Sukta 2
Rishi: Atharvanic tradition (specific ṛṣi not determinable from the isolated verse alone)
Devata: Apsarases and Gandharva; secondarily Samudra (as their seat/containment)
Chandas: Likely Triṣṭubh/Jagatī-type cadence (requires full hymn metrical audit; not safely fixed from one pāda in isolation)
บทสวดนี้กล่าวถึงคันธรรพะและอัปสราในฐานะสรรพชีวิตชายขอบ ผู้เคลื่อนไหวรวดเร็ว ซึ่งการมาถึงอย่างฉับพลันอาจก่อความปั่นป่วนต่อระเบียบของมนุษย์ สุขภาพ และความบริสุทธิ์แห่งพิธีกรรม ด้วยการเอ่ยนาม สรรเสริญ และระบุตำแหน่งของพวกเขา—โดยเฉพาะการตรึง “ที่นั่ง” ของเขาไว้ในสมุทร (น้ำนภจักรวาล)—ผู้ประกอบพิธีจึงได้อำนาจต่อรองในการเรียก ส่งกลับ หรือทำให้ฤทธิ์อิทธิพลของพวกเขาสงบลง พลังของบทสวดอยู่ที่การระบุตัวตนและการกักขอบเขต: ทำแผนที่ว่าพวกเขาควรสถิตที่ใด และเคลื่อนไหวอย่างไร (ā ca parā ca yanti)
Mantras
Mantra 1
दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वो भुव॑नस्य॒ यस्पति॒रेक॑ ए॒व न॑म॒स्योऽवि॒क्ष्वीड्यः॑ । तं त्वा॑ यौमि॒ ब्रह्म॑णा दिव्य देव॒ नम॑स्ते अस्तु दि॒वि ते॑ स॒धस्थ॑म्
คันธรรพะ (Gandharva) แห่งสวรรค์ ผู้เป็นเจ้าแห่งโลก—มีเพียงหนึ่งเดียว สมควรแก่การนอบน้อม ไม่พึงถูกกล่าวร้ายหรือรุกราน. ข้าแต่เทพผู้เป็นทิพย์ ข้าพเจ้าผูกท่านไว้กับข้าพเจ้าด้วยพรหมมนตร์ (brahman). ขอความนอบน้อมจงมีแด่ท่าน; ขอที่นั่งอันมั่นคงของท่านจงอยู่ในสวรรค์.
Mantra 2
दि॒वि स्पृ॒ष्टो य॑ज॒तः सूर्य॑त्वगवया॒ता हर॑सो॒ दैव्य॑स्य । मृ॒डाद् ग॑न्ध॒र्वो भुव॑नस्य॒ यस्पति॒रेक॑ ए॒व न॑म॒स्यः सु॒शेवाः॑
ผู้ถูกแตะต้องในสวรรค์ ผู้ควรบูชา ผู้มีผิวดุจสุริยะ ถูกขับเคลื่อนไปข้างหน้า—ผู้เป็นแห่งรัศมีทิพย์. ด้วยความกรุณา คันธรรพะ (Gandharva) เป็นเจ้าแห่งโลก; มีเพียงท่านผู้เดียวเท่านั้นที่ควรได้รับการสักการะ ผู้เปี่ยมเมตตายิ่ง.
Mantra 3
अ॒न॒व॒द्याभिः॒ समु॑ जग्म आभिरप्स॒रास्वपि॑ गन्ध॒र्व आ॑सीत्। स॒मु॒द्र आ॑सां॒ सद॑नं म आहु॒र्यतः॑ स॒द्य आ च॒ परा॑ च॒ यन्ति॑
ท่านไปพร้อมกับเหล่าผู้ไร้มลทิน และท่ามกลางอัปสรา (Apsaras) นั้นเอง—ใช่แล้ว—มีคันธรรพะ (Gandharva) อยู่ ผู้คนบอกข้าว่า ทะเลเป็นที่พำนักของนางทั้งหลาย และจากที่นั่นนางย่อมไปทั้งมาทางนี้และจากไปทางโน้นโดยฉับพลัน
Mantra 4
अभ्रि॑ये॒ दिद्यु॒न्नक्ष॑त्रिये॒ या वि॒श्वाव॑सुं गन्ध॒र्वं सच॑ध्वे । ताभ्यो॑ वो देवी॒र्नम॒ इत् कृ॑णोमि
ขอนอบน้อมแด่อภริยา (Abhriyā) แด่ผู้ส่องวาบ แด่นักษัตริยา (Nakṣatriyā)—โอ้เหล่าเทวีผู้คบหาสมสู่กับคนธรรพ์วิศวาวสุ (Viśvāvasu Gandharva)—แด่เทวีทั้งหลายเหล่านั้น แด่พวกท่าน ข้าพเจ้าขอกระทำนมสฺ (ความนอบน้อม) อย่างแท้จริง
Mantra 5
याः क्ल॒न्दास्तमि॑षीचयो॒ऽक्षका॑मा मनो॒मुहः॑ । ताभ्यो॑ गन्ध॒र्वप॑त्नीभ्योऽप्स॒राभ्यो॑ऽकरं॒ नमः॑
เหล่าผู้คร่ำครวญ ผู้เที่ยวไปในความมืด ผู้ใคร่ลูกเต๋า ผู้ทำให้จิตหลงมัว—แด่นางทั้งหลาย แด่ภรรยาของคันธรรพะ (Gandharva) แด่อัปสรา (Apsaras) ข้าพเจ้าขอนอบน้อม (นะมะห์)
Frequently Asked Questions
Because ‘Samudra’ functions as a containment-locus: by declaring their proper dwelling-seat, the mantra relocates their activity away from the human sphere and makes their movement ritually controllable.
It is both in Atharvanic style: it begins with reverence (namas) and praise to pacify, then uses precise identification and re-siting language to regulate and limit liminal beings’ intrusion.
At liminal times (twilight/night), during stormy/astral disturbances, or when there are signs of uncanny agitation—bad dreams, sudden fear, household unrest—attributed to Gandharva–Apsaras influence.
Ask anything about Sukta 2 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.