Sukta 48

Mantra 1

यज्ञायज्ञा वो अग्नये गिरागिरा च दक्षसे । प्रप्र वयममृतं जातवेदसं प्रियं मित्रं न शंसिषम् ॥

Har yagya mein hum Agni ko pukarte hain, har shabd se uski tarif karte hain. Woh humein sahi kaam karne ki takat deta hai. Woh amar hai, sab kuch jaanta hai, aur dost ki tarah pyaara hai. Hum uski baat aage badhate rahte hain.

Mantra 2

ऊर्जो नपातं स हिनायमस्मयुर्दाशेम हव्यदातये । भुवद्वाजेष्वविता भुवद्वृध उत त्राता तनूनाम् ॥

Hum taakat ke bete Agni ko apna pyaar deke bulate hain. Woh humari puja kabool karta hai. Woh humare kaam aata hai, humari taakat badhata hai, aur humari jaan bachata hai.

Mantra 3

वृषा ह्यग्ने अजरो महान्विभास्यर्चिषा । अजस्रेण शोचिषा शोशुचच्छुचे सुदीतिभिः सु दीदिहि ॥

Agni, tum ek bade balwan bail ho. Tum kabhi buddha nahi hote. Tum apni aag se chamak rahe ho. Tumhari aag kabhi nahi bujhti. Tum saaf ho aur hamesha jalte ho. Humein bhi apni aag se roshni do.

Mantra 4

महो देवान्यजसि यक्ष्यानुषक्तव क्रत्वोत दंसना । अर्वाचः सीं कृणुह्यग्नेऽवसे रास्व वाजोत वंस्व ॥

Agni, tum bade bhagwano ki puja karte ho. Tum unko sahi tarike se bhog lagate ho. Apni shakti se tum devataon ko yahan bula lao. Humein madad do aur shakti do. Jo chahiye woh paane mein madad karo.

Mantra 5

यमापो अद्रयो वना गर्भमृतस्य पिप्रति । सहसा यो मथितो जायते नृभिः पृथिव्या अधि सानवि ॥

Paani, patthar aur ped isko khilate hain. Yeh sach ka baccha hai. Jab log isko hilate hain tab yeh paida hota hai. Yeh dharti ke upar ugta hai.

Mantra 6

आ यः पप्रौ भानुना रोदसी उभे धूमेन धावते दिवि । तिरस्तमो ददृश ऊर्म्यास्वा श्यावास्वरुषो वृषा श्यावा अरुषो वृषा ॥

Usne duniya aur aasmaan dono ko apni roshni se bhar diya. Woh dhuan lekar aasmaan mein daudta hai. Andhere ke paar woh dikhta hai. Lahron mein, kaale paani mein, woh lal bail chamakta hai.

Mantra 7

बृहद्भिरग्ने अर्चिभिः शुक्रेण देव शोचिषा । भरद्वाजे समिधानो यविष्ठ्य रेवन्नः शुक्र दीदिहि द्युमत्पावक दीदिहि ॥

Agni, tumhari badi aag chamak rahi hai. Tum Bharadvaj rishiyon ke yahan jal rahe ho. Tum sabse young ho. Humein roshni do. Tum chamak rahe ho aur saaf kar rahe ho. Humein bhi roshni do.

Mantra 8

विश्वासां गृहपतिर्विशामसि त्वमग्ने मानुषीणाम् । शतं पूर्भिर्यविष्ठ पाह्यंहसः समेद्धारं शतं हिमाः स्तोतृभ्यो ये च ददति ॥

Agni, tum sab logon ke ghar ke malik ho. Tum insani duniya ka main rakshak ho. Tum sabse chhote ho, aur tumhare paas sau kile hain. Jo tumhe jalata hai, usko buri cheezon se bacha lo. Sau saal tak usko surakshit rakhna. Jo log gaate hain aur jo daan dete hain, unko bhi bachana.

Mantra 9

त्वं नश्चित्र ऊत्या वसो राधांसि चोदय । अस्य रायस्त्वमग्ने रथीरसि विदा गाधं तुचे तु नः ॥

Agni, tumhari madad chamakdar hai. Humein aage badhne ka raasta dikhao. Tum vasu ho, matlab tum acche ho. Is dhan ka tum rath chalane wale ho. Humein mushkil se nikal ke sahi raasta dikhao. Hamein pakka aur sahi ghaat mil jaye.

Mantra 10

पर्षि तोकं तनयं पर्तृभिष्ट्वमदब्धैरप्रयुत्वभिः । अग्ने हेळांसि दैव्या युयोधि नोऽदेवानि ह्वरांसि च ॥

Hamare bacchon ko aur hamari aane wali peedhi ko saaf-saaf pahuncha dena. Tumhari raksha kabhi kam nahi hoti, kabhi rukti nahi hai. Agni, bhagwan ki taraf se aane wali takleef hata do. Jo buri taakein devtaon ki nahi hain, unko bhi door kar do.

Mantra 11

आ सखायः सबर्दुघां धेनुमजध्वमुप नव्यसा वचः । सृजध्वमनपस्फुराम् ॥

Aao dosto, gaay ko jodo jo accha doodh deti hai. Naye shabdon ke saath paas aao. Aisa bolna shuru karo jo kabhi nahi ruke. Jo baat seedhi chalti rahe, bina ruke.

Mantra 12

या शर्धाय मारुताय स्वभानवे श्रवोऽमृत्यु धुक्षत । या मृळीके मरुतां तुराणां या सुम्नैरेवयावरी ॥

Wah shakti Marut ke liye hai, jo khud se chamakne wale hain. Wah aisi kirti nikalti hai jo maut ko harati hai. Marut jo tez hain, unki kripa yahi hai. Yah ashirwad se accha raasta lati hai. Yahi shakti bahne do.

Mantra 13

भरद्वाजायाव धुक्षत द्विता । धेनुं च विश्वदोहसमिषं च विश्वभोजसम् ॥

Bharadvaj ke liye, ek gaay ka doodh dobara-dobara nikaalo. Woh gaay sab cheezein deti hai. Usse jo shakti milti hai woh sabko khilati hai. Aise hi daan karte raho.

Mantra 14

तं व इन्द्रं न सुक्रतुं वरुणमिव मायिनम् । अर्यमणं न मन्द्रं सृप्रभोजसं विष्णुं न स्तुष आदिशे ॥

Main uski stuti karta hoon tumhare liye. Woh Indra jaisa balwan hai, Varun jaisa hoshiyar hai, Aryaman jaisa khush rakhta hai, aur Vishnu jaisa sab sambhalta hai. Usko follow karo, woh raasta dikhata hai.

Mantra 15

त्वेषं शर्धो न मारुतं तुविष्वण्यनर्वाणं पूषणं सं यथा शता । सं सहस्रा कारिषच्चर्षणिभ्य आँ आविर्गूळ्हा वसू करत्सुवेदा नो वसू करत् ॥

Pushan itni taakat wala hai jaise Marut sena hai. Woh humare liye dhan ikhatta kare, sau mein bhi, hazaar mein bhi. Woh chupi hui daulat nikaal ke laaye. Woh sachchi daulat humein de.

Mantra 16

आ मा पूषन्नुप द्रव शंसिषं नु ते अपिकर्ण आघृणे । अघा अर्यो अरातयः ॥

Hey Pushan, mere paas aa ja, jaldi aa. Main tumhari tarif karna chahta hoon. Tum dhyan se suno, chamakte ho. Jo log buraai karte hain woh galat hain.

Mantra 17

मा काकम्बीरमुद्वृहो वनस्पतिमशस्तीर्वि हि नीनशः । मोत सूरो अह एवा चन ग्रीवा आदधते वेः ॥

Us ped ko mat kaato, woh zaroori hai. Buri taakatein logon ko bikhair deti hain. Koi yeh na kahe ki din hai aur phanshi daal de. Jhoothi baat se mat phanso.

Mantra 18

दृतेरिव तेऽवृकमस्तु सख्यम् । अच्छिद्रस्य दधन्वतः सुपूर्णस्य दधन्वतः ॥

Pushan se dua hai ki tumhari dosti kabhi na toote. Jaise koi pakka dost hota hai, bilkul saaf dil se, waise hi yeh rishta ho. Koi daag na ho, koi toot na ho. Aisa dost jo pakka ho, jiska dil bhara ho, uski tarah yeh sath bhi pakka rahe. Yeh sath raste mein saath dega.

Mantra 19

परो हि मर्त्यैरसि समो देवैरुत श्रिया । अभि ख्यः पूषन्पृतनासु नस्त्वमवा नूनं यथा पुरा ॥

Hey Pushan, tu insaan ke palle se bahut aage hai. Tu devataon ke barabar hai, aur teri chamak bhi alag hai. Humein dekh, hum pe nazar rakh. Jab bhi ladai hoti hai, humara saath de. Jaise pehle karta tha, waise hi ab bhi karo.

Mantra 20

वामी वामस्य धूतयः प्रणीतिरस्तु सूनृता । देवस्य वा मरुतो मर्त्यस्य वेजानस्य प्रयज्यवः ॥

Hey Marut, tumhari harkatein humein sahi raasta dikhayein. Jo baat tum kaho woh sach ho, jaise roshni ho. Chahe devata ho ya insaan jo aage badh raha ho, tum uski puja ke layak ho. Usko pakka karo.

Mantra 21

सद्यश्चिद्यस्य चर्कृतिः परि द्यां देवो नैति सूर्यः । त्वेषं शवो दधिरे नाम यज्ञियं मरुतो वृत्रहं शवो ज्येष्ठं वृत्रहं शवः ॥

Jaldi chalta hai woh shakti, jaise Suraj aasman mein ghoome bina ruke. Marut log ne apne mein ek taqat rakhi hai. Yeh taqat badi hai, yagya ke layak hai. Yeh dushman ko maarnewali taqat hai, sabse badi taqat hai.

Mantra 22

सकृद्ध द्यौरजायत सकृद्भूमिरजायत । पृश्न्या दुग्धं सकृत्पयस्तदन्यो नानु जायते ॥

Ek baar aasman bana, ek baar dharti bani. Prishni mata se ek baar doodh nikla, jaise kisi mata se doodh milta hai. Woh pehli baar jab bana, woh dobara nahi hota. Wohi ek baar ki baat sabse badi hai.