Sukta 78
Sukta 9.78
Soma Pavamāna
ఈ సంక్షిప్త పవమాన స్తోత్రం శుద్ధీకరణ క్రియలోనే సోముని స్తుతిస్తుంది: “రాజు” జలవస్త్రధారి అయి ఉప్పొంగి ముందుకు దూసుకెళ్తూ, అపవిత్రతను పట్టివేసి, దేవుల అర్పణస్థానానికి యోగ్యుడవుతాడు. సోముని శుద్ధిని ప్రేరిత వాక్కుతో, దివ్య సాంగత్యంతో, అలాగే ధనం, విశాలమైన “గవ్యూతి” (మేతభూమి/పశుపథం), నిర్భయత ప్రసాదంతో అనుసంధానిస్తూ, సమీపదూర శత్రువులను సంహరించమని అతనిని ప్రార్థిస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
प्र राजा वाचं जनयन्नसिष्यददपो वसानो अभि गा इयक्षति । गृभ्णाति रिप्रमविरस्य तान्वा शुद्धो देवानामुप याति निष्कृतम् ॥
రాజా (సోముడు) ముందుకు సాగుతాడు, వాచాన్ని జనింపజేస్తూ; అపః (జలాలు) వస్త్రంలా ధరించి, రశ్ముల వైపు నడిపిస్తాడు. కల్మషాన్ని పట్టుకుంటాడు; అవిర్—గొర్రె (శోధకుడు)—తన దేహంతో దాన్ని తీసివేసి, శుద్ధుడై దేవుల నిష్కృత—సిద్ధపరచబడిన/నిర్దిష్ట—యజ్ఞస్థానానికి సమీపిస్తాడు.
Mantra 2
इन्द्राय सोम परि षिच्यसे नृभिर्नृचक्षा ऊर्मिः कविरज्यसे वने । पूर्वीर्हि ते स्रुतयः सन्ति यातवे सहस्रमश्वा हरयश्चमूषदः ॥
ఓ సోమా! ఇంద్రునికై నీవు నరుల (ఋత్విజుల) చేత చుట్టూరా పరి షిచ్యసే—పోసబడుతున్నావు. నృచక్షా (నరులను దర్శించే/నరులకు దర్శనమిచ్చే) గల ఊర్మి, కవి-స్వరూపుడవై నీవు వనే—యజ్ఞస్థలంలో/ద్రోణ-కలశ సమీపంలో—అభ్యజ్యసే, అభిషిక్తుడవవుతావు. ఎందుకంటే నీకు పూర్వకాలపు అనేక స్రుతయః (ధారలు) యాతవే—యాత్ర/ప్రవృత్తి కొరకు—ఉన్నాయి; సహస్ర అశ్వాలు, హరయః (హరిత అశ్వాలు) చమూషదః—చమూ/చమస (అర్పణ పాత్రంలో) ఆసీనులై—నీతో ఉంటాయి.
Mantra 3
समुद्रिया अप्सरसो मनीषिणमासीना अन्तरभि सोममक्षरन् । ता ईं हिन्वन्ति हर्म्यस्य सक्षणिं याचन्ते सुम्नं पवमानमक्षितम् ॥
సముద్రియా అప్సరసః—సముద్రజాతులు—మనీషిణం (చింతనశీలుడు/ఋషి-మనస్సు) లోపల ఆసీనులై, అతనిపై సోమాన్ని అక్షరన్—పోసారు. వారు అతనిని హర్మ్యస్య సక్షణిం—ఉన్నత గృహం/ప్రాసాద సాంగత్యం—వైపు హిన్వంతి, ప్రేరేపిస్తారు; మరియు పవమాన సోముని నుండి అక్షితం సుమ్నం—అక్షయ కృప—యాచంతే, కోరుతారు.
Mantra 4
गोजिन्नः सोमो रथजिद्धिरण्यजित्स्वर्जिदब्जित्पवते सहस्रजित् । यं देवासश्चक्रिरे पीतये मदं स्वादिष्ठं द्रप्समरुणं मयोभुवम् ॥
మన సోముడు పవతే—ప్రవహిస్తున్నాడు—గోజిత్ (గో/కిరణ-విజేత), రథజిత్ (రథం—గతి/ప్రగతి—విజేత), హిరణ్యజిత్ (సువర్ణ-సంపద విజేత), స్వర్జిత్ (స్వర్—దీప్త లోకం—విజేత), అబ్జిత్ (అప్/జల విజేత), సహస్రజిత్ (వెయ్యి శక్తుల విజేత). దేవులు అతనిని పీతయే—పానార్థం—మదం (పరవశ/ఆనంద-రసం) గా నిర్మించారు: స్వాదిష్ఠం ద్రప్సం—అత్యంత మధుర బిందువు—అరుణం (ఉషా-రక్తవర్ణం) మయోభువం (కల్యాణకరం).
Mantra 5
एतानि सोम पवमानो अस्मयुः सत्यानि कृण्वन्द्रविणान्यर्षसि । जहि शत्रुमन्तिके दूरके च य उर्वीं गव्यूतिमभयं च नस्कृधि ॥
ఓ సోమా! పవమానుడై శుద్ధమవుతూ, మమ్మల్ని కోరుతూ, ఈ సత్యాలను సత్యముగా స్థిరపరచి, ధన-సంపద ప్రవాహాలను ప్రవహింపజేస్తావు. శత్రువును—సమీపంలోనూ దూరంలోనూ—సంహరించు; మాకు కిరణాల విస్తారమైన గవ్యూతి (మేతభూమి/మార్గం)ను మరియు నిర్భయ స్థితిని ప్రసాదించు.
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as he flows and purifies himself through water and the filter, becoming fit to be offered to the gods.
It means Soma is seen as a power that awakens inspired speech (vāc) and clear thought in the seer, especially during the purification and offering.
It asks Soma to make intentions true, to send riches, to defeat enemies near and far, and to grant a wide, radiant ‘pasture’ (gavyūti) along with fearlessness.
Ask anything about Sukta 78 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.