Sukta 38

Mantra 1

अभि तष्टेव दीधया मनीषामत्यो न वाजी सुधुरो जिहानः । अभि प्रियाणि मर्मृशत्पराणि कवीँरिच्छामि संदृशे सुमेधाः ॥

శిల్పి చెక్కినట్లే, దీప్త ధియాతో నేను నా మనీషాను మలుచుకుంటాను—సుయుక్తమైన, వేగవంతమైన, విజయం తెచ్చే అశ్వంలా, దూకేందుకు ఉత్సుకుడు. ప్రియమైన, గూఢమైన ప్రాణాలను స్పర్శించి మేల్కొలిపి, సుమేధగా అంతర్దర్శనార్థం కవులను (ఋషులను) దర్శించేందుకు నేను అన్వేషిస్తాను.

Mantra 2

इनोत पृच्छ जनिमा कवीनां मनोधृतः सुकृतस्तक्षत द्याम् । इमा उ ते प्रण्यो वर्धमाना मनोवाता अध नु धर्मणि ग्मन् ॥

కవుల (ఋషుల) జన్మరహస్యాన్ని ప్రేరేపించి ప్రశ్నించు; మనస్సులో ధరించబడిన సుకృత శక్తులు ద్యామ్‌ (చైతన్యాకాశం)ను మలిచాయి. నీ ఈ ప్రాణ్య గమనాలు మనోవాత ప్రేరణతో వృద్ధి చెందుతాయి; అప్పుడు అవి నిజంగా ధర్మం—ఋత క్రమంలో—నడుస్తాయి.

Mantra 3

नि षीमिदत्र गुह्या दधाना उत क्षत्राय रोदसी समञ्जन् । सं मात्राभिर्ममिरे येमुरुर्वी अन्तर्मही समृते धायसे धुः ॥

ఇక్కడనే వారు గూఢ తత్త్వాలను అంతరంలో స్థాపిస్తారు; క్షత్రం (పాలనశక్తి) కోసం రెండు లోకాలు—రోదసీ—ను సమంజసం చేస్తారు. తమ ప్రమాణాలతో వారు విస్తారమైనదీ మహత్తరమైనదీ నిర్మించి పరిమితి పెట్టారు; మహిమ అంతరంలో, సమ్యక్-సంయుక్త ఋత క్రమంలో, పోషణార్థం ఆధారాలను స్థాపించారు.

Mantra 4

आतिष्ठन्तं परि विश्वे अभूषञ्छ्रियो वसानश्चरति स्वरोचिः । महत्तद्वृष्णो असुरस्य नामा विश्वरूपो अमृतानि तस्थौ ॥

ఆయన లేచి నిలుచునప్పుడు సమస్త శక్తులు ఆయనను చుట్టుముట్టి అలంకరిస్తాయి; శ్రీ-ప్రభలను ధరించి ఆయన సంచరిస్తాడు, స్వయంజ్యోతి. ఆ మహాబల అసురుని ఆ నామం మహత్తరము; విశ్వరూపుడు అమృతత్వములలో స్థిరంగా నిలిచాడు.

Mantra 5

असूत पूर्वो वृषभो ज्यायानिमा अस्य शुरुधः सन्ति पूर्वीः । दिवो नपाता विदथस्य धीभिः क्षत्रं राजाना प्रदिवो दधाथे ॥

మొదట ఆ జ్యేష్ఠ వృషభుడు (బలశక్తి) జన్మించాడు; అతని శక్తి యొక్క ఈ అనేక ధారలు ఆద్యమైనవి, ప్రాచీనమైనవి. ఓ ఇద్దరు రాజులారా, ద్యౌ నపాతలారా, యజ్ఞంలో ధీ-దర్శనాల ద్వారా మీరు ఆ క్షత్రం—సార్వభౌమ సామర్థ్యాన్ని—ధరిస్తారు; అది ప్రకాశమయ స్వర్గమైన ‘ప్రదివ’ నుండి వచ్చేది.

Mantra 6

त्रीणि राजाना विदथे पुरूणि परि विश्वानि भूषथः सदांसि । अपश्यमत्र मनसा जगन्वान्व्रते गन्धर्वाँ अपि वायुकेशान् ॥

ఓ ఇద్దరు రాజులారా, అనేక విదథాలలో (సభలలో) మీరు సమస్త సదాంసులను (ఆసనాలు/ధామాలు) చుట్టుముట్టి అలంకరిస్తారు. ఇక్కడ నేను సంచరించే మనస్సుతో, వ్రతం (ఋత-నియమం) లోపల, గంధర్వులను చూశాను—వాయుకేశులు, సూక్ష్ములు, ప్రేరిత క్రమానికి కాపలాదారులు.

Mantra 7

तदिन्न्वस्य वृषभस्य धेनोरा नामभिर्ममिरे सक्म्यं गोः । अन्यदन्यदसुर्यं वसाना नि मायिनो ममिरे रूपमस्मिन् ॥

అప్పుడే నిజంగా ఆ వృషభుని—ఆ ధేనువు (గోవు) యొక్క—సామూహిక సంపదను పేర్ల ద్వారా కొలిచారు; గోవు యొక్క ఆ తేజోమయ దోహన-ఫలాన్ని. నిత్యనూతన ‘అసుర్య’ (ఆధిపత్య/ఈశ్వరీయ) శక్తులను వస్త్రంలా ధరించి, మాయిన్ (మాయాధిపతులు) ఈ సత్త్వంలో వివిధ రూపాలను స్థిరపరచారు.

Mantra 8

तदिन्न्वस्य सवितुर्नकिर्मे हिरण्ययीममतिं यामशिश्रेत् । आ सुष्टुती रोदसी विश्वमिन्वे अपीव योषा जनिमानि वव्रे ॥

ఇది నిజంగా సవితృదే—ఆయన ప్రవహింపజేసిన ఆ హిరణ్యమయ మతి (ప్రేరణ)ను నా కోసం ఎవరూ అడ్డుకోలేరు. సు-స్తుతి (శ్రేష్ఠ స్తోత్రం) రెండు రోదసీ (ద్యావా-పృథివీ)లను కదిలించి, సమస్తాన్ని ప్రేరేపిస్తుంది; స్త్రీలాగా అది జననాలను ఎంచుకొని ధరించుతుంది.

Mantra 9

युवं प्रत्नस्य साधथो महो यद्दैवी स्वस्तिः परि णः स्यातम् । गोपाजिह्वस्य तस्थुषो विरूपा विश्वे पश्यन्ति मायिनः कृतानि ॥

మీరు ఇద్దరూ ప్రాచీన మహిమను సాధిస్తారు; దైవ స్వస్తి (క్షేమం) మా చుట్టూ ఉండునట్లు. ‘గోపా-జిహ్వ’ (రక్షక-జిహ్వ) కలిగిన ఆ స్థిరుడైన (తస్థుష్) వాని చేసిన విరూప కృతులను, మాయిన్ (రూప-నిర్మాతలు) అందరూ చూస్తారు.

Mantra 10

शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥

మన మంగళార్థం కోసం మేము మఘవానైన ఇంద్రుణ్ని ఆహ్వానిస్తున్నాం—ఈ భారవహనంలో, ఈ వాజ-విజయంలో, నరులలో అత్యంత వీరుణ్ని. ఆయన మా ప్రార్థనను వినేవాడు; సహాయార్థం ఉగ్రుడు; సమరాల్లో వృత్రాలను (అవరోధకులను) సంహరించి, ధనసంపదల విజేతగా నిలుస్తాడు.