Sukta 72

Mantra 1

हरिं मृजन्त्यरुषो न युज्यते सं धेनुभिः कलशे सोमो अज्यते । उद्वाचमीरयति हिन्वते मती पुरुष्टुतस्य कति चित्परिप्रियः ॥

వారు హరిని (తామ్రవర్ణ సోమాన్ని) శుద్ధి చేస్తారు; అరుణ-సువర్ణ అశ్వంలా అతడు కార్యానికి యుక్తమవుతాడు. ధేనుధారలతో కలశంలో పోయబడతాడు; సోముడు తన పాత్రలో అభిషిక్తుడవుతాడు. అతడు వాక్కును పైకి లేపి, మతిని ప్రేరేపిస్తాడు; బహు-స్తుతుడైనవానికి అతడు అనేక విధాలుగా అంతరంగ ప్రియుడవుతాడు.

Mantra 2

साकं वदन्ति बहवो मनीषिण इन्द्रस्य सोमं जठरे यदादुहुः । यदी मृजन्ति सुगभस्तयो नरः सनीळाभिर्दशभिः काम्यं मधु ॥

అనేక మనీషులు కలిసి పలుకుతారు—ఇంద్రుని సోమం—అది జఠరంలో (అంతఃపాత్రంలో) దోహించబడినప్పుడు. సుగభస్తులు—దృఢహస్తులైన నరులు—ఒకే నివాసంలో కదిలే పది సోదరీమణులతో కలిసి దానిని శుద్ధి చేసినప్పుడు, కావ్యమైన మధువు సిద్ధమై, ఆత్మాస్వాదానికి సిద్ధపడుతుంది.

Mantra 3

अरममाणो अत्येति गा अभि सूर्यस्य प्रियं दुहितुस्तिरो रवम् । अन्वस्मै जोषमभरद्विनंगृसः सं द्वयीभिः स्वसृभिः क्षेति जामिभिः ॥

అలసటలేక అతడు గావులను (కిరణాలను) అతిక్రమించి, సూర్యుని ప్రియమైన ధామం వైపు, పాలు దోయు కుమార్తె యొక్క రవాన్ని దాటి వెళ్తాడు. అతనిని అనుసరించి వంగి పట్టుకునేవాడు (గృహ్స) అతనికి ప్రీతి/ఆనందాన్ని తెస్తాడు; మరియు అతడు రెండు సోదరి-శక్తులతో—స్వసృ-రూపమైన జామి (సగోత్ర) శక్తులతో—ఏకమై నివసిస్తాడు.

Mantra 4

नृधूतो अद्रिषुतो बर्हिषि प्रियः पतिर्गवां प्रदिव इन्दुॠत्वियः । पुरंधिवान्मनुषो यज्ञसाधनः शुचिर्धिया पवते सोम इन्द्र ते ॥

నరులచే శుద్ధింపబడి, అద్రి (శిల) చేత పీడింపబడి, ప్రియమైన ఇందు పవిత్ర బర్హిషిపై ప్రవహిస్తుంది—గవాం (కిరణాలు/గో) యొక్క పతి, విశాల దివిలో సంచరించువాడు, ఋత్వియ (ఋతు-యజ్ఞానికి యోగ్యుడు). పురంధివాన్—సమృద్ధితో నిండినవాడు—మనుష్యునికి యజ్ఞసాధనకర్త; శుచి ధియా (పవిత్ర ప్రজ্ঞ)తో సోముడు, హే ఇంద్రా, నీకోసం పవమానుడై ప్రవహిస్తున్నాడు.

Mantra 5

नृबाहुभ्यां चोदितो धारया सुतोऽनुष्वधं पवते सोम इन्द्र ते । आप्राः क्रतून्त्समजैरध्वरे मतीर्वेर्न द्रुषच्चम्वोरासदद्धरिः ॥

నరుల భుజబలంతో ప్రేరితుడై, ధారలో పిండబడిన సోముడు, హే ఇంద్రా, నీకోసం తన స్వధర్మం—స్వానంద నియమం—అనుసరించి పవిత్రమై ప్రవహిస్తాడు. యజ్ఞంలో నీవు క్రతువులను (సంకల్ప-శక్తులను) పరిపూర్ణం చేసి యోక్తం చేసావు; పక్షి తన విశ్రాంతి స్థలానికి చేరినట్లు, హరి (తామ్రవర్ణుడు) పాత్రాలపై వచ్చి ఆసీనుడయ్యాడు.

Mantra 6

अंशुं दुहन्ति स्तनयन्तमक्षितं कविं कवयोऽपसो मनीषिणः । समी गावो मतयो यन्ति संयत ऋतस्य योना सदने पुनर्भुवः ॥

కార్యనిపుణులు, మనీషులు అయిన కవి-ఋషులు ఆ ప్రకాశమయ అంశువును దోహుతారు—గర్జించినా అది అక్షయమైనది. కిరణాలు మరియు మనోచలనాలు సమంగా, నియమంలో బద్ధమై, ఋతస్య యోని—సత్య గర్భం—వైపు, పునర్భవ (మళ్లీ-అవడం) నిత్యం పునరుద్ధరించబడే ఆ సదనానికి చేరుతాయి.

Mantra 7

नाभा पृथिव्या धरुणो महो दिवोऽपामूर्मौ सिन्धुष्वन्तरुक्षितः । इन्द्रस्य वज्रो वृषभो विभूवसुः सोमो हृदे पवते चारु मत्सरः ॥

పృథివి నాభివలె, మహా దివ్యలోకానికి ధృఢ ఆధారంలె, జలాల ఊర్మిలో—నదుల అంతరంలో—స్థితమై సోమం పోయబడుతుంది. ఇంద్రుని వజ్రం, బలానికి వృషభం, విభూవసు—విస్తార ధనసంపన్నుడు—ఈ మనోహర మత్సర (ఆనందోన్మాదం) హృదయంలో పవిత్రమై ప్రవహిస్తుంది.

Mantra 8

स तू पवस्व परि पार्थिवं रजः स्तोत्रे शिक्षन्नाधून्वते च सुक्रतो । मा नो निर्भाग्वसुनः सादनस्पृशो रयिं पिशङ्गं बहुलं वसीमहि ॥

హే సుక్రతూ! నీవు అప్పుడు పవిత్రుడై ప్రవహించి, పార్థివ రజస్సును పరిభ్రమిస్తూ; మా స్తోత్రాన్నీ, శ్రమించువాన్నీ శిక్షించు. సమృద్ధి-ఆసనాలను స్పృశించువాడా! మమ్మల్ని వసు-ధనమునుండి వేరుచేయకు; పిశంగ (తామ్రవర్ణ)మైన, బహుళమైన, బహువిధ రయి-సంపదను మేము అధికరించుదుముగాక.

Mantra 9

आ तू न इन्दो शतदात्वश्व्यं सहस्रदातु पशुमद्धिरण्यवत् । उप मास्व बृहती रेवतीरिषोऽधि स्तोत्रस्य पवमान नो गहि ॥

హే ఇందూ! మా వద్దకు రా—శతశత దానములు తెచ్చువాడవు, అశ్వశక్తితో యుక్తుడవు; సహస్ర దానములు తెచ్చువాడవు, పశుసంపదతోను హిరణ్యప్రభతోను సమృద్ధుడవు. విస్తారమైన, రేవతీ అయిన ఇషలను మా సమీపానికి చేర్చు; హే పవమానా! మా స్తోత్రానికి వచ్చి దానిపై అధిష్ఠించు.