Sukta 48

Mantra 1

यज्ञायज्ञा वो अग्नये गिरागिरा च दक्षसे । प्रप्र वयममृतं जातवेदसं प्रियं मित्रं न शंसिषम् ॥

യജ്ഞേ യജ്ഞേ ഞങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്നു—അഗ്നിക്കു; ഗിരാ ഗിരാ—വാക്ക് വാക്കായി—ദക്ഷതയും യുക്തമായ ശേഷിയും വളരാൻ. അമൃതനായ ജാതവേദസനെ, പ്രിയ മിത്രനെ, സമാധാനം വരുത്തുന്നവനായി, ഞങ്ങൾ നിരന്തരം മുന്നോട്ടു മുന്നോട്ടു പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Mantra 2

ऊर्जो नपातं स हिनायमस्मयुर्दाशेम हव्यदातये । भुवद्वाजेष्वविता भुवद्वृध उत त्राता तनूनाम् ॥

ഊർജോ നപാത—അവനോട്—അന്തരംഗ ആകാംക്ഷയാൽ പ്രേരിതരായി ഞങ്ങൾ ഹവ്യദാനത്തിനായി അർപ്പിക്കുന്നു; കാരണം അവൻ ഹവ്യദാതാവാണ്. ബലസമൃദ്ധികളിൽ അവൻ നമ്മുടെ അവിതാ (സഹായി) ആകട്ടെ; അവൻ നമ്മുടെ വൃദ്ധ (വർധകൻ) ആകട്ടെ; കൂടാതെ നമ്മുടെ തനൂനാം—ദേഹധാരി അസ്തിത്വത്തിന്റെ—ത്രാതാ (രക്ഷകൻ) കൂടിയാകട്ടെ.

Mantra 3

वृषा ह्यग्ने अजरो महान्विभास्यर्चिषा । अजस्रेण शोचिषा शोशुचच्छुचे सुदीतिभिः सु दीदिहि ॥

ഹേ അഗ്നേ, നീ സത്യമായും മഹാനും അജരനും ആയ വൃഷഭൻ; നിന്റെ അർച്ചിഷാ (ജ്വാല)കൊണ്ട് നീ ദീപ്തമായി പ്രകാശിക്കുന്നു. അജസ്ര ശോചിഷാ (തേജസ്)കൊണ്ട്, ഹേ ശുചിയേ, നീ കൂടുതൽ കൂടുതൽ ദഹിക്കുന്നു; നിന്റെ സുദീതിഭിഃ (ശ്രേഷ്ഠ പ്രജ്വലനങ്ങൾ)കൊണ്ട് ഞങ്ങളിലുമെല്ലാം നന്നായി ദീപ്തനാകുക.

Mantra 4

महो देवान्यजसि यक्ष्यानुषक्तव क्रत्वोत दंसना । अर्वाचः सीं कृणुह्यग्नेऽवसे रास्व वाजोत वंस्व ॥

നീ മഹാദേവന്മാരെ യജിക്കുന്നു; നിന്റെ ക്രതു (സങ്കൽപം)യും ദംസനാ (പ്രവർത്തനകൗശലം)യും കൊണ്ട്, യഥാക്രമം അവർക്കു യക്ഷ്യ (യജ്ഞം) ചെയ്യുന്നു. ഹേ അഗ്നേ, ഞങ്ങളുടെ അവസേ (രക്ഷ/സഹായം)ക്കായി അവരെ അർവാചഃ—ഇവിടേക്ക് തിരിക്ക; ഞങ്ങൾക്ക് വാജ (ബലം-സമൃദ്ധി) നൽകുക, അവരെയും ഞങ്ങളുടെ പക്ഷത്തേക്ക് ജയിപ്പിക്ക.

Mantra 5

यमापो अद्रयो वना गर्भमृतस्य पिप्रति । सहसा यो मथितो जायते नृभिः पृथिव्या अधि सानवि ॥

ആപഃ (ജലങ്ങൾ), അദ്രയഃ (കല്ലുകൾ), വനാനി (വനം/മരങ്ങൾ) ഋതത്തിന്റെ ഗർഭമായി അവനെ പോഷിക്കുന്നു. സഹസാ (ബലത്തോടെ) നൃഭിഃ (മാനവശക്തികൾ/പുരുഷന്മാർ) മഥിച്ചപ്പോൾ ജനിക്കുന്ന അവൻ, പൃഥിവ്യാഃ അധി സാനവി—ഭൂമിയുടെ മുകളിലത്തെ കൂമ്പാര-റിഡ്ജിൽ ജനിക്കുന്നു.

Mantra 6

आ यः पप्रौ भानुना रोदसी उभे धूमेन धावते दिवि । तिरस्तमो ददृश ऊर्म्यास्वा श्यावास्वरुषो वृषा श्यावा अरुषो वृषा ॥

തന്റെ കിരണം (ഭാനു) കൊണ്ട് ദ്യാവാ–പൃഥിവി ഇരട്ടെയും നിറച്ചവൻ, പുകയോടുകൂടെ ദിവിയിൽ ഓടുന്നവൻ—അവൻ തമസ്സിന്റെ അപ്പുറം ദൃശ്യമാകുന്നു. ഉയിർത്തെഴുന്നേൽക്കുന്ന തരംഗങ്ങളിൽ, കറുത്ത പ്രവാഹങ്ങളിൽ, അരുണ (രക്തവർണ്ണ) വൃഷഭൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു—ശ്യാവതയുടെ നടുവിലും അരുണ വൃഷഭൻ.

Mantra 7

बृहद्भिरग्ने अर्चिभिः शुक्रेण देव शोचिषा । भरद्वाजे समिधानो यविष्ठ्य रेवन्नः शुक्र दीदिहि द्युमत्पावक दीदिहि ॥

അഗ്നേ, വിശാലമായ അർച്ചിസുകളാൽ, ദേവാ, പ്രകാശമുള്ള ദിവ്യ ശോചിഷാൽ—ഭരദ്വാജന്മാരുടെ ഇടയിൽ ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെട്ടവനായി, യവിഷ്ഠാ—ഞങ്ങൾക്കായി സമൃദ്ധിയായി ദീപ്തനാകുക. ശുക്രാ, ദീദിഹി; ദ്യുമത് പാവകാ, ദീദിഹി.

Mantra 8

विश्वासां गृहपतिर्विशामसि त्वमग्ने मानुषीणाम् । शतं पूर्भिर्यविष्ठ पाह्यंहसः समेद्धारं शतं हिमाः स्तोतृभ्यो ये च ददति ॥

അഗ്നേ, നീ എല്ലാ മനുഷ്യ വിശകളുടെയും ഗൃഹപതിയാണ്. യവിഷ്ഠാ, നൂറു പുരങ്ങൾ (ദുർഗങ്ങൾ) കൊണ്ട് നിന്നെ സമിദ്ധമാക്കുന്നവനെ അംഹസ്—വക്രത/പാപത്തിൽ നിന്ന് കാക്കുക; നൂറു ഹിമങ്ങൾ (ശീതകാലങ്ങൾ) വരെ—സ്തോതാക്കളെയും, ദാനം ചെയ്യുന്നവരെയും കാക്കുക.

Mantra 9

त्वं नश्चित्र ऊत्या वसो राधांसि चोदय । अस्य रायस्त्वमग्ने रथीरसि विदा गाधं तुचे तु नः ॥

ഹേ അഗ്നേ, ഹേ വസു! നിന്റെ ചിത്ര (പ്രകാശമയ) ഊതിയാൽ ഞങ്ങൾക്കായി രാധാംസി—സിദ്ധിദായക ദാനശക്തികളെ—പ്രേരിപ്പിക്കേണമേ. ഈ റായി (സമൃദ്ധി) യുടെ രഥീരൻ (രഥസാരഥി) നീ തന്നേ; ഞങ്ങളുടെ തുചാ (പ്രയത്നം/സാധന) ക്കായി ഗാഢം—ദൃഢമായ—ഉത്തരാണം, സുരക്ഷിതമായ കടവ് നീ കണ്ടെത്തിത്തരിക.

Mantra 10

पर्षि तोकं तनयं पर्तृभिष्ट्वमदब्धैरप्रयुत्वभिः । अग्ने हेळांसि दैव्या युयोधि नोऽदेवानि ह्वरांसि च ॥

നിന്റെ അദബ്ധ (അപരാജിത)വും അപ്രയുത്വ (അനഹട)വുമായ രക്ഷകരാൽ ഞങ്ങളുടെ ടോകം (സന്താനം)യും തനയം (വംശം)യും സുരക്ഷിതമായി കടത്തിക്കൊണ്ടുപോകേണമേ. ഹേ അഗ്നേ, ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് ദൈവ്യ ഹേളാംസി—ദിവ്യ പ്രഹാരങ്ങൾ/ആപത്തുകൾ—അകറ്റുക; കൂടാതെ അദേവാനി ഹ്വരാംസി—ദേവവിരോധിയായ വക്ര ശത്രുചലനങ്ങൾ—തടയുക.

Mantra 11

आ सखायः सबर्दुघां धेनुमजध्वमुप नव्यसा वचः । सृजध्वमनपस्फुराम् ॥

വരുവിൻ, ഹേ സഖാക്കളേ! സബർദുഘാ—ശക്തമായ രസം പകരുന്ന—ധേനുവിനെ (പശുവിനെ) യോജിപ്പിൻ; നവ്യസാ വചഃ സഹിതം സമീപിക്കുവിൻ—എപ്പോഴും പുതുമയുള്ള വചനത്തോടെ. അനപസ്ഫുരാ—തളരാത്ത—ധാരയെ വിടുവിക്കുവിൻ: പ്രചോദിത വാണിയുടെ അഖണ്ഡ പ്രവാഹം.

Mantra 12

या शर्धाय मारुताय स्वभानवे श्रवोऽमृत्यु धुक्षत । या मृळीके मरुतां तुराणां या सुम्नैरेवयावरी ॥

മരുത-ശർധയ്ക്കായി, സ്വഭാനു (സ്വയം-പ്രകാശമുള്ള) ദേവന്മാർക്കായി, മൃത്യുവിനെ ജയിക്കുന്ന ശ്രവ (യശസ്) ദോഹിക്കുന്നവൾ; തുരാണ (അത്യന്തം വേഗമുള്ള) മരുതന്മാരുടെ മൃളീക (കൃപ)യായവൾ; സുമ്ന (ആശീർവാദ)ങ്ങളാൽ ഇഷ്ടമായ സമീപാഗമനം വരുത്തുന്നവൾ—ആ പ്രചോദനശക്തി ഞങ്ങളിലേക്കു ഒഴുകട്ടെ.

Mantra 13

भरद्वाजायाव धुक्षत द्विता । धेनुं च विश्वदोहसमिषं च विश्वभोजसम् ॥

ഭരദ്വാജനുവേണ്ടി വീണ്ടും വീണ്ടും ദോഹുക—വിശ്വദോഹസ് (സകലദാനവും നൽകുന്ന) ധേനുവിനെ, കൂടാതെ വിശ്വഭോജസ് (എല്ലാവർക്കും പോഷണം നൽകുന്ന) ഇഷ് (പോഷക പ്രേരണ/ആഹാരശക്തി)യെ; അങ്ങനെ യജമാനൻ/സാധകൻ സർവ്വദാനത്തിൽ പരിപൂർണ്ണനാകട്ടെ.

Mantra 14

तं व इन्द्रं न सुक्रतुं वरुणमिव मायिनम् । अर्यमणं न मन्द्रं सृप्रभोजसं विष्णुं न स्तुष आदिशे ॥

നിങ്ങൾക്കായി ഞാൻ അവനെ സ്തുതിക്കുന്നു—ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ സുക്രതു (ശക്തമായ സംकल्पമുള്ളവൻ), വരുണനെപ്പോലെ മായിൻ (ജ്ഞാനമയ അധിപത്യമുള്ളവൻ), അര്യമണനെപ്പോലെ മന്ദ്ര (ആനന്ദമയ സൗഹൃദസമന്വയവും ഉദാര പോഷണവും ഉള്ളവൻ), വിഷ്ണുവിനെപ്പോലെ വിശാലമായ ആദേശ/ക്രമീകരണമുള്ളവൻ—അവനെയേ ഞാൻ അനുഗമിക്കേണ്ട ആദിശ (മാർഗദർശക) ശക്തിയായി ഗാനം ചെയ്യുന്നു.

Mantra 15

त्वेषं शर्धो न मारुतं तुविष्वण्यनर्वाणं पूषणं सं यथा शता । सं सहस्रा कारिषच्चर्षणिभ्य आँ आविर्गूळ्हा वसू करत्सुवेदा नो वसू करत् ॥

മാരുത-ശർധംപോലെ ഉഗ്രനും ദൂരത്തോളം മുഴങ്ങുന്നവനും അശ്രാന്തനുമായ പൂഷൻ—ജനങ്ങൾക്കായി നൂറുകളെപ്പോലെ, ആയിരങ്ങളെയപ്പോലെ ധന-വസുക്കൾ ഞങ്ങൾക്കായി സമാഹരിക്കട്ടെ; മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന നിധികളെ വെളിപ്പെടുത്തട്ടെ—സുവേദാ (നന്നായി അറിയുന്നവൻ) ഞങ്ങൾക്ക് സത്യ വസുക്കൾ പുറത്തുകൊണ്ടുവരട്ടെ.

Mantra 16

आ मा पूषन्नुप द्रव शंसिषं नु ते अपिकर्ण आघृणे । अघा अर्यो अरातयः ॥

ഹേ പൂഷൻ, എന്റെ അടുക്കൽ വരിക; സമീപത്തേക്ക് ഓടിവരിക—ഹേ അപികർണ (ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുന്നവനേ), ഹേ ആഘൃണേ (ദീപ്തനായവനേ), ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിന്നെ സ്തുതിച്ചു പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ആര്യന്റെ ഗതിയെ തടയുന്ന ശത്രു-നിഷേധകർ ദുഷ്ടരാണ്.

Mantra 17

मा काकम्बीरमुद्वृहो वनस्पतिमशस्तीर्वि हि नीनशः । मोत सूरो अह एवा चन ग्रीवा आदधते वेः ॥

കാകംബീര വൃക്ഷത്തെ വേരോടെ പിഴുതുകളയരുത്; അശസ്തി (ദുഷ്കീർത്തിയുള്ള) ശക്തികൾ മനുഷ്യരെ പലവിധത്തിൽ ചിതറിക്കുന്നു. ‘സൂര’ (വീരൻ) ‘ഇത് പകൽ’ എന്നു പറഞ്ഞിട്ടും കഴുത്തിൽ പാശം ഇടരുത്—കള്ളമായ വ്യക്തതകൊണ്ട് ജീവൻ കുടുങ്ങിപ്പോകരുത്.

Mantra 18

दृतेरिव तेऽवृकमस्तु सख्यम् । अच्छिद्रस्य दधन्वतः सुपूर्णस्य दधन्वतः ॥

ദൃഢനായവന്റെപോലെ നിന്റെ സഖ്യം അഖണ്ഡമായിരിക്കട്ടെ, വൃക-രഹിതമായിരിക്കട്ടെ. അച്ഛിദ്ര (അഭേദ്യ)ത്തെ ധരിക്കുന്നവന്റെയും, സുപൂർണ്ണ (സുഭരിത)ത്തെ ധരിക്കുന്നവന്റെയും—അത്തരം സ്ഥിരസംഗതി നമ്മുടെ യാത്രയെ കാക്കട്ടെ.

Mantra 19

परो हि मर्त्यैरसि समो देवैरुत श्रिया । अभि ख्यः पूषन्पृतनासु नस्त्वमवा नूनं यथा पुरा ॥

ഹേ പൂഷൻ, നീ മർത്ത്യരുടെ പരിധിയെ അതിക്രമിച്ചവൻ; ദേവന്മാർക്ക് സമനായവൻ, ശ്രീ (തേജോമയ സമൃദ്ധി)യാലും സമ്പന്നൻ. ഞങ്ങളിലേക്കു അഭിഖ്യ (ദർശന-ബലം) ചെലുത്തുക; യുദ്ധങ്ങളിൽ ഇപ്പോൾ ഞങ്ങളെ കാക്കുക, നീ പുരാതനകാലത്ത് കാത്തതുപോലെ.

Mantra 20

वामी वामस्य धूतयः प्रणीतिरस्तु सूनृता । देवस्य वा मरुतो मर्त्यस्य वेजानस्य प्रयज्यवः ॥

ഹേ മരുതുകളേ, വാമ (ആനന്ദ)ത്തിന്റെ ധൂതയഃ—അതിന്റെ പ്രേരക ചലനങ്ങൾ—ഞങ്ങൾക്ക് ശരിയായ പ്രണീതി (നേതൃത്വം)യും സൂനൃതാ (സത്യവും തേജസ്സുമുള്ള വാക്ക്)യും ആകട്ടെ. അത് ദേവസ്വഭാവത്തിന്റേതായാലും മുന്നോട്ടു ശ്രമിക്കുന്ന മർത്ത്യന്റേതായാലും—ഹേ പ്രയജ്യവഃ (യജ്ഞാർഹരേ), അതിനെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുക.

Mantra 21

सद्यश्चिद्यस्य चर्कृतिः परि द्यां देवो नैति सूर्यः । त्वेषं शवो दधिरे नाम यज्ञियं मरुतो वृत्रहं शवो ज्येष्ठं वृत्रहं शवः ॥

യാരുടെ ചക്രസദൃശമായ ചുഴലിശക്തി ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ ഉണരുന്നുവോ—ആ ദേവസൂര്യൻ ഇടവിടാതെ ദ്യാമണ്ഡലത്തെ പരിക്രമിക്കുന്നതുപോലെ. മരുതുകൾ തങ്ങളിലേയ്ക്ക് ഒരു തീക്ഷ്ണമായ ശവസ് സ്ഥാപിച്ചു, യജ്ഞയോഗ്യമായ നാമമായി: വൃത്രഹൻ ശക്തി—വൃത്രഹൻ ശക്തികളിൽ ജ്യേഷ്ഠവും അഗ്രഗണ്യവും ആയ വൃത്രഹൻ പരാക്രമം.

Mantra 22

सकृद्ध द्यौरजायत सकृद्भूमिरजायत । पृश्न्या दुग्धं सकृत्पयस्तदन्यो नानु जायते ॥

ഒരിക്കൽ മാത്രമേ ദ്യൗ ജനിച്ചുള്ളൂ, ഒരിക്കൽ മാത്രമേ ഭൂമി ജനിച്ചുള്ളൂ; പൃശ്നിയിൽ നിന്ന് ഒരിക്കൽ മാത്രമേ പോഷകമായ ക്ഷീരം ദോഹിക്കപ്പെട്ടുള്ളൂ. ആ ആദി-പ്രസവം മറ്റൊരിടത്ത് വീണ്ടും ജനിക്കുന്നില്ല—സൃഷ്ടിയുടെ ഏകാധാരമായി അത് നിലകൊള്ളുന്നു.