Sukta 78
Sukta 9.78
ఈ సంక్షిప్త పవమాన స్తోత్రం శుద్ధీకరణ క్రియలోనే సోముని స్తుతిస్తుంది: “రాజు” జలవస్త్రధారి అయి ఉప్పొంగి ముందుకు దూసుకెళ్తూ, అపవిత్రతను పట్టివేసి, దేవుల అర్పణస్థానానికి యోగ్యుడవుతాడు. సోముని శుద్ధిని ప్రేరిత వాక్కుతో, దివ్య సాంగత్యంతో, అలాగే ధనం, విశాలమైన “గవ్యూతి” (మేతభూమి/పశుపథం), నిర్భయత ప్రసాదంతో అనుసంధానిస్తూ, సమీపదూర శత్రువులను సంహరించమని అతనిని ప్రార్థిస్తుంది.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
प्र राजा वाचं जनयन्नसिष्यददपो वसानो अभि गा इयक्षति । गृभ्णाति रिप्रमविरस्य तान्वा शुद्धो देवानामुप याति निष्कृतम् ॥
రాజా (సోముడు) ముందుకు సాగుతాడు, వాచాన్ని జనింపజేస్తూ; అపః (జలాలు) వస్త్రంలా ధరించి, రశ్ముల వైపు నడిపిస్తాడు. కల్మషాన్ని పట్టుకుంటాడు; అవిర్—గొర్రె (శోధకుడు)—తన దేహంతో దాన్ని తీసివేసి, శుద్ధుడై దేవుల నిష్కృత—సిద్ధపరచబడిన/నిర్దిష్ట—యజ్ఞస్థానానికి సమీపిస్తాడు.
Mantra 2
इन्द्राय सोम परि षिच्यसे नृभिर्नृचक्षा ऊर्मिः कविरज्यसे वने । पूर्वीर्हि ते स्रुतयः सन्ति यातवे सहस्रमश्वा हरयश्चमूषदः ॥
ఓ సోమా! ఇంద్రునికై నీవు నరుల (ఋత్విజుల) చేత చుట్టూరా పరి షిచ్యసే—పోసబడుతున్నావు. నృచక్షా (నరులను దర్శించే/నరులకు దర్శనమిచ్చే) గల ఊర్మి, కవి-స్వరూపుడవై నీవు వనే—యజ్ఞస్థలంలో/ద్రోణ-కలశ సమీపంలో—అభ్యజ్యసే, అభిషిక్తుడవవుతావు. ఎందుకంటే నీకు పూర్వకాలపు అనేక స్రుతయః (ధారలు) యాతవే—యాత్ర/ప్రవృత్తి కొరకు—ఉన్నాయి; సహస్ర అశ్వాలు, హరయః (హరిత అశ్వాలు) చమూషదః—చమూ/చమస (అర్పణ పాత్రంలో) ఆసీనులై—నీతో ఉంటాయి.
Mantra 3
समुद्रिया अप्सरसो मनीषिणमासीना अन्तरभि सोममक्षरन् । ता ईं हिन्वन्ति हर्म्यस्य सक्षणिं याचन्ते सुम्नं पवमानमक्षितम् ॥
సముద్రియా అప్సరసః—సముద్రజాతులు—మనీషిణం (చింతనశీలుడు/ఋషి-మనస్సు) లోపల ఆసీనులై, అతనిపై సోమాన్ని అక్షరన్—పోసారు. వారు అతనిని హర్మ్యస్య సక్షణిం—ఉన్నత గృహం/ప్రాసాద సాంగత్యం—వైపు హిన్వంతి, ప్రేరేపిస్తారు; మరియు పవమాన సోముని నుండి అక్షితం సుమ్నం—అక్షయ కృప—యాచంతే, కోరుతారు.
Mantra 4
गोजिन्नः सोमो रथजिद्धिरण्यजित्स्वर्जिदब्जित्पवते सहस्रजित् । यं देवासश्चक्रिरे पीतये मदं स्वादिष्ठं द्रप्समरुणं मयोभुवम् ॥
మన సోముడు పవతే—ప్రవహిస్తున్నాడు—గోజిత్ (గో/కిరణ-విజేత), రథజిత్ (రథం—గతి/ప్రగతి—విజేత), హిరణ్యజిత్ (సువర్ణ-సంపద విజేత), స్వర్జిత్ (స్వర్—దీప్త లోకం—విజేత), అబ్జిత్ (అప్/జల విజేత), సహస్రజిత్ (వెయ్యి శక్తుల విజేత). దేవులు అతనిని పీతయే—పానార్థం—మదం (పరవశ/ఆనంద-రసం) గా నిర్మించారు: స్వాదిష్ఠం ద్రప్సం—అత్యంత మధుర బిందువు—అరుణం (ఉషా-రక్తవర్ణం) మయోభువం (కల్యాణకరం).
Mantra 5
एतानि सोम पवमानो अस्मयुः सत्यानि कृण्वन्द्रविणान्यर्षसि । जहि शत्रुमन्तिके दूरके च य उर्वीं गव्यूतिमभयं च नस्कृधि ॥
ఓ సోమా! పవమానుడై శుద్ధమవుతూ, మమ్మల్ని కోరుతూ, ఈ సత్యాలను సత్యముగా స్థిరపరచి, ధన-సంపద ప్రవాహాలను ప్రవహింపజేస్తావు. శత్రువును—సమీపంలోనూ దూరంలోనూ—సంహరించు; మాకు కిరణాల విస్తారమైన గవ్యూతి (మేతభూమి/మార్గం)ను మరియు నిర్భయ స్థితిని ప్రసాదించు.
Inside Sukta 78
How it unfolds
- Where it opens
Soma as the forward-rushing King who brings forth the Word and moves clothed in waters toward the radiant goal.
- Development
Purification imagery intensifies: Soma grips and removes impurity, becomes fit for the gods, and is supported by divine agencies (Apsarases) that ‘pour’ and impel him toward exalted companionship.
- Climax
The vision of Soma fully purified and empowered—source of undiminishing grace—ready for the gods and for the seer’s inspired mind.
- Where it settles
Practical boons are requested: make intentions true, let riches flow, destroy enemies near and far, and grant wide, radiant pasture and fearlessness.
The deity: Soma Pavamāna
- Cosmic functionMediator and energizer of ṛta in the sacrifice: he purifies, invigorates gods and humans, releases riches, and supports victory and expansive well-being.
- Inner significanceThe refining of consciousness—purification of thought and speech, removal of inner ‘stain,’ and the arising of clear inspiration that can approach the ‘gods’ (higher faculties) within.
Famous verses
प्र राजा वाचं जनयन्नसिष्यददपो वसानो अभि गा इयक्षति । गृभ्णाति रिप्रमविरस्य तान्वा शुद्धो देवानामुप याति निष्कृतम् ॥समुद्रिया अप्सरसो मनीषिणमासीना अन्तरभि सोममक्षरन् । ता ईं हिन्वन्ति हर्म्यस्य सक्षणिं याचन्ते सुम्नं पवमानमक्षितम् ॥एतानि सोम पवमानो अस्मयुः सत्यानि कृण्वन्द्रविणान्यर्षसि । जहि शत्रुमन्तिके दूरके च य उर्वीं गव्यूतिमभयं च नस्कृधि ॥Attributes of the deity
- Pavamāna (self-purifying, flowing)
- Rājā (kingly, sovereign power)
- Śuddha (purity through filtration)
- Vāc-janayitṛ (bringer-forth of inspired speech)
- Wealth-giver and grace-bestower (draviṇa, sumná)
- Enemy-smiting protector (near and far)
Also by this seer
- General attribution to the Soma-Pavamāna hymn-cycle of Rig Veda Mandala 9 (multiple anonymous/uncertain seers in the tradition)
The rite, step by step
- Press Soma stalks and mix the expressed juice with water (āpaḥ).
- Filter the Soma through wool/strainer (often symbolized by ‘sheep’ imagery) to ‘seize the stain’ and become śuddha.
- Collect the purified Soma in the vessel at the prepared offering-place (niṣkṛta).
- Accompany the flow with recitation, inviting inspiration (vāc) and divine favor (sumná).
- Offer libations to the gods; conclude with petitions for wealth, wide space/pasture, fearlessness, and victory over foes.
Offerings
- Purified Soma juice (pavamāna)
- Water used in purification
- Libations to the gods at the offering-place
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as he flows and purifies himself through water and the filter, becoming fit to be offered to the gods.
It means Soma is seen as a power that awakens inspired speech (vāc) and clear thought in the seer, especially during the purification and offering.
It asks Soma to make intentions true, to send riches, to defeat enemies near and far, and to grant a wide, radiant ‘pasture’ (gavyūti) along with fearlessness.
Ask anything about Sukta 78 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
