Sukta 55
Sukta 9.55
Soma Pavamāna
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପବମାନ ସୂକ୍ତରେ ସୋମଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା, ସ୍ୱୟଂ-ଶୁଦ୍ଧିକରଣଶୀଳ ସାରତତ୍ତ୍ୱ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି, ଯିଏ ଯଜମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲ୍ୟାଣ ଦାନ କରନ୍ତି। ସୋମଙ୍କୁ ନିଜ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ଶକ୍ତି ସହ ଶୀଘ୍ର ବେଗରେ ଧାଇ ଆସିବାକୁ, “ଗାଈ” (କିରଣ/ଧନ) ଓ “ଘୋଡ଼ା” (ଉର୍ଜା) ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ, ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଓ ବାହ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରୁଥିବା ଅଜୟ ବଳ ହେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି।
Mantras
Mantra 1
यवंयवं नो अन्धसा पुष्टम्पुष्टं परि स्रव । सोम विश्वा च सौभगा ॥
ଆମ ଚାରିପାଖେ ତୋର ଅନ୍ଧସ (ରସ/ସାର) ଦ୍ୱାରା ପୁନଃପୁନଃ ବହ; ପୁଷ୍ଟି ଉପରେ ପୁଷ୍ଟି ବଢ଼ାଇ ବହ। ହେ ସୋମ, ସମସ୍ତ ସୌଭାଗ୍ୟ—ସମସ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଓ ଶୁଭ ସମନ୍ୱୟ—ଆମ ପାଖକୁ ଆଣ।
Mantra 2
इन्दो यथा तव स्तवो यथा ते जातमन्धसः । नि बर्हिषि प्रिये सदः ॥
ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଯେପରି ତୋର ସ୍ତବ (ସ୍ତୁତି-ଗାନ) ଅଛି, ଯେପରି ତୋର ଅନ୍ଧସ (ରସ)ର ଜନ୍ମ ଅଛି—ସେପରି ପ୍ରିୟ ବର୍ହିଷ୍ (ଯଜ୍ଞ-ଘାସ) ଉପରେ ନିଷଦ; ଆମ ପ୍ରିୟ ସଦସ୍ (ଯଜ୍ଞାସନ/ସଭା)ରେ ସ୍ଥିର ହେ।
Mantra 3
उत नो गोविदश्ववित्पवस्व सोमान्धसा । मक्षूतमेभिरहभिः ॥
ଏବଂ ଆମ ପାଇଁ, ହେ ସୋମ, ଗୋବିଦ୍ (କିରଣର ଖୋଜି) ଓ ଅଶ୍ୱବିତ୍ (ଶକ୍ତି/ବଳର ଖୋଜି) ହୋଇ ତୁମେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କର; ନିଜ ଅନ୍ଧସ୍ (ରସ-ସାର) ସହ, ସର୍ବାଧିକ ଦ୍ରୁତ ଦିନମାନଙ୍କ ସହ ତୁମେ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ବହ—ଆମ ଅଗ୍ରଗତିରେ ଆଲୋକ ଓ ବଳର ବୃଦ୍ଧିକୁ ଶୀଘ୍ର କର।
Mantra 4
यो जिनाति न जीयते हन्ति शत्रुमभीत्य । स पवस्व सहस्रजित् ॥
ଯେ ଜିତେ ଏବଂ କେବେ ଜିତାଯାଏ ନାହିଁ, ଯେ ଆଗେଇ ଯାଇ ଶତ୍ରୁକୁ ହନନ କରେ—ହେ ସହସ୍ରଜିତ୍ (ହଜାର ବିଜୟର ଅଧିପତି) ସୋମ, ତୁମେ ସେପରି ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କର; ଆମ ଭିତରେ ଅଜେୟ ବିଜୟ-ଶକ୍ତି ହୋଇ ପ୍ରକଟ ହୁଅ।
Frequently Asked Questions
This sukta praises Soma as Pavamāna—Soma in the act of being purified and flowing through the filter during the Soma ritual.
It asks for repeated nourishment and increase (puṣṭi), complete good fortune (saubhaga), swift forward progress, and victory over enemies or obstacles.
In Vedic symbolism, “cows” often suggest rays of light or wealth, and “horses” suggest energies or powers of action—Soma is invoked as the finder and giver of both.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.