Sukta 42
Sukta 9.42
Soma Pavamāna (Hari)
ఈ చిన్న పావమాన సోమ స్తోత్రం, పీడింపబడి వడపోతలో శుద్ధి చేయబడుతున్న పింగళవర్ణ సోముని స్తుతిస్తుంది. అతడు ద్యౌలోకంలోని ప్రకాశమయ విస్తారాలను, ఇంకా “జలములలోనే” సూర్యునికూడా జనింపజేస్తాడని వర్ణిస్తుంది. సోముని వడకట్టే యజ్ఞక్రియను విశ్వవ్యాప్త ప్రకాశం మరియు జీవదాయక ప్రవాహం అనే మహాకార్యంతో అనుసంధానించి, చివరికి యజమానుల కొరకు సోముడు తన్నుతాను శుద్ధి చేసుకొని, విస్తారమైన పోషణను, పశువులను, వీరులను, అశ్వాలను, బలాన్ని ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
जनयन्रोचना दिवो जनयन्नप्सु सूर्यम् । वसानो गा अपो हरिः ॥
దివో రోచనాలను (దీప్తిమయ విస్తారాలను) జనింపజేస్తూ, అప్సు (జలంలో) సూర్యుణ్ని జనింపజేస్తూ—హరి (తామ్రవర్ణ) సోముడు గో‑రూప రశ్ములను, ఆపః (జలధారలను) ధరించి సంచరిస్తాడు.
Mantra 2
एष प्रत्नेन मन्मना देवो देवेभ्यस्परि । धारया पवते सुतः ॥
ఈ (సోముడు) ప్రాచీన సంకల్పమున్న మనస్సుతో—దేవుడై దేవుల మధ్య పరిభ్రమిస్తూ—ధారగా, ఆధారమిచ్చే ప్రవాహంగా ప్రవహిస్తాడు; పిండిన సోముడు, నిలకడైన ధారలో, అంతరంలోని దివ్య శక్తులను పరిభ్రమించి వారికి ఉపచారం చేస్తాడు.
Mantra 3
वावृधानाय तूर्वये पवन्ते वाजसातये । सोमाः सहस्रपाजसः ॥
ఎల్లప్పుడూ వృద్ధిచెందే, వేగవంతమైన అంతఃశక్తికోసం—వాజం (విజయం/సంపద) సాధించేందుకు, పరిపూర్ణతను గెలుచేందుకు—వెయ్యి తేజస్సులుగల సోమధారలు తమను తాము పవిత్రం చేసుకుంటూ ప్రవహిస్తాయి.
Mantra 4
दुहानः प्रत्नमित्पयः पवित्रे परि षिच्यते । क्रन्दन्देवाँ अजीजनत् ॥
ప్రాచీన మధుర రసాన్ని దోహనముచేస్తూనే, అతడు పవిత్రం (పవిత్రే) చుట్టూ పోయబడతాడు; గర్జిస్తూ, అతడు దేవులను మేల్కొలిపి, అంతరంలో వారిని జనింపజేస్తాడు.
Mantra 5
अभि विश्वानि वार्याभि देवाँ ऋतावृधः । सोमः पुनानो अर्षति ॥
సర్వ వాంఛనీయ వరాలపై, ఋతముచే వృద్ధి పొందే దేవులపై—స్వయంశుద్ధి చేసుకునే సోముడు ప్రవహిస్తూ ముందుకు సాగుతాడు.
Mantra 6
गोमन्नः सोम वीरवदश्वावद्वाजवत्सुतः । पवस्व बृहतीरिषः ॥
హే సోమా, సుత (నలిపి పిండిన) వాడవై మా కొరకు శుద్ధి పొందు—గోమాన్, వీరవాన్, అశ్వవాన్, వాజవాన్; అలాగే ‘బృహతీ ఇషః’—విశాల పోషణ-ప్రేరణలను—పోసి ప్రవహింపజేయి.
Frequently Asked Questions
The deity is Soma Pavamāna—Soma as the pressed and purified sacred drink, praised while it flows through the filter (pavitra).
It links the ritual purification of Soma with cosmic illumination: Soma is described as generating heavenly light and even the sun in the waters, and then is asked to grant prosperity and strength.
Because the verses accompany the Soma-pressing rite: Soma juice is extracted and strained through a woolen sieve, and this physical purification is poetically treated as a spiritual and cosmic cleansing that empowers gods and people.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.