Varaha Purana 95.55: Adhyaya 95, Shloka 55

The Slaying of the Daitya Ruru, the Hymn to Cāmuṇḍā/Kālarātri, and the Doctrine of the Threefold Power

Devanagari script

एषा त्रिशक्तिरुद्दिष्टा नयसिद्धान्तगामिनी । एषा श्वेता परा सृष्टिः सात्त्विकी ब्रह्मसंस्थिताः ॥

Recitation with translationVaraha Purana 95.55

Transliteration

eṣā trīśaktir uddiṣṭā nayasiddhāntagāminī | eṣā śvetā parā sṛṣṭiḥ sāttvikī brahmasaṃsthitāḥ ||

Translation

ఈ త్రిశక్తి నయ-సిద్ధాంతానికి అనుగుణంగా సూచించబడింది. ఇదే శ్వేతమైన పరాసృష్టి—సాత్త్విక స్వభావముగలది—బ్రహ్మంలో ప్రతిష్ఠితమైనది.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एषा: this (she)
• एषा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; निर्देशवाचक सर्वनाम

• त्रिशक्तिः: the threefold power
• त्रिशक्तिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रि + शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; द्विगु-समास (त्रयः शक्तयः यस्याः/या)

• उद्दिष्टा: has been declared/indicated
• उद्दिष्टा: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उद् + दिश् (धातु) → उद्दिष्ट (कृदन्त, क्त)
• Form: भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विधेय

• नयसिद्धान्तगामिनी: following the doctrine of right conduct
• नयसिद्धान्तगामिनी: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नय + सिद्धान्त + गामिन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विशेषण; (नय-सिद्धान्तं गच्छति/अनुसरति)

• एषा: this (she)
• एषा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• श्वेता: white / pure
• श्वेता: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्वेत (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विशेषण

• परा: supreme
• परा: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विशेषण

• सृष्टिः: creation
• सृष्टिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सृष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• सात्त्विकी: sāttvic (of purity)
• सात्त्विकी: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सात्त्विक (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विशेषण

• ब्रह्मसंस्थिता: established in Brahman
• ब्रह्मसंस्थिता: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्मन् + संस्थित (कृदन्त, क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; (ब्रह्मणि संस्थिता)

Speaker

Narrator (default framework: Varāha → Pṛthivī, not explicit in fragment)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇa
• Sāṃkhya-influenced Guṇa Discourse
• Śākta Elements

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It shows Purāṇic systematization: cosmological categories are described with guṇa terminology and framed as a coherent doctrinal exposition.

Which geographic location is identified?

No geographic location is identified; the verse is cosmological and taxonomic.

What is the primary ethical instruction?

By privileging sāttvika (purifying) creation, the verse implicitly values clarity, purity, and stability as desirable orientations in conduct and understanding.