Adhyaya 95: The Slaying of the Daitya Ruru, the Hymn to Cāmuṇḍā/Kālarātri, and the Doctrine of the Threefold Power

Verse 1

श्रीवराह उवाच । या सा नीलगिरिं याता तपसे धृतमानसा । रौद्री तमोद्भवा शक्तिस्तस्याः शृणु धरे व्रतम् ॥

శ్రీ వరాహుడు పలికెను—తపస్సుకోసం నీలగిరికి వెళ్లి మనస్సు దృఢంగా నిలిపిన, తమస్సు నుండి జనించిన రౌద్రీ శక్తి ఆమెది; ఓ ధరాధరా, ఆమె వ్రతాన్ని వినుము।

Verse 2

अश्वास्तथा काञ्चनपीडनद्धा रोहीतमत्स्यैः समतां जलान्तः । व्यवस्थितास्ते सममेव तूर्णं विनिर्ययुः लक्षशः कोटिशश्च ॥

సువర్ణ అలంకారాలతో బంధింపబడిన అశ్వాలు కూడా జలాంతరంలో రోహీత మత్స్యాల సమాన పరిమాణంగా నిలిచియుండెను; అవన్నీ ఒక్కసారిగా వేగంగా లక్షలకొద్దీ, కోట్లకొద్దీగా బయలుదేరి వచ్చెను।

Verse 3

रथा रविस्यन्दनतुल्यवेगाः सुचक्रदण्डाक्षत्रिवेणुयुक्ताः । सुशस्त्रयन्त्राः परिपीडिताङ्गाः चलत्पताकास्त्वरितं विशङ्काः ॥

రథాలు సూర్యుని రథంలా వేగవంతంగా, మంచి చక్రాలు, దండాలు, అక్షాలు, త్రివేణు భాగాలతో యుక్తంగా ఉన్నాయి. ఆయుధాలు, యంత్రాలతో సుసज्जితమై, లోపలివారి దేహాలను ఒత్తుతూ, ఎగిరే పతాకాలతో, సందేహం లేక త్వరగా దూసుకెళ్లాయి.

Verse 4

तथैव योधाः स्थगितेतरेतरास्तितीर्षवः प्रवरास्तूर्णपाणयः । रणे रणे लब्धजयाः प्रहारिणो विरेजुरुच्चैरसुरानुगा भृशम् ॥

అలాగే యోధులు—ఒకరినొకరు కప్పుతూ, దాటిపోవాలని ఉత్సుకతతో, అగ్రగణ్యులు, వేగమైన చేతులవారు—యుద్ధం యుద్ధంలో విజయాన్ని పొందినవారై, ప్రహారాలు చేస్తూ, అసురానుచరులుగా ఘోషిస్తూ అత్యంత ప్రకాశించారు.

Verse 5

देवेषु चैव भग्नेषु विनिर्गत्य जलात् ततः । चतुरङ्गबलोपेतः प्रायादिन्द्रपुरं प्रति ॥

దేవతలు ఓడిపోయిన తరువాత, అతడు నీటిలోనుంచి బయటికి వచ్చి, చతురంగ బలంతో కూడి ఇంద్రపురి వైపు బయలుదేరాడు.

Verse 6

युयोध च सूरैः सार्द्धं रुरुर्दैत्यपतिस्तथा । मुद्गरैर्मुषलैः शूलैः शरैर्दण्डायुधैस्तथा । जघ्नुर्दैत्याः सुरान् संख्ये सुराश्चैव तथासुरान् ॥

మరియు దైత్యపతి రురు వీరులతో కలిసి యుద్ధం చేశాడు—ముద్గరాలు, ముషలాలు, శూలాలు, శరాలు, దండాయుధాలతో. సంగ్రామంలో దైత్యులు సురులను సంహరించారు; సురులు కూడా అలాగే అసురులను సంహరించారు.

Verse 7

एवं क्षणमथो युद्धं तदा देवाः सवासवाः । असुरैर्निर्जिताः सद्यो दुद्रुवुर्विमुखा भृशम् ॥

ఇలా కొద్దిసేపు యుద్ధం జరిగిన తరువాత, ఇంద్రునితో కూడిన దేవతలు అసురుల చేత వెంటనే ఓడిపోయి, ముఖం తిప్పుకొని అత్యంత కలవరంతో పారిపోయారు.

Verse 8

देवेषु चैव भग्नेषु विद्रुतेषु विशेषतः । असुरः सर्वदेवानामन्वधावत वीर्यवान् ॥

దేవులు పరాజితులై ప్రత్యేకంగా పారిపోతుండగా, పరాక్రమశాలి అసురుడు సమస్త దేవతలను దగ్గరగా వెంబడించాడు।

Verse 9

ततो देवगणाः सर्वे द्रवन्तो भयविह्वलाः । नीलं गिरिवरं जग्मुर्यत्र देवी व्यवस्थिताः ॥

అప్పుడు భయంతో కలవరపడుతూ పరుగెత్తుతున్న సమస్త దేవగణాలు, దేవి నివసిస్తున్న నీల అనే శ్రేష్ఠ పర్వతానికి వెళ్లారు.

Verse 10

औद्री तपोरता देवी तामसी शक्तिरुत्तमा । संहारकारिणी देवी कालरात्रीति तां विदुः ॥

దేవి ఉగ్రస్వభావముగలది, తపస్సులో నిమగ్నమైనది, తామసీ శక్తికి పరమ స్వరూపము, సంహారకారిణి; ఆమెను ‘కాలరాత్రి’ అని తెలుసుకొంటారు.

Verse 11

सा दृष्ट्वा तान् तदा देवान् भयत्रस्तान् विचेतसः । मा भैष्टेत्युच्चकैर्देवी तानुवाच सुरोत्तमान् ॥

దేవి అప్పుడు భయంతో త్రస్తులై మనస్సు కలవరపడిన దేవతలను చూసి, శ్రేష్ఠ సురులకు గట్టిగా పలికింది—“భయపడకండి।”

Verse 12

तपः कृत्वा चिरं कालं पालयाम्यखिलं जगत् । एवमुद्दिश्य पञ्चाग्निं साधयामास भामिनी ॥

“దీర్ఘకాలం తపస్సు చేసి నేను సమస్త జగత్తును పోషిస్తాను” అని సంకల్పించి, ఆ తేజస్విని పంచాగ్ని తపస్సును ఆచరించింది.

Verse 13

देव्युवाच । किमियं व्याकुला देवा गतिर् वा उपलक्ष्यते । कथयध्वं द्रुतं देवाः सर्वथा भयकारणम् ॥

దేవి పలికెను—ఓ దేవతలారా, ఈ వ్యాకులత ఏమిటి? ఏ గతి/పరిణామం గోచరిస్తోంది? సమస్త విధాల భయకారణాన్ని త్వరగా చెప్పండి।

Verse 14

देवा ऊचुः । अयमायाति दैत्येन्द्रो रुरुर्भीमपराक्रमः । एतस्य भीतान् रक्षस्व त्वं देवान् परमेश्वरि ॥

దేవులు పలికిరి—భీషణ పరాక్రమముగల దైత్యేంద్రుడు రురు వస్తున్నాడు. ఓ పరమేశ్వరి, అతని భయంతో వణికిన దేవులను నీవు రక్షించు।

Verse 15

एवमुक्ता तदा देवैर्देवी भीमपराक्रमा । जहास परया प्रीत्या देवानां पुरतः शुभा ॥

దేవులు ఇలా చెప్పగా, భీషణ పరాక్రమముగల శుభదేవి దేవుల సమక్షంలో పరమ ప్రీతితో నవ్వింది।

Verse 16

तस्या हसन्त्या वक्त्रात् तु बह्व्यो देव्यॊ विनिर्ययुः । याभिर्विश्वमिदं व्याप्तं विकृताभिरनेकशः ॥

ఆమె నవ్వుచుండగా ఆమె ముఖమునుండి అనేక దేవతలు వెలువడ్డారు; వారి నానావిధ రూపములచేత ఈ సమస్త విశ్వము అనేక రీతులుగా వ్యాపించియున్నది।

Verse 17

पाशाङ्कुशधराः सर्वाः सर्वाः पीनपयोधराः । सर्वाः शूलधराः भीमाः सर्वाश्चापधराः शुभाः ॥

వారందరూ పాశమును, అంకుశమును ధరించిరి; వారందరూ పుష్ట స్తనములుగలవారు. వారందరూ భీషణులు, శూలధారులు; మరియు వారందరూ శుభములు, ధనుస్సు ధరించిరి।

Verse 18

ताः सर्वाः कोटिशो देव्यस्तां देवीं वेष्ट्य संस्थिताः । युयुधुर्दानवैः सार्द्धं बद्धतूणा महाबलाः । क्षणेन दानवबलं तत्सर्वं निहतं तु तैः ॥

కోటికోట్ల దేవతాస్వరూపిణులు ఆ దేవిని చుట్టుముట్టి నిలిచారు. బద్ధతూణులై మహాబలంతో వారు దానవులతో కలిసి యుద్ధం చేశారు; క్షణమాత్రంలోనే వారి చేత దానవబలం అంతా సంహరించబడింది।

Verse 19

देवाश्च सर्वे संयत्ता युयुधुर्दानवं बलम् । आदित्या वसवो रुद्रा विश्वेदेवास्तथाश्विनौ । सर्वे शस्त्राणि संगृह्य युयुधुर्दानवं बलम् ॥

సర్వ దేవతలు పూర్తిగా సిద్ధమై దానవసేనతో యుద్ధం చేశారు—ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు, విశ్వేదేవులు మరియు ఇద్దరు అశ్వినులు. అందరూ ఆయుధాలను సంగ్రహించి దానవబలంతో సమరానికి దిగారు।

Verse 20

कालरात्र्या बलं यच्च यच्च देवबलं महत् । तत्सर्वं दानवबलमनयद् यमसादनम् ॥

కాలరాత్రి యొక్క బలం ఏదైతే ఉందో, దేవతల మహాబలం ఏదైతే ఉందో—అది అంతా కలిసి దానవసేనను యమసదనానికి, అంటే మరణలోకానికి, చేర్చింది।

Verse 21

एक एव महादैत्यो रुरुस्तस्थौ महामृधे । स च मायां महारौद्रीं रौरवीं विससर्ज ह ॥

మహాసమరంలో ఒక్క మహాదైత్యుడు—రురు—మాత్రమే స్థిరంగా నిలిచాడు. అతడు ‘రౌరవీ’ అనే మహారౌద్రీ, అత్యంత భయంకరమైన మాయను విసర్జించాడు।

Verse 22

सा माया ववृधे भीमा सर्वदेवप्रमोहिनी । तया तु मोहिता देवाः सद्यो निद्रां तु भेजिरे ॥

ఆ మాయ భయంకరంగా విస్తరించి సర్వదేవులను మోహింపజేసింది. దాని వల్ల మోహితులైన దేవతలు వెంటనే నిద్రలోకి జారిపోయారు।

Verse 23

तस्याः कालान्तरे देव्यास्तपन्त्यास्तप उत्तमम् । रुरुर्नाम महातेजा ब्रह्मदत्तवरोऽसुरः ॥

కొంతకాలానంతరం, ఆ దేవి ఉత్తమ తపస్సు చేస్తుండగా, బ్రహ్మదత్త వరముతో మహాతేజస్సుగల రురు అనే అసురుడు ప్రాదుర్భవించాడు।

Verse 24

देवी च त्रिशिखेनाजौ तं दैत्यं समताड्यत् । तया तु ताडितान्तस्य दैत्यस्य शुभलोचने । चर्ममुण्डे उभे सम्यक् पृथग्भूते बभूवतुः ॥

దేవి యుద్ధంలో త్రిశిఖా ఆయుధంతో ఆ దైత్యుని బలంగా కొట్టింది। ఆమె దెబ్బకు పడిపోయిన ఆ దైత్యుని, ఓ శుభలోచనే, ‘చర్మ’ మరియు ‘ముండ’ రెండూ పూర్తిగా వేరువేరుగా అయ్యాయి।

Verse 25

रुरोस्तु दानवेन्द्रस्य चर्ममुण्डे क्षणाद् यतः । अपहृत्याहरद् देवी चामुण्डा तेन साभवत् ॥

దానవేంద్రుడు రురు నుండి దేవి క్షణమాత్రంలో ‘చర్మ’ మరియు ‘ముండ’లను అపహరించి తీసుకెళ్లినందున, ఆమె ‘చాముండా’ అని ప్రసిద్ధి చెందింది।

Verse 26

सर्वभूतमहाराुद्री या देवी परमेश्वरी । संहारिणी तु या चैव कालरात्रिः प्रकीर्तिता ॥

సర్వభూతాల పట్ల మహారౌద్రరూపిణి, పరమేశ్వరి, సంహారిణి అయిన ఆ దేవియే ‘కాలరాత్రి’ అని కీర్తించబడుతుంది।

Verse 27

तस्या ह्यनुचरा देव्यो या ह्यसङ्ख्यातकोटयः । तास्तां देवीं महाभागां परिवर्य व्यवस्थिताः ॥

ఆమె అనుచరీ దేవతాస్త్రీలు—అసంఖ్యాత కోట్లు—ఆ మహాభాగ్య దేవిని చుట్టుముట్టి చుట్టూ నిలిచారు।

Verse 28

या क्यामासुरव्यग्रास्तास्तां देवीं बुभुक्षिताः । बुभुक्षिता वयं देवि देहि नो भोजनं शुभे ॥

వారు వ్యాకులులై బాధపడుతూ ఆకలితో దేవిని సమీపించి ఇలా అన్నారు—“హే దేవి, మేము ఆకలితో ఉన్నాము; హే శుభే, మాకు భోజనం ప్రసాదించుము.”

Verse 29

एवमुक्ता तदा देवी दध्यौ तासां तु भोजनम् । न चाध्यगच्छच्च यदा तासां भोजनमन्तिकात् ॥

ఇలా చెప్పబడినప్పుడు దేవి వారి భోజనాన్ని గురించి ఆలోచించింది; కాని అప్పటికి సమీపంలో వారి భోజనానికి ఏ ఏర్పాటూ ఆమెకు కనబడలేదు.

Verse 30

ततो दध्यौ महादेवं रुद्रं पशुपतिं विभुम् । सोऽपि ध्यानात् समुत्तस्थौ परमात्मा त्रिलोचनः ॥

అప్పుడు ఆమె మహాదేవుడు—రుద్రుడు, పశుపతి, సర్వవ్యాపి ప్రభువు—ను ధ్యానించింది; ఆయన కూడా ఆ ధ్యానమునుండి లేచి నిలిచాడు—త్రినేత్రుడు, పరమాత్మ.

Verse 31

उवाच च द्रुतं देवीं किं ते कार्यं विवक्षितम् । ब्रूहि देवि वरारोहे यत् ते मनसि वर्तते ॥

ఆయన త్వరగా దేవిని ఉద్దేశించి అన్నాడు—“నీకు ఏ కార్యం చెప్పదలచుకున్నావు? హే వరారోహిణీ దేవి, నీ మనసులో ఉన్నదాన్ని చెప్పుము.”

Verse 32

देव्युवाच । भक्ष्यार्थमासां देवेश किञ्चिद् दातुमिहार्हसि । बलात्कुर्वन्ति मामेता भक्षार्थिन्यो महाबलाः । अन्यथा मामपि बलाद् भक्षयिष्यन्ति मां प्रभो ॥

దేవి చెప్పింది—“హే దేవేశా, వీరికి తినుటకు ఇక్కడ ఏదో ఒకటి ఇవ్వవలసినది. ఇవి మహాబలవంతులు, ఆహారార్థులు, నన్ను బలవంతంగా ఒత్తిడి చేస్తున్నాయి; లేకపోతే, హే ప్రభో, నన్ను కూడా బలంతో భక్షించగలరు.”

Verse 33

रुद्र उवाच । एतासां शृणु देवेशि भक्ष्यमेकं मयोद्यतम् । कथ्यमानं वरारोहे कालरात्रि महाप्रभे ॥

రుద్రుడు పలికెను—హే దేవేశీ! వీరి కొరకు నేను ఒక్క భక్ష్యమును సిద్ధం చేసితిని. హే వరారోహిణీ కాలరాత్రీ, హే మహాప్రభే, నేను చెప్పునది వినుము।

Verse 34

समुद्रमध्ये रत्नाढ्यं पुरमस्ति महावनम् । तत्र राजा स दैत्येन्द्रः सर्वदेवभयंकरः ॥

సముద్రమధ్యమున రత్నసమృద్ధమైన ఒక నగరమును, మహావనమును కలదు. అక్కడ దైత్యేంద్రుడైన ఆ రాజు నివసించుచున్నాడు; అతడు సమస్త దేవులకు భయంకరుడు.

Verse 35

या स्त्री सगर्भा देवेशि अन्यस्त्रीपरिधानकम् । परिधत्ते स्पृशेच्चापि पुरुषस्य विशेषतः ॥

హే దేవేశీ! గర్భిణీ అయిన స్త్రీ ఇతర స్త్రీ వస్త్రమును ధరించితే—లేదా దానిని తాకినప్పటికీ—ప్రత్యేకించి పురుషసంబంధ విషయములో, ఆమె (ప్రసంగోక్త) ఫలమును పొందును.

Verse 36

स भागोऽस्तु महाभागे कासाञ्चित् पृथिवीतले । अन्याश्छिद्रेषु बालानि गृहीत्वा तत्र वै बलिम् । लब्ध्वा तिष्ठन्तु सुप्रीता अपि वर्षशतान्यपि ॥

హే మహాభాగే! భూమితలమున కొన్ని స్థలములకు ఆ భాగము కలుగుగాక. ఇతరులు బలహీనమైన చీలికలలో పిల్లలను పట్టుకొని అక్కడ బలిని పొందీ సంతుష్టులై—వందల సంవత్సరములైనను—అక్కడే నిలిచియుండుగాక.

Verse 37

अन्याः सूतिगृहे छिद्रं गृह्णीयुस्तत्र पूजिताः । निवसिष्यन्ति देवेशि तथान्या जातहारिकाः ॥

ఇతరులు సూతిగృహములో ఒక చీలికను (సంధిని) పట్టుకొందురు; అక్కడ పూజింపబడి నివసింతురు. హే దేవేశీ! అలాగే ఇతరులు—జాతహారికలు, నవజాత శిశువులను అపహరించువారు—కూడ అక్కడే నివసింతురు.

Verse 38

गृहे क्षेत्रे तडागेषु वाप्युद्यानेषु चैव हि । अन्यचित्ता रुदन्त्यो याः स्त्रियस्तिष्ठन्ति नित्यशः । तासां शरीराण्याविश्य काश्चित्तृप्तिमवाप्स्यथ ॥

ఇళ్లలో, పొలాల్లో, చెరువుల్లో, బావుల్లో, ఉద్యానాల్లో నిత్యం మనస్సు చెదిరి ఏడుస్తూ ఉండే స్త్రీల దేహాలలో ప్రవేశించి కొందరు (భూతసత్త్వాలు) తృప్తిని పొందుతారు।

Verse 39

एवमुक्त्वा तदा देवीं स्वयं रुद्रः प्रतापवान् । दृष्ट्वा रुरुं च सबलमसुरेन्द्रं निपातितम् । स्तुतिं चकार भगवन् स्वयं देवस्त्रिलोचनः ॥

ఇలా దేవిని ఉద్దేశించి చెప్పిన తరువాత, ప్రతాపవంతుడైన రుద్రుడు స్వయంగా—రురు మరియు బలవంతుడైన అసురేంద్రుడు పడిపోయినదాన్ని చూసి—త్రిలోచనుడు భగవానుడు స్వయంగా స్తుతిని చేశాడు।

Verse 40

रुद्र उवाच । जयस्व देवि चामुण्डे जय भूतापहारिणि । जय सर्वगते देवि कालरात्रि नमोऽस्तु ते ॥

రుద్రుడు అన్నాడు—జయమగు దేవి చాముండే, జయమగు భూతాపహారిణీ। జయమగు సర్వవ్యాపినీ దేవి; ఓ కాలరాత్రీ, నీకు నమస్కారం।

Verse 41

विश्वमूर्त्ते शुभे शुद्धे विरूपाक्षि त्रिलोचने । भीमरूपे शिवे विद्ये महामाये महोदयॆ ॥

హే విశ్వమూర్తీ, శుభే, శుద్ధే; హే విరూపాక్షీ, త్రిలోచనే; హే భీమరూపే, శివే, విద్యే; హే మహామాయే, మహోదయే!

Verse 42

मनोजवे जये जृम्भे भीमाक्षि क्षुभितक्षये । महामारि विचित्राङ्गे गेयनृत्यप्रिये शुभे ॥

హే మనోజవే, హే జయే, హే జృంభే; హే భీమాక్షీ, హే క్షుభితాన్ని క్షయపరచే దేవీ; హే మహామారీ, హే విచిత్రాంగే; హే గేయ-నృత్యప్రియే, హే శుభే!

Verse 43

विकराले महाकालि कालिके पापहारिणि । पाशहस्ते दण्डहस्ते भीमरूपे भयानके ॥

ఓ వికరాళిని మహాకాళీ, ఓ కాలికే, పాపహారిణీ; పాశహస్తా, దండహస్తా, భీమరూపిణీ, భయంకరీ!

Verse 44

चामुण्डे ज्वलमानास्ये तीक्ष्णदंष्ट्रे महाबले । शवयानस्थिते देवि प्रेतासनगते शिवे ॥

ఓ చాముండే, జ్వలించే ముఖముగలదానా, తీక్ష్ణ దంష్ట్రలదానా, మహాబలవంతురాలా; ఓ దేవీ, శవయానంపై స్థితురాలా; ఓ శివే, ప్రేతాసనారూఢా!

Verse 45

अनेकशतसाहस्ट्रकोटिकोतिशतॊत्तरैः । असुरैरन्वितः श्रीमान् द्वितीयो नमुचिर्यथा ॥

వందలు, వేలలు, కోట్లు మరియు మరింత అధిక కోట్లు సంఖ్యగల అసురులతో కూడిన ఆ శ్రీమంతుడు, రెండవ నముచివలె కనిపించాడు.

Verse 46

भीमाक्षि भीषणे देवि सर्वभूतभयंकरी । कराले विकराले च महाकाले करालिनि । काली कराली विक्रान्ता कालरात्रि नमोऽस्तु ते ॥

ఓ భీమాక్షీ, ఓ భీషణ దేవీ, సమస్త భూతాలకు భయంకరిని; ఓ కరాళే, ఓ వికరాళే, ఓ మహాకాళే, ఓ కరాళినీ; ఓ కాళీ, ఓ కరాళీ, ఓ విక్రాంతా—ఓ కాలరాత్రీ, నీకు నమస్కారం.

Verse 47

विकरालमुखी देवि ज्वालामुखि नमोऽस्तु ते । सर्वसत्त्वहिते देवि सर्वदेवि नमोऽस्तु ते ॥

ఓ వికరాళముఖీ దేవీ, ఓ జ్వాలాముఖీ, నీకు నమస్కారం. ఓ సర్వసత్త్వహితే దేవీ, ఓ సర్వదేవీ, నీకు నమస్కారం.

Verse 48

इति स्तुता तदा देवी रुद्रेण परमेष्ठिना । तुतोष परमा देवी वाक्यं छेदमुवाच ह । वरं वृणीष्व देवेश यत् ते मनसि वर्तते ॥

ఈ విధంగా పరమేశ్వరుడైన రుద్రునిచే స్తుతింపబడిన పరమ దేవి సంతోషించి ఈ వాక్యమును పలికెను— “హే దేవేశా! నీ మనసులో ఉన్నదానినే వరంగా కోరుకొనుము.”

Verse 49

रुद्र उवाच । स्तोत्रेणानेन ये देवि त्वां स्तुवन्ति वरानने । तेषां त्वं वरदा देवि भव सर्वगता सती ॥

రుద్రుడు పలికెను— హే వరాననే దేవీ! ఈ స్తోత్రముతో నిన్ను స్తుతించువారికి, హే దేవీ, సర్వవ్యాపినిగా సతీగా ఉండి వరదాయినిగా భవించుము.

Verse 50

यश्चेमं त्रिप्रकारं तु देवि भक्त्या समन्वितः । स पुत्रपौत्रपशुमान् समृद्धिमुपगच्छति ॥

హే దేవీ! భక్తితో సమన్వితుడై ఈ త్రివిధ స్వరూపమును (పఠించు/ఆశ్రయించు) వాడు పుత్రులు, పౌత్రులు, పశుసంపదతో కూడిన సమృద్ధిని పొందును.

Verse 51

यश्चेमं शृणुयाद् भक्त्या त्रिशक्त्यास्तु समुद्भवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः पदं गच्छत्यनामयम् ॥

మరియు భక్తితో త్రిశక్తుల ఉద్భవమును తెలిపే ఈ కథనమును వినువాడు సమస్త పాపముల నుండి విముక్తుడై నిరామయమైన పదమును పొందును.

Verse 52

एवं स्तुत्वा भवो देवीं चामुण्डां परमेश्वरीम् । क्षणादन्तर्हितो देवस्ते च देवा दिवं ययुः ॥

ఈ విధంగా పరమేశ్వరీ చాముండా దేవిని స్తుతించిన తరువాత భవుడు (రుద్రుడు) క్షణములో అంతర్హితుడయ్యెను; ఆ దేవతలు స్వర్గమునకు వెళ్లిరి.

Verse 53

य एतां वेद वै देव्याः उत्पत्तिं त्रिविधां धरे । सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमृच्छति ॥

హే ధరణీధరా! దేవి యొక్క త్రివిధ ఉత్పత్తిని యథార్థంగా తెలిసినవాడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై పరమ నిర్వాణాన్ని పొందుతాడు.

Verse 54

भ्रष्टराज्यो यदा राजा नवम्यां नियतः शुचिः । अष्टम्यां च चतुर्दश्यामुपवासी नरोत्तमः । संवत्सरेण लभते राज्यं निष्कण्टकं नृपः ॥

రాజ్యం నుండి చ్యుతుడైన రాజు నవమినాడు నియమంతో శుచిగా ఉండి, అష్టమి మరియు చతుర్దశినాడు ఉపవాసం చేస్తే—ఆ రాజు ఒక సంవత్సరంలోనే కంటకరహితమైన (శత్రువుల్లేని, నిర్బాధ) రాజ్యాన్ని పొందుతాడు.

Verse 55

एषा त्रिशक्तिरुद्दिष्टा नयसिद्धान्तगामिनी । एषा श्वेता परा सृष्टिः सात्त्विकी ब्रह्मसंस्थिताः ॥

ఈ త్రిశక్తి నయ-సిద్ధాంతానికి అనుగుణంగా సూచించబడింది. ఇదే శ్వేతమైన పరాసృష్టి—సాత్త్విక స్వభావముగలది—బ్రహ్మంలో ప్రతిష్ఠితమైనది.

Verse 56

कालेन महता चासौ लोकपालपुराण्यथ । जिगीषुः सैन्यसंवीतो देवैर्भयमरॊचयत् ॥

దీర్ఘకాలానంతరం, లోకపాలుల పురాతన కథనాల సందర్భంలో, అతడు—విజయాన్ని కోరుతూ సైన్యంతో చుట్టుముట్టబడి—దేవతలలో భయాన్ని కలిగించాడు.

Verse 57

एषैव रक्ताऽ रजसि वैष्णवी परिकीर्तिता । एषैव कृष्णा तमसि रौद्री देवी प्रकीर्तिता ॥

ఇదే శక్తి రజోగుణంలో రక్తవర్ణంగా ఉన్నప్పుడు ‘వైష్ణవీ’ అని కీర్తించబడుతుంది; ఇదే శక్తి తమోగుణంలో కృష్ణవర్ణంగా ఉన్నప్పుడు ‘రౌద్రీ’ దేవి అని ప్రసిద్ధి చెందుతుంది.

Verse 58

परमात्मा यथा देव एक एव त्रिधा स्थितः । प्रयोजनवशाच्छक्तिरेकैव त्रिविधाऽभवत् ॥

పరమాత్మ దేవుడు ఒకడే అయినప్పటికీ త్రివిధంగా స్థితిచెందినట్లే, ప్రయోజనము మరియు కార్యబలముచేత ఒకే శక్తి త్రివిధముగా అవుతుంది.

Verse 59

य एतं शृणुयात् सर्गं त्रिशक्त्याः परमं शिवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमाप्नुयात् ॥

త్రిశక్తి సృష్టివృత్తాంతమైన ఈ పరమ శివమయ మంగళకథను ఎవడు శ్రవణం చేస్తాడో, అతడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై పరమ నిర్వాణాన్ని పొందుతాడు.

Verse 60

यश्चेदं शृणुयाद् भक्त्या नवम्यां नियतः स्थितः । स राज्यमतुलं लेभे भयेश्य्च प्रमुच्यते ॥

నవమి తిథినాడు నియమంతో స్థిరంగా ఉండి భక్తితో దీనిని ఎవడు శ్రవణం చేస్తాడో, అతడు అతుల్య రాజ్యసంపదను పొందుతూ భయాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.

Verse 61

यस्येदं लिखितं गेहे सदा तिष्ठति धारिणि । न तस्याग्निभयं घोरं सर्पचौरादिकं भवेत् ॥

హే ధారిణీ! ఎవరి ఇంట ఈ గ్రంథం వ్రాయబడి ఎల్లప్పుడూ నిలిచి ఉంటుందో, వారికి భయంకరమైన అగ్నిభయం కలగదు; సర్ప, చోరాది ప్రమాదములు కూడా కలగవు.

Verse 62

यश्चैतत् पूजयेद् भक्त्या पुस्तकेऽपि स्थितं बुधः । तेन यष्टं भवेत् सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥

మరియు జ్ఞానియైన వాడు దీనిని—పుస్తకంలో ఉన్నప్పటికీ—భక్తితో పూజిస్తే, ఆ పూజచేత చరాచర సమేతమైన సమస్త త్రైలోక్యం పూజింపబడినట్లే అవుతుంది.

Verse 63

जायन्ते पशवः पुत्रा धनं धान्यं वरस्त्रियः । रत्नान्यश्वा गजा भृत्या यानाश्चाशु भवन्त्युत । यस्येदं तिष्ठते गेहे तस्येदं जायते ध्रुवम् ॥

య whose ఇంటిలో ఇది స్థిరంగా నిలిచియుంటుందో, అతనికి పశువులు, కుమారులు, ధనం-ధాన్యం, శ్రేష్ఠ స్త్రీలు, రత్నాలు, అశ్వాలు, గజాలు, సేవకులు మరియు వాహనాలు కూడా శీఘ్రంగా కలుగుతాయి; ఇది అతనికి నిశ్చయంగా జరుగుతుంది।

Verse 64

श्रीवराह उवाच । एतदेव रहस्यं ते कीर्तितं भूतधारिणि । रुद्रस्य खलु माहात्म्यं सकलं कीर्तितं मया ॥

శ్రీవరాహుడు పలికెను—ఓ భూతధారిణీ! ఇదే రహస్యాన్ని నీకు నేను ప్రకటించితిని; రుద్రుని సంపూర్ణ మహాత్మ్యమును కూడా నేను విస్తారంగా కీర్తించితిని।

Verse 65

नवकोट्यस्तु चामुण्डा भेदभिन्ना व्यवस्थिताः । या रौद्री तामसी शक्तिः सा चामुण्डा प्रकीर्तिता ॥

చాముండా దేవి తొమ్మిది కోటులుగా భేదభిన్నమై యథావిధిగా స్థితిచెందినదని చెప్పబడుతుంది. రౌద్రీయైన, తామస స్వరూపమైన ఆ శక్తియే ‘చాముండా’ అని ప్రకటించబడింది।

Verse 66

अष्टादश तथा कोट्यो वैष्णव्या भेद उच्यते । या सा च राजसी शक्तिः पालनी चैव वैष्णवी । या ब्रह्मशक्तिः सत्त्वस्था अनन्तास्ताः प्रकीर्तिताः ॥

వైష్ణవీకి అష్టాదశ కోటుల భేదములు చెప్పబడినవి. రాజస స్వరూపమై పాలనచేయు శక్తియే వైష్ణవీ. సత్త్వస్థితిలో ఉన్న బ్రహ్మశక్తి అనంత రూపములుగా ప్రకటించబడింది।

Verse 67

उत्तिष्ठतस्तस्य महासुरस्य समुद्रतोयं ववृद्धेऽतिमात्रम् । अनेकनक्रग्रहमीनजुष्टम् आप्लावयत् पर्वतसानुदेशान् ॥

ఆ మహాసురుడు లేచిన వెంటనే సముద్రజలము అపారంగా పెరిగింది; మకరాలు, గ్రాహక జీవులు, చేపలతో నిండిన ఆ నీరు పర్వతాల వాలులు మరియు ప్రాంతాలను ముంచెత్తింది।

Verse 68

एतासां सर्वभेदेषु पृथगेकैकशो धरे । सर्वासां भगवान् रुद्रः सर्वगश्च पतिर्भवेत् ॥

హే ధరా, ఈ శక్తులన్నిటి భేదాలలో ఒక్కొక్కటిగా వేరువేరుగా, సర్వవ్యాపి భగవాన్ రుద్రుడు వారందరికీ పతిగా (సహచరుడిగా) అవుతాడు.

Verse 69

यावन्त्यस्या महाशक्त्यास्तावद् रूपाणि शङ्करः । कृतवांस्ताश्च भजते पतिरूपेण सर्वदा ॥

ఈ మహాశక్తికి ఎన్ని రూపాలున్నాయో, అంతే రూపాలను శంకరుడు స్వయంగా స్వీకరించాడు; మరియు ఆయన ఎల్లప్పుడూ పతిరూపంగా వారితో సంబంధించి అనుభవిస్తాడు.

Verse 70

यश्चाराधयते तास्तु रुद्रस्तुष्टो भविष्यति । सिद्ध्यन्ते तास्तदा देव्यो मन्त्रिणो नात्र संशयः ॥

ఎవడు ఆ దేవీలను విధివిధానంగా ఆరాధిస్తాడో, రుద్రుడు ప్రసన్నుడవుతాడు; అప్పుడు ఆ దివ్యశక్తులు సిద్ధిస్తాయి—హే మంత్రులారా, ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 71

अन्तः स्थितानेकसुरारिसङ्घं विचित्रचर्मायुधचित्रशोभम् । भीमं बलं बलिनं चारुयोधं विनिर्ययौ सिन्धुजलाद् विशालम् ॥

సముద్రపు విశాల జలాల నుండి ఒక భయంకరమైన, మహత్తర బలం బయలుదేరింది—దాని అంతరంలో దేవశత్రువుల అనేక గుంపులు ఉండగా; విచిత్ర కవచాలు, ఆయుధాలతో ప్రకాశిస్తూ, బలవంతమై భీషణంగా, శోభన యోధులతో నిండింది.

Verse 72

तत्र द्विपा दैत्यवरैरुपेता समानघण्टासुसमूहयुक्ताः । विनिर्ययुः स्वाकृतिभीषणानि समन्तमुच्चैः खलु दर्शयन्तः ॥

అక్కడ శ్రేష్ఠ దైత్యులతో కూడిన ఏనుగులు—సమనాద ఘంటలతో, సక్రమ గుంపులతో సన్నద్ధమై—బయటికి వచ్చాయి; మరియు అవి చుట్టూ ఎత్తైన ధ్వనితో, స్పష్టంగా తమ భయంకర ఆకారాలను ప్రదర్శించాయి.