Rig Veda 6.48.13: Mandala 6, Sukta 48, Mantra 13

Sukta 6.48

Rishi: Bharadvāja

Devata: Agni/Marut-linked inspiration (the dhenu and iṣ as invoked powers within the hymn-sequence)

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

भरद्वाजायाव धुक्षत द्विता । धेनुं च विश्वदोहसमिषं च विश्वभोजसम् ॥

Transliteration

bharadvājā́yā́va dhukṣata dvitā́ | dhenúṃ ca viśvá-dohasam íṣaṃ ca viśvá-bhojasam ||

Translation

భరద్వాజుని కోసం మళ్లీ మళ్లీ దోహనముచేయండి—సర్వదోహ (అన్ని వరాలు ఇచ్చే) ఆ ధేనువును, మరియు విశ్వభోజస (సర్వశక్తులను పోషించే) ఆ ఇష్ (పోషక ప్రేరణ/ఆహుతి-రసం)ను—అన్వేషకుడు సార్వత్రిక దానంతో పరిపూర్ణుడగునట్లు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• भरद्वाजाय: to/for Bharadvāja
• भरद्वाजाय: सम्प्रदान
• Type: Noun (Proper name)
• Root: भरद्वाज (प्रातिपदिक)

• अव: down; forth; (as preverb)
• अव: —
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/अव्यय)

• धुक्षत: they milked / they caused to yield (milk)
• धुक्षत: —
• Type: Verb
• Root: दुह् (धातु) / Vedic: धुक्ष्- (aorist stem)

• द्विता: a second time; again
• द्विता: —
• Type: Indeclinable
• Root: द्विता (अव्यय; from द्वि)

• धेनुम्: the milch-cow
• धेनुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• विश्वदोहसम्: all-yielding; yielding milk in every way
• विश्वदोहसम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: विश्व-दोहस (प्रातिपदिक; कर्मधारय/बहुव्रीहि-प्रायः: ‘all-milking/with all milkings’)

• अमिषम्: food; offering; nourishment
• अमिषम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अमिष (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• विश्वभोजसम्: all-nourishing; providing all sustenance
• विश्वभोजसम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: विश्व-भोजस (प्रातिपदिक; ‘all-nourishing/all-feeding’)