Sukta 33
Rishi: Atharvanic tradition (specific ṛṣi not stated in the supplied excerpt)
Devata: Yákṣma (as disease-demon) / healing-extraction force of the Atharvan
Chandas: Noted in the Anukramaṇī for this hymn-cycle: mixed meters; this mantra is commonly treated as anuṣṭubh-like in cadence, but the excerpt indicates a metrical sequence across verses (5–7) and does not explicitly label v.1.
บทสวดรักษาแห่งอถรรพเวทนี้เป็นมนตร์เชิงผ่าตัดแบบวาจาเพื่อ “ดึง/ฉีกถอน” ยักษมะ (yákṣma) ออกไป ซึ่งถูกนึกเป็นปีศาจโรคซูบผอมที่เข้าไปสิงสถิตในอวัยวะและเนื้อเยื่อต่าง ๆ ด้วยการเอ่ยนามส่วนต่าง ๆ ของร่างกายอย่างเป็นระบบกวาดไปตามกายวิภาค และการประกาศซ้ำ ๆ ว่า “เราฉีกถอนมันออก” (vi vṛh-), มนตร์จึงทำหน้าที่เป็นการบำบัดแบบไล่ผี—ขับเคลื่อนความทุกข์ออกจากศีรษะและประสาทสัมผัสลงสู่ลำตัวและผิวหนัง บทสวดลงท้ายด้วยการชำระล้างทั้งกาย อาศัยกระแสอำนาจแห่งการเยียวยาที่สืบโยงกับกัศยปะ (Kaśyapa) และพลังวีบรรหะ (vībarha) ผู้ “ถอนราก/ผู้ดึงออก”
Mantras
Mantra 1
यक्ष्मविबर्हणम्। ५ उपरिष्टाद्विराड्बृहती, ६ उष्णिग्गर्भा निचृदनुष्टुप्, ७ पथ्यापङ्क्तिः। अ॒क्षीभ्यां॑ ते॒ नासि॑काभ्यां॒ कर्णा॑भ्यां छुबु॑का॒दधि॑ । यक्ष्मं॑ शीर्ष॒ण्यं ऽ म॒स्तिष्का॑ज्जि॒ह्वाया॒ वि वृ॑हामि ते
จากดวงตาทั้งสองของเจ้า จากรูจมูกของเจ้า จากหูทั้งสองของเจ้า จากเหนือคาง— ยักษฺมะ (yakṣma โรคซูบผอม) ที่สิงอยู่ในศีรษะนั้น ข้าพเจ้าฉีกถอนออกจากเจ้า จากสมอง จากลิ้นของเจ้า.
Mantra 2
ग्री॒वाभ्य॑स्त उ॒ष्णिहा॑भ्यः॒ कीक॑साभ्यो अनू॒क्याऽत्। यक्ष्मं॑ दोष॒ण्य॑१मंसा॑भ्यां बा॒हुभ्यां॒ वि वृ॑हामि ते
จากคอของเจ้า จากส่วนไหล่ของเจ้า จากซี่โครงของเจ้า จากสันหลังของเจ้า— ยักษฺมะ (yakṣma โรคซูบผอม) ผู้ก่อโทษนั้น ข้าพเจ้าฉีกแยกออกจากเจ้า ด้วยไหล่และด้วยแขน ให้ขาดสะอาดสิ้นเชิง.
Mantra 3
हृद॑यात् ते॒ परि॑ क्लो॒म्नो हली॑क्ष्णात् पा॒र्श्वाभ्या॑म्। यक्ष्मं॒ मत॑स्नाभ्यां प्ली॒ह्नो य॒क्नस्ते॒ वि वृ॑हामसि
จากหัวใจของเจ้า—ให้ห่างออกไป; จากโกลมน์ (klóman), จากหาลีกษณะ (hālīkṣṇa), จากสีข้างทั้งสอง— เราฉีกถอนยักษฺมะ (yakṣma) ออกไปให้พ้น จากส่วนล่างของลำตัว จากม้าม จากตับของเจ้า
Mantra 4
आ॒न्त्रेभ्य॑स्ते॒ गुदा॑भ्यो वनि॒ष्ठोरु॒दरा॒दधि॑ । यक्ष्मं॑ कु॒क्षिभ्यां॑ प्ला॒शेर्नाभ्या॒ वि वृ॑हामि ते
จากลำไส้ของเจ้า จากทวารหนักของเจ้า จากกระเพาะปัสสาวะของเจ้า จากท้องของเจ้า—จากส่วนเหล่านั้น— ยักษฺมะ (yakṣma โรคซูบผอม) ข้าพเจ้าฉีกถอนออกจากเจ้า จากสีข้าง จากม้าม จากสะดือ.
Mantra 5
ऊ॒रुभ्यां॑ ते अष्ठी॒वद्भ्यां॒ पार्ष्णिभ्यां॒ प्रप॑दाभ्याम्। यक्ष्मं॑ भस॒द्यं॑१ श्रोणि॑भ्यां॒ भास॑दं॒ भंस॑सो॒ वि वृ॑हामि ते
จากต้นขาของท่าน จากอวัยวะที่เป็นกระดูก จากส้นเท้า จากส่วนหน้าเท้า—ยักษฺมะ (yakṣma) ที่นั่งสถิตอยู่ ณ ก้นกบ—จากสะโพก ที่สถิตอยู่ ณ ที่นั่งแห่งก้น จากก้นทั้งสอง—ข้าพเจ้าฉีกถอนมันออกไปให้พ้นจากท่าน
Mantra 6
अ॒स्थिभ्य॑स्ते म॒ज्जभ्यः॒ स्नाव॑भ्यो ध॒मनि॑भ्यः । यक्ष्मं॑ पा॒णिभ्या॑म॒ङ्गुलि॑भ्यो न॒खेभ्यो॒ वि वृ॑हामि ते
จากกระดูกของเจ้า จากไขกระดูก จากเส้นเอ็น จากเส้นชีพจรที่เต้นอยู่—จากมือ จากนิ้ว จากเล็บของเจ้า— เราฉีกถอนยักษฺมะ (yakṣma) อันบั่นทอนนั้นของเจ้าออกไป ดึงมันออกให้พ้นจากเจ้า
Mantra 7
अङ्गे॑अङ्गे॒ लोम्नि॑लोम्नि॒ यस्ते॒ पर्व॑णिपर्वणि । यक्ष्मं॑ त्वचस्य ऽ ते व॒यं क॒श्यप॑स्य वीब॒र्हेण॒ विष्व॑ञ्चं॒ वि वृ॑हामसि
ในอวัยวะแล้วอวัยวะ ในขนแล้วขน ซึ่งของท่านอยู่ตามข้อแล้วข้อ—ยักษฺมะ (yakṣma) อันเป็นโรคซูบผอมแห่งผิวหนังของท่านนั้น เราทั้งหลาย ด้วยวีบรรหะ (vībarha) ของกัศยปะ (Kaśyapa) ฉีกถอนมันออก—อันแผ่ไปทั่ว—ให้ขาดกระจายไป
Frequently Asked Questions
Yakṣma is a wasting, debilitating illness treated as a demon-like presence that can lodge in organs, skin, joints, and the head. The hymn addresses it as something that can be forcibly removed.
It works like an exorcistic therapy: the verses name specific body locations and repeatedly declare “we tear it out,” using authoritative speech as the extracting instrument.
The cited verses do not require a plant medicine or object. The core method is recitation with focused attention on the body-parts named, often accompanied by a symbolic pulling-out gesture.
Ask anything about Sukta 33 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.