Sukta 7
Sukta 7.7
Vasiṣṭha
Triṣṭubh
ในบทสวดตรีษฏุภสั้นนี้ วสิษฐะจุดไฟและสรรเสริญอัคนีในฐานะอาชาศักดิ์สิทธิ์ผู้ทรงพลัง และทูตผู้รู้แจ้งผู้ขนส่งยัญพิธีไปยังเหล่าเทพ อัคนีได้รับการสถาปนาในเรือนมนุษย์เป็นวิศปติ (เจ้าแห่งหมู่ชน) วาจาหวานและซื่อสัตย์ต่อฤตะ และถูกวอนขอให้ประทานโภชนาการ แรงดลใจ และความผาสุกยั่งยืนแก่ผู้ขับร้องและผู้อุปถัมภ์
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
प्र वो देवं चित्सहसानमग्निमश्वं न वाजिनं हिषे नमोभिः । भवा नो दूतो अध्वरस्य विद्वान्त्मना देवेषु विविदे मितद्रुः ॥
ข้าพเจ้าขอน้อมถวายแด่ท่าน อัคนี (Agni) ผู้เป็นเทพ ผู้ทรงฤทธิ์ด้วยพลังอันยิ่งใหญ่ ดุจม้าศึกผู้เปี่ยมด้วยชัยชนะ ด้วยการนอบน้อมบูชา. ขอท่านจงเป็นทูตแห่งพิธีบูชา (adhvara) เพื่อพวกเรา—ผู้รู้หนทางทั้งหลาย; ด้วยสภาวะของท่านเอง ท่านย่อมพบที่ตั้งท่ามกลางเหล่าเทพ ผู้มีฝีก้าวอันถูกวัดและเป็นระเบียบ.
Mantra 2
आ याह्यग्ने पथ्या अनु स्वा मन्द्रो देवानां सख्यं जुषाणः । आ सानु शुष्मैर्नदयन्पृथिव्या जम्भेभिर्विश्वमुशधग्वनानि ॥
ขอเชิญมาเถิด อัคนี (Agni) จงมาทางหนทางของท่านเอง ด้วยใจรื่นรมย์ยินดีในมิตรภาพของเหล่าเทพ. จงขึ้นสู่สันเขาแห่งแผ่นดิน คำรามด้วยพลังทั้งหลาย; ด้วยขากรรไกรของท่าน จงกลืนกินพืชพรรณทั้งปวงในพงไพร—ผู้ต้านทานเปลวไฟ—เพื่อให้ทางถูกเปิดโล่ง.
Mantra 3
प्राचीनो यज्ञः सुधितं हि बर्हिः प्रीणीते अग्निरीळितो न होता । आ मातरा विश्ववारे हुवानो यतो यविष्ठ जज्ञिषे सुशेवः ॥
พิธีบูชาหันสู่ทิศตะวันออก; ที่นั่งหญ้า (barhis) ถูกจัดวางอย่างงดงาม. อัคนี (Agni) ผู้ได้รับการสรรเสริญ ย่อมยินดีดุจปุโรหิต (hotṛ). เมื่อท่านเรียกหา “มารดาทั้งสอง” ผู้มั่งคั่งด้วยพรทั้งปวง ท่านก็ถือกำเนิด; โอผู้เยาว์ที่สุด (yaviṣṭha) จากที่นั้นท่านมาถึง—การมาของท่านอ่อนโยนและเป็นมงคล.
Mantra 4
सद्यो अध्वरे रथिरं जनन्त मानुषासो विचेतसो य एषाम् । विशामधायि विश्पतिर्दुरोणेऽग्निर्मन्द्रो मधुवचा ऋतावा ॥
ในพิธีบูชา เหล่ามนุษย์ผู้รู้แจ้งให้กำเนิดรถอันรวดเร็วสำหรับการเดินทางโดยพลัน อัคนีถูกตั้งไว้ในเรือนเป็นเจ้าแห่งหมู่ชน—ผู้รื่นรมย์ ผู้มีวาจาหวานดุจน้ำผึ้ง ผู้พิทักษ์ ṛta (ระเบียบสัจธรรมแห่งจักรวาล)
Mantra 5
असादि वृतो वह्निराजगन्वानग्निर्ब्रह्मा नृषदने विधर्ता । द्यौश्च यं पृथिवी वावृधाते आ यं होता यजति विश्ववारम् ॥
เขานั่งอยู่ ผู้ถูกเลือกแล้ว; เปลวไฟผู้แบกพามาถึง—อัคนี ผู้เป็นพรหมัน (brahman) ผู้ค้ำจุน ณ ที่นั่งของมนุษย์ ฟ้ากับดินเพิ่มพูนเขา; โหตฤถวายบูชาแด่เขา—อัคนีผู้มั่งคั่งด้วยพรทั้งปวง
Mantra 6
एते द्युम्नेभिर्विश्वमातिरन्त मन्त्रं ये वारं नर्या अतक्षन् । प्र ये विशस्तिरन्त श्रोषमाणा आ ये मे अस्य दीधयन्नृतस्य ॥
เหล่านี้ด้วยพลังอันรุ่งเรืองของตน ได้ก้าวล่วงและโอบล้อมทั่วทั้งสิ้น; ผู้ซึ่งได้สลักสร้างวาจาศักดิ์สิทธิ์ (mantra) ให้เป็นความบริบูรณ์อันน่าปรารถนาและองอาจ ผู้ซึ่งสดับฟังแล้วพาหมู่ชนก้าวหน้า—เขาเหล่านั้นได้จุดประกายทัศนะในข้าพเจ้าแห่ง ṛta (สัจระเบียบ) นี้
Mantra 7
नू त्वामग्न ईमहे वसिष्ठा ईशानं सूनो सहसो वसूनाम् । इषं स्तोतृभ्यो मघवद्भ्य आनड्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
บัดนี้เราทั้งหลายวาสิษฐะขอวิงวอนท่าน โอ อัคนี—ท่านผู้เป็นเจ้าเหนือผู้ใด เป็นบุตรแห่งพลัง เป็นเจ้าแห่งทรัพย์ทั้งปวง ขอประทานแรงเร้าและความหล่อเลี้ยงแก่ผู้สรรเสริญ แก่ผู้เอื้อเฟื้อ และขอท่านคุ้มครองเราทั้งหลายเสมอด้วยสิริมงคลและความผาสุก.
Inside Sukta 7
How it unfolds
- Where it opens
Agni is pressed forward in praise as a divine, forceful power—like a swift steed—invoked with acts of reverence to become the sacrifice’s messenger.
- Development
Agni’s expertise is emphasized: he knows the paths, finds his seat among the gods, and is established by discerning mortals within the home as viśpati, sweet-speaking and aligned with Ṛta.
- Climax
Agni’s enthronement in the human dwelling and his identity as ṛtāvā—joyful, honey-worded, and the living center of the rite—reveals the sacrifice as a bridge of order between worlds.
- Where it settles
The Vasiṣṭhas directly seek Agni as sovereign of riches, asking for nourishment and impetus for singers and patrons, and for constant protection through svasti.
The deity: Agni
- Cosmic functionMediator between humans and gods: he receives offerings, transforms them through fire, and conveys them to the divine realm while sustaining order through Ṛta.
- Inner significanceThe awakened will and discerning heat (tapas) in the seeker—speech made luminous, aspiration carried upward, and inner offering purified into clarity and right action.
The seer
- VasiṣṭhaVasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra), the Vasiṣṭhas of Mandala 7 · Foremost among the Seven Ṛṣis; the signature seer of Rig Veda Mandala 7, renowned for hymns on Ṛta, royal prosperity, and Agni as priest and messenger.
Famous verses
bhavā no dūto adhvarasya vidvān
agnir mandro madhuvacā ṛtāvā
yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ
Attributes of the deity
- Dūta (messenger) of the adhvara
- Hotṛ/priestly power in the rite
- Viśpati (lord of the people/clans) in the dwelling
- Ṛtāvā (upholder/knower of Ṛta)
- Sahasān (mighty, forceful)
- Madhuvacā (sweet/honey-worded)
Also by this seer
- Primary authorship of most of Rig Veda Mandala 7 (Vasiṣṭha family book)
- Hymns to Agni, Indra, Varuṇa–Mitra, the Maruts, and Sarasvatī across Mandala 7
- Vasiṣṭha-associated traditions in later Vedic and Itihāsa-Purāṇa literature (gotra transmission and priestly lineages)
The rite, step by step
- Prepare the vedi/āhavanīya (or household hearth) and arrange kindling sticks (samidh).
- Kindle Agni with mantra-recitation, inviting him as the swift ‘steed’ of the sacrifice (dūta of the adhvara).
- Establish Agni ‘in the dwelling’ as viśpati—maintain a steady, clear flame.
- Offer oblations with reverence (namobhiḥ), asking Agni to carry them to the gods and to uphold Ṛta in the rite.
- Conclude with petitions for iṣ (nourishment/impulse), prosperity for patrons and poets, and lasting svasti (well-being/protection).
Offerings
- Ghṛta (clarified butter)
- Samidh (fuel sticks)
- Havis (simple oblations such as milk/curds/grain, according to rite)
- Optional soma-related offerings when integrated into Soma-yajña context
Frequently Asked Questions
It invokes Agni as the powerful fire who carries offerings to the gods and keeps the sacrifice aligned with Ṛta (right order), while blessing the worshippers with nourishment and well-being.
Because fire is the medium that receives offerings and ‘delivers’ them upward to the gods; the hymn says Agni knows the paths and finds his seat among the deities.
It means Agni is treated as the lord and protector of the clan/community at home—an honored presence that supports harmony, prosperity, and disciplined ritual life.
Ask anything about Sukta 7 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
