Sukta 2
Rishi: Atharvanic tradition (specific ṛṣi not determinable from the isolated verse alone)
Devata: Apsarases and Gandharva; secondarily Samudra (as their seat/containment)
Chandas: Likely Triṣṭubh/Jagatī-type cadence (requires full hymn metrical audit; not safely fixed from one pāda in isolation)
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಗಂಧರ್ವ ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರನ್ನು ಗಡಿಭಾಗದ, ವೇಗವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಸತ್ತ್ವಗಳಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ; ಅವರ ಅಕಸ್ಮಿಕ ಆಗಮನಗಳು ಮಾನವ ಕ್ರಮ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞ-ಶೌಚವನ್ನು ಅಶಾಂತಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಅವರನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ, ಸ್ತುತಿಸಿ, ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರ ‘ಆಸನ’을 ಸಮುದ್ರ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಜಲಗಳು)ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ—ಸಾಧಕನು ಅವರನ್ನು ಕರೆಯಲು, ವಿಸರ್ಜಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಹಿಡಿತ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಶಕ್ತಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಂಧನದಲ್ಲಿದೆ: ಅವರು ಸೇರಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಚಲನೆಯನ್ನು (ā ca parā ca yanti) ನಕ್ಷೆ ಹಾಕಿ ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವುದು.
Mantras
Mantra 1
दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वो भुव॑नस्य॒ यस्पति॒रेक॑ ए॒व न॑म॒स्योऽवि॒क्ष्वीड्यः॑ । तं त्वा॑ यौमि॒ ब्रह्म॑णा दिव्य देव॒ नम॑स्ते अस्तु दि॒वि ते॑ स॒धस्थ॑म्
ದಿವ್ಯ ಗಂಧರ್ವನು—ಭುವನದ ಅಧಿಪತಿ—ಒಬ್ಬನೇ; ನಿಜವಾಗಿ ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಹನು, ನಿಂದೆಯಿಂದ ಅಸ್ಪರ್ಶ್ಯನು, ಸ್ತುತ್ಯರ್ಹನು—ಆ ದಿವ್ಯ ದೇವನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮಮಂತ್ರದಿಂದ ನನ್ನೊಡನೆ ಬಂಧಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರವಾಗಲಿ; ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸ್ಥಿರ ಆಸನ ಇರಲಿ.
Mantra 2
दि॒वि स्पृ॒ष्टो य॑ज॒तः सूर्य॑त्वगवया॒ता हर॑सो॒ दैव्य॑स्य । मृ॒डाद् ग॑न्ध॒र्वो भुव॑नस्य॒ यस्पति॒रेक॑ ए॒व न॑म॒स्यः सु॒शेवाः॑
ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಶಿತನಾಗಿ, ಯಜ್ಞಾರ್ಹನಾಗಿ; ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ತ್ವಚೆಯ (ತೇಜಸ್ಸಿನ)ವನು, ಮುಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ—ದೈವೀ ಕಾಂತಿಯವನು. ಕೃಪೆಯಿಂದ ಗಂಧರ್ವನು—ಭುವನದ ಅಧಿಪತಿ—ಒಬ್ಬನೇ ನಿಜವಾಗಿ ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಹನು, ಅತ್ಯಂತ ಮಂಗಳಕರನು.
Mantra 3
अ॒न॒व॒द्याभिः॒ समु॑ जग्म आभिरप्स॒रास्वपि॑ गन्ध॒र्व आ॑सीत्। स॒मु॒द्र आ॑सां॒ सद॑नं म आहु॒र्यतः॑ स॒द्य आ च॒ परा॑ च॒ यन्ति॑
ನಿರ್ದೋಷಿಯರೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಸಂಗವಾಗಿ ಹೋದನು; ಅಪ್ಸರೆಯರ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಗಂಧರ್ವನು ಇದ್ದನು. ಅವರ ಆಸನ-ನಿವಾಸವೆಂದು ಜನರು ಹೇಳುವದು ಸಮುದ್ರ; ಅಲ್ಲಿ നിന്ന് ಅವರು ತಕ್ಷಣವೇ ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡ, ಅತ್ತ ಕೂಡ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
Mantra 4
अभ्रि॑ये॒ दिद्यु॒न्नक्ष॑त्रिये॒ या वि॒श्वाव॑सुं गन्ध॒र्वं सच॑ध्वे । ताभ्यो॑ वो देवी॒र्नम॒ इत् कृ॑णोमि
ಅಭ್ರಿಯೆಗೆ, ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವಳಿಗೆ, ನಕ್ಷತ್ರಿಯೆಗೆ—ವಿಶ್ವಾವಸು ಗಂಧರ್ವನೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮಿಸುವ ದೇವಿಯರೇ—ಆ ದೇವಿಯರಿಗೆ, ನಿಮಗೆ ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
Mantra 5
याः क्ल॒न्दास्तमि॑षीचयो॒ऽक्षका॑मा मनो॒मुहः॑ । ताभ्यो॑ गन्ध॒र्वप॑त्नीभ्योऽप्स॒राभ्यो॑ऽकरं॒ नमः॑
ಯಾರು ಅಳುವವರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಪಾಶಕ್ರೀಡೆ (ಅಕ್ಷ) ಯ ಆಸೆಯುಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವವರಾಗಿದ್ದಾರೆ—ಅಂತಹ ಗಂಧರ್ವಪತ್ನಿಯರಿಗೆ, ಅಪ್ಸರೆಯರಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದೇನೆ.
Frequently Asked Questions
Because ‘Samudra’ functions as a containment-locus: by declaring their proper dwelling-seat, the mantra relocates their activity away from the human sphere and makes their movement ritually controllable.
It is both in Atharvanic style: it begins with reverence (namas) and praise to pacify, then uses precise identification and re-siting language to regulate and limit liminal beings’ intrusion.
At liminal times (twilight/night), during stormy/astral disturbances, or when there are signs of uncanny agitation—bad dreams, sudden fear, household unrest—attributed to Gandharva–Apsaras influence.
Ask anything about Sukta 2 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.