Rig Veda Sukta 50
Mandala 8Sukta 5010 Mantras

Sukta 50

Sukta 8.50

Rishi

Kaṇva (Kāṇva family; common for RV 8.50)

Devata

Indra (Śakra)

Chandas

Jagatī (probable; needs verification)

ଏହି ସୂକ୍ତଟି କାଣ୍ୱ ଋଷିମାନଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା-ଆହ୍ୱାନ; ଯେଉଁଥିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦାନଶୀଳ ବିଜୟୀ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି—ଯିଏ ଯଜମାନଙ୍କ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ବଢ଼ାନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଓ ଯଜ୍ଞକ୍ରିୟାରେ ସଫଳତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତି। ଏଥିରେ ପୁନଃପୁନଃ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ସୋମ-ପୀଡନ ଓ ଉଦାର ଦାନ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇ, ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଛି ଯେ ଆକାଙ୍କ୍ଷିତ ଧନକୁ ‘ହଜାରଗୁଣ ଧାରାବାହି ଢାଳ’ ପରି ବହୁଗୁଣା କରନ୍ତୁ ଏବଂ ପୂର୍ବତନ ଋଷିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେପରି ଖୋଲିଥିଲେ, ସେପରି ଗାୟକ ପାଇଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ‘ଗାଈ’ (ଆଲୋକ/ବର) ଖୋଲିଦିଅନ୍ତୁ।

Mantras

Mantra 1

प्र सु श्रुतं सुराधसमर्चा शक्रमभिष्टये । यः सुन्वते स्तुवते काम्यं वसु सहस्रेणेव मंहते ॥

ବିଜୟ ଓ ଅଭିଷ୍ଟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ, ସୁଶ୍ରୁତ ଓ ସୁଦାନଶୀଳ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତିରେ ଗାଅ। ଯେ ସୋମ ପିଷଣକାରୀ ଓ ସ୍ତୁତିକାରୀକୁ ଇଚ୍ଛିତ ବସୁ ଦିଅନ୍ତି—ମନେ ହଜାରଗୁଣା ଧାରା ପରି ଉଦାର ଭାବେ ବର୍ଷାନ୍ତି।

Mantra 2

शतानीका हेतयो अस्य दुष्टरा इन्द्रस्य समिषो महीः । गिरिर्न भुज्मा मघवत्सु पिन्वते यदीं सुता अमन्दिषुः ॥

ଶତଧାର ଅଟେ ତାଙ୍କର ହେତି—ଅତି ଦୁଷ୍ଟର ଭାବେ ଅତିକ୍ରମ୍ୟ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରେରକ ଶକ୍ତିମାନ ମହାନ। ପର୍ବତର ବିଶାଳ ଘନପିଣ୍ଡ ପରି, ଦାନଶୀଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଫୁଲିଉଠନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ପିଷିତ ସୁତ ସୋମବିନ୍ଦୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ କରନ୍ତି।

Mantra 3

यदीं सुतास इन्दवोऽभि प्रियममन्दिषुः । आपो न धायि सवनं म आ वसो दुघा इवोप दाशुषे ॥

ଯେତେବେଳେ ପିଡ଼ାଯାଇଥିବା ସୋମ-ବିନ୍ଦୁମାନେ—ଇନ୍ଦବଃ—ତାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଦିଗକୁ ଉଲ୍ଲାସିତ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ମୋର ସବନ (ଅର୍ପଣ) ଜଳମାନଙ୍କ ପରି ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ। ହେ ବସୁ (ସମୃଦ୍ଧ ଦାତା), ଦାନକାରୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସ—ଯେପରି ପୋଷକ ଧାରା ଦେବାକୁ ଦୁଧାଳ ଗାଈ ନିକଟକୁ ଆସେ।

Mantra 4

अनेहसं वो हवमानमूतये मध्वः क्षरन्ति धीतयः । आ त्वा वसो हवमानास इन्दव उप स्तोत्रेषु दधिरे ॥

ହେ ବସୁ (ସମୃଦ୍ଧ), ସହାୟତା ପାଇଁ ଆମେ ତୁମକୁ ଡାକିଲେ ଆମର ଦୀପ୍ତ ଧୀତିମାନେ ମଧୁ ପରି ମାଧୁର୍ୟ ଝରାନ୍ତି। ତୁମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଥିବା ଏହି ଇନ୍ଦବଃ ତୁମକୁ ଏଠାରେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି—ଆମ ସ୍ତୋତ୍ରମାନଙ୍କ ଭିତରେ, ସମୀପରେ—ଯେପରି ତୁମର ଶକ୍ତି ଚେତନାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।

Mantra 5

आ नः सोमे स्वध्वर इयानो अत्यो न तोशते । यं ते स्वदावन्त्स्वदन्ति गूर्तयः पौरे छन्दयसे हवम् ॥

ହେ ସୋମ, ସ୍ୱଧ୍ୱର (ସୁସଂଯୋଜିତ ଯଜ୍ଞ)ରେ ଗତି କରି ଆମ ପାଖକୁ ଆସ—ଅଟକାଇ ହେବା ନଥିବା ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଅଶ୍ୱ ପରି। ସୁଉଚ୍ଚାରିତ ଗୂର୍ତୟଃ ତୁମ ମାଧୁର୍ୟର ଆସ୍ୱାଦ ନେଉଛନ୍ତି; ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣତାରେ (ପୌରେ) ତୁମେ ଆମ ହବ (ଆହ୍ୱାନ)କୁ ସ୍ୱୀକାର କର।

Mantra 6

प्र वीरमुग्रं विविचिं धनस्पृतं विभूतिं राधसो महः । उद्रीव वज्रिन्नवतो वसुत्वना सदा पीपेथ दाशुषे ॥

ବୀର ଓ ଉଗ୍ରଙ୍କୁ—ବିବିଚି (ବିବେକୀ), ଧନସ୍ପୃତ (ଧନ ଖୋଜିବାଳା), ମହାନ୍ ରାଧସ (ଦାନ-ସମୃଦ୍ଧି)ର ବିଭୂତିକୁ—ଆଗକୁ ପ୍ରକାଶ କର। ହେ ବଜ୍ରିନ୍, ଉଦ୍ରୀବ (ଉଠୁଥିବା ତରଙ୍ଗ) ପରି, ସତ୍ୟ ବସୁତ୍ୱ (ଯଥାର୍ଥ ଧନ-ଶକ୍ତି)ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦାଶୁଷେ (ଦାନକର୍ତ୍ତା/ଯଜମାନ)କୁ ସଦା ବଢ଼ାଉଛ।

Mantra 7

यद्ध नूनं परावति यद्वा पृथिव्यां दिवि । युजान इन्द्र हरिभिर्महेमत ऋष्व ऋष्वेभिरा गहि ॥

ଯଦ୍ଧ ନୂନଂ ପରାବତି, ଯଦ୍ୱା ପୃଥିବ୍ୟାଂ, ଦିବି—ଏବେ ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଥାଅ; ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ହରିଭିଃ (ହରିତ ଅଶ୍ୱ/ଶକ୍ତି)କୁ ଯୁଜାନ (ଯୋଗାଇ) ଆମ ମହେମତ (ମହା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ/ସ୍ତୁତି) ପାଖକୁ ଆସ। ହେ ଋଷ୍ୱ (ଉଚ୍ଚ), ଋଷ୍ୱେଭିଃ (ଉଚ୍ଚ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହ) ଆ ଗହି—ଏଠାକୁ ଆସ।

Mantra 8

रथिरासो हरयो ये ते अस्रिध ओजो वातस्य पिप्रति । येभिर्नि दस्युं मनुषो निघोषयो येभिः स्वः परीयसे ॥

ରଥିରାସୋ ହରୟୋ—ତୁମର ଯେ—ଅସ୍ରିଧ (ଅଖଣ୍ଡ), ବାତସ୍ୟ ଓଜଃ (ପବନର ବଳ)ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ପିପ୍ରତି (ପୂରଣ/ପୋଷଣ) କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟରେ ଥିବା ଦସ୍ୟୁକୁ ନିଘୋଷୟଃ (ନିରବ/ଦମନ) କର; ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସ୍ୱଃ (ପ୍ରକାଶମୟ ଲୋକ)ରେ ପରୀୟସେ (ଚାରିଦିଗେ ବିହର) କର।

Mantra 9

एतावतस्ते वसो विद्याम शूर नव्यसः । यथा प्राव एतशं कृत्व्ये धने यथा वशं दशव्रजे ॥

ହେ ବସୁ (ଧନବାନ), ହେ ଶୂର (ବୀର), ତୁମ ବିଷୟରେ ଏତେଟା ଆମେ ନବଭାବେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁ: ଧନ ଲାଭର କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମେ ଏତଶକୁ କିପରି ଆଗକୁ ଆଣିଲ; ଏବଂ ଦଶବ୍ରଜ—ଦଶଗୁଣ ଘେରା/ବନ୍ଧନ—ରୁ ବଶକୁ କିପରି ବାହାର କଲ।

Mantra 10

यथा कण्वे मघवन्मेधे अध्वरे दीर्घनीथे दमूनसि । यथा गोशर्ये असिषासो अद्रिवो मयि गोत्रं हरिश्रियम् ॥

ହେ ମଘବନ (ଉଦାର ଦାତା), କଣ୍ୱ ପାଇଁ ତୁମେ ଅଧ୍ୱର ଯଜ୍ଞରେ, ଦୀର୍ଘନୀଥ—ଦୀର୍ଘ ଭାବେ ନେଇଯାଉଥିବା ଜ୍ଞାନରେ—ଦମୂନସି (ଗୃହପତି/ଆଶ୍ରୟଦାତା) ହେଲ; ଏହିପରି ହେ ଅଦ୍ରିଭୋ (ବଜ୍ରଧାରୀ), ଗୋଶର୍ୟ ପାଇଁ ତୁମେ ଜିତିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କଲ। ମୋ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ହରିଶ୍ରିୟ—ହରିତ/ତାମ୍ର ଦୀପ୍ତିମୟ—ଗୋତ୍ର (ଆବୃତ କିରଣ-ବୃନ୍ଦ)କୁ ଜିତ।

Frequently Asked Questions

It asks Indra for victory and the fulfillment of aims, especially through abundant gifts—wealth, strength, and protection—granted to the Soma-presser and the praiser.

In the Vedic ritual imagination, Soma and stuti “call” Indra and strengthen his presence; the hymn says he responds to this devotion by increasing the sacrificer’s prosperity and success.

Literally it evokes a ‘herd/enclosure’ that is radiant with tawny splendor; symbolically it points to the release of hidden boons—like cows as wealth or rays as light—opened by Indra for the worshiper.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App