walang tigil.

Verse 42

वारयेत्पापिनः स्नानात्तथा सुकृतिनो नयेत् । ततो रामह्रदं गच्छेत्स्नात्वा तत्र विधानतः ॥ ४२ ॥

Dapat pigilan ang mga makasalanan sa pagligo (doon), at gayundin ay ihatid ang mga may kabutihang-gawa upang makaligo. Pagkaraan, magtungo sa Rāma-hrada at, matapos maligo roon, isagawa ang mga ritwal ayon sa itinakdang tuntunin.

Verse 43

देवान्पितॄनृषीनिष्ट्वा भुक्तिं मुक्तिं च विंदति । राममभ्यर्च्य सच्छद्धः स्वर्णं दत्त्वा धनी भवेत् ॥ ४३ ॥

Sa wastong pagsamba sa mga Deva, sa mga Pitṛ, at sa mga Ṛṣi, natatamo ang kapwa ginhawa sa daigdig at kalayaan (mokṣa). At ang sinumang may tunay na pananampalataya na sumasamba kay Rāma at nagkakaloob ng ginto ay magiging mayaman.

Verse 44

वंशमूलं समासाद्य स्रात्वा स्वं वंशमुद्दरेत् । कायशोधनके स्नात्वा शुद्धदेहो हरिं विशेत् ॥ ४४ ॥

Sa paglapit sa pinakaugat ng sariling angkan at pagligo roon, naiaangat at natutubos ng tao ang kanyang lahi. Sa pagligo sa Kāyaśodhana (tīrtha na nagpapadalisay ng katawan), taglay ang dalisay na katawan, nakakapasok siya kay Hari (Viṣṇu).

Verse 45

लोकोद्धारं ततः प्राप्य स्नात्वाभ्यर्च्य जनार्दनम् । प्राप्नोति शाश्वतं लोकं यत्र विष्णुः सनातनः ॥ ४५ ॥

Pagkaraan, pagdating sa Lokoddhāra, ang banal na pook ng pag-angat, at matapos maligo at sumamba kay Janārdana, nakakamtan ng tao ang walang-hanggang kaharian kung saan nananahan si Viṣṇu, ang Sinaunang Walang-kupas.

Verse 46

श्रीतीर्थं च ततः प्राप्य शालग्राममनुत्तमम् । स्नात्वाभ्यर्च्य हरिं नित्यं पश्यति स्वांतिके स्थितम् ॥ ४६ ॥

Pagkatapos, pagdating sa banal na Śrī-tīrtha at sa walang-kapantay na Śālagrāma, maligo at araw-araw sambahin si Hari, at mamamasdan Siya na naroroon mismo sa tabi ng sarili.

Verse 47

कपिलाह्रदमासाद्य स्नात्वाभ्यर्च्य सुरान्पितॄन् । सहस्रकपिलापुण्यं लभते नात्र संशयः ॥ ४७ ॥

Pagdating sa Kapilā-hrada, at matapos maligo roon at sumamba sa mga deva at sa mga ninuno (Pitṛ), nakakamit ang kabanalang katumbas ng pag-aalay ng isang libong mapulang-dilaw na baka—walang pag-aalinlangan.

Verse 48

कपिलं तत्र विश्वेशं समभ्यर्च्य विधानतः । देवैश्च सत्कृतो भद्रे साक्षाच्छिवपदं लभेत् ॥ ४८ ॥

O mapalad, sa pamamagitan ng pagsamba roon kay Viśveśa, ang Panginoon ng lahat, sa anyong Kapila ayon sa wastong ritwal, pinararangalan maging ng mga deva at tuwirang nakakamtan ang kalagayan ni Śiva.

Verse 49

सूर्यतीर्थे ततो भानुं सोपवासः समर्चयेत् । अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं लब्ध्वा व्रजेद्दिवम् ॥ ४९ ॥

Pagkatapos, sa Sūrya-tīrtha, sambahin si Bhānu (ang Araw) habang nagsasagawa ng pag-aayuno (upavāsa); matapos makamtan ang bungang katumbas ng handog na Agniṣṭoma, siya’y tutungo sa langit.

Verse 50

पृथिवीविवरद्वारि स्थितो गणपतिः स्वयम् । तं दृष्ट्वाथ समभ्यर्च्य यज्ञस्य फलमाप्नुयात् ॥ ५० ॥

Sa pintuan ng siwang sa lupa ay nakatayo si Gaṇapati mismo. Ang sinumang makakita sa Kanya at pagkatapos ay sumamba nang wasto, ay makakamit ang bunga ng yajña (handog na sakripisyo).

Verse 51

देव्यास्तीर्थे नरः स्नात्वा लभते रूपमुत्तमम् । ब्रह्मावर्ते नरः स्नात्वा ब्रह्मज्ञानमवाप्नुयात् ॥ ५१ ॥

Ang taong maligo sa banal na tawiran ni Devī ay magkakamit ng dakilang kagandahan; at ang maligo sa Brahmāvarta ay makatatamo ng kaalaman tungkol sa Brahman.

Verse 52

सुतीर्थके नरः स्नात्वा देवर्षिपितृमानवान् । समभ्यर्च्याश्वमेधस्य यज्ञस्य फलमाप्नुयात् ॥ ५२ ॥

Ang maligo sa Sutīrthaka at pagkatapos ay sumamba nang wasto sa mga deva, devarṣi, mga ninuno (pitṛ), at mga panauhing tao, ay makakamit ang kapakinabangan ng sakripisyong Aśvamedha.

Verse 53

कामेश्वरस्य तीर्थे तु स्नात्वा श्रद्धासमन्वितः । सर्वव्याधिविनिर्मुक्तो ब्रह्म प्राप्नोति शाश्वतम् ॥ ५३ ॥

Ngunit ang sinumang maligo sa banal na tawiran ni Kāmeśvara na may matatag na pananampalataya, ay mapapalaya sa lahat ng karamdaman at makaaabot sa walang-hanggang Brahman.

Verse 54

स्नातस्य मातृतीर्थे तु श्रद्धयाभ्यर्चकस्य तु । आसप्तमं कुलं देवि वर्द्धते श्रीरनुत्तमा ॥ ५४ ॥

O Diyosa, ang sinumang maligo sa Mātṛtīrtha at sumamba nang may pananampalataya, ang walang-kapantay na kasaganaan ay lalago sa kanyang angkan hanggang ikapitong salinlahi.

Verse 55

ततः सीतावनं गच्छेत्तत्र तीर्थं महच्छुभे । पुनातिदर्शनादेवपुरुषानेकविशतिंम् ॥ ५५ ॥

Pagkaraan, dapat magtungo sa Sītāvana; naroon ang isang dakila at mapalad na tīrtha. Sa pagtanaw pa lamang dito, nililinis nito ang dalawampu’t isang tao.

Verse 56

केशान्प्रक्षिप्य वै तत्र पूतो भवति पापतः । दशाश्वमेधिकं तत्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥ ५६ ॥

Sa paghahagis ng sariling buhok doon, ang tao’y nalilinis mula sa kasalanan. Ang tīrtha roon ay tinatawag na Daśāśvamedhika, bantog sa tatlong daigdig.

Verse 57

दर्शनात्तस्य तीर्थस्य मुक्तो भवति किल्बिषैः । मानुषाह्वें ततस्तीर्थं प्राप्य स्रानं समाचरेत् ॥ ५७ ॥

Sa pagtanaw lamang sa tīrtha na iyon, napapalaya ang tao mula sa mga kasalanan. Kaya pagdating sa tīrtha na tinatawag na Mānuṣāhva, magsagawa ng banal na paliligo ayon sa tuntunin.

Verse 58

यदीच्छेन्मानुषं जन्म पुनश्च विधिनंदिनि । मानुषाच्च ततस्तीर्थात्कोशमात्रे महानदी ॥ ५८ ॥

O Vidhinandini, kung ninanais ng sinuman ang muling pagsilang bilang tao, mula sa tīrtha na tinatawag na Mānuṣa, sa layong isang krośa lamang, naroon ang isang dakilang ilog.

Verse 59

आपगा नाम विख्याता तत्र स्नात्वा विधानतः । श्यामाकं पयसा सिद्धं भोजयद्द्विजसत्तमान् ॥ ५९ ॥

May isang banal na batis na tanyag sa pangalang Āpagā. Pagkaligo roon ayon sa itinakdang ritwal, pinakain niya ang pinakadakila sa mga dvija ng śyāmāka na niluto sa gatas.

Verse 60

तस्य पापं क्षयं याति पितॄणां श्राद्धतो गतिः । नभस्ये मासि कृष्णे तु पितृपक्षे महालये ॥ ६० ॥

Sa pamamagitan ng gawaing śrāddha na iyon, napapawi ang kanyang mga kasalanan, at sa śrāddha ang mga ninuno (pitṛ) ay nakakamit ang kanilang paglalakbay pasulong. Lalo itong mabisa sa madilim na kalahati ng buwang Nabhasya—sa Pitṛpakṣa, ang panahon ng Mahālaya.

Verse 61

चतुर्दश्यां तु मध्याह्ने पिंडदो मुक्तिमाप्नुयात् । ब्राह्मोदुंबरकं गच्छेद्ब्रह्मणः स्थानकं ततः ॥ ६१ ॥

Ngunit sa ika-labing-apat na araw ng buwan, sa tapat na tanghali, ang nag-aalay ng piṇḍa (handog para sa yumao) ay makakamit ang kalayaan (mokṣa). Pagkaraan nito, siya’y tutungo sa Brāhmodumbaraka—isang banal na tahanan (sthāna) ni Brahmā.

Verse 62

तत्र ब्रह्मर्षिकुंडेषु स्नातः सोमफलं लभेत् । वृद्धकेदारके तीर्थे स्थाणुं दंडिसमन्वितम् ॥ ६२ ॥

Doon, matapos maligo sa mga lawaing tinatawag na Brahmarṣi-kuṇḍa, nakakamit ang gantimpalang kasinghalaga ng paghahandog na Soma. At sa banal na tawiran ng Vṛddha-Kedāraka, namamasdan at sinasamba niya si Sthāṇu (Śiva) na kasama ang mga daṇḍin, mga asetang may dalang tungkod.

Verse 63

समर्च्य यत्र चाप्नोति नरोंऽतर्द्धानमिच्छया । कलश्यां च ततो गच्छेद्यत्र देवी स्वयं स्थिता ॥ ६३ ॥

Pagkatapos sumamba nang wasto sa pook na iyon, nakakamit ng tao ang kapangyarihang maglaho sa paningin ayon sa nais. Mula roon, dapat siyang magtungo sa Kalaśyā, kung saan nananahan mismo ang Devī, ang Diyosa.

Verse 64

स्नात्वास्यामंबिकां प्रार्च्य तरेत्संसारसागरम् । सरके कृष्णभूतायां दृष्ट्वा देवं महेश्वरम् ॥ ६४ ॥

Pagkaligo rito at matapos sambahin nang wasto si Ambikā, natawid ng tao ang dagat ng saṃsāra. At sa Saraka, kapag ang batis ay naging maitim ang kulay, namamasdan niya ang banal na Panginoong Maheśvara.

Verse 65

शैवं पदमवाप्नोति नरः श्रद्धासमन्वितः । तिस्रः कोट्यस्तु तीर्थानां सरके संति भामिनि ॥ ६५ ॥

Ang taong may ganap na pananampalataya (śraddhā) ay nakakamit ang kalagayang Śaiva, ang kalagayan ni Śiva. O marikit, sa Saraka ay sinasabing may tatlong koṭi ng mga banal na tīrtha.

Verse 66

रुद्रकोटिस्तथा कूपे सरोमध्ये व्यस्थिता । तस्मिन्सरसि यः स्नात्वा रुद्रकोटिं स्मरेन्नरः ॥ ६६ ॥

Gayundin, ang Rudrakoṭi ay itinatag sa isang balon na nasa gitna ng lawa. Sinumang maligo sa lawang iyon at gunitain ang Rudrakoṭi ay tatanggap ng kabanalang nagpapadalisay nito.

Verse 67

पूजिता रुद्रकोटिस्तु तेन स्यान्नात्र संशयः । ईहास्पदं च तत्रैव तीर्थं पापप्रणाशनम् ॥ ६७ ॥

Sa pamamagitan niya, isang koṭi ng mga Rudra ang nasamba—walang alinlangan dito. At doon din naroon ang isang tīrtha, lupang pinaghahandugan ng banal na pagsisikap, na pumupuksa sa kasalanan.

Verse 68

यस्मिन्मुक्तिमवाप्नोति दर्शनादेव मानवः । तत्रस्थानर्चयित्वा च देवान्पितृगणानपि ॥ ६८ ॥

Sa banal na pook na iyon, sa pagtanaw pa lamang ay nakakamit ng tao ang mukti, ang paglaya. Pagkatapos manahan doon, nararapat ding sambahin ang mga deva at ang mga pangkat ng Pitṛ, ang mga ninuno.

Verse 69

न दुर्गतिमवाप्नोति मनसा चिंतितं लभेत् । केदारं च महातीर्थं सर्वकल्मषनाशनम् ॥ ६९ ॥

Hindi siya mahuhulog sa kapahamakan; ang ninanais sa isip ay makakamtan. Ang Kedāra ay isang dakilang mahā-tīrtha, tagapagwasak ng lahat ng kalmaṣa, ang dungis ng kasalanan.

Verse 70

तत्र स्नात्वा च पुरुषः सर्वदानफलं लभेत् । अन्यजन्मेति विख्यातं सरकस्य तु पूर्वतः ॥ ७० ॥

Pagkaligo roon, ang tao ay nagkakamit ng gantimpalang kasinghalaga ng lahat ng gawaing pagkakawanggawa. Sa harap ng Saraka, ito’y tanyag bilang tīrtha na tinatawag na “Anyajanma.”

Verse 71

सरो महत्स्वच्छजलं देवौ हरिहरौ यतः । विष्णुश्चतुर्भुजस्तत्र लिंगाकारः शिवः स्थितः ॥ ७१ ॥

May isang malaking lawa na malinaw ang tubig, kung saan naroroon ang dalawang diyos—si Hari at si Hara. Doon, si Viṣṇu ay nakatindig na may apat na bisig, at si Śiva ay nananahan sa anyong liṅga.

Verse 72

तत्र स्नात्वा च तौ दृष्ट्वा स्तुत्वा मोक्षं लभेन्नरः । नागह्रदे ततो गत्वा स्नात्वा चैत्रे सितांतके ॥ ७२ ॥

Pagkaligo roon, at pagkakita sa dalawang banal na iyon at pagpuri sa kanila, ang tao’y nagkakamit ng mokṣa. Pagkaraan, pumunta sa Nāgahṛda at maligo roon sa pagtatapos ng maliwanag na kalahating-buwan ng Caitra, (at matatamo ang nasabing gantimpala).

Verse 73

श्राद्धदो मुक्तिमाप्नोति यमलोकं न पश्यति । ततस्त्रिविष्टपं गच्छेत्तीर्थं देवनिषेवितम् ॥ ७३ ॥

Ang nagsasagawa (o nagkakaloob) ng śrāddha ay nakakamit ang mokṣa at hindi na masisilayan ang kaharian ni Yama. Pagkaraan, siya’y tutungo sa Triviṣṭapa (langit), sa tīrtha na dinadalaw ng mga diyos.

Verse 74

यत्र वैतरणी पुण्या नदी पापप्रमोचिनी । तत्र स्नात्वार्चयित्वा च शूलपाणिं वृषध्वजम् ॥ ७४ ॥

Kung saan dumadaloy ang banal na Ilog Vaitaraṇī—ang ilog na nagpapalaya sa kasalanan—doon, matapos maligo, sambahin si Śiva, ang may hawak na trident, na ang watawat ay may sagisag na toro.

Verse 75

सर्वपाप विशुद्धात्मा गच्छत्येव परां गतिम् । रसावर्ते नरः स्नात्वा सिद्धिमाप्नोत्यनुत्तमाम् ॥ ७५ ॥

Nalinis mula sa lahat ng kasalanan, tiyak na mararating ng tao ang kataas-taasang kalagayan. Sa banal na pagligo sa Rasāvarta, nakakamit ang walang kapantay na siddhi.

Verse 76

चैत्रस्य सितभूतायां स्नानं कृत्वा विलेपके । पूजयित्वा शिवं भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ७६ ॥

Sa maliwanag na kalahati ng buwan ng Caitra, matapos maligo sa Vilepaka at sambahin si Śiva nang may debosyon, napapalaya ang tao mula sa lahat ng kasalanan.

Verse 77

ततो गच्छेन्नरो देवि फलकीवनमुत्तमम् । यत्र देवाः सगंधर्वास्तप्यंते परमं तपः ॥ ७७ ॥

Pagkaraan nito, O Diyosa, dapat magtungo ang tao sa dakilang Phalakīvana, kung saan ang mga deva kasama ang mga Gandharva ay nagsasagawa ng pinakamataas na pag-aayuno at tapa.

Verse 78

तत्र नद्यां दृषद्वत्यां नरः स्नात्वा विधानतः । देवान्पितॄंस्तर्पयित्वा ह्यग्निष्टोमातिरात्रभाक् ॥ ७८ ॥

Doon, sa ilog Dṛṣadvatī, ang taong maliligo ayon sa itinakdang ritwal at mag-aalay ng tarpaṇa (handog na tubig) sa mga deva at sa mga ninuno, tunay na nagkakamit ng gantimpalang tulad ng mga Soma-yajña na Agniṣṭoma at Atirātra.

Verse 79

दर्शे तथा विधुदिने तत्र श्राद्धं करोति यः । गयाश्राद्ध समं तत्र लभते फलमुत्तमम् ॥ ७९ ॥

Sinumang magsagawa ng Śrāddha roon sa araw ng Darśa (bagong buwan) at gayundin sa tithi na banal para sa Buwan, ay tumatanggap ng kataas-taasang bunga, kapantay ng tanyag na Gayā-Śrāddha.

Verse 80

श्राद्धे फलमरण्यस्य स्मरणं पितृतृप्तिदम् । पाणिघाते ततस्तीर्थे पितॄन्संतर्प्य मानवः ॥ ८० ॥

Sa ritwal na śrāddha, ang pag-alaala sa Phalamaraṇya ay nagbibigay-kasiyahan sa mga Pitṛ (mga ninunong espiritu). Pagkaraan nito, sa banal na tawiran na tinatawag na Pāṇighāta, nararapat na payapain at busugin ang mga Pitṛ sa pamamagitan ng mga handog.

Verse 81

राजसूय फलं प्राप्य सांख्यं योगं च विंदति । ततस्तु मिश्रके तीर्थे स्नात्वा मर्त्यो विधानतः ॥ ८१ ॥

Matapos makamtan ang gantimpalang kasinghalaga ng handog na Rājasūya, ang mortal ay nakakamit ang wastong kaalaman sa Sāṅkhya at Yoga. Pagkaraan nito, sa pagligo sa banal na tawiran ng Miśraka ayon sa itinakdang paraan, natatamo niya ang mga bungang iyon.

Verse 82

सर्वतीर्थफलं प्राप्य लभते गतिमुत्तमाम् । ततो व्यासवने गत्वा स्नात्वा तीर्थे मनोजवे ॥ ८२ ॥

Matapos makamtan ang gantimpalang kasinghalaga ng lahat ng banal na tīrtha, nararating ng tao ang pinakamataas na kalagayan. Pagkaraan nito, pumunta sa gubat ni Vyāsa at maligo sa tīrtha na tinatawag na Manojava, upang lalo pang luminis ang kabanalan.

Verse 83

मनीषिणं विभुं दृष्ट्वा मनसा चिंतितं लभेत् । गत्वा मधुवनं चैव देव्यास्तीर्थे नरः शुचिः ॥ ८३ ॥

Sa pagtanaw sa pantas at makapangyarihang Muni, natatamo ng tao ang ninanais ng isipan. At sa pagpunta sa Madhuvana at sa banal na tīrtha ng Diyosa, ang taong nalinis ay nakakamit ang bungang minimithi.

Verse 84

स्नात्वा देवानृषीनिष्ट्वा लभते सिद्धिमुत्तमाम् । कौशिकीसंगमे तीर्थे दृषद्वत्यां नरः प्लुतः ॥ ८४ ॥

Sa pagligo roon at sa wastong pagsamba sa mga deva at mga rishi, ang taong lumulubog sa ilog Dṛṣadvatī sa banal na tīrtha kung saan nagtatagpo ang Kauśikī ay nakakamit ang pinakamataas na siddhi.

Verse 85

नियतो नियताहारः सर्वपापैः प्रमुच्यते । ततो व्यासस्थलीं गच्छेद्यत्र व्यासेन धीमता ॥ ८५ ॥

Ang taong may disiplina at kumakain nang may takdang ayos ay napapalaya sa lahat ng kasalanan. Pagkaraan nito, nararapat siyang magtungo sa Vyāsa-sthalī—ang banal na pook na tinirhan at pinabanal ng marunong na Ṛṣi Vyāsa.

Verse 86

पुत्रशोकाभिभूतेन देहत्यागो विनिश्चितः । पुनरुत्थापितो देवैस्तत्र गत्वा न शोकभाक् ॥ ८६ ॥

Dahil sa matinding dalamhati sa anak, napagpasyahan niyang iwan ang katawan; ngunit ibinalik siya sa buhay ng mga deva, at pagdating niya roon, hindi na siya naging kabahagi ng pagdadalamhati.

Verse 87

किंदुशूकूपमासाद्य तिलप्रस्थं प्रदाप्य च । गच्छेद्धि परमां सिद्धिं मृतो मुक्तिमवाप्नुयात् ॥ ८७ ॥

Pagdating sa balong na tinatawag na Kiṃduśūka at pag-aalay ng isang prastha na linga, tunay na nakakamtan ang pinakamataas na siddhi; at pagkamatay, maaaring makamit ang moksha, ang paglaya.

Verse 88

आह्नं च मुदितं चैव द्वै तीर्थे भुवि विश्रुते । तयोः स्नात्वा विशुद्धात्मा सूर्यलोकमवाप्नुयात् ॥ ८८ ॥

Ang ‘Āhna’ at ‘Mudita’ ay dalawang bantog na tīrtha sa daigdig. Ang sinumang maligo sa kapwa nito, na may pusong nalinis, ay makararating sa Sūryaloka, ang daigdig ng Araw.

Verse 89

मृगमुच्यं ततो गत्वा गंगायां प्रणतः स्थितः । अर्चयित्वा महादेवमश्वमेधफलं लभेत् ॥ ८९ ॥

Pagkatapos, magtungo sa Mṛgamucya at tumindig sa Ilog Gaṅgā na may taimtim na pagyuko; ang sumasamba kay Mahādeva ay tatanggap ng gantimpalang kasinghalaga ng bunga ng sakripisyong Aśvamedha.

Verse 90

कोटितीर्थं ततो गत्वा स्नात्वा कोटीश्वरं शिवम् । दृष्ट्वा स्तुत्वा श्रद्दधानः कोटियज्ञफलं लभेत् ॥ ९० ॥

Pagkaraan, pumunta sa Koṭitīrtha at maligo roon; ang may pananampalataya na tumitingin at pumupuri kay Śiva bilang Koṭīśvara ay magkakamit ng gantimpalang kasinghalaga ng pagsasagawa ng sampung milyong yajña.

Verse 91

ततो वामनकं गच्छेत्त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । यत्र वामनजन्माभूद्बलेर्यज्ञजिहीर्षया ॥ ९१ ॥

Pagkaraan, dapat pumunta sa Vāmanaka, na tanyag sa tatlong daigdig; doon isinilang si Vāmana upang kunin (at ganapin) ang yajña ni Bali.

Verse 92

तत्र विष्णुपदे स्नात्वा पूजयित्वा च वामनम् । सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोके महीयते ॥ ९२ ॥

Doon, matapos maligo sa Viṣṇupada at sumamba kay Vāmana, ang may pusong nalinis sa lahat ng kasalanan ay pararangalan sa daigdig ni Viṣṇu.

Verse 93

ज्येष्ठाश्रमं च तत्रैव सर्वपातकनाशनम् । ज्येष्ठस्य शुक्लैकादश्यां सोपवासः परेऽहनि ॥ ९३ ॥

Doon din naroon ang Jyeṣṭhāśrama, na pumupuksa sa lahat ng kasalanan. Sa Ekādaśī ng maliwanag na kalahati ng buwang Jyeṣṭha, magsagawa ng upavāsa (pag-aayuno) at ipagpatuloy/ganapin sa sumunod na araw.

Verse 94

स्नात्वा तत्र विधानेन श्रेष्ठत्वं लभते नृषु । श्राद्धं तत्र कृतं देवि पितॄणामतितुष्टिदम् ॥ ९४ ॥

Ang maligo roon ayon sa itinakdang paraan ay magkakamit ng kadakilaan sa gitna ng mga tao. At, O Diyosa, ang śrāddha na isinasagawa roon ay nagbibigay ng sukdulang kasiyahan sa mga ninuno (pitṛ).

Verse 95

तत्रैव कोटितीर्थं च त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा कोटियज्ञफलं लभेत् ॥ ९५ ॥

Naroon din din ay naroon din ang Koṭitīrtha, bantog sa tatlong daigdig. Ang sinumang maligo sa banal na tawiran na iyon ay magkakamit ng gantimpalang kasinghalaga ng pagsasagawa ng isang koṭi ng mga yajña.

Verse 96

तत्र कोटीश्वरं नाम देवदेवं महेश्वरम् । समभ्यर्च्य विधानेन गाणपत्यमवाप्नुयात् ॥ ९६ ॥

Doon ay naroon si Mahādeva, ang Maheśvara, ang Diyos ng mga diyos, na tinatawag na Koṭīśvara. Ang sinumang sumamba sa Kanya ayon sa itinakdang paraan ay magkakamit ng pagpapala at kaugnayan kay Gaṇapati (Gaṇeśa).

Verse 97

सूर्यतीर्थं च तत्रैव स्नात्वात्र रविलोकभाक् । कुलोत्तारणके तीर्थे गत्वा स्नानं समाचरन् ॥ ९७ ॥

Doon din, matapos maligo sa Sūrya-tīrtha at magkamit ng pinagpalang darśana ng Araw, siya’y nagtungo sa tirtha na tinatawag na Kulottāraṇaka at maayos na isinagawa ang ritwal na pagligo.

Verse 98

उद्धृत्य स्वकुलं स्वर्गे कल्पांतं निवसेत्ततः । पवनस्य ह्रदे स्नात्वा दृष्ट्वा देवं महेश्वरम् ॥ ९८ ॥

Matapos iahon at iligtas ang sariling angkan, siya’y mananahan sa langit hanggang sa wakas ng kalpa. Pagkaligo sa lawa ni Pavana at pagdanas ng darśana kay Maheśvara, iyon ang bungang nakakamit.

Verse 99

विमुक्तः सर्वपापेभ्यः शैवं पदमवाप्नुयात् । स्नात्वा च हनुमत्तीर्थे नरो मुक्तिमवाप्नुयात् ॥ ९९ ॥

Malaya sa lahat ng kasalanan, makakamit niya ang kataas-taasang kalagayan ni Śiva. At sa pagligo sa Hanumat-tīrtha, ang tao ay tunay na makatatamo ng mokṣa, ang paglaya.

Verse 100

शालहोत्रस्य राजर्षेस्तीर्थे स्नात्वाघवर्जितः । श्रीकुंभाख्ये सरस्वत्यास्तीर्थए स्नात्वाथ यज्ञवाक् ॥ १०० ॥

Ang sinumang maligo sa banal na tawiran ng maharlikang rishi na Śālahotra ay napapawi ang kasalanan. Pagkaraan, sa pagligo sa banal na pook ni Sarasvatī na tinatawag na Śrī-Kumbha, siya’y pinagkakalooban ng kapangyarihan ng sagradong pananalita na angkop sa yajña.

Verse 101

स्नातश्च नैमिषे कुंडे नैमिषस्नानपुण्यभाक् । स्नात्वा वेदवतीतीर्थे स्त्री सतीत्वमवाप्नुयात् ॥ १०१ ॥

Ang pagligo sa lawa ng Naimiṣa ay nagkakaloob ng gantimpalang banal ng pagligo sa Naimiṣa. At sa pagligo sa Tīrtha ng Vedavatī, ang babae’y nakakamit ang satītvam—ang pinagpalang kalinisan at katapatan bilang asawa.

Verse 102

ब्रह्मतीर्थे नरः स्रात्वा ब्राह्मण्यं लभते नरः । ब्रह्मणः परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति ॥ १०२ ॥

Ang taong maligo sa Brahma-tīrtha ay nakakamit ang brāhmaṇya—ang kalagayan at kabanalan ng isang brāhmaṇa. Yaon ang kataas-taasang tahanan ni Brahmā; sinumang makarating doon ay hindi na nagdadalamhati.

Verse 103

सोमतीर्थे नरः स्नात्वा स्वर्गतिं समवाप्नुयात् । सप्तसारस्वतं तीर्थं प्राप्य स्नात्वा च मुक्तिभाक् ॥ १०३ ॥

Ang pagligo sa Soma-tīrtha ay nagdudulot ng pag-abot sa kalangitan. At pagdating sa banal na tawiran na tinatawag na Sapta-Sārasvata at pagligo roon, siya’y nagiging tagapagmana ng mukti—kalayaan.

Verse 104

यत्र सप्त सरस्वत्यः सम्यगैक्यं समागताः । सुप्रभा कांचनाक्षी च विशाला च मनोहरी ॥ १०४ ॥

Doon nagtitipon nang ganap sa iisang sangandaan ang pitong Sarasvatī—ang Suprabhā, Kāñcanākṣī, Viśālā, at Manoharī.

Verse 105

सुनंदा च सुवेणुश्च सप्तमी विमलोदका । तथैवौशनसे तीर्थे स्नात्वा मुच्येत पातकैः ॥ १०५ ॥

Gayundin, sa mga banal na tubig na tinatawag na Sunandā, Suveṇu, Saptamī, at Vimalodakā—at gayon din sa Auśanasa Tīrtha—ang sinumang maligo roon ay napapalaya sa mga kasalanan.

Verse 106

कपाल मोचने स्नात्वा ब्रह्महापि विशुध्यति । वैश्वामित्रे नरः स्नातो ब्राह्मण्यं समवाप्नुयात् ॥ १०६ ॥

Sa pagligo sa Kapāla-mocana, kahit ang may sala ng brahma-hatyā (pagpatay sa isang brāhmaṇa) ay nalilinis. At ang taong maligo sa Vaiśvāmitra ay magkakamit ng karapat-dapat na katayuan at gantimpala ng isang brāhmaṇa.

Verse 107

ततः पृथूदके स्नात्वा मुच्यते भवबंधनात् । अवकीर्णे नरः स्नात्वा ब्रह्मचर्यफलं लभेत् ॥ १०७ ॥

Pagkaraan, sa pagligo sa Pṛthūdaka, ang tao’y napapalaya sa gapos ng pag-iral sa sanlibutan. At ang lalaking maligo sa Avakīrṇa ay magkakamit ng bunga ng brahmacarya (banal na disiplina ng kalinisan at pagpipigil).

Verse 108

मधुस्रावेऽथप्रयातः स्नातो मुच्यते पातकैः । स्नात्वा तीर्थे च वासिष्ठे वासिष्ठं लोकमाप्नुयात् ॥ १०८ ॥

Pagkaraan, sa pagpunta sa Madhusrāva at pagligo roon, ang tao’y napapalaya sa mga kasalanan. At sa pagligo sa banal na tawiran na Vāsiṣṭha, mararating niya ang daigdig ni Vasiṣṭha.

Verse 109

अरुणासंगमे स्नात्वा त्रिरात्रोपोषितो नरः । स्नात्वा मुक्तिमवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा ॥ १०९ ॥

Ang taong nag-ayuno nang tatlong gabi at maligo sa tagpuan ng ilog Arunā ay magkakamit ng mokṣa, ang paglaya; dito’y wala nang dapat pang pagtalunan.

Verse 110

समुद्रास्तत्र चत्वारस्तेषु स्नातो नरः शुभे । गोसहस्रफलं लब्ध्वा स्वग्रलोके महीयते ॥ ११० ॥

O mapalad na nilalang, may apat na dagat doon. Ang sinumang maligo sa mga iyon ay magkakamit ng gantimpalang kasinghalaga ng pag-aalay ng isang libong baka, at pararangalan sa daigdig ng langit.

Verse 111

सोमतीर्थं च तत्रान्यत्तस्मिन्स्नात्वा च मोहिनि । चैत्रे षष्ठ्यां च शुक्लायां श्राद्धं कृत्वोद्धरेत्पितॄन् ॥ १११ ॥

Naroon din ang isa pang banal na tawiran na tinatawag na Soma-tīrtha. O Mohinī, matapos maligo roon, kung isasagawa ang śrāddha sa ika-anim na araw (ṣaṣṭhī) ng maliwanag na kalahati ng buwan sa buwan ng Caitra, maililigtas at maiaangat ang mga ninuno (pitṛ).

Verse 112

अथ पञ्चवटे स्नात्वा योगमूर्तिधरं शिवम् । समभ्यर्च्य विधानेन दैवतैः सहमोदते ॥ ११२ ॥

Pagkaraan, matapos maligo sa Pañcavaṭa, sasambahin ang Śiva—na nagtataglay ng anyo ng Yoga—ayon sa itinakdang ritwal; at ang deboto’y magagalak kasama ng mga diyos.

Verse 113

कुरुतीर्थे ततः स्नातः सर्वसिद्धिमवाप्नुयात् । स्वर्गद्वारे प्लुतो मर्त्यः स्वर्गलोके महीयते ॥ ११३ ॥

Pagkatapos, ang maligo sa Kuru-tīrtha ay magkakamit ng lahat ng siddhi o ganap na tagumpay sa espiritu. Matapos ang banal na paglubog sa ‘Pintuan ng Langit,’ ang isang mortal ay pararangalan at itataas sa daigdig ng langit.

Verse 114

स्नातो ह्यनरके तीर्थे मुच्यते सर्वकिल्बिषैः । ततो गच्छेन्नरो देवि काम्यकं वनमुत्तमम् ॥ ११४ ॥

Ang maligo sa banal na Anaraka Tīrtha ay mapapalaya sa lahat ng kasalanan. Pagkaraan, O Diyosa, nararapat na magtungo ang tao sa dakilang gubat na Kāmyaka.

Verse 115

यस्मिन्प्रविष्टमात्रस्तु मुच्यते सर्वसंचयैः । अथादित्यवनं प्राप्य दर्शनादेव मुक्तिभाक् ॥ ११५ ॥

Sa pagpasok pa lamang sa banal na pook na iyon, napapalaya ang tao mula sa buong naipong kasalanan. Kaya, pagdating sa Āditya-vana, nagkakabahagi siya sa kalayaan (moksha) sa pamamagitan lamang ng darśana—ang banal na pagtanaw dito.

Verse 116

स्नानं रविदिने कृत्वा तत्र वांछितमाप्नुयात् । यज्ञोपवीतिके स्नात्वा स्वधर्मफलभाग्भवेत् ॥ ११६ ॥

Sa pagsasagawa ng ritwal na paliligo sa araw ni Ravi (Linggo) doon, matatamo ang ninanais. Sa pagligo sa Yajñopavītika, nagkakabahagi sa bunga ng sariling svadharma—ang itinakdang tungkulin ayon sa dharma.

Verse 117

ततश्चतुःप्रवाहाख्ये तीर्थे स्नात्वा नरोत्तमः । सर्वतीर्थफलं प्राप्य मोदते दिवि देववत् ॥ ११७ ॥

Pagkaraan, O pinakamainam sa mga tao, matapos maligo sa tīrtha na tinatawag na Catuḥpravāha, matatamo niya ang bunga ng lahat ng banal na pook-paglalakbay at magagalak sa langit na parang isang deva.

Verse 118

स्नातस्तीर्थे विहारे तु सर्वसौख्यमवाप्नुयात् । दुर्गातीर्थे नरः स्नात्वा न दुर्गतिमवाप्नुयात् ॥ ११८ ॥

Pagkaligo sa tīrtha at pagkatapos ay mamahinga roon nang banal, matatamo ang lahat ng uri ng ligaya. At ang taong maligo sa Durgā-tīrtha ay hindi mahuhulog sa masamang kapalaran.

Verse 119

ततः सरस्वतीकूपे पितृतीर्थापराह्वये । स्नात्वा संतर्प्य देवादींल्लभते गतिमुत्तमाम् ॥ ११९ ॥

Pagkaraan, sa Balon ng Sarasvatī—na tinatawag ding Pitṛ-tīrtha—ang sinumang maligo at magsagawa ng santarpaṇa, ang wastong pag-aalay upang bigyang-kasiyahan ang mga deva at iba pa, ay makakamit ang pinakamataas na hantungan.

Verse 120

स्नात्वा प्राचीसरस्वत्यां श्राद्धं कृत्वा विधानतः । दुर्लभं प्राप्नुयात्कामं देहांते स्वर्गतिं लभेत् ॥ १२० ॥

Pagkaligo sa Prācī Sarasvatī at matapos isagawa ang śrāddha ayon sa wastong tuntunin, matatamo ng tao kahit ang bihirang makamit na ninanais; at sa wakas ng buhay, makakamtan niya ang landas patungong langit.

Verse 121

शुक्रतीर्थे नरः स्नात्वा श्राद्धदः प्रोद्धरेत्पितॄन् । अष्टम्यां वा चतुर्दश्यां चैत्रे कृष्णे विशेषतः ॥ १२१ ॥

Pagkaligo sa Śukra-tīrtha, ang lalaking nag-aalay ng śrāddha roon ay nag-aangat at tumutubos sa mga ninuno; lalo na kung gawin sa ikawalong o ika-labing-apat na araw ng madilim na kalahati ng buwan ng Caitra.

Verse 122

सोपवासो ब्रह्मतीर्थे मुक्तिभाङ्नात्र संशयः । स्थाणुतीर्थे ततः स्नात्वा दृष्ट्वा स्थाणुवटं नरः ॥ १२२ ॥

Sa Brahma-tīrtha, ang nag-aayuno (upavāsa) ay tiyak na tatanggap ng kalayaan (mokṣa), walang pag-aalinlangan. Pagkaraan, pagkaligo sa Sthāṇu-tīrtha at pagtanaw sa punong balete ng Sthāṇu, matatamo ng tao ang banal na biyaya.

Verse 123

मुच्यते पातकैर्घोरैरितिप्राह पितामहः । दर्शनात्स्थाणुलिंगस्य यात्रा पूर्णा प्रजायते ॥ १२३ ॥

“Napapalaya ang tao mula sa kakila-kilabot na mga kasalanan,” wika ni Pitāmaha (Brahmā). Sa pagtanaw lamang sa Sthāṇu-liṅga, nagiging ganap ang banal na paglalakbay.

Verse 124

कुरुक्षेत्रस्य देवेशि सत्यं सत्यं मयोदितम् । कुरुक्षेत्रसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति ॥ १२४ ॥

O Diyosa, Panginoon ng mga diyos, ito ang ipinahahayag ko bilang katotohanan—katotohanang tunay: wala pang naging, at wala ring magiging, banal na tīrtha na kapantay ng Kurukṣetra.

Verse 125

तत्र द्वादश यात्रास्तु कृत्वा भूयो न जन्मभाक् । पूर्तमिष्टं तपस्तप्तं हुतं दत्तं विधानतः ॥ १२५ ॥

Doon, kapag naisagawa ang labindalawang banal na paglalakbay, hindi na muling isisilang ang tao. Sa gawaing iyon, natutupad nang ayon sa tuntunin ang mga gawang-kabutihang pampubliko at paghahandog (yajña), ang pag-aayuno at pagninilay (tapas), ang mga alay na inihahandog, at ang mga kaloob na ibinibigay.

Verse 126

तत्र स्यादक्षयं सर्वमिति वेदविदो विदुः । मन्वादौ च युगादौ च ग्रहणे चंद्रसूर्ययोः ॥ १२६ ॥

Doon, ang lahat ay nagiging di-nauubos—nagbubunga ng walang hanggang gantimpala—gaya ng ipinahahayag ng mga nakaaalam sa Veda. Lalo na sa pasimula ng Manvantara, sa pasimula ng Yuga, at sa mga eklipse ng Buwan at Araw.

Verse 127

महापाते च संक्रांतौ पुण्ये चाप्यन्यवासरे । स्नातस्तत्र कुरुक्षेत्रे फलानंत्यमवाप्नुयात् ॥ १२७ ॥

At sa dakilang mapalad na sandali, sa Saṅkrānti (paglipat ng Araw), o sa alinmang iba pang banal na araw—ang sinumang maligo roon sa Kurukṣetra ay magkakamit ng walang hanggang bungang espirituwal.

Verse 128

कलिजानां तु पापानां पावनाय महात्मनाम् । ब्रह्मणा कल्पितं तीर्थं कुरुक्षेत्रं सुखावहम् ॥ १२८ ॥

Upang linisin ang mga kasalanan ng mga isinilang sa Panahong Kali—at para sa banal na kapakinabangan ng mga dakilang kaluluwa—itinakda ni Brahmā ang banal na tīrtha na tinatawag na Kurukṣetra, tagapagkaloob ng kapayapaan at kagalingan.

Verse 129

य इमां कीर्तयेत्पुण्यां कथां पापप्रणाशिनीम् । श्रृणुयाद्वा नरो भक्त्या सोऽपि पापैः प्रमुच्यते ॥ १२९ ॥

Sinumang bumigkas ng banal na salaysay na ito, na pumupuksa sa kasalanan—o kahit makinig lamang dito nang may debosyon—ang taong iyon ay napapalaya rin mula sa mga kasalanan.

Verse 130

यद्यद्ददाति यस्तत्र कुरुक्षेत्रे रविग्रहे । तत्तदेव सदाप्नोति नरो जन्मनि जन्मनि ॥ १३० ॥

Anumang ibigay ng tao roon—sa Kurukṣetra sa oras ng eklipse ng araw—yaon ding bagay ang tiyak niyang matatamo, sa bawat kapanganakan.

Verse 131

अथ किं बहुनोक्तेन विधिजे श्रृणु निश्चितम् । सेवेतैव कुरुक्षेत्रं यदीच्छेद्भवमोक्षणम् ॥ १३१ ॥

Ngayon, ano pa ang silbi ng mahabang pagsasalita? O anak ng Lumikha (Brahmā), dinggin ang tiyak: kung ninanais ang paglaya sa saṃsāra, marapat na lumapit at maglingkod sa Kurukṣetra.

Verse 132

एतदेव महत्पुण्यमेतदेव महत्तपः । एतदेव महज्ज्ञानं यद्व्रजेत्स्थाणुतीर्थकम् ॥ १३२ ॥

Ito lamang ang dakilang kabutihan; ito lamang ang dakilang pag-aayuno at pagtitika; ito lamang ang dakilang kaalaman—ang magtungo sa banal na pook-paglalakbay na tinatawag na Sthāṇu-tīrtha.

Verse 133

कुरुक्षेत्रसमं तीर्थं नान्यद्भुवि शुभावहम् । साचारो वाप्यनाचारो यत्र मुक्तिमवाप्नुयात् ॥ १३३ ॥

Sa daigdig ay walang banal na tawiran na kapantay ng Kurukṣetra—wala nang ibang pook na kasing-mapagpala. Doon, maging may wastong asal o salat sa asal, maaaring makamtan ang kalayaan (mokṣa).

Verse 134

एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽहं त्वयानघे । कुरुक्षेत्रस्य माहात्म्यं सर्वपापनिकृंतनम् ॥ १३४ ॥

O walang-dungis, naipahayag ko na sa iyo ang lahat ng iyong itinanong. Ito ang kabanalang kadakilaan ng Kurukṣetra, na pumuputol sa lahat ng kasalanan.

Verse 135

पुण्यदं मोक्षदं चैव किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥ १३५ ॥

Nagkakaloob ito ng banal na gantimpala at nagbibigay rin ng moksha—ano pa ang nais mong marinig?

Verse 136

इति श्रीहृहन्नारदीयपुराणे बृहदुपाख्याने उत्तरभागे वसुमोहिनीसंवादे कुरुक्षेत्रमाहात्म्ये तीर्थयात्रावर्णनं नाम पञ्चषष्टितमोऽध्यायः ॥ ६५ ॥

Sa ganito nagtatapos ang ika-animnapu’t limang kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng Paglalakbay-dambana sa mga Banal na Tīrtha,” sa Kurukṣetra-māhātmya, sa pag-uusap nina Vasu at Mohinī, sa Uttara-bhāga ng Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa, sa malawak na salaysay (Bṛhad-upākhyāna).