Sukta 7
Sukta 7.7
Vasiṣṭha
Agni
Triṣṭubh
இந்தச் சுருக்கமான திரிஷ்டுப் ஸூக்தத்தில் வசிஷ்டன் அக்னியைத் தூண்டி எழுப்பி புகழ்கிறான்—அவரை வல்லமைமிக்க தெய்வீக குதிரையாகவும், யாகத்தை தேவர்களிடம் கொண்டு செல்லும் அனைத்தையும் அறியும் தூதராகவும் வர்ணிக்கிறான். அக்னி மனித இல்லத்தில் ‘விஷ்பதி’ (குலங்களின் தலைவர்) என நிறுவப்பட்டவர்—இனிய மொழி பேசுபவர், மேலும் Ṛta-க்கு (ऋत) நம்பிக்கையுடன் இருப்பவர். பாடுவோர் மற்றும் யஜமானர்களுக்கு ஊட்டம், உந்துதல், மற்றும் நீடித்த நலன் அளிக்குமாறு அவரிடம் வேண்டப்படுகிறது.
Mantras
Mantra 1
प्र वो देवं चित्सहसानमग्निमश्वं न वाजिनं हिषे नमोभिः । भवा नो दूतो अध्वरस्य विद्वान्त्मना देवेषु विविदे मितद्रुः ॥
வணக்கங்களுடன் நான் அந்த தெய்வீக, பேராற்றல் கொண்ட அக்னியை முன்னே புகழ்ந்து எழுப்புகிறேன்—செல்வமும் வேகமும் உடைய குதிரைபோல். எங்களுக்காக யாகத்தின் தூதனாக இரு, வழிகளை அறிந்தவனே; உன் சொந்த இயல்பு/ஆன்மையாலேயே தேவர்களிடையே உன் இடத்தை நீ கண்டடைகிறாய்—மிதத்ரு (அளந்த அடியெடுப்பு/நடை உடையவன்).
Mantra 2
आ याह्यग्ने पथ्या अनु स्वा मन्द्रो देवानां सख्यं जुषाणः । आ सानु शुष्मैर्नदयन्पृथिव्या जम्भेभिर्विश्वमुशधग्वनानि ॥
அக்னியே, உன் சொந்த பாதைகளின்படி இங்கு வா; தேவர்களின் நட்பில் மகிழும் (மந்திர)வனாய் அதை ஏற்று. உன் வலிமைகளால் முழங்கிக்கொண்டு பூமியின் மேடுகள்/கரைகள் வழியே வா; உன் தாடைகளால் காடின் எல்லா வளர்ச்சிகளையும்—அக்கினிக்கு எதிர்ப்பவற்றையும்—எரித்து அழி.
Mantra 3
प्राचीनो यज्ञः सुधितं हि बर्हिः प्रीणीते अग्निरीळितो न होता । आ मातरा विश्ववारे हुवानो यतो यविष्ठ जज्ञिषे सुशेवः ॥
யாகம் கிழக்குநோக்கி திரும்புகிறது; பர்ஹி (குசாசனம்) நன்கு அமைக்கப்பட்டுள்ளது. புகழப்பட்ட அக்னி ஹோதாவைப் போல மகிழ்கிறான். எல்லா வரங்களும் நிறைந்த இரு தாய்மாரை அழைத்தவாறே—யவிஷ்டா (மிக இளையவனே), நீ எங்கிருந்து தோன்றுகிறாயோ அங்கிருந்தே நீ பிறக்கிறாய்; உன் வருகை நன்மை தருவது (சுஷேவ).
Mantra 4
सद्यो अध्वरे रथिरं जनन्त मानुषासो विचेतसो य एषाम् । विशामधायि विश्पतिर्दुरोणेऽग्निर्मन्द्रो मधुवचा ऋतावा ॥
யாகத்தில் உடனே அறிவுடைய மனிதர்கள் பயணப் பாதையில் விரைந்து செல்லும் அந்தத் துரித-ரதத்தைப் பிறப்பிக்கின்றனர். அக்னி இல்லத்தின் உள்ளே மக்களுக்குத் தலைவன் (விஷ்பதி) என நிறுவப்படுகிறார்—மகிழ்வானவன், தேன் போன்ற இனிய சொற்களையுடையவன், மற்றும் ‘ருத’த்தின் காவலன்.
Mantra 5
असादि वृतो वह्निराजगन्वानग्निर्ब्रह्मा नृषदने विधर्ता । द्यौश्च यं पृथिवी वावृधाते आ यं होता यजति विश्ववारम् ॥
தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டு அமர்ந்தவனாய், சுமக்கும் ஜ்வாலையின் அரசன் வந்து சேர்ந்தான்—அக்னி, பிரஹ்மா, மனிதர் இருக்கையில் தாங்குபவன். அவனை வானும் பூமியும் வளர்க்கின்றன; அவனை ஹோதா யஜிக்கிறான்—அனைத்து வரங்களிலும் செல்வமிக்க (விஷ்வவாரம்) அக்னியை.
Mantra 6
एते द्युम्नेभिर्विश्वमातिरन्त मन्त्रं ये वारं नर्या अतक्षन् । प्र ये विशस्तिरन्त श्रोषमाणा आ ये मे अस्य दीधयन्नृतस्य ॥
இவர்கள் தங்கள் த்யும்னங்கள் (ஒளிமிகு ஆற்றல்கள்) கொண்டு அனைத்தையும் மீறி, முழுவதையும் சுற்றி வியாபித்தனர்—மந்திர-வாக்கை விரும்பத்தக்க, வீரியமிக்க நிறைவு என வடித்தவர்கள். கேட்டு உணர்ந்து மக்களை முன்னே செலுத்துவோர்—அவர்களே எனக்குள் இந்த ‘ருத’ (சத்திய-ஒழுங்கு) பற்றிய ‘தீ’ (உள்-தரிசனம்) யைத் தூண்டியுள்ளனர்.
Mantra 7
नू त्वामग्न ईमहे वसिष्ठा ईशानं सूनो सहसो वसूनाम् । इषं स्तोतृभ्यो मघवद्भ्य आनड्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
இப்போது நாங்கள்—வசிஷ்டர்கள்—ஓ அக்னியே, உம்மையே வேண்டுகிறோம்; ஓ சகஸின் புதல்வா, வசுக்கள் (அனைத்து செல்வங்கள்) மீது ஆளும் ஈசானா! ஸ்தோத்திரம் பாடுவோருக்கும் தானமுடையோருக்கும் ஊக்கமும் போஷணமும் அளிப்பாயாக; மேலும் எங்களை எப்போதும் ஸ்வஸ்தி-நலத்தால் காத்தருள்வாயாக।
Inside Sukta 7
How it unfolds
- Where it opens
Agni is pressed forward in praise as a divine, forceful power—like a swift steed—invoked with acts of reverence to become the sacrifice’s messenger.
- Development
Agni’s expertise is emphasized: he knows the paths, finds his seat among the gods, and is established by discerning mortals within the home as viśpati, sweet-speaking and aligned with Ṛta.
- Climax
Agni’s enthronement in the human dwelling and his identity as ṛtāvā—joyful, honey-worded, and the living center of the rite—reveals the sacrifice as a bridge of order between worlds.
- Where it settles
The Vasiṣṭhas directly seek Agni as sovereign of riches, asking for nourishment and impetus for singers and patrons, and for constant protection through svasti.
The deity: Agni
- In the VedaAgni is the deva born from friction and kindling, the bright flame set in the home and altar, ‘honey-worded’ and joyous, who knows the ways and seats himself among the gods as the sacrifice’s dūta (messenger).
- Cosmic functionMediator between humans and gods: he receives offerings, transforms them through fire, and conveys them to the divine realm while sustaining order through Ṛta.
- Inner significanceThe awakened will and discerning heat (tapas) in the seeker—speech made luminous, aspiration carried upward, and inner offering purified into clarity and right action.
The seer
- VasiṣṭhaVasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra), the Vasiṣṭhas of Mandala 7 · Foremost among the Seven Ṛṣis; the signature seer of Rig Veda Mandala 7, renowned for hymns on Ṛta, royal prosperity, and Agni as priest and messenger.
Famous verses
bhavā no dūto adhvarasya vidvān
agnir mandro madhuvacā ṛtāvā
yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ
Attributes of the deity
- Dūta (messenger) of the adhvara
- Hotṛ/priestly power in the rite
- Viśpati (lord of the people/clans) in the dwelling
- Ṛtāvā (upholder/knower of Ṛta)
- Sahasān (mighty, forceful)
- Madhuvacā (sweet/honey-worded)
Also by this seer
- Primary authorship of most of Rig Veda Mandala 7 (Vasiṣṭha family book)
- Hymns to Agni, Indra, Varuṇa–Mitra, the Maruts, and Sarasvatī across Mandala 7
- Vasiṣṭha-associated traditions in later Vedic and Itihāsa-Purāṇa literature (gotra transmission and priestly lineages)
The rite, step by step
- Prepare the vedi/āhavanīya (or household hearth) and arrange kindling sticks (samidh).
- Kindle Agni with mantra-recitation, inviting him as the swift ‘steed’ of the sacrifice (dūta of the adhvara).
- Establish Agni ‘in the dwelling’ as viśpati—maintain a steady, clear flame.
- Offer oblations with reverence (namobhiḥ), asking Agni to carry them to the gods and to uphold Ṛta in the rite.
- Conclude with petitions for iṣ (nourishment/impulse), prosperity for patrons and poets, and lasting svasti (well-being/protection).
Offerings
- Ghṛta (clarified butter)
- Samidh (fuel sticks)
- Havis (simple oblations such as milk/curds/grain, according to rite)
- Optional soma-related offerings when integrated into Soma-yajña context
Frequently Asked Questions
It invokes Agni as the powerful fire who carries offerings to the gods and keeps the sacrifice aligned with Ṛta (right order), while blessing the worshippers with nourishment and well-being.
Because fire is the medium that receives offerings and ‘delivers’ them upward to the gods; the hymn says Agni knows the paths and finds his seat among the deities.
It means Agni is treated as the lord and protector of the clan/community at home—an honored presence that supports harmony, prosperity, and disciplined ritual life.
Ask anything about Sukta 7 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
