
Sukta 6.48
Bharadvāja Bārhaspatya
Agni (Jātavedas)
Gāyatrī (probable for 6.48 opening; requires metrical verification)
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯಜ್ಞದ ಸದಾ ನವೀಕರಿಸಲ್ಪಡುವ ಸ್ವೀಕರ್ತನಾದ ಅಗ್ನಿ ಜಾತವೇದಸ್ಸನ್ನು ಮಹಿಮಾಪಡಿಸುತ್ತದೆ—“ಅರ್ಪಣೆಗೊಂದು ಅರ್ಪಣೆ”ಯಾಗಿ, “ಪದಪದವಾಗಿ” ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವವನಾಗಿ. ಅವನು ಉಪಾಸಕನಿಗೆ ದಕ್ಷತೆ (ದಕ್ಷ), ಸೌಹಾರ್ದ, ಮತ್ತು ಶುಭಕರವಾದ ಮುಂದಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ತರುತ್ತಾನೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಶ್ವ-ಯಜ್ಞದ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ: ಮರುತ್ಗಣವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಪ್ರೇರಣೆ, ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗ-ಭೂಮಿಗಳ ಏಕೈಕ, ಒಮ್ಮೆ-ಮಾತ್ರದ ಸ್ಥಾಪನೆ ಹಾಗೂ ಮಾತೃತತ್ತ್ವವಾದ ಪೃಶ್ನಿಯಿಂದ ಆದಿ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಹಾಲೆಳೆಯುವ ಕುರಿತು ಚಿಂತನೆ. ಉದ್ದೇಶವು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮಧ್ಯಸ್ಥ ಮಿತ್ರನಾಗಿ, ಅಮರ ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ—ಯಜ್ಞವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಸಾಗಿಸುವ, ರಕ್ಷಿಸುವ, ಮತ್ತು ಮಾನವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಲೋಕದ ಮೊದಲ ಕ್ರಮಸ್ಥಾಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸುವವನಾಗಿ—ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
Mantra 1
यज्ञायज्ञा वो अग्नये गिरागिरा च दक्षसे । प्रप्र वयममृतं जातवेदसं प्रियं मित्रं न शंसिषम् ॥
ಯಜ್ಞೇ ಯಜ್ಞೇ ನಾವು ನಿಮಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇವೆ—ಅಗ್ನಿಗೆ; ಗಿರಾ ಗಿರಾ—ವಾಣಿ ವಾಣಿಯಿಂದ—ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಾಗಿ. ಅಮೃತ ಜಾತವೇದಸನನ್ನು, ಪ್ರಿಯ ಮಿತ್ರನನ್ನು, ಶಾಂತಿ-ಸಮ್ಮಿಲನ ತರುವವನಾಗಿ, ನಾವು ಸದಾ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಘೋಷಿಸುತ್ತೇವೆ.
Mantra 2
ऊर्जो नपातं स हिनायमस्मयुर्दाशेम हव्यदातये । भुवद्वाजेष्वविता भुवद्वृध उत त्राता तनूनाम् ॥
ಊರ್ಜೋ ನಪಾತ—ಅವನಿಗೆ—ಅಂತರಂಗದ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ನಾವು ಹವ್ಯದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇವೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನೇ ಹವ್ಯದಾತ. ಬಲದ ಸಮೃದ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ನಮ್ಮ ಅವಿತಾ (ಸಹಾಯಕ) ಆಗಲಿ; ಅವನು ನಮ್ಮ ವೃದ್ಧ (ವರ್ಧಕ) ಆಗಲಿ; ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ತನೂನಾಂ—ದೇಹಧಾರಿ ಅಸ್ತಿತ್ವ—ದ ತ್ರಾತಾ (ರಕ್ಷಕ) ಕೂಡ ಆಗಲಿ.
Mantra 3
वृषा ह्यग्ने अजरो महान्विभास्यर्चिषा । अजस्रेण शोचिषा शोशुचच्छुचे सुदीतिभिः सु दीदिहि ॥
ಓ ಅಗ್ನೇ, ನೀನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಮಹಾನ್, ಅಜರ, ವೃಷಭನು; ನಿನ್ನ ಅರ್ಚಿಷಾ (ಜ್ವಾಲೆ)ಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀ. ಅಜಸ್ರ ಶೋಚಿಷಾ (ತೇಜಸ್ಸು)ಯಿಂದ, ಓ ಶುಚಿಯೇ, ನೀನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಇನ್ನಷ್ಟು ದಹಿಸುತ್ತೀ; ನಿನ್ನ ಸು-ದೀತಿಭಿಃ (ಸುಂದರ ಪ್ರಜ್ವಲನಗಳಿಂದ) ನಮ್ಮೊಳಗೂ ಸುಪ್ರಕಾರ ದೀಪ್ತನಾಗು.
Mantra 4
महो देवान्यजसि यक्ष्यानुषक्तव क्रत्वोत दंसना । अर्वाचः सीं कृणुह्यग्नेऽवसे रास्व वाजोत वंस्व ॥
ನೀನು ಮಹಾ ದೇವರನ್ನು ಯಜಿಸುತ್ತೀ; ನಿನ್ನ ಕ್ರತು (ಸಂಕಲ್ಪ) ಮತ್ತು ದಂಸನಾ (ಕಾರ್ಯಕೌಶಲ್ಯ)ದಿಂದ, ಯೋಗ್ಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಯಕ್ಷ್ಯ (ಯಜ್ಞ) ಮಾಡುತ್ತೀ. ಓ ಅಗ್ನೇ, ನಮ್ಮ ಅವಸೇ (ರಕ್ಷೆ/ಸಹಾಯ)ಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಅರ್ವಾಚಃ—ಇತ್ತ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸು; ನಮಗೆ ವಾಜ (ಬಲ-ಸಮೃದ್ಧಿ) ನೀಡು, ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ನಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಜಯಿಸಿಕೊಡು.
Mantra 5
यमापो अद्रयो वना गर्भमृतस्य पिप्रति । सहसा यो मथितो जायते नृभिः पृथिव्या अधि सानवि ॥
ಯಾವನನ್ನು ಆಪಃ (ಜಲಗಳು), ಅದ್ರಯಃ (ಕಲ್ಲುಗಳು), ವನಾನಿ (ಅರಣ್ಯ/ಮರಗಳು) ಋತದ ಗರ್ಭವಾಗಿ ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ. ಯಾರು ಸಹಸಾ (ಬಲದಿಂದ) ನೃಭಿಃ (ಮಾನವ ಶಕ್ತಿಗಳು/ಪುರುಷರು) ಮಥಿಸಿದಾಗ ಜನಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಅಧಿ ಸಾನವಿ—ಭೂಮಿಯ ಶಿಖರ-ಮೇಲುಬಾಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Mantra 6
आ यः पप्रौ भानुना रोदसी उभे धूमेन धावते दिवि । तिरस्तमो ददृश ऊर्म्यास्वा श्यावास्वरुषो वृषा श्यावा अरुषो वृषा ॥
ಯಾವನು ತನ್ನ ಕಿರಣ (ಭಾನು)ದಿಂದ ದ್ಯಾವಾ–ಪೃಥಿವಿ ಎರಡನ್ನೂ ತುಂಬಿದನೋ, ಮತ್ತು ಧೂಮದೊಂದಿಗೆ ದಿವಿಯಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುವನೋ—ಅವನು ತಮಸ್ಸಿನ ಆಚೆಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಉಕ್ಕುವ ಅಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕಪ್ಪು ಪ್ರವಾಹಗಳಲ್ಲಿ, ಅರುಣ (ರುಧಿರವರ್ಣ) ವೃಷಭನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ—ಶ್ಯಾವತೆಯ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಅರುಣ ವೃಷಭನು.
Mantra 7
बृहद्भिरग्ने अर्चिभिः शुक्रेण देव शोचिषा । भरद्वाजे समिधानो यविष्ठ्य रेवन्नः शुक्र दीदिहि द्युमत्पावक दीदिहि ॥
ಅಗ್ನೇ, ಮಹತ್ತಾದ ಅರ್ಚಿಸುಗಳಿಂದ, ದೇವನೇ, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ದಿವ್ಯ ಶೋಚಿಷದಿಂದ—ಭರದ್ವಾಜರ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರಜ್ವಲಿತನಾಗಿ, ಯವಿಷ್ಠನೇ—ನಮಗಾಗಿ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಹೊಳೆಯು. ಶುಕ್ರನೇ, ದೀದಿಹಿ; ದ್ಯುಮತ್ ಪಾವಕನೇ, ದೀದಿಹಿ.
Mantra 8
विश्वासां गृहपतिर्विशामसि त्वमग्ने मानुषीणाम् । शतं पूर्भिर्यविष्ठ पाह्यंहसः समेद्धारं शतं हिमाः स्तोतृभ्यो ये च ददति ॥
ಅಗ್ನೇ, ನೀನು ಎಲ್ಲ ಮಾನವ ವಿಶಗಳ ಗೃಹಪತಿಯಾಗಿರುವೆ. ಯವಿಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಸಮಿದ್ಧ ಮಾಡುವವನನ್ನು ಅಂಹಸ್—ವಕ್ರತೆ/ಪಾಪದಿಂದ ನೂರು ಪುರಗಳ (ದುರ್ಗಗಳ) ಮೂಲಕ ಕಾಪಾಡು; ನೂರು ಹಿಮಗಳ (ಚಳಿಗಾಲಗಳ) ತನಕ—ಸ್ತೋತೃಗಳನ್ನೂ, ದಾನ ಮಾಡುವವರನ್ನೂ ಕಾಪಾಡು.
Mantra 9
त्वं नश्चित्र ऊत्या वसो राधांसि चोदय । अस्य रायस्त्वमग्ने रथीरसि विदा गाधं तुचे तु नः ॥
ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ಹೇ ವಸು! ನಿನ್ನ ಚಿತ್ರ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ) ಊತಿಯಿಂದ ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ರಾಧಾಂಸಿ—ಸಿದ್ಧಿದಾಯಕ ದಾನಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು—ಪ್ರೇರಿಸು. ಈ ರಾಯಿ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಯ ರಥೀರ (ರಥಸಾರಥಿ) ನೀನೇ; ನಮ್ಮ ತುಚಾ (ಪ್ರಯತ್ನ/ಸಾಧನೆ) ಗೆ ಗಾಢ—ದೃಢ—ಉತ್ತರಾಣ, ಸುರಕ್ಷಿತ ದಾಟುವ ದಾರಿ ನೀನು ಕಂಡುಕೊಡು.
Mantra 10
पर्षि तोकं तनयं पर्तृभिष्ट्वमदब्धैरप्रयुत्वभिः । अग्ने हेळांसि दैव्या युयोधि नोऽदेवानि ह्वरांसि च ॥
ನಿನ್ನ ಅಡಬ್ಧ (ಅಪರಾಜಿತ) ಮತ್ತು ಅಪ್ರಯುತ್ವ (ಅನಹಟ) ರಕ್ಷಕರಿಂದ ನಮ್ಮ ಟೋಕ (ಸಂತಾನ) ಮತ್ತು ತನಯ (ವಂಶ) ವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ದಾಟಿಸು. ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ನಮ್ಮಿಂದ ದೈವ್ಯ ಹೇಳಾಂಸಿ—ದಿವ್ಯ ಪ್ರಹಾರ/ಆಪತ್ತುಗಳನ್ನು—ದೂರಮಾಡು; ಹಾಗೆಯೇ ಅದೇವಾನಿ ಹ್ವರಾಂಸಿ—ದೇವವಿರೋಧಿ ವಕ್ರ ಶತ್ರುಚಲನಗಳನ್ನು—ತಡೆಯು.
Mantra 11
आ सखायः सबर्दुघां धेनुमजध्वमुप नव्यसा वचः । सृजध्वमनपस्फुराम् ॥
ಬನ್ನಿರಿ, ಹೇ ಸಖಾಯಃ! ಸಬರ್ದುಘಾ—ಬಲಿಷ್ಠ ರಸ ನೀಡುವ—ಧೇನುವನ್ನು ಜೂತಗೊಳಿಸಿರಿ; ನವ್ಯಸಾ ವಚಃ ಸಹಿತ ಸಮೀಪಿಸಿರಿ—ಸದಾ ಹೊಸ ವಾಣಿಯೊಂದಿಗೆ. ಅನಪಸ್ಫುರಾ—ಅಡಗದ—ಧಾರೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿರಿ: ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿಯ ಅಖಂಡ ಪ್ರವಾಹ.
Mantra 12
या शर्धाय मारुताय स्वभानवे श्रवोऽमृत्यु धुक्षत । या मृळीके मरुतां तुराणां या सुम्नैरेवयावरी ॥
ಮರುತ-ಶರ್ಧೆಯಿಗಾಗಿ, ಸ್ವಭಾನು (ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರಕಾಶಮಾನ) ದೇವರಿಗಾಗಿ, ಮರಣವನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಶ್ರವ (ಯಶಸ್ಸು)ವನ್ನು ದೋಹುವವಳು; ತುರಾಣ (ಅತಿವೇಗವಂತ) ಮರುತರ ಮೃಳೀಕ (ಕೃಪೆ)ಯಾಗಿರುವವಳು; ಸುಮ್ನ (ಆಶೀರ್ವಾದ)ಗಳಿಂದ ಇಷ್ಟವಾದ ಸಮೀಪಾಗಮನವನ್ನು ತರುವವಳು—ಆ ಪ್ರೇರಣಾಶಕ್ತಿ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಹರಿಯಲಿ.
Mantra 13
भरद्वाजायाव धुक्षत द्विता । धेनुं च विश्वदोहसमिषं च विश्वभोजसम् ॥
ಭರದ್ವಾಜನಿಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ದೋಹು—ವಿಶ್ವದೋಹಸ (ಸರ್ವದಾನ ನೀಡುವ) ಧೇನುವನ್ನು, ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಭೋಜಸ (ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪೋಷಿಸುವ) ಇಷ್ (ಪೋಷಕ ಪ್ರೇರಣೆ/ಆಹಾರಶಕ್ತಿ)ಯನ್ನು; ಹೀಗಾಗಿ ಯಜಮಾನ/ಸಾಧಕನು ಸರ್ವದಾನದಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾಗಲಿ.
Mantra 14
तं व इन्द्रं न सुक्रतुं वरुणमिव मायिनम् । अर्यमणं न मन्द्रं सृप्रभोजसं विष्णुं न स्तुष आदिशे ॥
ನಿಮಗಾಗಿ ನಾನು ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ—ಇಂದ್ರನಂತೆ ಸುಕ್ರತು (ಬಲಿಷ್ಠ ಸಂಕಲ್ಪವಂತ), ವರುಣನಂತೆ ಮಾಯಿನ್ (ಜ್ಞಾನಮಯ ಅಧಿಪತ್ಯವಂತ), ಅರ್ಯಮಣನಂತೆ ಮಂದ್ರ (ಆನಂದಮಯ ಸೌಹಾರ್ದ ಮತ್ತು ಉದಾರ ಪೋಷಣೆಯವಂತ), ವಿಷ್ಣುವಿನಂತೆ ವಿಶಾಲ ಆದೇಶ/ವ್ಯವಸ್ಥೆಯವಂತ—ಅವನನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಆದಿಶ (ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ) ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ನಾನು ಹಾಡುತ್ತೇನೆ.
Mantra 15
त्वेषं शर्धो न मारुतं तुविष्वण्यनर्वाणं पूषणं सं यथा शता । सं सहस्रा कारिषच्चर्षणिभ्य आँ आविर्गूळ्हा वसू करत्सुवेदा नो वसू करत् ॥
ಮಾರುತ-ಶರ್ಧದಂತೆ ತೀವ್ರನಾದ, ದೂರವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ, ಅಶ್ರಾಂತನಾದ ಪೂಷನ್—ಜನರಿಗೆ ನೂರರಂತೆ, ಸಾವಿರರಂತೆ ಸಂಪತ್ತು-ವಸುಗಳನ್ನು ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಿ; ಗುಪ್ತವಾಗಿರುವ ನಿಧಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟವಾಗಿಸಲಿ—ಸುವೇದಾ (ಉತ್ತಮವಾಗಿ ತಿಳಿದವನು) ನಮ್ಮಿಗೆ ಸತ್ಯ ವಸುಗಳನ್ನು ಹೊರತರುವನು.
Mantra 16
आ मा पूषन्नुप द्रव शंसिषं नु ते अपिकर्ण आघृणे । अघा अर्यो अरातयः ॥
ಹೇ ಪೂಷನ್, ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಾ; ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಓಡಿ ಬಾ—ಹೇ ಅಪಿಕರ್ಣ (ಕಿವಿಗೊಡುವ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಿರುವವನೇ), ಹೇ ಆಘೃಣೆ (ಪ್ರಕಾಶಮಾನನೇ), ಈಗ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆರ್ಯನ ಗತಿಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಶತ್ರು-ನಿಷೇಧಕರು ದುಷ್ಟರು.
Mantra 17
मा काकम्बीरमुद्वृहो वनस्पतिमशस्तीर्वि हि नीनशः । मोत सूरो अह एवा चन ग्रीवा आदधते वेः ॥
ಕಾಕಂಬೀರ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ಕೀಳಬೇಡ; ಅಶಸ್ತಿ (ದುಷ್ಕೀರ್ತಿಗೊಂಡ) ಶಕ್ತಿಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚದುರಿಸುತ್ತವೆ. ‘ಸೂರ’ (ವೀರ) ‘ಇದು ಹಗಲು’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಕೂಡ ಕತ್ತಿಗೆ ಪಾಶವನ್ನು ಹಾಕಬಾರದು—ಸುಳ್ಳು ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿಂದ ಜೀವ ಬಂಧಿತನಾಗಬಾರದು.
Mantra 18
दृतेरिव तेऽवृकमस्तु सख्यम् । अच्छिद्रस्य दधन्वतः सुपूर्णस्य दधन्वतः ॥
ದೃಢನಾದವನಂತೆಯೇ ನಿನ್ನ ಸ್ನೇಹವು ಅಖಂಡವಾಗಿರಲಿ, ವೃಕ-ರಹಿತವಾಗಿರಲಿ. ಅಚ್ಛಿದ್ರ (ಅಭೇದ್ಯ)ವನ್ನು ಧರಿಸುವವನದು, ಸುಪೂರ್ಣ (ಸುವ್ಯಾಪ್ತ)ವನ್ನು ಧರಿಸುವವನದು—ಅಂಥ ಸ್ಥಿರ ಸಂಗಾತ್ಯವು ನಮ್ಮ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ.
Mantra 19
परो हि मर्त्यैरसि समो देवैरुत श्रिया । अभि ख्यः पूषन्पृतनासु नस्त्वमवा नूनं यथा पुरा ॥
ಹೇ ಪೂಷನ್, ನೀನು ಮর্ত್ಯರ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಇರುವವನು; ದೇವರಿಗೆ ಸಮನಾಗಿರುವವನು, ಶ್ರೀ (ತೇಜಸ್ವೀ ಸಮೃದ್ಧಿ)ಯಿಂದಲೂ ಯುಕ್ತನಾಗಿರುವವನು. ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅಭಿಖ್ಯ (ದೃಷ್ಟಿ-ಬಲ)ವನ್ನು ಹರಿಸು; ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ನೀನು ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಿದಂತೆ.
Mantra 20
वामी वामस्य धूतयः प्रणीतिरस्तु सूनृता । देवस्य वा मरुतो मर्त्यस्य वेजानस्य प्रयज्यवः ॥
ಹೇ ಮರುತೋ, ವಾಮ (ಆನಂದ)ದ ಧೂತಯಃ—ಅದರ ಪ್ರೇರಕ ಚಲನಗಳು—ನಮಗೆ ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಣೀತಿ (ಸರಿಯಾದ ನೇತೃತ್ವ)ಯಾಗಲಿ, ಮತ್ತು ಸೂನೃತಾ (ಸತ್ಯ, ತೇಜಸ್ವಿ ವಾಣಿ)ಯಾಗಲಿ. ಅದು ದೇವಸ್ವರೂಪದದ್ದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸುವ ಮর্ত್ಯನದ್ದಾಗಲಿ—ಹೇ ಪ್ರಯಜ್ಯವಃ (ಯಜ್ಞಾರ್ಹರೇ), ಅದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿರಿ.
Mantra 21
सद्यश्चिद्यस्य चर्कृतिः परि द्यां देवो नैति सूर्यः । त्वेषं शवो दधिरे नाम यज्ञियं मरुतो वृत्रहं शवो ज्येष्ठं वृत्रहं शवः ॥
ಯಾವನ ಚಕ್ರದಂತೆ ಸುತ್ತುವ ಶಕ್ತಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಚೇತನವಾಗಿದೆಯೋ—ಆ ದೇವ ಸೂರ್ಯನು ವಿರಾಮವಿಲ್ಲದೆ ದ್ಯೌವನ್ನು ಪರಿಕ್ರಮಿಸುವಂತೆ. ಮರುತರು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಶವಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ನಾಮವಾಗಿ: ವೃತ್ರಹನ್ ಶಕ್ತಿ—ವೃತ್ರಹನ್ ಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠವೂ ಅಗ್ರಗಣ್ಯವೂ ಆದ ವೃತ್ರಹನ್ ಪರಾಕ್ರಮ.
Mantra 22
सकृद्ध द्यौरजायत सकृद्भूमिरजायत । पृश्न्या दुग्धं सकृत्पयस्तदन्यो नानु जायते ॥
ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ದ್ಯೌ ಜನಿಸಿತು, ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಭೂಮಿ ಜನಿಸಿತು; ಪೃಶ್ನಿಯಿಂದ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಪೋಷಕ ಕ್ಷೀರವನ್ನು ದೋಹಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಆದಿ-ಪ್ರಸವ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ಸೃಷ್ಟಿಯ ಏಕೈಕ ಆಧಾರವಾಗಿ ಅದು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.
The hymn mainly addresses Agni as Jātavedas, the sacred fire who knows all beings and carries offerings to the gods.
It teaches that steady sacrifice and steady speech—offering by offering, word by word—awaken Agni’s help: skill in action, protection, and harmony in life and ritual.
The closing lines recall a unique, primal founding of the world (heaven, earth, and nourishing ‘milk’ from Pṛśnī). It underscores that the sacrifice reconnects us to that original cosmic order rather than creating it anew.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.