Rig Veda 9.73.4: Mandala 9, Sukta 73, Mantra 4

Sukta 9.73

Rishi: Unknown/uncertain in provided input (Pavamāna collection)

Devata: Soma Pavamāna (with Varuṇic imagery of watchers and bonds)

Chandas: Jagatī (probable; verify in metrical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

सहस्रधारेऽव ते समस्वरन्दिवो नाके मधुजिह्वा असश्चतः । अस्य स्पशो न नि मिषन्ति भूर्णयः पदेपदे पाशिनः सन्ति सेतवः ॥

Recitation with translationRig Veda 9.73.4

Transliteration

sahásradhāre ’vá te sám asvaran divó nā́ke mádhujihvā asaścátaḥ | asyá spáśo ná ní miṣanti bhū́rṇayaḥ padépadé pā́śinaḥ santi sétavaḥ ||

Translation

ఓ సహస్ర-ధారుడా! నీ నుండి మధు-జిహ్వ గమనాలు ఒకటిగా ఉద్భవిస్తాయి—దివో నాకే (ఆకాశ శిఖరంలో)—అవిరామంగా, అశేషంగా. అతని స్పశ (కాపలాదారులు) కనురెప్ప వేయరు; అడుగడుగున పాశిన (బంధనధారులు) సేతువులను (దాటే మార్గాలను) నిర్మిస్తారు—గమనపథ రక్షకులు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सहस्रधारे: having a thousand streams (two)
• सहस्रधारे: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सहस्र-धार (प्रातिपदिक; समास)

• अव: down, forth
• अव: —
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/निपात)

• ते: to/for you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम)

• सम्: together, fully
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग)

• अस्वरन्: they sounded/roared
• अस्वरन्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: स्वर् (धातु)

• दिवः: of heaven
• दिवः: Apādāna
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)

• नाके: in the (heavenly) vault
• नाके: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: नाक (प्रातिपदिक)

• मधुजिह्वाः: sweet-tongued (ones)
• मधुजिह्वाः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: मधु-जिह्वा (प्रातिपदिक; समास)

• असश्चतः: they accompanied/cleaved to
• असश्चतः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: सच् (धातु)

• अस्य: of this (Soma)
• अस्य: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• स्पशः: watchers, spies
• स्पशः: Kartā
• Type: Noun
• Root: स्पश् (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• नि: down, in
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग)

• मिषन्ति: they blink
• मिषन्ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: मिष् (धातु)

• भूर्णयः: the swift/moving ones
• भूर्णयः: Kartā
• Type: Noun
• Root: भूर्णि (प्रातिपदिक)

• पदेपदे: at every step
• पदेपदे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)

• पाशिनः: noose-bearing
• पाशिनः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: पाशिन् (प्रातिपदिक)

• सन्ति: they are
• सन्ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• सेतवः: bridges, barriers
• सेतवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सेतु (प्रातिपदिक)