Sukta 7
Sukta 7.7
Vasiṣṭha
Agni
Triṣṭubh
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ଷ୍ଟୋତ୍ରରେ ବସିଷ୍ଠ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି—ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦିବ୍ୟ ଅଶ୍ୱରୂପ ଭାବେ ଓ ଯଜ୍ଞକୁ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ବହନ କରୁଥିବା ଜ୍ଞାନୀ ଦୂତ ଭାବେ। ଅଗ୍ନି ମାନବ ନିବାସରେ ‘ବିଶ୍ପତି’ (କୁଳମାନଙ୍କ ପତି) ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ମଧୁରଭାଷୀ ଓ ଋତ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ; ଏବଂ ଗାୟକମାନେ ଓ ଯଜମାନ/ପୋଷକମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ, ପ୍ରେରଣା ଓ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ କୁଶଳ ଦେବାକୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ।
Mantras
Mantra 1
प्र वो देवं चित्सहसानमग्निमश्वं न वाजिनं हिषे नमोभिः । भवा नो दूतो अध्वरस्य विद्वान्त्मना देवेषु विविदे मितद्रुः ॥
ନମସ୍କାରରୂପ କର୍ମଦ୍ୱାରା ମୁଁ ବଳରେ ପ୍ରବଳ ଦିବ୍ୟ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ—ବାଜୀ ଅଶ୍ୱ ପରି—ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ପ୍ରେରଣ କରୁଛି। ଆମ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞର ଦୂତ ହୁଅ, ପଥଜ୍ଞ; ତୁମେ ନିଜ ସ୍ୱଭାବଦ୍ୱାରା ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ସ୍ଥାନ ଖୋଜି ପାଉଛ, ପଦକ୍ଷେପରେ ମାପିତ ଗତି ଥିବା।
Mantra 2
आ याह्यग्ने पथ्या अनु स्वा मन्द्रो देवानां सख्यं जुषाणः । आ सानु शुष्मैर्नदयन्पृथिव्या जम्भेभिर्विश्वमुशधग्वनानि ॥
ହେ ଅଗ୍ନେ, ନିଜ ପଥ୍ୟ ପଥମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଏଠାକୁ ଆସ; ଦେବମାନଙ୍କ ସଖ୍ୟକୁ ଆସ୍ୱାଦନ କରୁଥିବା ମନ୍ଦ୍ର ହୋଇ। ପୃଥିବୀର ଶୃଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିଜ ଶୁଷ୍ମଦ୍ୱାରା ଗର୍ଜନ କରି ଆସ; ନିଜ ଜମ୍ଭେଭିଃ (ଜହ୍ନା) ଦ୍ୱାରା ବନର ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଭିଦକୁ—ଯେମାନେ ଜ୍ୱାଳାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରନ୍ତି—ଭସ୍ମ କର।
Mantra 3
प्राचीनो यज्ञः सुधितं हि बर्हिः प्रीणीते अग्निरीळितो न होता । आ मातरा विश्ववारे हुवानो यतो यविष्ठ जज्ञिषे सुशेवः ॥
ଯଜ୍ଞ ପୂର୍ବମୁଖୀ ହୁଏ; ବର୍ହି (କୁଶାସନ) ସୁସଂଯୋଜିତ ଭାବେ ପତ୍ରାଇଛି। ସ୍ତୁତ ଅଗ୍ନି ହୋତୃ ପରି ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି। ସମସ୍ତ ବରଦାନରେ ସମୃଦ୍ଧ ଦୁଇ ମାତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଥିବା, ହେ ଯବିଷ୍ଠ, ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଉଛ—ଯେଠାରୁ ତୁମର ଆଗମନ—ସେଠାରୁ ହିଁ—ଶୁଭ ଆଗମନବାନ।
Mantra 4
सद्यो अध्वरे रथिरं जनन्त मानुषासो विचेतसो य एषाम् । विशामधायि विश्पतिर्दुरोणेऽग्निर्मन्द्रो मधुवचा ऋतावा ॥
ଯଜ୍ଞରେ ସତ୍ୱରେ ବିବେକୀ ମର୍ତ୍ୟମାନେ ଯାତ୍ରାର ଶୀଘ୍ର-ରଥକୁ ଜନ୍ମ ଦିଅନ୍ତି—ସେ ତାଙ୍କର। ଗୃହେ ଅଗ୍ନି ଜନମାନଙ୍କର ଅଧିପତି ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ ହୁଅନ୍ତି—ଆନନ୍ଦମୟ, ମଧୁରବଚନ, ଋତର ପାଳକ।
Mantra 5
असादि वृतो वह्निराजगन्वानग्निर्ब्रह्मा नृषदने विधर्ता । द्यौश्च यं पृथिवी वावृधाते आ यं होता यजति विश्ववारम् ॥
ଆସୀନ, ବରିତ, ବହନକାରୀ ଜ୍ୱାଳା ଆସିଲେ—ଅଗ୍ନି, ବ୍ରହ୍ମା, ନରାସନରେ ବିଧର୍ତା (ଧାରକ)। ଯାହାକୁ ଦ୍ୟୌ ଓ ପୃଥିବୀ ବଢ଼ାନ୍ତି; ଯାହାକୁ ହୋତା ସର୍ବ-ବରଦାୟକ ଭାବେ ଯଜେ।
Mantra 6
एते द्युम्नेभिर्विश्वमातिरन्त मन्त्रं ये वारं नर्या अतक्षन् । प्र ये विशस्तिरन्त श्रोषमाणा आ ये मे अस्य दीधयन्नृतस्य ॥
ଏମାନେ ଦ୍ୟୁମ୍ନ (ତେଜ) ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସର୍ବତ୍ର ଆବୃତ କରିଛନ୍ତି—ଯେମାନେ ଇଚ୍ଛନୀୟ ଓ ନର୍ୟ (ପୁରୁଷାର୍ଥମୟ) ପରିପୂର୍ଣ୍ଣତା ଭାବେ ମନ୍ତ୍ର-ବାଣୀକୁ ଗଢ଼ିଛନ୍ତି। ଯେମାନେ ଶୁଣିଶୁଣି ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଆଗେଇ ନେଇଯାନ୍ତି—ସେମାନେ ମୋ ଭିତରେ ଏହି ଋତର ଦର୍ଶନକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିଛନ୍ତି।
Mantra 7
नू त्वामग्न ईमहे वसिष्ठा ईशानं सूनो सहसो वसूनाम् । इषं स्तोतृभ्यो मघवद्भ्य आनड्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ଏବେ ଆମେ—ବସିଷ୍ଠମାନେ—ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମକୁ ହିଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛୁ; ହେ ସହସର ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ବସୁମାନଙ୍କର ଈଶାନ! ସ୍ତୋତାମାନଙ୍କୁ, ଦାନଶୀଳ ମଘବନ୍ତମାନଙ୍କୁ, ପ୍ରେରଣା ଓ ପୋଷଣ ଦିଅ; ଏବଂ ସ୍ୱସ୍ତି-କଲ୍ୟାଣରେ ସଦା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
Frequently Asked Questions
It invokes Agni as the powerful fire who carries offerings to the gods and keeps the sacrifice aligned with Ṛta (right order), while blessing the worshippers with nourishment and well-being.
Because fire is the medium that receives offerings and ‘delivers’ them upward to the gods; the hymn says Agni knows the paths and finds his seat among the deities.
It means Agni is treated as the lord and protector of the clan/community at home—an honored presence that supports harmony, prosperity, and disciplined ritual life.
Ask anything about Sukta 7 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.